chương i khoa học và nghiên cứu khoa học

KHOA HỌCKhái niệm khoa học: “Hệ thống tri thức về các quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, tư duy” KHOA HỌC tt Phân loại khoa học: a Ph

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG

CHƯƠNG 1 KHOA HỌC VÀ NGHIÊN CỨU

KHOA HỌC

TS Nguyễn Văn Tân

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

1 Khoa học

2 Nghiên cứu khoa học

3 Phương pháp nghiên cứu khoa học

4 Quy trình nghiên cứu khoa học

5 Nhà nghiên cứu khoa học

KHOA HỌC

Khái niệm khoa học:

“Hệ thống tri thức về các quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, tư duy”

KHOA HỌC (tt)

Phân loại khoa học:

a) Phân loại theo đối tượng nghiên cứu:

-Khoa học tự nhiên: toán học, vật lý học, hóa học, sinh vật học,… Khoa học tự nhiên là nền tản của công nghệ mới.

-Khoa học xã hội: nhân chủng học, chính trị học, tâm

lý học, xã hội học, kinh tế học,…

b) Phân loại theo tính chất công tình nghiên cứu:

-Khoa học lý thuyết: dựa trên những nghiên cứu cơ bản hay nghiên cứu lý thuyết

-Khoa học ứng dụng: dựa trên nghiên cứu thực nghiệm

KHOA HỌC (tt)

Thành tựu khoa học:

a) Phát minh: là sự phát hiện ra những quy luật, những tính chất hoặc những hiện tượng của thế giới vật chất tồn tại một cách khách quan mà trước đó chưa ai biết, nhờ đó làm thay đổi cơ bản nhận thức của côn người Như định luật Vạn vật hấp dẫn của Newton Chưa có ý nghĩa áp dụng trực tiếp vào sản xuất Không có giá trị thương mại.

b) Phát hiện: là sự nhận ra các vật thể, những quy luật xã hội đang tồn tại một cách khách quan Adam Smith “Bàn tay vô hình của kinh tế thị trường”

c) Sáng chế: là một giải pháp kỹ thuật, mang tính mới về nguyên lý kỹ thuật, có tính sáng tạo và áp dụng được Như Nobel sáng chế công thức thuốc nổ TNT.

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Khái niệm nghiên cứu khoa học:

Là quá trình tìm kiếm, xem xét, điều tra (có khi cần cả đến thí nghiệm) để từ những dữ kiện đã

có đạt đến một kết quả mới hơn, cao hơn, giá trị hơn.

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC (tt)

Phân loại nghiên cứu hoa học

1 Phân loại theo chức năng nghiên cứu: nghiên cứu mô tả, nghiên cứu giải thích, nghiên cứu giải pháp, nghiên cứu dự báo

2 Phân loại theo giai đoạn nghiên cứu: nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai

3 Phân loại theo dạng thức: nhận xét khoa học, bài báo khoa học, tiểu luận hay báo cáo thực tập, đồ án, luận văn, luận án, sách giáo khoa

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC (tt)

Yêu cầu nghiên cứu khoa học:

1 Xác định rõ mục tiêu nghiên cứu

2 Xác định các dữ liệu cần thu thập

3 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Phương pháp diễn giải: phương

pháp suy luận từ tổng quát đến đặc thù, từ cái chung đến cái riêng.

Phương pháp quy nạp: phương pháp

suy luận từ đặc thù đến tổng thể, từ nhận thức các sự vật hoặc hiện tượng riêng lẽ đến nguyên lý chung

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC (tt)

Phương pháp tiếp cận thông tin: tiếp cận hệ thống, tiếp cận định tính và định lượng, tiếp cận lich sử và logic, tiếp cận cá biệt và so sánh;

tiếp cận phân tích và tổng hợp.

Phương pháp thu thập thông tin: Phương pháp trắc nghiệm, phương pháp nghiên cứu tình huống, phương pháp phân tích, phương pháp

so sánh, phương pháp nghiên cứu liên ngành, phương pháp thực nghiệm, phương pháp phi thực nghiệm (phỏng vấn, chuyên gia, điều tra bảng hỏi)

QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Bước 1: Xác định đề tài nghiên cứu

Bước 2: Xây dựng đề cương và lập kế

hoạch nghiên cứu

Bước 3: Thu thập và xử lý thông tin

Bước 4: Tổng kết và viết công trình

nghiên cứu

Bước 5: Đánh giá và nghiệm thu đề tài

Bước 6: Công bố, bảo vệ và áp dụng vào

thực tiễn

NHÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Thông thạo lĩnh vực nghiên cứu

Có động cơ tìm tòi và phát minh những cái mới

Tính cách: tò mò, hoài nghi, độc lập, chính xác, kiên trì,

nghiêm túc, cẩn thận, say mê với công việc, mạnh dạng, giám nghĩ, dám làm,…

Khả năng: phát hiện vấn đề, tư duy logic, suy luận, thiết lập

các mối quan hệ, phân tích, tổng hợp, nhận xét, đánh giá,…

Nguyên tắc:

- Từ từ, nhịp nhàn, không hấp tấp;

- Làm việc có trình tự, có hệ thống;

- Kết hợp làm việc và nghỉ ngơi hợp lý;

- Thường xuyên trao đổi học thuật;

- Cần tạo sự ủng hộ của gia đình và xã hội

SINH VIÊN VỚI VIỆC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

NCKH giúp sinh viên củng cố, hệ thống hóa,

mở rộng các kến thức đã học;

NCKH giúp sinh viên vận dụng kiến thức đã học để đề xuất, giải quyết các vấn đề thuộc phạm vi chuyên môn

NCKH là con đường hình thành và rèn luyện cho sinh viên phương pháp tư duy khoa học và đạo đức, tác phong của mỗi sinh viên như: tính trung thực, lòng say mê công việc, cẩn thận, khả năng làm việc độc lập, sáng tạo,….

Thảo luận

Cho biết bản chất

của nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và nghiên cứu triển khai

Thảo luận

Các bước của quy

trình nghiên cứu khoa học? Trong các bước trên, bước nào là quan trọng nhất? Tại sao?