(Tiểu luận) đề bài trình bày lý luận của c mác về hàng hóa sức lao động thực trạng và giảipháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay

Với tư cách là một sinh viên Đại học, là thành phần dự bị cho đội ngũ lao động nước nhà thì việc hiểu rõ những tính chất cơ bản của hàng hóa sức lao động, tình trạng thực tế trên thị trư

Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

Khoa Marketing

Kinh Tế Chính Trị

Đề bài: Trình bày lý luận của C.Mác về hàng hóa sức lao động? Thực trạng và giải

pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay?

Lớp chuyên ngành : Marketing 64D

Lớp học phần : LLNL1106(222)_18

TP Hà Nội, tháng 6 năm 2023

Mở đầu 1

Chương I: Hàng hóa sức lao động 2

1 Sức lao động và điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa: 2

a Khái niệm sức lao động: 2

b Điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa: 2

2 Thuộc tính của hàng hóa sức lao động: 3

a Giá trị hàng hóa sức lao động: 3

b Giá trị sử dụng hàng hóa sức lao động: 4

Chương II: Thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam hiện nay 5

1 Khái niệm về thị trường lao động, cung lao động, cầu lao động: 5

a Thị trường lao động: 5

b Cung lao động: 5

c Cầu lao động: 6

2 Vấn đề thị trường hàng hóa sức lao động hiện nay ở Việt Nam: 7

3 Đề xuất các giải pháp: 9

a Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nghề cho người lao động: 9

b Nguồn thông tin mở, kết nối lao động với thị trường: 9

c Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn gắn với việc tạo việc làm: 9

d Quản lý, quan tâm đến những lao động di cư: 10

4 Bài học rút ra cho bản thân: 11

Kết luận 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

Mở đầu

Vấn đề việc làm và thiếu việc làm luôn là vấn đề nóng hổi và nhức nhối trong nhiều năm qua, bởi nó chúng ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế mỗi nước Chính phủ các nước luôn quan tâm, nghiên cứu và cố gắng giải quyết vấn đề này Chỉ khi người dân có được cuộc sống ổn định, ấm no thì đất nước mới vững bền và phát triển Với

tư cách là một sinh viên Đại học, là thành phần dự bị cho đội ngũ lao động nước nhà thì việc hiểu rõ những tính chất cơ bản của hàng hóa sức lao động, tình trạng thực tế trên thị trường việc làm hiện nay là một điều rất thiết đối với với em Đây sẽ là những trang bị cần thiết để sinh viên chúng em nhanh chóng hòa nhập, tìm được cơ hội cho chính mình để được cống hiến cho đất nước Do đó, em đã chọn đề tài “ Trình bày lý luận của C.Mác về hàng hóa sức lao động? Thực trạng và giải pháp để phát triển thị trường hàng hóa sức lao động ở nước ta hiện nay?” để nhìn rõ thực trạng cũng như đề xuất những giải pháp giúp giải quyết những vấn đề còn bất cập, rút ra những bài học cho bản thân trong tương lai

Từ việc làm rõ những nội dung lý thuyết hàng hóa sức lao động, thực tiễn về thị trường lao động hiện nay, bài tiểu luận này sẽ đưa ra thực trạng và đề xuất những giải pháp để khắc phục những khuyết điểm còn tồn tại Để thực hiện thành công mục đích

đã nêu, bài tiểu luận sẽ giải quyết những nhiệm vụ sau: Thứ nhất, làm rõ những nội dung về lý luận của Các Mác về hàng hóa sức lao động, những khái niệm có liên quan như thị trường lao động, cung lao động, cầu lao động Thứ hai, đưa ra những điểm cần lưu ý trong thị trường lao động hiện nay ở nước ta Thứ ba, từ những lưu ý trên mà đề xuất ra giải pháp để khắc phục những điểm còn thiếu xót

Bài tiểu luận này gồm 5 phần, 2 chương:

Chương I: Hàng hóa sức lao động

Chương II: Thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam hiện nay

Chương I: Hàng hóa sức lao động

1 Sức lao động và điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa:

a Khái niệm sức lao động:

Theo Karl Max: “Sức lao động hay năng lực lao động là toàn bộ những năng lực thể chất và tinh thần tồn tại trong một cơ thể, trong một con người đang sống, và được người đó đem ra vận dụng mỗi khi sản xuất ra một giá trị

sử dụng nào đó”

Nói cách khác, sức lao động là toàn bộ thể lực và trí lực trong cơ thể con người

và được vận dụng vào quá trình sản xuất

b Điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa:

Sức lao động không phải lúc nào cũng là hàng hóa Nó chỉ có thể biến thành hàng hoa khi thoả mãn hai điều kiện lịch sử sau:

Đầu tiên, người lao động phải được tự do về thân thể, có khả năng chi phối sức lao động của mình Trên thị trường, sức lao động chỉ xuất hiện dưới tư cách là hàng hóa khi và chỉ khi nó do người có sức lao động đưa ra bán Muốn bán thì người sở hữu sức lao động ấy phải có quyền sở hữu năng lực của mình Do đó, trong thời kì chế độ chiếm hữu nô lệ, sức lao động của người nô lệ không được xem là hàng hóa do bản thân nô lệ thuộc quyền sở hữu của chủ nô Nô lệ không được phép và không có quyền bán sức lao động của mình Để sức lao động trở thành hàng hóa thì việc thủ tiêu chế độ chiếm hữu nô lệ và chế độ phong kiến là điều tất yếu

Thứ hai, người lao động buộc phải bán sức lao động của mình khi người lao động bị tước đoạt hết tư liệu sản xuất dẫn đến không thể tự tiến hành lao động sản xuất Khi đó, người lao động buộc phải bán sức lao động để có thể tồn tại Trong trường hợp người thợ thủ công tự do, tuy có thể tùy ý sử dụng sức lao động song người đó có tư liệu sản xuất để làm ra những sản phẩm để nuôi sống bản thân, chưa buộc phải bán sức lao động để sống nên sức lao động của người này chưa thể xem là hàng hóa

2 Thuộc tính của hàng hóa sức lao động:

Cũng như các loại hàng hóa khác, hàng hóa sức lao động cũng có hai thuộc tính

là giá trị và giá trị sử dụng

a Giá trị hàng hóa sức lao động:

Như các giá trị hàng hóa khác, giá trị hàng hóa sức lao động cũng được quyết định bởi số lượng thời gian lao động cần thiết để sản xuất và tái sản xuất

ra sức lao động Tuy nhiên, sức lao động chỉ có thể tồn tại như năng lực của con người sống Để có thể tái sản xuất ra năng lực đó, người lao động phải tiêu dùng một số lượng các tư liệu sinh hoạt nhất định Ngoài ra cần phải đáp ứng

và thỏa mãn những nhu cầu từ gia đình, từ con cái của người lao động đó để sức lao động được sản xuất và tái sản xuất một cách liên tục

Do vậy, thời gian lao động xã hội cần thiết để có thể sản xuất ra sức lao động sẽ được quy thành thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt ấy Nói cách khác, giá trị của hàng hóa sức lao động sẽ được đo lường gián tiếp thông qua giá trị của các tư liệu sinh hoạt để tái sản xuất ra sức lao động

Ngoài ra, giá trị hàng hóa sức lao động còn bao hàm yếu tố tinh thần và lịch sử Yếu tố tinh thần thể hiện qua việc người lao động không chỉ có nhu cầu về vật chất mà còn có nhu cầu về tinh thần Yếu tố lịch sử tác động đến nhu cầu qua các hoàn cảnh lịch sử quốc gia, thời kì, trình độ văn minh, phong tục tập quán,

vị trí địa lý và khí hậu,…của nước đó

Trong một quốc gia tại mỗi thời kì nhất định thì quy mô của những tư liệu sinh hoạt cần thiết cho người lao động là một đại lượng xác định do những bộ phận sau hợp thành:

Một - giá trị những tư liệu sinh hoạt (vật chất và tinh thần) cần thiết để tái sản xuất sức lao động, duy trì đời sống của người lao động

Hai - phí tồn đào tạo người lao động

Ba - giá trị của những tư liệu sinh hoạt cần thiết cho gia đình, cho con cái của người lao động

b Giá trị sử dụng hàng hóa sức lao động:

Về giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động, chúng cũng giống như các hàng hóa khác Nó được thể hiện qua quá trình tiêu dùng sức lao động, nói cách khác là quá trình người công nhân tiến hành lao động sản xuất Tuy nhiên, những tính chất riêng biệt của hàng hóa sức lao động vẫn được thấy rõ qua hai biểu hiện sau:

Thứ nhất, giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động khác biệt với giá trị

sử dụng của các hàng hóa khác ở chỗ: sau khi trải qua quá trình tiêu dùng, sử dụng thì giá trị và giá trị tiêu dùng của các hàng hóa thông thường đều giảm và biến mất dần theo thời gian Ngược lại, đối với hàng hóa sức lao động, quá trình tiêu dùng nó lại là quá trình sản xuất ra một loại hàng hóa mới, là quá trình tạo ra được giá trị mới lớn hơn nhiều so với ban đầu Phần lớn hơn này được gọi là giá trị thặng dư So với các hàng hóa khác thì đây cũng là đặc điểm cơ bản nhất của giá trị sử dụng hàng hóa sức lao động

Thứ hai, chủ thể của hàng hóa sức lao động là con người dẫn đến vấn đề cung ứng sức lao động sẽ bị phụ thuộc vào các thành phần như tâm lý, kinh tế, tình trạng sức khỏe, … của người lao động Với hầu hết các thị trường khác, con người sẽ gây nên những tác động đến cầu nhưng trên thị trường lao động, con người sẽ ảnh hưởng quyết định đến cung

Discover more

from:

PTKD34

Document continues below

Phân tích kinh

doanh

Đại học Kinh tế…

341 documents

Go to course

CÁC DẠNG BÀI TẬP PHÂN TÍCH KINH…

Phân tích

kinh… 100% (16)

22

Giáo trình - Giáo trình Phân tích kinh…

Phân tích

kinh doanh 100% (7)

150

Bai tp phan tich kinh doanh

Phân tích

kinh… 100% (3)

14

Ý tưởng khởi sự kinh doanh Spa Giày

Phân tích

kinh… 100% (3)

32

Tong hop kien thuc Toan 8

22

Chương II: Thị trường hàng hóa sức lao động ở Việt Nam

hiện nay

1 Khái niệm về thị trường lao động, cung lao động, cầu lao động:

a Thị trường lao động:

Khái niệm về thị trường lao động có rất nhiều ý kiến được phát triển và diễn đạt dưới nhiều góc độ khác nhau Song, nhìn chung đều có những nội dung

cơ bản sau đây: “Thị trường lao động là thị trường trong đó có người cần bán sức lao động, cung cấp dịch vụ lao động (người lao động); có người cần mua sức lao động (người sử dụng lao động); có các yếu tố cung- cầu lao động, giá

cả sức lao động (tiền công, tiền lương)… Trong đó có hai yếu tố cơ bản cấu thành thị trường lao động là cung lao động và cầu lao động.”

Trong hệ thống các thị trường của nền kinh tế, thị trường lao động được xem là một trong những loại thị trường cơ bản và có vị trí đặc biệt Nó cũng tuân theo những quy luật của thị trường (quy luật cung – cầu, quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh) nhưng có sự khác biệt do tính chất của hàng hóa sức lao động

Trong hệ thống các thị trường của nền kinh tế, thị trường lao động được xem là một trong những loại thị trường cơ bản và có vị trí đặc biệt Nó cũng tuân theo những quy luật của thị trường (quy luật cung – cầu, quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh) nhưng có sự khác biệt do tính chất của hàng hóa sức lao động

b Cung lao động:

Cung lao động được hiểu là một bộ phần dân số tiềm năng, bao gồm những người có đủ khả năng thể lực và trí lực làm việc, chưa tính đến các đặc điểm về tuổi tác và giới tính

Cung lao động chính là tổng số lượng lao động đang tham gia và sẵn sàng tham gia vào thị trường lao động ở những thời điểm nhất định, phụ thuộc vào tốc độ tăng nguồn lao động, sự biến động của cầu lao động, trình độ đào tạo hướng nghiệp, dạy nghề và tiền lương (tiền công) trên thị trường lao động Thực chất, cung lao động là sức lao động mà người lao động tự nguyện đưa ra

để trao đổi trên thị trường

Phân tích kinh… 100% (3)

Bài tập - Useful

Phân tích kinh… 100% (2)

28

c Cầu lao động:

Cầu lao động là số lượng lao động cần được thuê mướn trên thị trường lao động; là toàn bộ nhu cầu về sức lao động của một quốc gia (của một nền kinh tế), hoặc của một ngành, địa phương hay doanh nghiệp…ở một thời kỳ nhất định, gồm cả mặt số lượng, chất lượng, cơ cấu và thường được xác định thông qua chỉ tiêu việc làm

Cầu lao động biểu hiện khả năng thuê lao động của người sử dụng lao động, của doanh nghiệp và nhà đầu tư trên thị trường lao động

2 Vấn đề thị trường hàng hóa sức lao động hiện nay ở Việt Nam:

Hiện nay, Đảng và Nhà nước đã thừa nhận sức lao động là hàng hóa nên việc xây dựng thị trường lao động là tất yếu, là cốt lõi cho sự nghiệp đổi mới nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Nghị quyết Đại hội IX cũng xác định mô hình kinh tế tổng quát của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường dưới sự quản lí của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Học tập và làm theo tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh là “tự lực cánh sinh”, thực hiện các đổi mới, Đảng và Nhà nước đã ban hành các chính sách và cơ chế quản

lí cho sự phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, tạo thêm những cơ hội và điều kiện thuận lợi để các ngành, các vùng phát triển, đáp ứng nhu cầu việc làm cũng như đời sống của người lao động Cơ hội cũng như số lượng các ngành cần lao động đã tăng lên đáng kể Văn kiện Đại hội VIII đã nêu: “Khuyến khích mọi thành phần kinh

tế, mọi công dân, mọi nhà đầu tư mở mang ngành nghề, tạo nhiều việc cho người lao động Mọi công dân đều được tự do hành nghề, thuê mướn nhân công theo pháp luật Phát triển dịch vụ việc làm Tiếp tục phân bố lại dân cư và lao động trên địa bàn cả nước, tăng dân cư trên các địa bàn có tính chiến lược về kinh tế, an ninh quốc phòng

Mở rộng kinh tế đối ngoại, đẩy mạnh xuất khẩu Giảm đáng kể tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị và thiếu việc làm ở nông thôn” Điều này góp phần giúp người lao động chủ động hơn trong quá trình tự tìm kiếm việc làm

Về phía những người sử dụng lao động, họ được khuyến khích làm ăn hợp pháp, không vi phạm pháp luật nhà nước, đẩy mạnh đầu tư để mở ra những cơ hội việc làm cho những người lao động cần bán sức lao động của chính mình

Hiện nay, vai trò của Nhà nước với vấn đề giải quyết việc làm đã có nhiều thay đổi Việc ban hành các cơ chế, chính sách thông thoáng, xóa bỏ những vướng mắc, ngăn cản về tài chính và pháp luật, tạo các điều kiện về vật chất để người dân tự do đầu tư, sản xuất giúp cơ hội việc làm tăng lên đáng kể, ít bị ràng buộc bởi nguyên tắc,

ý chí chủ quan của nhà nước Một số điểm đáng lưu ý về thị trường lao động Việt Nam:

Một, ở thời điểm hiện tại, tình trạng cung lớn hơn cầu lao động vẫn đang diễn ra và được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài Tỷ lệ lao động không sử dụng hết tiềm năng của Việt Nam giai đoạn 2018 - 2019 dao động ở mức 4,0% Đến năm

2020, tỷ lệ này đã tăng lên 5,02% Điều này đặt ra sức ép, cạnh tranh gay gắt về việc làm

Hai, tỉ lệ lao động nông thôn còn chiếm khá nhiều, lên đến 81,6% so với

cả nước Tuy nhiên, tỷ trọng lao động có việc làm trong khu vực nông, lâm,

thủy sản ở nước ta liên tục giảm, từ 53,9% năm 2009 xuống còn 35,3% năm

2019 Đây là lần đầu tiên, số lao động làm việc trong khu vực dịch vụ cao hơn

số lao động trong khu vực nông, lâm, thủy sản

Ba, cơ cấu chuyển dịch kinh tế còn đang gặp nhiều khó khăn, chậm chạp

Số lượng lao động tham gia ngày càng tăng song đều có điểm chung là phần lớn đều không được đào tạo nghề chuyên sâu, hầu như là lao động phi chính thức, lao động phổ thông có tay nghề thấp, chỉ đạt 46/100 điểm (hạng 103 thế giới), kém xa so với nhóm ASEAN – 4 Khi đặt bên cạnh các lao động nước ngoài đến Việt Nam làm việc sẽ có sự chênh lệch rõ ràng về trình độ Nếu không có sự thay đổi, chính lực lượng lao động Việt Nam sẽ phải chịu sức ép kép từ trong nước lẫn ngoài nước

Bốn, ngoài tay nghề thì tính chuyên nghiệp của người lao động cũng được quan tâm Trong thực tế vẫn còn một bộ phận người lao động chưa được tập huấn một cách kĩ càng về kỷ luật lao động công nghiệp Có thể đã tập huấn song thực tế làm việc thì ít tuân thủ những quy định ấy Nguyên do có thể là từ xuất thân nông thôn, mang nặng tác phong sản xuất nông nghiệp tiểu nông

3 Đề xuất các giải pháp:

a Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nghề cho người lao động:

Hiện tại, các chương trình đào tạo, học nghề của nước ta đa phần vẫn đang tập trung nhiều vào các ngành, nghề cũ Với các ngành phi nông nghiệp, đặc biệt là công nghiệp và dịch vụ hiện đại vẫn có nhưng chưa nhiều Để khắc phục cần thường xuyên kiểm tra, tiến hành đánh giá thị trường xem nhu cầu đang cần gì và có kế hoạch đào tạo đúng để đáp ứng nhu cầu đó Giữa các bộ, ngành như Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nên có sự phối hợp chặt trẽ, trao đổi thông tin dưới sự chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ Trong quá trình đào tạo, cần hướng nhân lực gần hơn với các tiến bộ về khoa học kĩ thuật, học tập những cái mới giúp nâng cao năng suất lao động

b Nguồn thông tin mở, kết nối lao động với thị trường:

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Việc làm với nhiều nỗ lực nghiên cứu, báo cáo thông tin thị trường, cập nhật vào các quý Tuy nhiên, những số liệu liên quan đến cung – cầu trong thị trường lao động các ngành, nghề vẫn còn nhiều thiếu sót, chỉ là những số liệu cơ bản Với các ngành nghề phi nông nghiệp, cần tập trung đào tạo nhân lực theo từng vị trí Các trường, trung tâm dạy, đào tạo nghề nên liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo mối liên hệ cung – cầu chặt chẽ, gắn tuyển sinh với tuyển dụng

c Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn gắn với việc tạo việc làm:

Quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước cần đi liền với những chính sách chuyển dịch cơ cấu lao động tại nông thôn để đáp ứng được những nhu cầu phát sinh Quá trình này kéo theo những thay đổi trong mục đích sử dụng đất nông nghiệp khiến người nông dân dễ rơi vào cảnh thất nghiệp, đói nghèo do chưa được chuẩn bị cho việc chuyển đổi nghề nghiệp Nhà nước có đưa ra những chính sách đền bù khi tiến hành thu hồi đất, những hỗ trợ trong việc đào tạo nghề mới nhưng chưa thực sự đạt hiệu quả tuyệt đối

Việc cần làm lúc này, trước hết là giải thích, nhấn mạnh những cơ hội, sau đó mới là những hỗ trợ Những chiến lược trong việc làm cần lồng ghép đào tạo với việc làm, lập nghiệp đi cùng những điều kiện, gói hỗ trợ ban đầu Nhiều nước trên thế giới cũng tiến hành khuyến khích việc làm tại các vùng nông thôn qua những dự án, những chương trình của chính phủ hoặc các doanh nghiệp, nhà tài trợ Để đạt được hiệu quả tốt nhất, những hoạt động trên cần có cầu nối và sự quản lí chặt chẽ từ trên xuống dưới, từ cao xuống thấp Nhà nước cũng cần quan tâm và điều phối thực hiện thường xuyên