(Tiểu luận) tiểu luậnmôn học lịch sử văn hóa việt nam đề tài tiểu luận về một di tích lịch sử hoặc văn hóa của việt nam

Đến đây, ta không thể không nhắc đến hai triều đại rực rỡ của cha ông ta, nhà Trần – Vương triều Trần, với lịch sử 175 năm tồn tại 1225-1400, nhà Trần có vị thế nổi trội, tạo lập được nh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA DU LỊCH VÀ KHÁCH SẠN

BÀI TIỂU LUẬN

MÔN HỌC: LỊCH SỬ VĂN HÓA VIỆT NAM

Đề tài: Tiểu luận về một di tích lịch sử hoặc văn hóa của Việt Nam

Họ và tên: Trần Thị Huyền Trang

Mã sinh viên: 11218709

Lớp học phần: DLKS1150(122)_02

Lớp chuyên ngành: Quản trị dịch vụ Du lịch và Lữ hành 63A

HÀ NỘI - 2022

Mục lục

Lời mở đầu 3

I, Khái quát 4

1, Vị trí 4

2, Tổng quan 4

II, Khu di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Côn Sơn – Kiếp Bạc 4

1, Khu di tích Côn Sơn và những giá trị văn hóa, lịch sử 4

Những danh thắng và còn lưu giữ được những dấu tích lịch sử, văn hóa 5

2, Khu di tích Kiếp Bạc và những giá trị văn hóa, lịch sử 8

Những danh thắng và còn lưu giữ được những dấu tích lịch sử, văn hóa 9

3, Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc 12

Lễ hội truyền thống vào mùa xuân 12

Lễ hội truyền thống vào mùa thu 13

III, Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử 14

1, Bảo tồn 14

2, Phát huy 14

Kết luận 16

Danh mục tham khảo 17

2

Lời mở đầu

Việt Nam là một quốc gia có lịch sử hàng ngàn năm văn hiến với bao danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, văn hóa trải rộng trên khắp đất nước Cha ông đã để lại cho chúng ta biết bao thành quách, đền đài, chùa chiền, miếu mạo, trên mảnh nước non này, lớp nọ nối tiếp lớp kia Cả đất nước chính là một bảo tàng lịch sử, văn hóa của 54 dân tộc cùng xây dựng, gìn giữ và phát triển đến ngày nay

Về di tích, tính đến nay, Việt Nam có 8 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận trong tổng số 107 di tích quốc gia đặc biệt, trải dài từ Bắc vào Nam, cũng trải dài qua cả nghìn năm gắn liền với các triều đại, sự kiện lịch sử và câu chuyện về các vị anh hùng dân tộc

Đến đây, ta không thể không nhắc đến hai triều đại rực rỡ của cha ông ta, nhà Trần – Vương triều Trần, với lịch sử 175 năm tồn tại (1225-1400), nhà Trần có vị thế nổi trội, tạo lập được những công lao thực sự huy hoàng: chấm dứt được tình trạng hỗn loạn của xã hội Đại Việt vào những năm cuối của Vương triều Lý, xây dựng được nhà nước Trung ương tập quyền thống nhất, chăm lo phát triển kinh tế, văn hóa, thúc đẩy văn minh Đại Việt phát triển lên tầm cao mới Và đặc biệt là cuộc kháng chiến chống lại đế chế Mông Nguyên hùng mạnh ba lần xâm lược, làm rạng danh lịch sử dựng, giữ nước oai hùng của dân tộc và tạo nên hào khí Đông A bất diệt Thứ hai chính là triều Hậu Lê nhất là thời kỳ Lê Sơ, với công cuộc canh tân đất nước được tiến hành mạnh

mẽ về cả pháp luật, tiêu biểu là bộ luật Hồng Đúc, sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ nông nghiệp phát triển, cùng công lao to lớn trong việc chấn hưng sự học Mở đầu cho triều đại Hậu Lê là Lê Lợi với nhà Lê Sơ là cuộc kháng chiến 10 năm chống nhà Minh (1418-1428) hay còn được gọi là Khởi nghĩa Lam Sơn

Một trong những di tích lịch sử gắn liền với hai triều đại rực rỡ trên cũng như hai chiến thắng vang dội chính là khu Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Côn Sơn -Kiếp Bạc

3

I, Khái quát

1, Vị trí

Thời Trần khu di tích thuộc huyện Phượng Sơn, lộ Lạng Giang, thời Lê đổi thành huyện Phượng Nhỡn, thuộc thừa tuyên Bắc Giang, sau là trấn Kinh Bắc Quần thể khu

di tích nay thuộc huyện Chí Linh, mảnh đất địa linh nhân kiệt, một vùng danh lam cổ kính với nhiều di tích lịch sử văn hóa, thuộc địa phận tỉnh Hải Dương, cách trung tâm

Hà Nội khoảng 90km

2, Tổng quan

Khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc nằm trên mảnh đất vô cùng đắc địa, không chỉ bao gồm cả núi Kỳ Lân và núi Ngũ Nhạc – ngọn núi năm đỉnh kỳ vĩ, khu di tích còn tựa lưng vào núi Trán Rồng, tiếp giáp với núi Phượng Hoàng và núi Rùa ở phía Tây Bắc Tạo thành một vùng đất quần tụ đủ tứ linh, ngũ nhạc, lục đầu giang, ở giữa là hồ, tạo nên phong cảnh sơn thủy hữu tình, lại như một sự sắp đặt kỳ diệu của hóa Đây còn là vùng đất lịch sử, mãi còn âm vang những chiến công lẫy lừng qua nhiều thời đại, đặc biệt là trong ba lần quân dân thời Trần đánh thắng quân xâm lược Nguyên Mông thế kỷ 13 và trong cuộc kháng chiến 10 năm của nghĩa quân Lam Sơn chống quân Minh ở thế kỷ 15 Đây là cũng là vùng danh sơn huyền thoại, với những thắng cảnh tuyệt vời, những di tích cổ kính, gắn liền với thân thế, sự nghiệp, điển hình

có Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn và Nguyễn Trãi, hai vị anh hùng dân tộc kiệt xuất đã làm rạng rỡ non sông đất nước, cùng với nhiều danh nhân văn hóa của dân tộc

II, Khu di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Côn Sơn – Kiếp Bạc

Tổng thể gồm có hai khu vực chính: khu di tích Côn Sơn và khu di tích Kiếp Bạc

1, Khu di tích Côn Sơn và những giá trị văn hóa, lịch sử

Khu di tích danh thắng Côn Sơn có tầm quan trọng đặc biệt, là nơi văn hóa Phật giáo, Nho giáo và Lão giáo cùng tồn tại và phát triển qua nhiều thế kỷ, nhưng tất cả đều thấm đẫm bản sắc văn hóa Việt, và đều để lại dấu ấn qua mỗi công trình, qua từng chi tiết kiến trúc, qua các bia đá, tượng thờ, hoành phi, câu đối Đây còn là một trong những chốn tổ của thiền phái Trúc Lâm, thiền phái phật giáo của riêng người Việt, được Phật Hoàng Trần Nhân Tông, vị vua thứ ba của triều đại nhà Trần sáng lập nên vào cuối thế kỉ thứ XIII Di sản văn hóa phi vật thể quý giá ở Côn Sơn chứa đựng trong sách vở, trong các truyền thuyết còn lưu, trong các nghi thức cúng tế, trong các hoạt động lễ hội vô cùng phong phú

Cũng hiếm ở đâu như ở Côn Sơn, là nơi di dưỡng tinh thần của bao bậc hiền triết, các tao nhân mặc khách cùng muôn vàn kẻ sĩ của mọi triều đại đến thăm, tìm cảm

4

hứng và sáng tạo hay coi như chốn lui về ở ẩn, như tìm đến một nơi hòa hợp của âm – dương, hòa mình vào sơn thủy, trời đất Nổi bật có nhà giáo Chu Văn An, Thánh thơ Cao Bá Quát (thời Nguyễn), thiền sư Pháp Loa, thiền sư Huyền Quang, Trần Khánh

Dư, Mạc Đĩnh Chi; cùng đại tư đồ Trần Nguyên Đán (thời Hậu Trần), đã về Côn Sơn

để nghỉ ngơi những năm tháng cuối đời; hay thời Lê Sơ, Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi nhiều năm sống gắn bó cùng với núi sông Côn Sơn, như người ta vẫn thường nói, có Côn Sơn thì mới có Nguyễn Trãi, ông cũng tìm thấy ở nơi đây bạn tri âm tri kỷ và nguồn thi hứng dạt dào

Tháng 2/1965, Hồ Chủ tịch về thăm Côn Sơn Người đã lên thăm Thạch Bàn, Thanh Hư động và đọc văn bia trước cửa chùa Hun, bằng sự trân trọng thiêng liêng đối với những cổ nhân

Cho đến nay, khu di tích Côn Sơn có những danh thắng và còn lưu giữ được những dấu tích lịch sử, văn hóa thời Trần và các giai đoạn lịch sử kế tiếp Gồm có:

Chùa Côn Sơn

Đây là ngôi chùa nằm dưới chân ngọn núi Côn Sơn, tên Nôm là chùa Hun, tên chữ là Thiên Tư Phúc tự, nghĩa là chùa được trời ban cho phước lành, ngoài ra còn gọi

là Tư Phúc tự, Côn Sơn tự, được xây dựng từ thế kỷ XIV vào thời nhà Trần và đến thời nhà Lê, chùa được trùng tu và mở rộng rất nguy nga, đồ sộ Nhưng trải qua thời gian, chùa Côn Sơn ngày nay đã không còn được như xưa mà trở nên nhỏ bé hơn nhiều Thế nhưng nét kiến trúc của các triều đại Trần, Lê, Nguyễn vẫn tầng tầng lớp lớp in dấu lên nơi đây Đặc biệt, chùa vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể vô cùng phong phú, điển hình là hệ thống văn bia từ thế kỉ XIV – XIX

Bên trong chùa Côn Sơn

5

Chùa có đến 83 gian, bao gồm các công trình như: tam quan, thượng hạ điện, tả hữu vu, lầu chuông, gác trống Chùa được xây dựng theo kiểu chữ công (工), gồm Tiền đường, Thiêu hương, Thượng điện Thượng điện thờ Phật, thời nhà Lê có những pho tượng cao 3m, phía sau chùa là nhà Tổ, có tượng Trúc Lâm tam tổ (Trần Nhân Tông - Pháp Loa - Huyền Quang), tượng ông bà Trần Nguyên Đán, cùng hai pho tượng Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ Đường vào Tam quan lát gạch, chạy dài dưới hàng thông trăm năm xen lẫn những tán vải thiều xum xuê xanh thẫm Tam quan kiểu

cổ, có 2 tầng 8 mái với các hoạ tiết hoa lá, mây tản cách điệu của nền nghệ thuật kiến trúc thời Lê Sân chùa có cây đại thụ 600 tuổi, 4 nhà bia, đặc biệt có bia "Thanh Hư động" có từ thời Long Khánh (1373-1377) với nét chữ của vua Trần Duệ Tông và bia hình lục lăng

Các pho tượng tỏng chùa Côn Sơn

Tương truyền đây còn là nơi từng diễn ra trận hoả công hun lửa tạo khói để vây bắt tướng nhà Ngô, dẹp loạn 12 sứ quân của Đinh Bộ Lĩnh ở thế kỷ X

Các hạng mục kiến trúc chính của chùa hiện nay gồm: hồ bán nguyệt, tam quan, sân trước, tiền đường (5 gian, 2 chái), thiêu hương (3 gian), thượng điện (3 gian), nhà

Tổ, điện Mẫu, vườn tháp, nhà bia, cùng một số hạng mục phụ trợ khác…

Thanh Hư động

Nằm ở phía Tây Bắc núi Côn Sơn Đây là một thung lũng, được bao bọc bởi núi Côn Sơn và núi Ngũ Nhạc, giữa là suối Côn Sơn Thanh Hư động bao gồm nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng, gắn với một số danh nhân, hiền sĩ thời Trần và thời Lê, như nhà ở của Đại Tư đồ Trần Nguyên Đán, cầu Thấu Ngọc, nền nhà Nguyễn Trãi, bàn đá, suối Côn Sơn…

6

Discover more

from:

NEU2021

Document continues below

Lịch Sử Văn

Minh Thế Giới

Đại học Kinh tế…

289 documents

Go to course

Chuyên ĐỀ ĐÔNG NAM Á THỜI Phong…

Lịch Sử

Văn Minh… 100% (7)

10

Lịch sử văn minh nal exam, AEP NEU

Lịch Sử

Văn Minh… 100% (5)

3

Nền văn minh Đông Nam Á - Lịch sử Vă…

Lịch Sử

Văn Minh… 100% (3)

61

Giảitích1

-klllllllllllllll

Lịch Sử

Văn Minh… 100% (3)

16

Suối Côn Sơn

Bắt nguồn từ hai dãy núi Côn Sơn và Ngũ Nhạc, dài khoảng 3km, uốn lượn tạo thành nhiều ghềnh, thác kế tiếp nhau, rồi đổ vào hồ Côn Sơn

Giếng Ngọc

Giếng Ngọc nằm ở sườn núi Kỳ Lân, bên phải là lối lên Bàn Cờ Tiên, phía dưới chân Đăng Minh Bảo Tháp Chuyện kể rằng, vào đêm rằm tháng Bảy, Huyền Quang

mơ thấy một tiên ông râu tóc bạc phơ, xưng là “Chủ thần long mạch núi Côn Sơn”, chỉ cho viên ngọc sáng lấp lánh dưới lùm cây sau chùa Huyền Quang định với tay nhặt viên ngọc thì tiếng chuông chùa vang lên, làm ông thức giấc Trời sáng, ông cùng các tăng ni lên núi xem chỗ có viên ngọc thì phát hiện ra mạch nước trong vắt, ngọt mát Huyền Quang làm lễ tạ Sơn thần và cho khơi sâu, dùng kè đá thành giếng, đặt tên là Giếng Ngọc Hơn 700 năm qua, nước giếng vẫn tràn đầy, được dùng vào các lễ tiết của chùa

Đăng Minh bảo tháp

Giữa hai khu vườn tháp, ở phía trên giếng Ngọc, là Đăng Minh bảo tháp - tháp

Tổ Huyền Quang, vị Tổ thứ 3 của Thiền phái Trúc Lâm Sau khi Tổ Huyền Quang viên tịch tại chùa Côn Sơn (1334), tháp mộ của ông được dựng ở vị trí này Đăng Minh bảo tháp hiện nay được dựng lại trên nền tháp cũ, trên bình đồ rộng 8,40m, dài 7,78m, gồm 3 tầng, cao khoảng 6m, được ghép bởi những phiến đá hình hộp chữ nhật

Bàn cờ tiên:

Từ chùa Côn Sơn leo khoảng 600 bậc đá là đến đỉnh núi Côn Sơn (cao 200m) Đỉnh Côn Sơn là một khu vực khá bằng phẳng Tương truyền, từ thời Trần, Pháp Loa Tôn giả - tổ thứ 2 của Thiền phái Trúc Lâm, đã lập một bàn cờ tại vị trí này, tục gọi là Bàn cờ Tiên Hiện nay, tại khu vực này mới dựng thêm một nhà bia, theo kiểu vọng lâu đình, hai tầng cổ có tám mái Đứng từ đây, du khách có thể nhìn bao quát cả một vùng rộng lớn

Thạch bàn

Từ chân núi đi theo lối mòn có kê đá xuống phía chân núi có một tảng đá lớn, mặt phẳng và nhẵn nằm kề ven bên suối Côn Sơn gọi là Thạch Bàn lớn, hay còn gọi là hòn đá "năm gian" (rộng bằng 5 gian nhà) Tương truyền khi xưa Nguyễn Trãi lấy làm

"chiếu thảm" nghỉ ngơi, ngắm cảnh, làm thơ và suy tư việc nước

Đền thờ Nguyễn Trãi

7

Tiểu luận Những cuộc phát kiến địa l…

Lịch Sử Văn Minh… 100% (3)

36

Nhóm 3 - Nền văn minh Hy Lạp + La M…

Lịch Sử Văn Minh… 100% (3)

12

Được khánh thành vào tháng 9/2002, đền được xây dựng dưới chân núi Ngũ Nhạc liền với núi Kỳ Lân, có kiến trúc theo truyền thống Ngôi đền chính tưa lưng vào

Tổ Sơn, hai bên tì vào hai dãy núi Ngũ Nhạc và Kỳ Lân là tả Thanh long và hữu Bạch

hổ Phía trước có hồ nước rộng, tiếp theo là núi Trúc Thôn đối diện với núi Phượng Hoàng, xa xa là dãy núi An Lạc Suối Côn Sơn chảy từ Bắc xuống Nam, uốn lượn từ phải qua trái, ôm lấy khu Đền tạo nên khung cảnh trữ tình Con đường dẫn vào đền chính qua một chiếc cầu đá, nghi môn nội, nghi môn ngoại trước khi đến tam quan, điện thờ Trong tam quan có pho tượng Nguyễn Trãi đúc bằng đồng Ngôi đền là biểu hiện to lớn cho lòng biết ơn, sự trân trọng của nhân dân ta đối với người Anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi

Đền thờ Nguyễn Trãi Đền thờ Trần Nguyên Đán

Nằm phía trên cả đền thờ Nguyễn Trãi và đền thờ Trần Nguyên Hãn là đền thờ Trần Nguyên Đán, gần thượng nguồn suối Côn Sơn Tại mảnh đất Côn Sơn này, Trần Nguyên Đán cùng vợ đã nuôi dậy cháu ngoại Nguyễn Trãi trưởng thành, dưỡng ra một danh nhân văn thế giới Năm 1390, Quan Đại Tư Đồ Trần Nguyên Đán tạ thế tại Côn Sơn, vua Trần nhớ công đức của ông, sắc chỉ cho nhân dân lập đền, tạc tượng thờ tại Côn Sơn

Đền được dựng trên mặt bằng kiến trúc dạng chữ Đinh, gồm bái đường và hậu cung Kiến trúc bái đường gồm 2 tầng, 8 mái Hậu cung là nơi đặt tượng Trần Nguyên Đán, được đúc bằng đồng Cạnh đền thờ là dấu tích nền nhà cũ của quan Đại Tư đồ Trần Nguyên Đán, hiện được bảo tồn nguyên trạng Trải qua năm tháng Đền thờ đã không còn như xưa

8

2, Khu di tích Kiếp Bạc và những giá trị văn hóa, lịch sử

Cách Côn Sơn khoảng 5km là khu di tích Kiếp Bạc, Kiếp Bạc là tên ghép của hai làng Vạn Yên (làng Kiếp) và Dược Sơn (làng Bạc), đây là một địa danh lừng lẫy của vùng Lục Đầu Giang, có thế "rồng vươn, hổ phục", có "tứ đức, tứ linh" Thế sông núi hiểm mà hài hòa, hùng vĩ khoáng đạt mà trang nhã Đây còn là nơi hội tụ nước bốn dòng sông từ thượng nguồn dồn về, chảy vào sông Thái Bình và sông Kinh Thầy, mang theo phù sa màu mỡ Bốn dòng sông ấy, ngoài các tên quen thuộc, đều có thêm một tên Hán tự có chữ "đức" đứng sau đó là sông Đuống (Thiên Đức), sông Cầu tức sông Như Nguyệt (Nguyệt Đức), sông Thương (Minh Đức) và Sông Lục Nam (Nhật Đức); dòng chính về xuôi thì có tên là sông Thái Bình Bởi vì người xưa coi Lục Đầu Giang là nơi hợp lưu của 4 dòng đức lớn trong vũ trụ, mang thái bình hay tức là mang yên ổn thịnh vượng về cho trăm họ, muôn dân

Vào thời nhà Trần, nơi đây còn là bến Bình Than, giữ vị trí quân sự tầm chiến lược, là "quyết chiến điểm" mà cả quân dân ta cũng như quân xâm lược phương Bắc đều cần chiếm giữ trong các cuộc chiến tranh, vì Kiếp Bạc có đường thủy, đường bộ rất thuận tiện, từ Kiếp Bạc có thể thuận tới Thăng Long, lên ngược, về xuôi, ra biển đều dễ dàng, Thế kỷ XV, trong Dư địa chí Nguyễn Trãi đã từng ghi: “Ấy là trấn thứ nhất trong bốn trấn và là đứng đầu phên giậu phía đông” Địa danh này cũng là nơi(1) ghi dấu những chiến công hiển hách của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn với lời thề

“Sát thát” Sau cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ nhất (1258), Trần Hưng Đạo đã chọn khu vực này làm trung tâm chỉ huy của phòng tuyến quân sự vùng Đông Bắc, ông lập căn cứ địa, tích trữ lương thực, huấn luyện binh sĩ, thiết lập phòng tuyến kéo dài từ biên giới Lạng Sơn ra biển Đông, nhằm tạo thế trận chống giặc Nguyên Mông lần thứ 2 (1285) và lần thứ 3 (1288) Sau chiến thắng Nguyên Mông, Trần Hưng Đạo không về kinh thành Thăng Long mà lui về Vạn Kiếp lập phủ đệ, gắn

bó nơi đây đến cuối đời

Đến nay, khu di tích Côn Sơn có những danh thắng và còn lưu giữ được những dấu tích lịch sử, văn hóa:

Đền Kiếp Bạc

Ở vị trí trung tâm di tích, lớn nhất, linh thiêng nhất là ngôi đền cổ thờ Đức Thánh Trần - Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, còn được biết đến với các tên gọi khác như đền Kiếp, đền Vạn Kiếp, đền Trần Hưng Đạo Ngôi đền được lập nên sau khi Trần Hưng Đạo mất, để tưởng nhớ công lao to lớn của ông đối với đất nước, nhân dân địa phương đã lập đền thờ trên vị trí trung tâm chỉ huy xưa kia, đặt tên là Kiếp Bạc và tôn ông làm Đức Thánh Trần Đền Kiếp Bạc được xây dựng ở trung tâm của thung lũng

9