(Tiểu luận) phát triển bền vững là gì bao gồm các mục tiêu nào theo em, để đạt mục tiêu phát triển bền vững, chính phủ việt nam cần thực hiện các giải pháp gì trong ngắn hạn và dài hạn

Nó chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo, loại bỏ việc sử dụng các hóa chất độc hại và chất thải gây suy giảm khả năng tái sử dụng thông qua thiết kế ưu việt của vật liệu, sản phẩm, hệ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA KẾ HOẠCH VÀ PHÁT TRIỂN

Bài kiểm tra giữa kì

Môn: Kinh tế và quản lý môi trường

Giảng viên: Cô Ngô Thanh Mai

Đề bài: Phát triển bền vững là gì? Bao gồm các mục tiêu nào? Theo em, để đạt mục tiêu phát triển bền vững, chính phủ Việt Nam cần thực hiện các giải pháp gì trong ngắn hạn và dài hạn?

Họ và tên: Nguyễn Thị Bích Ngọc

STT: 39

MSV: 11224730

Lớp: MTKT1104(123)_05

Hà Nội, tháng 10 năm 2023

Mục lục

I Kinh tế tuần hoàn

1 Khái niệm Kinh tế tuần hoàn………

1.1 Khái niệm ……… 1.2 Tại sao phải chuyển đổi từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần

hoàn………

2 Các nguyên tắc cơ bản và nội hàm trong Kinh tế tuần hoàn……….

2.1 Các nguyên tắc……… 2.2 Nội hàm………

II Thực trạng phát triển Kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam hiện nay

III Cơ hội cho Doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam

IV Thách thức đặt ra đối với Doanh nghiệp, Chính phủ Việt Nam và giải pháp

1 Thách thức……….

2 Giải pháp………

V Phần kết luận

I Kinh tế tuần hoàn

1 Khái niệm Kinh tế tuần hoàn

1.1 Khái niệm

Khái niệm Kinh tế tuần hoàn được sử dụng chính thức đầu tiên bởi Pearce và Turner (1990) Nó được dùng để chỉ mô hình kinh tế mới dựa trên nguyên lý cơ bản “Mọi thứ đều là đầu vào đối với thứ khác”, nó thay thế khái niệm “kết thúc vòng đời” của vật liệu bằng khái niệm khôi phục, hoàn toàn không giống với cách nhìn của nền kinh tế truyền thống Kinh tế tuần hoàn là một hệ thống công nghiệp phục hồi hoặc tái tạo theo

ý định và thiết kế Nó chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo, loại bỏ việc sử dụng các hóa chất độc hại và chất thải gây suy giảm khả năng tái sử dụng thông qua thiết kế ưu việt của vật liệu, sản phẩm, hệ thống và trong phạm vi này, là các mô hình kinh doanh

Hay nói một cách đơn giản Kinh tế tuần hoàn là biến rác thải đầu ra của ngành này thành nguồn tài nguyên đầu vào của ngành khác hay tuần hoàn trong nội tại bản thân của một doanh nghiệp Kinh tế tuần hoàn một phần góp phần gia tăng giá trị cho doanh nghiệp, giảm khai thác tài nguyên, giảm chi phí xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm môi

Tất cả các "phế thải" của một quy trình sản xuất tiêu dùng đều nên được xem như nguyên vật liệu của các quy trình sản xuất tiêu dùng khác, bất kể đó là sản phẩm phụ hay tài nguyên được thu hồi từ một quy trình công nghiệp khác hay tài nguyên được tái sinh cho môi trường tự nhiên (ví dụ như thông qua quá trình ủ phân chất thải hữu cơ) Cách tiếp cận tuần hoàn này là tương phản với mô hình mô hình kinh tế tuyến tính đang được phổ biến rộng rãi Trong mô hình kinh tế tuyến tính, các tài nguyên chỉ di chuyển theo một chiều, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, đến vất bỏ sau tiêu thụ, dẫn đến việc lãng phí tài nguyên và tạo ra một lượng phế thải khổng lồ

Các nội dung của Kinh tế tuần hoàn đã phát triển tương đối phức tạp so với định nghĩa ban đầu Vì vậy cần lưu ý một số điểm sau để hiểu đúng và đầy đủ về khái niệm Kinh

tế tuần hoàn hiện nay:

- Kinh tế tuần hoàn đem lại lợi ích kinh tế Thật vậy, thực hiện Kinh tế tuần hoàn không phải là hi sinh lợi ích kinh tế để đạt được các mục tiêu về môi trường, mà thực hiện Kinh tế tuần hoàn sẽ có tác động tích cực trong việc tạo việc làm, cạnh tranh kinh tế, tiết kiệm tài nguyên và năng lượng, giúp gia tăng lợi ích của doanh nghiệp và cả xã hội Các doanh nghiệp sẽ cần cân nhắc mức ô nhiễm tối ưu khi chuyển dịch sang mô hình kinh tế tuần hoàn

Xác định mức ô nhiễm tối ưu:

Dễ nhận thấy W là mức ô nhiễm tối ưu, bất cứ lượng thải lớn hơn hay nhỏ hơn W thì tổng chi phí xã hội sẽ không thể tối ưu Vì thế Kinh tế tuần hoàn không có nghĩa là hi sinh bất chấp để đạt được những lợi ích về môi trường mà các doanh nghiệp cần cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và lợi ích môi trường sao cho tổng chi phí xã hội là tối ưu

- Kinh tế tuần hoàn không phải là xử lý chất thải mà hướng đến việc thiết kế chất thải, tức là các quy trình sản xuất phải được thay đổi ngay từ đầu, tính toán sao cho chất thải tạo ra sẽ có thể được tái tạo, tái chế ở mức độ cao nhất

- Kinh tế tuần hoàn không phải là mục tiêu hướng đến mà là cách thức, con đường để hướng đến phát triển bền vững

1.2 Tại sao phải chuyển đổi từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn

Kinh tế tuyến tính (Kinh tế thẳng) là khái niệm được sử dụng trong các nền kinh tế trước đây Nền kinh tế tuyến tính vận hành như một dòng chảy, biến các nguồn tài nguyên thiên nhiên thành các vật liệu và sản phẩm cơ bản rồi bán ra thông qua một loạt những bước tạo thêm giá trị gia tăng, theo xu hướng bán được càng nhiều càng tốt, dẫn tới sự hoang phí khi sử dụng các nguồn tài nguyên trong các thị trường thường đã bão hòa

So sánh giữa kinh tế tuyến tính và kinh tế tuần hoàn:

Trong bối cảnh hiện nay, việc chuyển đổi từ kinh tế thẳng sang kinh tế tuần hoàn là thiết yếu đối với tất cả các quốc gia trên thế giới, không ngoại trừ Việt Nam Những lý

do chính mà bắt buộc diễn ra sự chuyển đổi này bao gồm:

- Sự gia tăng nhu cầu về nguyên liệu thô, trong khi nguồn nguyên liệu này ngày càng cạn kiệt, đặc biệt đối với nguồn tài nguyên khoáng sản, nguồn tài nguyên không thể tái tạo được; các doanh nghiệp hiện tại thay vì phụ thuộc vào các nguồn lực hữu hạn thì

có thể tận hưởng nguồn cung cấp tài nguyên an toàn hơn khi chúng ta tái sử dụng các nguồn lực mà chúng ta đã có khi áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua các hoạt động như tái sử dụng tài nguyên và tân trang các sản phẩm cũ (thay vì vứt bỏ chúng) Điều này đảm bảo rằng doanh nghiệp sử dụng ít tài nguyên không thể phục hồi hơn, giảm chi phí sản xuất cũng như giảm rủi ro khủng hoảng thừa do các sản phẩm ứ đọng lại, cho phép các doanh nghiệp hoạt động một cách hiệu quả hơn Để có

áp dụng mô hình một cách tốt nhất, các doanh nghiệp buộc phải tăng chuỗi cung ứng, đầu tư, đổi mới công nghệ để thay thế cho các công nghệ cũ lạc hậu.

- Sự phụ thuộc vào các nước khác, đặc biệt các quốc gia phụ thuộc nước khác về nguyên liệu thô Sự phụ thuộc này dẫn đến căng thẳng về chính trị toàn cầu.

- Tác động đến sự biến đổi khí hậu (phát thải các khí nhà kính, đặc biệt là CO ) làm 2 gia tăng quá trình biến đổi khí hậu cực đoan, gây nên các hậu quả cực kỳ nghiêm trọng Sự chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn với mục tiêu sử dụng năng lượng bền vững sẽ làm giảm quá trình biến đổi khí hậu.

- Tạo ra các cơ hội kinh tế, đặc biệt đối với doanh nghiệp và khoa học trong lĩnh vực việc đổi mới, thiết kế, tái chế và sáng tạo.

- Mô hình kinh tế tuần hoàn giúp giảm thiểu lượng rác thải thải ra môi trường trong quá trình sản xuất và tiêu hủy vật liệu gây ra vì mô hình của kinh tế tuần hoàn là mô

Discover more from:

TNTN1121

Document continues below

Kinh tế tài nguyên thiên nhiên

Đại học Kinh tế Quốc dân

15 documents

Go to course

CÂU-HỎI

1

Stu 2 - đề cương

5

2-Global Plastics Outlook Policy Highlights (1)

28

BTL Khoáng sản 01-nhóm 10

19

Ngày 12.8.2023 Hùng, Khánh Topic

2

Nghiên cứu đặc điểm hình thái và xác định một số trình tự gen phân loại cây Sói rừng (Sarcandra glabra)

64

hình khép kín Nguyên liệu được quản lý hiệu quả hơn thông qua việc tái sử dụng các sản phẩm, nguyên liệu Nhờ vậy chúng ta có thể bảo vệ trường, ứng phó với các biến đổi khí hậy và giảm chi phí xã hội khi xử lý rác thải Đồng thời từ đó sức khỏe của người dân được nâng cao.

Bên cạnh đó, còn một số những lý do khác như việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn

sẽ giải quyết vấn đề việc làm cho người dân Để đạt được một nền kinh tế tuần hoàn, sẽ

có nhiều ngành công nghiệp mới cần phát triển, xuất hiện Điều này mang đến nhiều công việc mới Một mối lo lắng là khi chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn sẽ làm mất đi một số cơ hội việc làm như khai thác khoáng sản, khai thác các nguồn tài nguyên không thể tái sinh Tuy nhiên, với sự dịch chuyển ấy, những công việc này sẽ được thay thế bằng những công việc khác và song song với đó còn mở ra những cơ hội công việc mới

Sự chuyển dịch từ kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu hướng trên toàn cầu, nhất là khi nguồn tài nguyên trên thế giới ngày càng cạn kiệt Phát triển kinh tế tuần hoàn là thể hiện trách nhiệm của quốc gia trong giải quyết những thách thức toàn cầu do ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao năng lực, sức cạnh tranh của nền kinh tế

2 Các nguyên tắc cơ bản và nội hàm trong nền kinh tế tuần hoàn

2.1 Nguyên tắc

Theo Ellen MacArthur Foundation, ba nguyên tắc chính của một nền kinh tế tuần hoàn bao gồm:

- Giảm và loại bỏ rác thải, ô nhiễm: Rác thải sẽ không tồn tại nếu các thành phần sinh học và hóa học trong sản phẩm được thiết kế sao cho có thể đưa chúng vào tái sử dụng trong một chu trình mới Nói cách khác có thể phân tách hoặc tái sử dụng các thành phần này

- Kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm và nguyên vật liệu

- Tái tạo hệ thống tự nhiên

2.2 Nội hàm

- Bảo tồn và phát triển vốn tự nhiên thông qua việc kiểm soát hợp lý các tài nguyên không thể phục hồi và cân đối với các tài nguyên có thể phục hồi, các nguồn năng lượng tái tạo

- Tối ưu hóa lợi tức của tài nguyên bằng cách tuần hoàn các sản phẩm và vật liệu nhiều nhất có thể trong các chu trình kĩ thuật và sinh học

- Nâng cao hiệu suất chung của toàn hệ thống bằng cách chỉ rõ và thiết kế các ngoại ứng tiêu cực (thiết kế chất thải, thiết kế ô nhiễm)

II Thực trạng phát triển Kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam hiện nay

Một số mô hình Kinh tế tuần hoàn đã được ứng dụng trong sản xuất kinh doanh ở nước

ta Trong nông nghiệp, việc sử dụng các mô hình Kinh tế tuần hoàn, tận dụng phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp khá phổ biến Điển hình là mô hình vườn-ao-chuồng (VAC) hay vườn-rừng-ao-chuồng (VRAC) đã được áp dụng từ những năm 1970-1980 sau đó phát triển phổ biến với nhiều vật nuôi, cây trồng khác nhau, kết hợp trồng trọt, chăn nuôi theo chuỗi thức ăn và xử lý chất thải bằng Biogas

Ở nông thôn cũng phổ biến mô hình sử dụng rơm rạ sau khi thu hoạch dùng cho trâu

bò ăn, sản xuất nấm rơm, vật liệu xây dựng Một số làng nghê sử dụng phụ phẩm nông nghiệp như bẹ ngô, rơm rạ làm hàng thủ công mỹ nghệ

Trong công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, mô hình Kinh tế tuần hoàn cũng được ứng dụng ở nhiều lĩnh vực, nhiều doanh nghiệp Cụ thể:

Thứ nhất, trong lĩnh vực phát triển năng lượng tái tạo, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư

vào phát triển năng lượng điện mặt trời và năng lượng điện gió Số dự án năng lượng mặt trời đăng ký tăng mạnh trong giai đoạn 2018-2020, tập trung chủ yếu ở các tỉnh Nam Trung Bộ Năng lượng điện gió cũng rất có tiềm năng phát triển khi có hơn 8% diện tích được xếp hạng có tiềm năng gió tốt, có thể tạo ra 110GW điện, tập trung chủ yếu ở duyên hải miền Trung, miền Nam và Tây Nguyên Mặc dù, còn khó khăn nhưng năng lượng điện gió vẫn đang từng bước phát triển Việt Nam cũng có tiềm năng phát triển điện sinh khối với nguồn gỗ phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp, rác thải đô thị, phế thải chăn nuôi và các chất hữu cơ khác Tuy nhiên, hiện tại phát triển năng lượng sinh khối vẫn gặp khó khăn

Thứ hai, mô hình tận dụng phế phẩm, phụ phẩm trong sản xuất được áp dụng ở nhiều

doanh nghiệp như phế phẩm ngành sản xuất mía đường để làm rượu, phát điện; tro xỉ nhà máy nhiệt điện làm vật liệu xây dựng Một số doanh nghiệp có ý thức tái chế, tái

sử dụng chất thải như mô hình các công ty bia sử dụng lại vỏ chai, tái chế nắp chai bia; các công ty thuốc lá bán cuộng thuốc lá làm phân, mô hình tái chế bao bì của nhóm 9 công ty Việt Nam gồm Cocacola Việt Nam

Thứ ba, mô hình các khu công nghiệp sinh thái mới ra đời gần đây ở một số địa

phương như Hải Phòng, Ninh Bình, Cần Thơ, Đà Nẵng

Thứ tư, nhiều làng nghề Việt Nam đã thực hiện tái chế phế liệu, rác thải sinh hoạt và

công nghiệp trong nhiều năm như tái chế thép từ phế liệu, tái chế giấy vụn, tái chế đồ nhựa vừa tạo ra sinh kế cho người dân, vừa góp phần giải quyết rác thải

Trong tiêu dùng, nhiều mô hình tiêu dùng xanh ra đời theo hướng sử dụng sản phẩm có khả năng tái tạo, tiết kiệm năng lượng Chẳng hạn, nhiều người tiêu dùng có xu hướng

bỏ dùng ống hút nhựa, túi ni lông sang sản phẩm bằng hữu cơ; thiết kế nhà ở xanh, sử dụng gió và ánh sáng tự nhiên

Bên cạnh đó, phong trào Hộ gia đình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã được triển khai quy mô lớn trên địa bàn các tỉnh, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Tháp, Bình Thuận, Cần Thơ, Tiền Giang, Bắc Ninh

Bộ Công Thương cũng tổ chức các cuộc vận động, thi đua gia đình tiết kiệm năng lượng với mục tiêu tạo phong trào phổ biến và thực hiện các giải pháp và sử dụng các thiết bị gia dụng hiệu suất cao trong mỗi hộ gia đình

Như vậy, một số Kinh tế tuần hoàn đã được áp dụng khá sớm ở Việt Nam và đem lại hiệu quả nhất định Tuy nhiên, nhìn chung, các mô hình Kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam hầu hết còn chưa phổ biến, chỉ áp dụng hạn chế trong một số lĩnh vực, một số doanh nghiệp, chưa thực sự tạo ra sức lan tỏa lớn trong cộng đồng sản xuất và cả xã hội Đặc biệt, nhiều mô hình Kinh tế tuần hoàn chưa phải là mô hình khép kín, chưa phải là mô hình Kinh tế tuần hoàn đầy đủ được thiết kế từ giai đoạn lập kế hoạch, đầu tư, xây dựng

III Cơ hội cho Doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam

Khi xét đến khái niệm, nguyên tắc, nội hàm và thực trạng của Kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, có thể thấy hiện nay Việt Nam chưa có những mô hình kinh tế tuần hoàn đầy

đủ đúng nghĩa Tuy nhiên, Việt Nam đang là một quốc gia có tốc độ hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế cao, đặt biệt là tham gia vào các hiệp định thương mại tự do song phương, đa phương, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới Hầu hết các hiệp định này đều có các quy định, thỏa thuận về phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phải tuân thủ các tiêu chuẩn phát thải chất thải, khí thải Đây là tiền đề để thúc đẩy Việt Nam tăng tốc chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn Đồng thời những biểu hiện hình thành và quá trình phát triển từ trước nay, những

mô hình gần với kinh tế tuần hoàn đã có từ khá sớm trên thế giới, tạo ra những cơ hội cho sự phát triển kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam Ap dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, Việt Nam có thuận lợi trong việc học tập kinh nghiệm thực tiễn về phát triển mô hình

kinh tế của các quốc gia phát triển trên thế giới, tận dụng các cơ hội hợp tác về tiếp nhận chuyển giao các công nghệ về thiết kế, chế tạo, công nghệ thông tin hiện đại thể hiện ở một số điểm sau đây:

- Kinh tế tuần hoàn là xu hướng chung của toàn cầu đã được chứng minh thành công ở nhiều quốc gia trên thế giới Vì vậy, Việt Nam sẽ học hỏi được nhiều kinh nghiệm của các nước đi trước và phù hợp với xu hướng chung toàn cầu

- Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, việc chuyển đổi mô hình từ “kinh tế tuyến tính” sang “kinh tế tuần hoàn” góp phần phát triển nền kinh tế nhanh và bền vững

- Việc khuyến khích và tạo cơ chế cho kinh tế tư nhân phát triển trong bối cảnh thị trường cạnh tranh sẽ có nhiều cơ hội cho đầu tư của khu vực tư nhân vào thực hiện phát triển kinh tế tuần hoàn trong thời gian tới

- Việt Nam đã và đang hướng đến cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thực hiện phát triển kinh tế tuần hoàn gắn với công nghệ cao, chuyển từ thế giới thực sang thế giới số sẽ là cơ hội lớn nhằm nâng cao hiệu quả tăng trưởng

- Áp lực của thiếu hụt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, lượng chất thải lớn, nhất là chất thải nhựa sẽ giảm xuống khi phát triển kinh tế tuần hoàn Phát triển kinh tế tuần hoàn chính là cách thức phát triển giúp cho đạt nhiều mục tiêu, chỉ tiêu yêu cầu của mục tiêu phát triển bền vững

- Phát triển kinh tế tuần hoàn sẽ nhận được sự đồng thuận cao và ủng hộ của xã hội, vì cách thức phát triển này giải quyết được sự khan hiếm tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và mang lại hiệu quả kinh tế cao

IV Thách thức đặt ra đối với Doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam và giải pháp

1 Thách thức

Việt Nam là một nước có nền kinh tế đang phát triển, còn nhiều khó khăn việc chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn với nhiều yêu cầu cao của xu thế phát triển, hội nhập đã đặt ra không ít thách thức đối với Doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam:

- Khung chính sách về phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn chưa được xây dựng cụ thể, rõ ràng Việt Nam hiện chưa có hành lang pháp lý cho phát triển kinh tế tuần hoàn Hiện nay, Việt Nam vẫn còn thiếu các cơ chế chính sách thúc đẩy kinh tế tuần hoàn như: quy định trách nhiệm của doanh nghiệp về thu hồi, phục hồi tài nguyên từ các sản