(Tiểu luận) kế toán quốc tế chủ đề 4 sự ra đời và phát triển của hệ thống kế toán việt nam và nhân tố ảnh hưởng

Hệ thống kế toán của Pacioli thực tế không thay đổi đáng kể, chúng sử dụng phương pháp ghi sổ kép dựa trên cơ sở thông tin gốc và cho phép cung cấp các báo cáo tài chính.. Như vậy, với s

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

-*** -KẾ TOÁN QUỐC TẾ

Chủ đề 4:

SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG KẾ TOÁN VIỆT NAM

VÀ NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

Sinh viên thực hiện: Vũ Thị Ngọc Ánh – MSV: 11217775 Phạm Thị Thùy Dung – MSV: 11217787 Trần Hương Giang – MSV: 11217799 Ngô Hồng Hạnh – MSV: 11217807 Phạm Thị Bảo Ngọc – MSV: 11214381 Lớp học phần : Kế toán Quốc tế_10

Giảng viên giảng dạy: PGS.TS Phạm Đức Cường

Hà Nội, 2022

MỤC LỤC

A LỜI MỞ ĐẦU

B NỘI DUNG

I Sự ra đời và phát triển của hệ thống kế toán Việt Nam

1 Khái niệm hệ thống kế toán và các bộ phận của hệ thống kế toán

2 Sự ra đời hệ thống kế toán

3 Sự phát triển của hệ thống kế toán

II Các nhân tố ảnh hưởng tới hệ thống kế toán

1.Từ môi trường pháp lý

2 Bối cảnh lịch sử - chính trị

3 Mức độ phát triển kinh tế

4 Văn hóa

5 Hệ thống giáo dục

III Kết luận

C DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

A LỜI MỞ ĐẦU

Việt Nam đã có sự thay đổi mạnh mẽ từ nền kinh tế tập trung sang cơ chế thị trường, cũng đồng nghĩa các doanh nghiệp sẽ chấp nhận cạnh tranh gay gắt với thị trường trong nước và thị trường quốc

tế Vì vậy, một trong những vấn đề cấp bách trước khi vào thị trường quốc tế đó là Việt Nam phải đảm bảo thông tin tài chính mang tính minh bạch, trung thực, đáng tin cậy và có thể so sánh được với báo cáo tài chính các quốc gia khác Trong bối cảnh đó, quá trình hội tụ kế toán quốc tế cũng trở thành cấp thiết hơn với các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam Và tất nhiên, quá trình hội tụ là một giai đoạn gặp nhiều thách thức và khó khăn bởi vì thực trạng vận dụng chuẩn mực, cách tiếp cận từng quốc gia khác nhau cũng như môi trường pháp lý, văn hóa khác nhau, Đối với một nước đang phát triển như Việt Nam cần nhận định đúng tình hình để có những lộ trình phù hợp, đáp ứng phát triển kinh tế

Để có thể nhìn nhận lại toàn bộ lộ trình kế toán Việt Nam từ lúc hình thành đến hiện tại và tương lai, cũng như những nhân tố ảnh hưởng tới hệ thống kế toán chúng tôi đã chọn chủ đề là: “ Sự ra đời, phát triển và các nhân tố ảnh hưởng tới hệ thống kế toán Việt Nam”

B NỘI DUNG

I Sự ra đời và phát triển của hệ thống kế toán Việt Nam

1 Khái niệm hệ thống kế toán và các bộ phận của hệ thống kế toán

a Khái niệm hệ thống kế toán

Hệ thống kế toán là các quy định về kế toán và các thủ tục kế toán mà đơn vị được kiểm toán

áp dụng để thực hiện ghi chép kế toán và lập báo cáo tài chính (theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 400)

b Bộ phận cấu thành hệ thống kế toán

Chứng từ và sổ sách: là những đồ vật phản ánh và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế Hệ thống kế

toán phải đảm bảo chứng từ và sổ sách được lưu giữ đầy đủ Ngoài ra, các chứng từ phải đảm bảo một

số quy tắc như được đánh số liên tiếp, lập vào lúc nghiệp vụ kinh tế phát sinh hoặc càng sớm càng tốt, phải đơn giản, phải được thiết kế cho nhiều công dụng và thể hiện tối đa mức độ kiểm soát nội bộ

Hệ thống tài khoản: Có tác dụng kiểm soát luồng đi của các thông tin theo các nội dung đã

được phân loại Một hệ thống tài khoản được kiểm soát đúng đắn sẽ phát huy tối đa vai trò là cấu nối giữa chứng từ kế toán và sổ kế toán, giúp cho số liệu trên báo cáo tài chính được phản ánh đúng đắn, chính xác

Sổ kế toán: có nhiều hình thức khác nhau Mỗi hệ thống sổ kế toán sẽ có trình tự ghi sổ thích

hợp tương ứng với nó Việc lựa chọn hình thức sổ kế toán phải được cân nhắc sao cho phù hợp với tình hình hoạt động và yêu cầu kế toán của đơn vị Một nguyên tắc thiết yếu khi ghi sổ kế toán là phải có đầy đủ chứng từ hợp lý

Báo cáo kế toán: Sau quá trình ghi nhận, phân loại, ghi chép… thì các nghiệp vụ kinh tế phát

sinh phải được tổng hợp và trình bày vào báo cáo kế toán phù hợp, theo đúng các nguyên tắc và phương pháp kế toán quy định Hệ thống báo cáo kế toán thông thường bao gồm các báo cáo tài chính với nhiệm vụ chính là cung cấp thông tin cho bên ngoài và báo cáo kế toán quản trị chủ yếu phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ đơn vị

2 Sự ra đời hệ thống kế toán

Hệ thống kế toán đã xuất hiện từ thời xa xưa, từ khi hình thành xã hội loài người, con người luôn muốn tồn tại và phát triển, họ tiến hành các hoạt động sản xuất để nuôi sống bản thân và cộng đồng Khi đó, con người luôn quan tâm đến hao phí và đánh giá các kết quả, hiệu quả công việc đạt được đã làm xuất hiện nhu cầu quản lý hoạt động sản xuất Để đánh giá được công việc mình làm, hiệu quả của nó và dự đoán được kết quả tương lai cho hoạt động của mình đã làm xuất hiện nhu cầu quản

lý hoạt động sản xuất và kế toán đã ra đời để cung cấp thông tin phục vụ cho công tác quản lý Như vậy sự ra đời của kế toán xuất hiện cùng một lúc với sự hình thành đời sống kinh tế và xã hội của loài người

3 Sự phát triển của hệ thống kế toán

a Khái quát ngắn gọn trên quốc tế

Lịch sử phát triển trải qua hàng nghìn năm tuổi và có thể bắt nguồn từ các nền văn minh cổ đại

Sự phát triển ban đầu bắt nguồn từ thời Lưỡng Hà cổ đại cách đây khoảng 7.000 năm - xuất hiện các

bộ tộc tiên tiến đầu tiên trên thế giới Các hình thức kế toán sơ khai đầu tiên là các ký tự ghi trên vách

đá hoặc các nút thắt những sợi dây Tới Hy Lạp cổ đại thì xuất hiện bảng chữ cái nên phát triển hơn và

có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của chữ viết, đếm và tiền; cũng có bằng chứng về các hình thức ghi sổ ban đầu ở Iran cổ đại, và các hệ thống kiểm toán ban đầu của người Ai Cập cổ đại và người Babylon Đến thời Hoàng đế Augustus, chính phủ La Mã mới có quyền truy cập thông tin tài chính chi tiết

Sổ sách kế toán kép đã được dùng đầu tiên trong cộng đồng người Do Thái ở Trung Đông đầu thời trung cổ và được hoàn thiện hơn nữa ở châu Âu thời trung cổ Phương pháp ghi sổ kép ra đời vào thế kỷ 14 ở Italy gắn liền với đóng góp của Luca Pacioli dựa trên cơ sở thống nhất 7 nhân tố tiền đề: Tài sản riêng, Vốn, Thương mại, Tín dụng, Chữ viết, Tiền tệ và Số học

Kế toán bắt đầu chuyển đổi thành một nghề có tổ chức vào thế kỷ 19, với các cơ quan chuyên môn địa phương ở Anh hợp nhất để tạo thành Viện Kế toán Công chứng ở Anh và xứ Wales vào năm

1880 Các kế toán viên được yêu cầu phải sở hữu nhiều kĩ năng, không còn đơn thuần là kỹ năng cơ bản và toán học, họ cần hiểu thêm về luật kinh doanh và hợp đồng

Bước vào kỷ nguyên của thời đại thông tin (cuối thế kỷ 20 đến nay), kế toán chuyển từ kế toán thủ công sang kế toán trên máy - một bước phát triển vượt bậc, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu cung cấp thông tin kế toán Hệ thống kế toán của Pacioli thực tế không thay đổi đáng kể, chúng sử dụng phương pháp ghi sổ kép dựa trên cơ sở thông tin gốc và cho phép cung cấp các báo cáo tài chính Hoạt động kinh doanh ngày nay có thể cung cấp thông tin kế toán một cách nhanh chóng bằng việc thực hiện được với sự trợ giúp của máy tính thông qua các chương trình phần mềm kế toán như Oracle, PeopleSoft và SAP, Năm 1990 khi Microsoft Office được đưa vào sử dụng thì kế toán tiếp tục có một chuyển mình vượt bậc mới: sử dụng các hàm có sẵn Excel để tính toán vô cùng tiện lợi và nhanh chóng Và tới nay với sự phát triển của công nghệ 4.0, càng tiếp tục có nhiều phần mềm kế toán ra đời làm cho việc ghi chép và tính toán trở nên nhanh chóng và chuẩn xác hơn bao giờ hết, kế toán viên chỉ cần nhập số liệu phần mềm sẽ tự động tính toán và cho ra kết quả Không cần phải nhập các hàm và các thao tác như trong Excel nữa

Như vậy, với sự phát triển nhanh chóng vượt bậc của kinh tế công nghệ và đời sống, hoạt động sản xuất kinh doanh cũng được phát triển để đáp ứng nhu cầu công việc thì hệ thống kế toán cũng phát triển nhanh chóng không kém cùng với các phần mềm, chuẩn mực kế toán,

b Sự phát triển hệ thống kế toán Việt Nam

Ở Việt Nam cùng với quá trình lịch sử lâu đời và sự phát triển trong nền kinh tế quốc dân thì hệ thống kế toán cũng từng bước phát triển theo qua các giai đoạn Sự phát triển của hệ thống kế toán Việt Nam có thể chia thành 4 giai đoạn: Trước năm 1954, từ 1954 - 1975, từ 1975 - 1994 và từ năm 1995 tới nay

 Trước 1954: Trong thời kỳ phong kiến, ngành kế toán ở Việt Nam chỉ đơn giản là việc ghi chép mang tính liệt kê tài sản; nhằm phục vụ cho người sở hữu tài sản nắm được về tình hình tài sản của mình Khi thực dân Pháp vào xâm chiếm Việt Nam, xây dựng các nhà máy, đồn điền phục

vụ cho chính sách bóc lột; đồng thời có sử dụng kế toán Nghề kế toán qua đó được du nhập vào Việt Nam Tuy nhiên, kế toán ở Việt Nam thời kỳ đó vẫn còn chưa phát triển

 Từ 1954-1975: Việt Nam bị chia cắt Bắc- Nam và ở hai miền, kế toán có những sự phát triển khác nhau

+ Miền Bắc chịu ảnh hưởng nhiều của hệ thống kế toán Trung quốc với các chế độ kế toán quy định cách thức ghi chép các nghiệp vụ cho các đối tượng cụ thể Từ năm 1957, đi đôi với chủ trương thi hành từng bước chế độ hạch toán kinh tế, Nhà nước đã ban hành chế độ kế toán cho các ngành công nghiệp và xây dựng cơ bản Năm 1961 Chính phủ lại ban hành điều lệ tổ chức kế toán Nhà nước, đồng thời sửa đổi cải tiến lại hệ thống kế toán đã ban hành và ban hành các thế lệ chế độ kế toán cụ thể Từ năm 1970, Bộ Tài chính bắt đầu đổi mới kế toán theo hướng hệ thống thống nhất của Liên Xô (cũ) với

Hệ thống tài khoản kế toán thống nhất năm 1970 áp dụng cho tất cả các đơn vị trong ngành kinh tế quốc dân và một loạt các quy định về chế độ báo cáo kế toán, chế độ ghi chép ban đầu đồng thời sửa đổi vai trò kế toán trưởng đơn vị…

+ Tại miền Nam, trong giai đoạn 1954–1975, hệ thống kế toán Pháp theo Tổng hoạch đồ vẫn được các doanh nghiệp sử dụng Lý do là mặc dù chi phối nhiều đến chính trị, quân sự và kinh tế nhưng Hoa Kỳ không đưa hệ thống quản lý của họ vào Việt Nam và ảnh hưởng của các doanh nghiệp châu Âu vào Việt Nam còn rất lớn thời bấy giờ (Bui & Cooper, 2011) Tuy nhiên, một số nguồn tài liệu lại cho rằng trong giai đoạn này tại miền Nam ở nước ta là theo hệ thống kế toán Mỹ

 Từ 1975 - 1994: Hệ thống kế toán thống nhất 1970 được tiếp tục sử dụng trong cả nước cho

đến khi Việt Nam tiến hành đổi mới Trong xu hướng chuyển đổi nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường được thể hiện trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), Nhà nước đã có nhiều thay đổi trong chính sách kế toán nhằm nâng cao tính pháp lý trong quản lý kinh tế như ban hành Pháp lệnh kế toán thống kê (1988) Trong thời gian này, đây là văn bản pháp lý cao nhất về kế toán và thống kê của Việt Nam Hệ thống kế toán đầu tiên thể hiện hướng cải cách này được áp dụng năm 1990 Một số nội dung mới phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế mới phát sinh như chênh lệch tỷ giá đã được đưa vào kế toán thời

kỳ này dù chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn ghi chép trên tài khoản Hệ thống kế toán áp dụng .

năm 1990 cũng còn nhiều thiếu sót so với sự phát triển của nền kinh tế thị trường nên vào tháng 12 năm 1994 hệ thống kế toán mới lại ra đời và chỉ áp dụng thứ cho một số doanh nghiệp, trên cơ sở áp dụng thử này đã có sự sửa đổi, điều chính đê chính thức hóa ban hành áp dụng cho mọi doanh nghiệp

 Từ 1995 tới nay: Ngày 1-11-1995, Quyết định 1141-TC/QĐ/CĐKT về việc ban hành hệ thống Chế độ kế toán doanh nghiệp được áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế của Bộ Tài chính đã đáp ứng nhu cầu cần thiết trong giai đoạn phát triển này Quyết định này gồm 4 nội dung cơ bản: Hệ thống tài khoản kế toán; Hệ thống báo cáo tài chính; Chế độ chứng từ kế toán; Chế độ sổ kế toán Quyết định trên có vai trò nền tảng

vô cùng quan trọng trong việc hình thành chế độ kế toán Việt Nam hiện hành Sự ra đời và đi

và thực tiễn của quyết định 1141-TC/QĐ/CĐKT đã chính thức mở ra một trang sử mới cho nghề kế toán Việt Nam, khẳng định quyết tâm hội nhập kinh tế thị trường của Việt Nam Sau một thời gian thực hiện kế hoạch thì để để cập nhật các biến động cũng như bắt kịp xu thế phát triển của kinh tế trong nước cũng như trên thế giới thì Bộ tài chính cũng đã liên tiếp ban hành nhiều quyết định, thông tư và văn bản hướng dẫn, đồng thời với sửa đổi bổ sung quyết định 1141-TC/QĐ/CĐKT

Trong giai đoạn này, hệ thống kế toán nước ta đã có những bước phát triển cao và toàn diện Đặc biệt là hệ thống kế toán toán tài chính nước ta đã hình thành và phát triển lĩnh vực kiểm toán Sự phát triển vượt bậc này được đánh dấu bởi sự ra đời của Luật kế toán Việt Nam do quốc hội khoá XI

kỳ họp thứ 3 thông qua cũng như các chuẩn mực về kế toán tài chính riêng của Việt Nam đã được ban hành

Hệ thống kế toán tại Việt Nam không còn phát triển một cách đơn lẻ tự phát nội bộ mà đã có

hệ thống và liên kết với thế giới Đánh dấu bước phát triển quan trọng này là vào năm 1996 Hội kế toán Việt Nam (VAA) ra đời và trở thành thành viên của Liên đoàn kế toán quốc tế (IFAC) cũng như là thành viên của Liên đoàn kế toán các nước ASEAN (AFA) Năm 2006, Bộ Tài chính ban hành Chế độ

kế toán doanh nghiệp mới theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC tích hợp toàn bộ những yêu cầu của 26 chuẩn mực kế toán (VAS) đã ban hành qua 5 đợt và vẫn được áp dụng cho đến hiện nay dựa trên Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS) và Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS), có bổ sung và thay đổi cho phù hợp với thực tiễn của Việt Nam

Năm 2020, Bộ Tài chính đã ban hành quyết định phê duyệt đề án áp dụng IFRS tại Việt Nam

Từ 2022 – 2025, các doanh nghiệp được tạo điều kiện để áp dụng IFRS tự nguyện Sau đó là giai đoạn bắt buộc lập báo cáo tài chính hợp nhất IFRS đối với các đối tượng bao gồm Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế Nhà nước quy mô lớn hoặc có các khoản vay được tài trợ bởi các định chế tài chính quốc tế

Cùng với sự hội nhập , Việc chuyển đổi từ VAS sang IFRS của Việt Nam là một yếu tố quan trọng giúp cho các doanh nghiệp ở Việt Nam có thể hội nhập và gia nhập ở mức độ cao hơn nữa vào các thị trường tài chính quốc tế cũng như đón nguồn vốn của các nhà đầu tư nước ngoài Mặc dù việc chuyển đổi cần nhiều thách thức, thời gian và nỗ lực, nhưng việc áp dụng IFRS sẽ đem đến nhiều lợi ích khi doanh nghiệp triển khai thành công trong tương lai

II Các nhân tố ảnh hưởng tới hệ thống kế toán.

1 Môi trường pháp lý

Môi trường pháp lý là những cơ sở pháp lý mà kế toán phải căn cứ vào đó để thực hiện công

việc kế toán, đảm bảo cho hoạt động của kế toán phù hợp với những quy định của pháp luật Các nhân

tố chủ yếu của môi trường pháp lý tác động đến hệ thống kế toán bao gồm: hệ thống pháp luật, vai trò của Nhà nước và tổ chức nghề nghiệp và pháp luật về thuế

Tất cả mọi doanh nghiệp, dù có quy mô lớn hay nhỏ, hoạt động trong lĩnh vực nhà nước hay tư nhân, sản xuất hay dịch vụ đều có cùng một quy trình kế toán căn bản giống nhau và tuân theo hệ thống pháp luật như: Luật Kế toán, Chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán, Luật Kiểm toán, Luật Thuế, … Khi hệ thống pháp lý thay đổi sẽ chi phối hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và ảnh hưởng trực tiếp đến tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp

Discover more from:

2023

Document continues below

ke toan quoc te

Đại học Kinh tế Quốc dân

21 documents

Go to course

Bai giang ke toan quoc te

97

Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của người lao động trên địa bàn huyện Tư nghĩa, tỉnh…

7

Tư tưởng Hồ Chí Minh

13

Bai tap de2018 SV

-grahrfeafdfghjkl;asdfghjkl;'zxcvbnmertyuio

1

Workbook Unit 16 - đề bài tiếng anh của pasal

3

Tổng quan về kế toán quốc tế

20

Ví dụ: Luật Kế toán 2003 quy định “Giá trị của tài sản được tính theo giá gốc, bao gồm chi phí mua, bốc xếp, vận chuyển, lắp ráp, chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác đến khi đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng Đơn vị kế toán không được tự điều chỉnh lại giá trị tài sản đã ghi sổ kế toán, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác” Luật Kế toán sửa đổi 2015 đã quy định giá trị hợp lý

là “giá trị được xác định phù hợp với giá thị trường, có thể nhận được khi bán một tài sản hoặc chuyển nhượng một khoản nợ phải trả tại thời điểm xác định giá trị“ Như vậy, ngoài nguyên tắc kế toán về giá gốc được quy định trong Luật đã bổ sung nội dung “sau ghi nhận ban đầu, đối với một số loại tài sản hoặc nợ phải trả mà giá trị biến động thường xuyên theo giá thị trường và giá trị của chúng có thể xác định lại một cách đáng tin cậy thì được ghi nhận theo giá trị hợp lý tại thời điểm cuối kỳ lập báo cáo tài chính”

2 Bối cảnh lịch sử - chính trị

Hệ thống chính trị xác định cơ chế kinh tế của một quốc gia, vì vậy nó xác định mô hình kế

toán Các quan niệm và kỹ thuật kế toán được chuyển giao thông qua quá trình xâm lược, thương mại

và các sức mạnh tương tự

Sau khi đánh thắng thực dân Pháp xâm lược và bị Mỹ nhảy vào xâm chiếm miền Nam; Việt Nam tạm thời bị chia cắt thành hai miền: Miền Bắc với sự giúp đỡ của Liên Xô phát triển theo đường lối XHCN; miền Nam tiếp tục cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Bối cảnh lịch sử đó đó có ảnh hưởng đến sự phát triển của kế toán Việt Nam Miền Bắc áp dụng hệ thống kế toán của Liên Xô còn miền Nam áp dụng hệ thống kế toán Mỹ

Sau khi thống nhất đất nước; Việt Nam thống nhất đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội Hệ thống

kế toán áp dụng ở Việt Nam trong thời kỳ này là hệ thống kế toán của Liên Xô trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung Tuy nhiên, trong thời kỳ này; kế toán chỉ là dụng cụ phản ánh thụ động tình hình hoàn thành kế hoạch Nhà nước giao với các hình thức ghi sổ là Nhật ký - Chứng từ, Phương pháp số dư, Hệ thống Tài khoản Kế toán thống nhất

Sau năm 1986, với đường lối đổi mới, mở cửa, hội nhập theo cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng và Nhà nước, Việt Nam bắt đầu tiếp cận với thông lệ và chuẩn mực kế toán quốc tế bằng việc ban hành Chế độ kế toán doanh nghiệp (Quyết định số 1141-TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995)

Từ năm 2000 đến nay là giai đoạn phát triển, đổi mới căn bản Hệ thống Kế toán Việt Nam, phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế Đó là Hệ thống Kế toán theo Chuẩn mực kế toán quốc tế do Liên đoàn Kế toán quốc tế (IFAC) công bố - là hệ thống kế toán được thừa nhận và áp dụng ở hầu hết các nước có nền kinh tế thị trường Phù hợp với đường lối đổi mới, phát triển kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa, hợp tác, kêu gọi đầu tư của tất cả các nước, Việt Nam cũng đổi mới

hệ thống kế toán theo hệ thống được nhiều nước thừa nhận nhất để tạo điều kiện dễ hiểu biết lẫn nhau

và có thể so sánh

3 Mức độ phát triển kinh tế

Trong những năm qua, cơ cấu kinh tế của Việt Nam đã có sự chuyển dịch: từ cơ cấu nền kinh tế

mà nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất đến cơ cấu mà tỷ trọng ngành nông nghiệp đang giảm dần, nhường chỗ cho ngành công nghiệp và dịch vụ Do đó, các vấn đề kế toán như đánh giá tài sản cố định, ghi nhận khấu hao, … vẫn rất quan trọng trong các doanh nghiệp Bên cạnh đó, những vấn đề kế toán mới phát sinh thêm như đánh giá tài sản cố định vô hình hoặc kế toán nguồn nhân lực cũng không kém phần cấp thiết

Ngoài ra, với việc áp dụng khoa học công nghệ, các phần mềm kế toán được cải thiện về nhiều mặt, quy trình kế toán được tự động hóa Việc áp dụng công nghệ vào công tác kế toán đã mang lại rất nhiều lợi ích như:

 Mang lại lợi ích về việc thu nhận dữ liệu, xử lý và lưu trữ hiệu quả

 Xây dựng được nhiều quy trình, thủ tục làm việc, kiểm soát tốt hệ thống, xử lý dữ liệu có độ tin cậy cao

 Rà soát, cung cấp thông tin, dữ liệu nhanh chóng, chính xác trên mọi phương diện

 Thực hiện cung cấp thông tin theo nhiều mức độ khác nhau, tùy thuộc vào đối tượng, hình thức khác nhau

 Nâng cao tính kiểm soát hiệu quả: kiểm soát truy cập, kiểm soát các dữ liệu lưu trữ, kiểm soát các thao tác thủ tục, phân chia chức năng công việc, làm việc đúng quy trình,…

Trước đây, khi công nghệ điện tử chưa phát triển, việc quản lý sổ sách, chứng từ ở doanh nghiệp hết sức phức tạp, phải thực hiện thủ công, lưu trữ số liệu trên giấy và tốn rất nhiều thời gian, thì hiện nay, việc sử dụng phần mềm kế toán là giải pháp tốt cho các doanh nghiệp Với giao diện đơn giản, dễ sử dụng, tích hợp nhiều chức năng, tính chính xác cao, các phần mềm kế toán là công cụ hỗ trợ đắc lực cho các kế toán viên hiện nay Một số phần mềm kế toán đang được sử dụng phổ biến tại các doanh nghiệp là: MISA, FAST, SMART PRO, …

4 Văn hóa

Văn hóa được định nghĩa là một lối tư duy tổng thể được lập trình của một nhóm người và cách thức tư duy này giúp phân biệt một nhóm nhất định với các nhóm khác

Sự liên kết, ảnh hưởng của văn hóa tới hệ thống kế toán thông qua sợi dây sau:

 Các khía cạnh văn hóa chi phối, định hình các giá trị kế toán Tiếp đến lượt mình, các giá trị kế toán sẽ chi phối tiếp tới cách thức tổ chức hệ thống kế toán quốc gia (các phương đo lường giá trị tài sản, xác định lãi lỗ cũng như yêu cầu về công bố thông tin kế toán)

Phân tích + chứng minh: Ảnh hưởng của văn hóa đến hệ thống kế toán thường được dựa trên 2

mô hình phổ biến là Gray và Hofstede Tuy nhiên nghiên cứu của Gray lại dựa trên nền tảng nghiên cứu về văn hóa của Hofstede nên nhóm chúng em sẽ trình bày các giá trị kế toán của Gray dựa trên số điểm trong hệ thống đo lường khuynh hướng văn hóa của Hofstede

 Các suy luận của Gray:

- Một quốc gia có khuynh hướng tránh né sự không chắc chắn và có khoảng cách quyền lực cao đồng nghĩa với việc chủ nghĩa cá nhân không được đề cao thì nhiều khả năng hệ thống kế toán quốc gia đó

sẽ ưu tiên sự thống nhất hơn là tính linh hoạt

- Một quốc gia có khuynh hướng tránh né sự không chắc chắn, đồng thời cũng không khuyến khích chủ nghĩa cá nhân và sự nam tính thì nhiều khả năng hệ thống kế toán của quốc gia đó sẽ có khuynh hướng bảo thủ

- Một quốc gia có khuynh hướng tránh né sự không chắc chắn và có khoảng cách quyền lực cao đồng thời có không khuyến khích chủ nghĩa cá nhân và sự nam tính thì nhiều khả năng quốc gia đó sẽ có khuynh hướng bảo mật

1 Khoảng cách quyền lực (khá cao) 70

3 Sự né tránh những vấn đề chưa chắc chắn 30

1 Về khoảng cách quyền lực:

Việt Nam khá cao (70/120) Theo lý thuyết của Gray, căn cứ vào chỉ số này với khoảng cách quyền lực lớn hệ thống kế toán Việt Nam cũng có tính chuyên nghiệp thấp; tính thống nhất và tính bảo mật cao

VD: Chất lượng, năng lực nhà quản lý ảnh hưởng đến hệ thống kế toán Nhà quản lý có

năng lực chuyên môn tốt, điều hành tốt thì chứng từ, sổ sách sẽ được xây dựng nghiêm ngặt, tuân theo các chuẩn mực kế toán và ngược lại

2 Về chủ nghĩa cá nhân:

Chỉ số của Việt Nam bằng của Trung Quốc và tương đương với nhóm thuộc các nước châu Á kém phát triển (Thái Lan, Malaysia và Philiphin), trong khoảng 20-30 điểm, là một xã hội tập thể Theo phân tích của Gray, hệ thống kế toán Việt Nam có tính chuyên nghiệp thấp nhất; tính bảo mật, tính thống nhất và tính bảo thủ cao nhất

3 Về xu hướng né tránh các vấn đề không chắc chắn:

Việt Nam đạt 30/120 điểm, rất thấp do đó có ít ham muốn trong việc tránh sự mơ hồ Thực tế

được coi là quan trọng hơn các nguyên tắc, và sự lệch lạc so với chuẩn mực dễ được dung thứ hơn

mọi người tin rằng không nên có quá nhiều luật lệ; và nếu các luật lệ này là không rõ ràng, tối nghĩa hoặc không khả thi thì chúng nên được sửa đổi hoặc xóa bỏ Như vậy theo suy luận của Gray thì hệ thống kế toán có xu hướng chuyên nghiệp hơn, linh hoạt, lạc quan và cởi mở hơn

=> Điều này đã mâu thuẫn với chính các khía cạnh văn hóa trên theo quan điểm của Hofstede

Chứng minh: Trong hệ thống kế toán Việt Nam tính thận trọng, tỉ mỉ, chu đáo được đề cao, nhấn

mạnh tính tuân thủ các quy định, hạn chế những vấn đề mang tính xét đoán Và chúng ta thấy trong thực tế Việt Nam mang bản chất nhà nước pháp quyền, yêu cầu các cơ quan tuân thủ các quy tắc pháp

lý và sự kiểm soát theo luật định Vì liên quan đến vấn đề tài chính mà nhà nước đã công bố và ban hành các chuẩn mực kế toán nhằm thống nhất về khuôn mẫu chung nhất cũng như nhằm kiểm tra giám sát hoạt động kế toán sao cho chính xác, hiệu quả nhất như Thông tư 200 ban hành năm 2014, chuẩn mực về Hàng tồn kho, TSCĐHH, thuê TS, v…v bắt buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải áp dụng khi ghi nhận hay lập báo cáo

Do đó, các suy luận về giá trị kế toán theo Gray đã trở nên không nhất quán Vì vậy mà có thể cho rằng: văn hóa không phải nhân tố quyết định ảnh hưởng hệ thống kế toán Việt Nam

5 Hệ thống giáo dục

Hệ thống đào tạo kế toán vừa thừa, vừa thiếu (nhiều về số lượng nhưng thiếu đồng bộ về chất lượng)

Thứ nhất: Mấy năm trước các trường mở ngành này một cách ồ ạt, vì vậy cung vượt quá cầu

Hiện cả nước có khoảng 200 trường Đại học, Cao đẳng đào tạo ngành nghề Kế toán Nhiều trường không chuyên nhưng kế toán được xem là ngành chủ lực hoặc có đào tạo ngành kế toán, xét theo điểm chuẩn năm 2022: Trường Đại học Bách khoa HN, Học viện Chính sách và Phát triển, Trường Đại học Thủy lợi, Trường ĐH Tài nguyên và Môi trường,