(Tiểu luận) đề tài cho thuê tài chính – đặc trưng, nội dung nghiệp vụ, thực trạng, cơ hộicũng như thách thức tại việt nam

Bàithuyết trình của nhóm sẽ khám phá sâu hơn về dịch vụ cho vay tài chính trong ngân hàng thươngmại, bao gồm cách chúng hoạt động, lợi ích và hạn chế của chúng, cũng như những thách thức

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN NGÂN HÀNG – TÀI CHÍNH

BÀI TẬP NHÓM MÔN NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2

Đề tài: Cho thuê tài chính – Đặc trưng, nội dung nghiệp vụ, thực trạng, cơ hội

cũng như thách thức tại Việt Nam.

Giảng viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Ngọc Diệp

Nhóm sinh viên: Nguyễn Thị Quỳnh Anh - 11218848

Hoàng Thu Trang - 11215766Nguyễn Thị Huyền - 11218869

Đỗ Vũ Trang Thơ - 11218897Nguyễn Hằng Xuân - 11216347Hoàng Thu Huế - 11218866Trần Hà Ly - 11218881Trần Anh Tuấn - 11218902Nguyễn Hữu Hoàng Anh - 11180270

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

I, TỔNG QUAN 5

1 Nguồn gốc và sự ra đời 5

2 Khái niệm và Bản chất 6

3 Hình thức cho thuê tài chính thường dùng ở Việt Nam 8

4 Quy định về Cho thuê tài chính 10

5 Đặc trưng của Cho thuê tài chính 11

II HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH 12

1 Cho thuê tài chính cơ bản 13

2 Cho thuê tài chính đặc biệt 14

III THỰC TRẠNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH HIỆN NAY Ở VIỆT NAM 18

1 Thực trạng thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam 18

2 BIDV Su-Mi TRUST 23

3.1 Thông tin chung 23

3.2 Các sản phẩm và lợi thế của dịch vụ cho thuê tài chính tại BIDV-SuMi TRUST 23

3.3 Các tài sản cho thuê Tài chính tại BSL (Bao gồm cả tài sản mới và cũ) 27

3.4 Hồ sơ cho thuê Tài chính tại BSL 27

3.5 Kết quả hoạt động kinh doanh 27

3 Vietcombank Leasing Company 30

3.1 Giới thiệu tổng quan 30

3.2 Lợi thế dịch vụ cho thuê tại VCBL 30

3.3 Danh mục tài sản thuê tài chính 30

3.4 Đồng tiền thuê 30

3.5 Thời hạn thuê 31

3.6 Quy trình cho thuê tài chính ở VCBL 31

3.7 Tình hình phát triển và kinh doanh giai đoạn 2020 – 2021 31

IV CƠ HỘI, THÁCH THỨC 32

1 Cơ hội 32

1.1 Thị trường cho thuê tài chính: hữu hiệu, nhiều tiềm năng nhưng chưa phát triển 32

1.2 Phát triển ngành công nghiệp, sản xuất, giao thông và du lịch 33

1.3 Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất mới thành lập 34

2 Thách Thức 34

2

2.1 Dư nợ cho thuê tài chính còn thấp 34

2.2 Môi trường còn nhiều yếu tố bất lợi 35

2.3 Hành lang pháp lý cho thuê tài chính còn chưa hoàn thiên 36

V BÀI HỌC KINH NGHIỆM 36

VI, ĐỌC THÊM 42

KẾT LUẬN 47

TÀI LIỆU THAM KHẢO 48

MỞ ĐẦU

Trong một thế giới ngày càng phức tạp và đa dạng về tài chính, dịch vụ cho vay tài chínhcủa các ngân hàng thương mại đóng một vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tài chínhcủa cá nhân và doanh nghiệp Với sự phát triển của nền kinh tế và sự thay đổi liên tục trong môitrường kinh doanh, việc cung cấp các dịch vụ cho vay thông qua ngân hàng thương mại đã trởthành một phần quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta

Dịch vụ cho vay tài chính không chỉ giúp cá nhân thực hiện những ước mơ cá nhân, muasắm đắt tiền, hoặc đối phó với những tình huống khẩn cấp, mà còn là một công cụ quan trọng hỗtrợ sự phát triển của doanh nghiệp Ngân hàng thương mại đóng vai trò như một nguồn tài trợquan trọng, giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, và tạo ra cơ hội việclàm cho cộng đồng

Tuy nhiên, dịch vụ cho vay tài chính cũng đi kèm với nhiều thách thức và rủi ro, đặc biệt

là trong bối cảnh thị trường tài chính biến đổi nhanh chóng và nguy cơ tài chính toàn cầu Bàithuyết trình của nhóm sẽ khám phá sâu hơn về dịch vụ cho vay tài chính trong ngân hàng thươngmại, bao gồm cách chúng hoạt động, lợi ích và hạn chế của chúng, cũng như những thách thức

mà ngành ngân hàng phải đối mặt khi cung cấp dịch vụ này; tìm hiểu về vai trò quan trọng củadịch vụ cho vay tài chính trong nền kinh tế và xem xét những khía cạnh quan trọng của nó đốivới cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời xem xét cách ngành ngân hàng thương mại đang thíchnghi và phát triển trong môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp

4

I, TỔNG QUAN

1 Nguồn gốc và sự ra đời

Dịch vụ cho thuê tài chính trong lĩnh vực ngân hàng thương mại xuất phát từ nhu cầu củacác doanh nghiệp và tổ chức cần sử dụng tài sản cố định như máy móc, thiết bị, phương tiện vậntải mà họ không muốn hoặc không có khả năng mua trực tiếp Dịch vụ này cung cấp một cơ hộicho các doanh nghiệp thuê tài sản trong một khoảng thời gian cố định, thường dài hạn, sau đó cóthể mua lại tài sản hoặc gia hạn hợp đồng thuê nếu cần

Sự ra đời của dịch vụ cho thuê tài chính có lịch sử lâu đời và xuất phát từ nhiều nền kinh

tế trên khắp thế giới Dưới đây là một số điểm quan trọng về nguồn gốc và sự phát triển của dịch

vụ cho thuê tài chính:

Mỹ: Dịch vụ cho thuê tài chính bắt đầu phát triển mạnh mẽ ở Mỹ vào thập kỷ

1950 và 1960 Lúc đầu, nó tập trung chủ yếu vào việc cho thuê các phương tiệnvận tải như xe tải, máy bay và tàu biển Trong những năm sau, phạm vi của dịch

vụ này đã mở rộng để bao gồm nhiều loại tài sản cố định khác nhau như máymóc, thiết bị công nghiệp

Châu Âu: Ở Châu Âu, dịch vụ cho thuê tài chính đã xuất hiện từ thập kỷ 1960 vàphát triển theo hướng tương tự như Mỹ Các quốc gia châu Âu đã xây dựng khungpháp lý cho hoạt động cho thuê tài chính và thiết lập các công ty chuyên cung cấpdịch vụ này

Châu Á: Dịch vụ cho thuê tài chính đã lan rộng tới Châu Á vào những năm 1980

và 1990, khi các nền kinh tế trong khu vực bắt đầu phát triển và nhu cầu về tài sản

cố định tăng lên Các ngân hàng thương mại và công ty cho thuê tài chính đã nhậpkhẩu mô hình này và cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp trong khu vực

Ở Việt Nam: Nguyên mẫu của dịch vụ cho thuê tài chính xuất hiện ở Việt Namvào thập kỷ 1990, sau khi chính phủ mở cửa cơ cấu kinh tế và thúc đẩy sự pháttriển của các doanh nghiệp tư nhân và nước ngoài Trước đây, trong thời kỳ kinh

tế trọng điểm, các tài sản thường được quản lý và sở hữu bởi nhà nước Tuy

Với sự phát triển của nền kinh tế và tài chính tại Việt Nam, các ngân hàng thương mạinhanh chóng nhận thấy tiềm năng trong dịch vụ cho thuê tài chính Họ bắt đầu cung cấp dịch vụnày để đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp và cá nhân muốn sử dụng các tài sản mà họ khôngthể mua trực tiếp Các giao dịch cho thuê tài chính thường bao gồm việc ngân hàng mua tài sản

và sau đó cho phép khách hàng sử dụng tài sản này trong thời gian cố định với một khoản phíhàng tháng

Dịch vụ cho thuê tài chính đã trở thành một phần quan trọng của ngành ngân hàng tạiViệt Nam và đã giúp nhiều doanh nghiệp và cá nhân tiếp cận các tài sản và thiết bị quan trọng đểphát triển kinh doanh và cá nhân Nó cũng đã đóng góp vào sự đa dạng hóa của ngành tài chínhtại Việt Nam và mang lại nhiều cơ hội kinh doanh cho các ngân hàng thương mại

2 Khái niệm và Bản chất

2.1 Khái niệm

Theo Nghị định số 64 ngày 09/10/1995 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của công

ty cho thuê tài chính:

“Cho thuê tài chính là một hoạt động tín dụng trung, dài hạn thông qua việc cho thuê máymóc - thiết bị và các động sản khác Bên cho thuê cam kết mua máy móc - thiết bị và động sảntheo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê Bên thuê sử dụngtài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thỏa thuận và khôngđược hủy bỏ hợp đồng trước hạn Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được chuyển quyền sởhữu, mua lại hoặc tiếp tục thuê tài sản đó theo các điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng thuê.”

Hiện nay, Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 (Điều 113) và khoản 7 Điều 3 Văn bản hợp nhất 09/VBHN-NHNN năm 2019 định nghĩa về loại giao dịch này rất chi tiết:

“Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng chothuê tài chính giữa bên cho thuê tài chính với bên thuê tài chính Bên cho thuê tài chính cam kếtmua tài sản cho thuê tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và nắm giữ quyền sở hữu đốivới tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê Bên thuê tài chính sử dụng tài sản

6

Dàn ý phân tích nhân vật Võ Tòng

Ngân hàng

2

đề cương ôn tập ngân hàng trung… Ngân hàng

41

Luận Văn Phát Triển Cho Vay Khách Hàn… Ngân hàng

82

thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuêtài chính”.

vì, cho thuê tài chính giúp các doanh nghiệp kịp thời hiện đại hoá sản xuất, theo kịp tốc độ pháttriển của công nghệ mới kể cả khi doanh nghiệp thiếu vốn: giá trị tài sản thuê có thể được tài trợ100% mà nhiều khi doanh nghiệp không cần có tài sản thế chấp

Đối với công ty cho thuê tài chính, thông qua cho thuê tài chính, một mặt, mở rộng hoạtđộng kinh doanh bằng cách tài trợ vốn trung hạn, dài hạn cho khách hàng của mình; mặt khác,làm tăng khả năng vay vốn của khách hàng Tài sản cho thuê chính là tài sản ký quỹ và bên chothuê có thể lấy lại tài sản đó trong trường hợp người đi thuê không thanh toán tiền thuê theo camkết hoặc bị vỡ nợ

Như vậy, cho thuê tài chính vừa mang tính chất của hoạt động tín dụng lại vừa mang tínhchất của hoạt động cho thuê tài sản thông thường Tính chất tín dụng của cho thuê tài chính thểhiện ở việc tài trợ vốn cần thiết để giúp cho các doanh nghiệp không có đủ vốn vẫn có thể sử

768

dụng các máy móc, thiết bị cần thiết phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của mình Tính chất chothuê tài sản của giao dịch này thể hiện ở chỗ bên thuê chỉ có quyền khai thác giá trị sử dụng tàisản chứ không có quyền sở hữu tài sản Chính sự tách rời giữa quyền sử dụng và quyền sở hữutài sản thuê trong các giao dịch này cho thấy cho thuê tài chính có một số dấu hiệu giống với chothuê tài sản thông thường.

3 Hình thức cho thuê tài chính thường dùng ở Việt Nam

Theo Nghị định số 39/2014/NĐ-CP ngày 07/05/2014 về hoạt động của công ty tài chính

và công ty cho thuê tài chính thì các hình thức cho thuê tài chính mà các công ty được phép kinhdoanh ở Việt Nam như sau:

3.1 Hình thức cho thuê tài chính trong nước

Cho thuê tài chính trong nước là việc công ty cho thuê tài chính đại diện Bên thuê sẽ muatài sản từ Nhà cung cấp ở trong nước và cho Bên thuê thuê lại tài sản theo lịch trình thanh toánthể hiện trên Hợp đồng thuê

Thuê tài chính trong nước còn là phương thức cấp tín dụng trung và dài hạn cho dự ánđầu tư mua sắm máy móc thiết bị, dây chuyền sản xuất, phương tiện vận chuyển của doanhnghiệp

Khi thuê tài chính thì Bên Thuê sẽ tự chọn lựa loại thiết bị, nhà cung cấp hoặc nhà sảnxuất Bên thuê cũng có thể thương lượng trực tiếp về giá mua, chế độ bảo hành và các dịch vụhậu mãi cần thiết với nhà cung cấp Căn cứ vào đơn xin thuê của bạn, công ty cho thuê tài chính

sẽ mua đúng loại thiết bị và các dịch vụ kèm theo và giao cho bên thuê sử dụng Đến cuối thờihạn thuê, Bên Thuê sẽ được chuyển quyền sở hữu thiết bị hay hiểu một cách đơn giản trong thờigian thuê tài chính thì quyền sử dụng tài sản thuê tài chính sẽ thuộc về bên thuê và quyền sở hữu

sẽ thuộc về bên cho thuê

3.2 Hình thức cho thuê tài chính nhập khẩu

Cho thuê tài chính nhập khẩu là việc công ty cho thuê tài chính đại diện Bên thuê mua tài

Một số công ty cho thuê tài chính như công ty cho thuê tài chính Chailease có cả hìnhthức mở tín dụng thư để nhập khẩu tài sản thuê cho khách hàng nhằm hỗ trợ các doanh nghiệpvừa và nhỏ không thể thực hiện nghiệp vụ này.

3.3 Hình thức cho thuê tài chính mua và cho thuê lại

Mua và cho thuê lại theo hình thức cho thuê tài chính (gọi tắt là Mua và cho Thuê lại) làviệc Công ty cho thuê tài chính mua tài sản thuộc sở hữu Bên thuê và cho Bên thuê thuê lại chínhtài sản đó theo hình thức cho thuê tài chính để Bên thuê tiếp tục sử dụng phục vụ cho hoạt độngcủa mình trong thời gian Bên thuê khó khăn về tài chính trong việc thanh toán cho nhà cung cấp.Trong giao dịch mua và cho thuê lại, bên thuê đồng thời là Nhà cung cấp tài sản cho thuê

Đây là cách tài trợ vốn để cơ cấu nguồn vốn lại cho doanh nghiệp trung và dài hạn Cáctài sản mà doanh nghiệp đã đầu tư và đã sử dụng sẽ được chuyển quyền sở hữu sang công ty chothuê tài chính trong thời gian nhất định từ 2-5 năm Bên cạnh đó, doanh nghiệp này có thể đượctài trợ lên đến 90% giá trị còn lại của thiết bị Với phương thức đặc biệt này, các doanh nghiệp sẽđược bổ sung vốn lưu động, cân đối lại nguồn vốn hoặc làm vốn đối ứng mới cho dự án khác,mục đích khác và v.v Hoặc khi bạn cần nguồn vốn lưu động sản xuất kinh doanh, bạn cũng cóthể sử dụng dịch vụ này đối với bất kỳ máy móc thiết bị hiện có nào tại doanh nghiệp của bạn.Dịch vụ này giúp các doanh nghiệp có thể trích khấu hao, chuyển thiết bị thành tiền mặt trongkhi vẫn có toàn quyền sử dụng thiết bị

3.4 Hình thức cho thuê tài chính cho thuê vận hành

Còn được gọi là Cho thuê hoạt động, là hình thức cho thuê tài sản, theo đó khách hàng sửdụng tài sản cho thuê của công ty cho thuê tài chính trong một thời gian nhất định và sẽ hoàn trảlại tài sản đó cho bên cho thuê khi kết thúc thời hạn thuê tài sản Công ty cho thuê tài chính giữquyền sở hữu tài sản cho thuê và khách hàng phải có trách nhiệm thanh toán theo hợp đồng thuê

Một doanh nghiệp không nhất thiết phải sở hữu tài sản để tạo ra lợi nhuận Với một sốngành nghề đặc thù, chỉ cần sử dụng quyền sử dụng tài sản trong một khoảng thời gian nhất định

để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh Hơn nữa, thành tựu công nghệ phát triển ngày càngnhanh, nên việc mua đứt máy móc thiết bị đặc thù có thể sẽ làm doanh nghiệp bị lạc hậu hay “lỗimốt” và gây nhiều trở ngại cho việc phát triển kinh doanh Đây được xem là giải pháp hữu hiệugiúp doanh nghiệp hạn chế các rủi ro về công nghệ, giá cả, chi phí bảo trì, sửa chữa, chi phí

9

thanh lý tài sản và v.v Loại hình dịch vụ này rất phù hợp với các doanh nghiệp có nhu cầu sửdụng tài sản thuê trong thời gian không quá dài và luôn có nhu cầu cập nhật công nghệ.

4 Quy định về Cho thuê tài chính

4.1 Quy định về điều kiện Cho thuê tài chính

a Thời gian hoạt động

Các doanh nghiệp đã đi vào hoạt động từ 2 năm trở lên mới nên tìm đến giải pháp chothuê tài chính Không như ngân hàng, doanh nghiệp cần có tài sản thế chấp để đảm bảo chokhoản tín dụng mà ngân hàng đã cấp cho doanh nghiệp, các công ty cho thuê tài chính lại khôngyêu cầu tài sản đảm bảo

Theo một nghiên cứu cho thấy: Đối với những công ty mới thành lập hay chỉ hoạt độngtrong một thời gian ngắn (từ 3 năm trở xuống) thì tỷ lệ ngưng hoạt động trong khoảng thời gianhoạt động từ 3 năm trở xuống là rất cao Vì vậy, thời gian hoạt động là điều kiện xem xét đầutiên trong việc ra quyết định đi thuê tài chính

b Tình hình hoạt động kinh doanh phải tốt

Nghĩa là báo cáo tài chính của công ty phải chứng minh được công ty đang hoạt động cólãi, vì không yêu cầu tài sản đảm bảo nên chỉ dựa vào tình hình hoạt động thực tế của chínhdoanh nghiệp mà công ty cho thuê tài chính ra quyết định cấp tín dụng cho doanh nghiệp haykhông Vì vậy, nếu công ty của bạn đang hoạt động tốt, và muốn mở rộng quy mô sản xuất thôngqua việc mua sắm máy móc thiết bị thì hình thức cho thuê tài chính là lựa chọn hoàn hảo

c Mô hình kinh doanh

Thông thường khi thẩm định tín dụng thì các nhân viên tín dụng của công ty cho thuê tàichính sẽ mong muốn tìm hiểu mô hình kinh doanh của công ty, là doanh nghiệp sản xuất, xâydựng hay vận tải,… Vì mỗi mô hình kinh doanh đều có những đặc thù riêng và đi kèm với nhữngrủi ro riêng Tất cả các hoạt động kinh doanh phức tạp hay đơn giản cũng đều được thể hiện ở

mô hình kinh doanh cũng là một điều kiện quan trọng để các tổ chức tài chính tín dụng cũng nhưcông ty cho thuê tài chính xem xét và phê duyệt cấp tín dụng cho công ty.

4.2 Tiêu chuẩn cho thuê tài chính

Theo quy định của IASC, giao dịch được xem là cho thuê tài chính phải thỏa mãn mộttrong các tiêu chuẩn sau:

- Một là, khi thời hạn thuê chấm dứt, quyền sở hữu tài sản có thể được chuyển giao chobên thuê tùy theo sự thỏa thuận của các bên trong hợp đồng

- Hai là, hợp đồng có quy định quyền mặc cả mua lại sản của bên thuê

- Ba là, thời hạn thuê chiếm phần lớn thời gian hữu ích của tài sản

- Bốn là, giá trị hiện tại của các khoản tiền thuê phải lớn hơn hoặc tương đương với giá trịcủa tài sản

5 Đặc trưng của Cho thuê tài chính

Cho thuê tài chính bao gồm một số đặc trưng sau:

- Cho thuê tài chính là một hoạt động cấp tín dụng trung và dài hạn trên cơ sở hợp đồngcho thuê tài chính giữa bên cho thuê và bên thuê (thông thường là các doanh nghiệp, cá nhânkinh doanh) Điều này được xác định dựa trên hình thức cấp vốn

- Cho thuê tài chính cũng được xem là một dạng cho thuê tài sản Tuy nhiên, điểm khácbiệt lớn nhất so với các hình thức cho thuê tài sản khác đó là cho thuê tài chính chỉ áp dụng vớiđộng sản

- Trong thời gian thuê, các bên không được quyền tự ý đơn phương hủy bỏ hợp đồng

- Công ty cho thuê tài chính giữ quyền sở hữu tài sản cho thuê, bên thuê có trách nhiệm

và nghĩa vụ nộp gốc và lãi định kỳ theo dư nợ giảm dần

- Tài sản thuê thường cũng chính là tài sản đảm bảo cho giao dịch cho thuê tài chính;trong khi đối với cho vay, người đi vay thường phải có tài sản bảo đảm trả nợ vay

- Trong các giao kết hợp đồng cho thuê tài chính, vấn đề đặt cọc, bảo lãnh thường đượcđưa vào điều khoản tùy nghi mà hai bên có thể thỏa thuận Bên cho thuê có thể yêu cầu một

11

khoản tiền đặt cọc nhỏ hoặc thậm chí không yêu cầu tiền đặt cọc nhưng sẽ tài trợ toàn bộ chi phí

để mua được tài sản đó cho khách hàng của mình thuê Khoản tiền này dự tính sẽ được bên thuêtrả dần trong suốt thời hạn hiệu lực của hợp đồng Bên thuê thường lựa chọn mua tài sản với giábằng giá trị còn lại của tài sản khi kết thúc hợp đồng thuê Trong khi đó, khi ký kết hợp đồng tíndụng, bên vay thường phải có tài sản làm đảm bảo nợ hoặc phải có bảo lãnh của bên thứ ba

- Sau khi kết thúc hợp đồng:

Bên đi thuê có thể mua lại tài sản với giá trị tượng trưng, tùy thuộc vào thỏa thuận

của các bên được ghi rõ trong hợp đồng

Bên thuê có thể chuyển giao lại tài sản đã thuê cho bên cho thuê cùng tất cả những

rủi ro do sự lỗi thời (hao mòn vô hình) của tài sản thuê đem lại

=> Đây là hình thức cấp tín dụng đem lại nhiều lợi ích cho người thuê nhất vì không cần phải bỏ

ra một số tiền lớn để sở hữu tài sản Bên cạnh đó cũng không cần phải thế chấp bất kỳ tài sản nàonhư các hình thức vay vốn khác Điều này cũng giúp bên đi thuê tài sản không phải chịu nhữngrủi ro về sự mất giá của tài sản hay hao mòn tự nhiên qua thời gian

II HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH

Các loại hình cho thuê Tài chính:

1 Cho thuê tài chính cơ bản

1.1 Cho thuê tài chính hai bên

Là nghiệp vụ cho thuê tài chính có hai bên tham gia: Người cho thuê và người đi thuêNgười cho thuê thường là các nhà sản xuất - họ sử dụng thiết bị sẵn có và trực tiếp tài trợcho người cho thuê nhằm đẩy mạnh việc tiêu thụ sản phẩm đồng thời tăng khả năng thu hồi lợinhuận và giảm bớt hao mòn vô hình của máy móc, thiết bị

Quy trình Cho thuê tài chính hai bên:

1.2 Cho thuê tài chính ba bên

Hình thức cho thuê tài chính bao gồm 3 chủ thể cùng tham gia vào hoạt động cho thuê,

đó là: Bên cho thuê tài chính, Bên thuê tài chính và Nhà cung cấp tài sản thuê tài chính.Bên cho thuê và bên thuê tài chính thống nhất và tiến hành ký kết hợp đồng cho thuê tàichính Bên cho thuê và nhà cung cấp ký kết hợp đồng mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê Bênthuê và nhà cung cấp ký kết các hợp đồng phụ như chính sách bảo hành, bảo dưỡng, vận hành tàisản

Đây là phương thức cho thuê áp dụng phổ biến nhất hiện nay Trên thế giới 80% hợpđồng cho thuê áp dụng theo phương thức này

13

Quy trình Cho thuê tài chính ba bên:

2 Cho thuê tài chính đặc biệt

2.1.Mua và cho thuê lại

Bên cho thuê tài chính mua máy móc, thiết bị hoặc tài sản khác theo quy định của phápluật thuộc sở hữu của bên thuê và cho bên thuê thuê lại chính các tài sản đó theo hình thức chothuê tài chính để bên thuê tiếp tục sử dụng phục vụ cho hoạt động của mình Người đi thuê tăngđược vốn lưu động, có tài sản sử dụng Trong giao dịch mua và cho thuê lại, bên thuê đồng thời

là bên cung ứng tài sản cho thuê

Tình huống giả định: các công ty ở trong tình trạng tài chính khó khăn không thể vay vốnngân hàng

Quy trình Cho Thuê Tài Chính Mua và Cho thuê lại:

2.2 Cho thuê tài chính liên kết

Là loại hình đồng tài trợ (nhiều bên tài trợ cho một người thuê)

Tình huống: Tài sản cho thuê có giá trị, tăng khả năng tài trợ của một công ty cho thuê tàichính hoặc để phân tán rủi ro

Nhiều nhà chế tạo hợp tác để tài trợ cho bên thuê => liên kết theo chiều ngang

Các định chế tài chính hay các nhà chế tạo giao tài sản cho các chi nhánh của họ thựchiện giao dịch tài trợ cho khách hàng thì hình thành liên kết theo chiều dọc

15

Quy trình Cho Thuê Tài Chính liên kết:

2.3 Cho thuê tài chính hợp tác

Có 4 bên: Người đi thuê, Người cho thuê, Người cho vay và Nhà cung cấp thiết bị Chothuê TC hợp vốn là hoạt động cho thuê TC của một nhóm cty cho thuê TC đối với bên thuê, domột cty cho thuê TC làm đầu mối

Quy trình Cho Thuê Tài Chính hợp tác:

2.4 Cho thuê tài chính giáp lưng

Là loại hình mà trong đó được sự đồng ý của người cho thuê, người đi thuê thứ nhất chongười thuê thứ hai thuê lại tài sản mà người thuê thứ nhất đã thuê Với phương thức này, mặc dùdoanh nghiệp không đủ điều kiện để trực tiếp thuê với bên cho thuê, vẫn thuê được tài sản để sửdụng cho sản xuất kinh doanh

Đặc điểm:

Thời hạn cho thuê: thời hạn của một hợp đồng trung và dài hạn

Quyền hủy bỏ hợp đồng: bên cho thuê và bên đi thuê không được phép hủy bỏ hợp đồng.Trách nhiệm bảo trì, đóng bảo hiểm và thuế tài sản: bên đi thuê đóng

Mức thu hồi vốn của một hợp đồng thuê: tổng số tiền thuê gần bằng hoặc lớn hơn giá trịtài sản

Chuyển quyền sở hữu hoặc bán tài sản: trong hợp đồng thuê thường có điều khoản thỏathuận chuyển quyền sở hữu hoặc bán hoặc cho thuê tiếp

Trách nhiệm về rủi ro liên quan đến tài sản: bên đi thuê chịu phần lớn các rủi ro, kể cả rủi

ro không phải do mình gây ra

17

Từ khái niệm “Cho thuê tài chính” nêu trên, có thể ra một số đặc điểm đặc thù của hoạtđộng cho thuê tài chính là:

Thứ nhất, Tài sản thuê và nhà cung cấp tài sản do bên thuê lựa chọn mà không

phụ thuộc vào những kỹ năng và ý kiến của bên cho thuê => Chính vì đặc điểmnày mà bên cho thuê không chịu trách nhiệm về việc tài sản không được giaohoặc không giao đúng với các điều kiện cho bên thuê thỏa thuận với bên cung ứng(Khoản 1 Điều 24 Nghị định 16)

Thứ hai, Thời hạn thuê là trung hoặc dài hạn, chiếm phần lớn thời gian hữu dụng

của tài sản và không thể bị hủy ngang theo ý chỉ của một bên Đặc điểm này nêubật rõ những lợi ích mà cho thuê tài chính mang lại không chỉ riêng cho các chủthể tham gia hợp đồng mà cho cả nền kinh tế

Thứ ba, Phần lớn những chi phí cho việc vận hành, bảo dưỡng, bảo hiểm tài sản

được chuyển giao từ bên cho thuê sang bên thuê Theo quy định tại khoản 5,6điều 26 nghị định 16:” Bên thuê chịu mọi rủi ro về việc mất mát, hư hỏng đối vớitài sản thuê và chịu trách nhiệm về mọi hậu quả do việc sử dụng tài sản thuê gây

ra đối với tổ chức và cá nhân khác trong quá trình sử dụng tài sản thuê Đồng thời,bên thuê phải có nghĩa vụ bảo dưỡng, sửa chữa tài sản thuê trong thời hạn thuê.Không được tẩy xóa, làm hỏng ký hiệu sở hữu gắn trên tài sản thuê”

III THỰC TRẠNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

1 Thực trạng thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam

Tuy đã có mặt Việt Nam hơn 20 năm, dư nợ của các công ty cho thuê tài chính hiện nayvẫn khá khiêm tốn và chưa phát huy được vai trò hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp.Tính đến31/12/2022, toàn thị trường nước ta mới có khoảng 10 doanh nghiệp cho thuê tài chính đăng kýcòn hoạt động, bao gồm sáu công ty Việt Nam, một công ty liên doanh (BSL) và ba công ty100% vốn nước ngoài

DANH SÁCH CÁC CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH

1 Công ty cho thuê tài chính

79/GP-NHNN ngày 19/3/2008

72/GP-NHNN ngày 2/7/2018 (cấp đổi)

1.085,3

3 Công ty CTTC TNHH

MTV Ngân hàng Á Châu

(Asia Commercial Bank

Leasing Company Limited)

Tầng 9 tòa nhà ACB Tower, số 444A-446 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 11, Quận 3,

TP Hồ Chí Minh

06/GP-NHNN ngày 22/5/2007

500,0

4 Công ty CTTC TNHH

MTV Ngân hàng Công

thương Việt Nam

(Industrial and Commercial

Bank of Vietnam Leasing

16 Phan Đình Phùng, quận Ba Đình, Hà Nội

04/GP-CTCTTC ngày 20/3/1998

1.000,0

19

05/GP-CTCTTC66/GP-NHNN ngày 31/10/2017

500,0

6 Công ty CTTC I Ngân

hàng Nông nghiệp và Phát

triển Nông thôn Việt Nam

(Agribank no.1 Leasing

Company)

Số 4 Phạm Ngọc Thạch, Đống Đa,

Hà Nội

06/GP-CTCTTC ngày 27/8/1998

Hồ Chí Minh

65a/GP-NHNN ngày31/10/2017 (cấp đổi)

117/GP-NHNN ngày24/4/2008 (cấp đổi)

QĐ số NHNN ngày 06/4/2022 về vốn điều lệ

645/QĐ-580,0

9 Công ty TNHH CTTC Tầng 28, tòa nhà 09/GP-NHNN ngày 1.989,98

(Chailease International

Leasing Company Limited)

Thắng, Phường Bến Nghé, Q1, TP

Hồ Chí Minh

ngày 31/10/2017

(Quyết định số 2076/QĐ-NHNN ngày 09/12/2022)

10 Công ty TNHH CTTC

BIDV – Sumi Trust

Tầng 23, Tòa nhà TNR Tower 54A Nguyễn Chí Thanh,Phường Láng Thượng, Quận Đống Đa, Hà Nội

33/GP-NHNN ngày 12/04/2017;

1761/GP-NHNN ngày 21/8/2017

895,6

Tổng tài sản của các công ty cho thuê tài chính là hội viên của Hiệp hội Cho thuê tàichính Việt Nam hiện đạt trên 40.000 tỷ đồng, tổng dư nợ cho thuê đạt gần 33.000 tỷ đồng Nếutính trên toàn thị trường thì dư nợ cho thuê của các công ty này đạt khoảng gần 40.000 tỷ đồng,bằng 0,33% dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế và chiếm 0,42% GDP Chất lượng tín dụng đượckiểm soát tốt, nợ xấu của các công ty hầu hết dưới 1% Đặc biệt từ năm 2018 đến nay, CTTCtăng trưởng phát triển tốt, tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân trên 20%, cao hơn mức bình quântăng dư nợ toàn ngành ngân hàng, tỷ lệ dự phòng bao phủ nợ xấu trên 200%, chỉ số lợi nhuận sovới vốn chủ sở hữu (ROE) đều trên 10% Dự kiến trong năm 2023, dư nợ tín dụng tăng trưởngthêm xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, đạt mức 50.000 tỷ, tăng trưởng 20% so với cùng kỳ năm trước

21

2019 2020 2021 2022 2023F 0

Tỷ lệ tăng trưởng bình quân trong 5 năm: 19,5%

Tài sản cho thuê:

25.74%

14.85%

12.87%

Máy móc, thiếết b ; 1%; ị 0.99%

45.54%

Ô tôDây chuyền sản xuấtMáy xây dựng, khai khoángMáy móc, thiết bịTài sản khác

Nhìn chung, thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam vẫn chưa thực sự đạt được sự hiệuquả Tỷ lệ dư nợ trong năm 2022 vẫn còn khá nhỏ khi so sánh với thị trường cho thuê tài chính ởnhiều nền kinh tế khác, như tại Trung Quốc, cho thuê tài chính chiếm đến 10% dư nợ, Đức 18%

dư nợ, Hoa Kỳ khoảng 22% Theo số liệu năm 2022, số lượng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ chothuê tài chính chỉ chiếm 1%, khoảng 5.000-7.000 trên tổng số 700.000 doanh nghiệp Doanh sốmáy móc thiết bị được mua bán thông qua hình thức cho thuê tài chính cũng chỉ chiếm khoảng1% tổng nhập khẩu máy móc Cùng với đó, số lượng Công ty Cho thuê tài chính còn ít, sảnphẩm dịch vụ tài chính được phép hoạt động còn bị bó hẹp

2 BIDV Su-Mi TRUST

3.1 Thông tin chung

Ngày 12/04/2017, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã cấp Giấy phép thành lập số NHNN và hoạt động cho Công ty Cho thuê tài chính Trách nhiệm hữu hạn BIDV-SuMi TRUSTtrên cơ sở chuyển đổi từ Công ty Cho thuê tài chính Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Ngânhàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BLC) BIDV- SuMi TRUST là Công

33/GP-ty Cho thuê tài chính đầu tiên tại Việt Nam áp dụng mô hình liên doanh giữa một Ngân hàngthương mại trong nước (Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam BIDV)với một Định chế tài chính nước ngoài (Ngân hàng Trách nhiệm hữu hạn Tín thác SumitomoMitsui)

BIDV Sumi-TRUST có vốn điều lệ 895,6 tỷ đồng, trong đó BIDV sở hữu 50%, SuMiTRUST sở hữu 49% và tập đoàn Sun Group sở hữu 1% Hiện tại công ty đang có khoảng 141nhân sự (tại thời điểm tháng 4/2023) với 1 trụ sở chính tại Hà Nội và 3 chi nhánh tại Hà Nội, ĐàNẵng, TP Hồ Chí Minh

3.2 Các sản phẩm và lợi thế của dịch vụ cho thuê tài chính tại BIDV-SuMi TRUST

Áp dụng mô hình kinh doanh mới, cùng với sự hỗ trợ của Ngân hàng hàng đầu Việt Nam(BIDV) và Ngân hàng tín thác lớn nhất Nhật Bản (SMTB) về kinh nghiệm, bí quyết công nghệ,nguồn vốn, cơ sở khách hàng; đặc biệt là sự hỗ trợ của SMTB trong việc thiết lập mối quan hệvới các Nhà cung cấp có thương hiệu hàng đầu Nhật Bản; sự hỗ trợ của BIDV về hệ thống mạnglưới rộng khắp để triển khai mô hình bán chéo sản phẩm, BIDV- SuMi TRUST Leasing (BSL) sẽcung cấp ra thị trường các sản phẩm cho thuê tài chính cạnh tranh, hấp dẫn, thuận tiện Bên cạnh

đó, BSL còn đa dạng các sản phẩm dịch vụ khác như Cho thuê vận hành, Cho vay bổ sung vốn

23

lưu động, Mua và cho thuê lại,…theo chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và quyđịnh của pháp luật để phục vụ tối đa nhu cầu tài chính của Khách hàng.

3.2.1 Cho thuê tài chính với người sử dụng cuối cùng

Cho thuê tài chính với người sử dụng cuối cùng là việc cho thuê tài chính các tài sản chokhách hàng sử dụng trực tiếp tài sản thuê đó phục vụ cho hoạt động của mình

Lợi ích của khách hàng:

Được tài trợ lên đến 100% giá trị tài sản thuê

Không cần tài sản thế chấp như đi vay thông thường

Sử dụng hiệu quả nguồn vốn, đa dạng hóa nguồn vốn

Bảo toàn được hạn mức tín dụng từ Ngân hàng

Thời gian thuê linh hoạt

Phương án trả nợ linh hoạt

Lãi suất thuê hấp dẫn

Giải pháp tài chính toàn diện

Quy trình cho thuê: