(Tiểu luận) đề tài vai trò của cách mạng công nghiệp và phương thứcthích ứng của việt nam trong cách mạng công nghiệp 4 0

Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên xuất phát từ thế kỉ XVIII khi người ta biết dùng hơi nước và máy móc để thay cho sức người, sau đó đến lượt điện - dây chuyền sản xuất và các mô hình

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

thích ứng của Việt Nam trong cách mạng công nghiệp 4.0

Họ và tên SV: Nguyễn Quốc Tuấn Lớp tín chỉ: Kiểm toán CFAB K64

Mã SV: 11226704 GVHD: TS NGUYỄN VĂN HẬU

HÀ NỘI, NĂM 2022

1

MỤC LỤC

A Lời mở đầu:

I Tính cấp thiết

II Mục tiêu, nội dung nghiên cứu

B Nội dung:

I Cách mạng công nghiệp

1 Khái niệm cách mạng công nghiệp

2 Sơ lược về lịch sử của các cách mạng công nghiệp

2.1 Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất

2.2 Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

2.3 Cách mạng công nghiệp lần thứ ba

3 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

3.1 Nguồn gốc hình thành của cách mạng công nghiệp lần thứ tư 3.2 Khái niệm của cách mạng công nghiệp lần thứ tư

3.3 Nội dung cơ bản của cách mạng công nghiệp lần thứ tư 3.4 Đặc trưng của cách mạng công nghiệp lần thứ tư

3.5 Vai trò của cách mạng công nghiệp lần thứ tư

II Vai trò của cách mạng công nghiệp:

III Cách mạng công nghiệp 4.0 đối với Việt Nam hiện nay

1 Tiềm năng và cơ hội

2 Thách thức

3 Phương thức thích ứng

C Kết luận:

D Tài liệu tham khảo:

A Lời mở đầu:

1 Tính cấp thiết:

Đối với lịch sử phát triển của nhân loại, các cuộc cách mạng công nghiệp luôn nắm giữ một vị trí cũng như một tầm ảnh hướng hết sức to lớn Các cuộc cách mạng đã mang lại sự phát triển vượt bậc về mọi mặt Cho đến thời điểm hiện tại, thế giới đã trải qua 4 cuộc cách mạng công nghiệp Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên xuất phát từ thế kỉ XVIII khi người ta biết dùng hơi nước và máy móc để thay cho sức người, sau đó đến lượt điện - dây chuyền sản xuất và các mô hình sản xuất quy mô lớn ra đời tạo nên cuộc cách mạng thứ hai Vào những năm 1970 thì máy tính được ra đời, bắt đầu cho một loạt thay đổi về cách người ta xửlý thông tin và tự động hóa bằng robot, cuộc cách mạng thứ ba được xướng tên Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta có cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hay còn gọi là Industry 4.0 (IR 4.0) Sự thay đổi nhanh chóng do cuộc cách mạng này mang lại đã tạo ra nhiều thay đổi về cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao Nguồn nhân lực ấy không chỉ cần kiến thức, kinh nghiệm mà còn cần có khả năng giải quyết nhanh các vấn đề thực tiễn và tư duy sáng tạo

Nhận thấy được vai trò và tầm quan trọng của cách mạng công nghiệp, đặc biệt là

cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đối với Việt Nam, em đã chọn đề tài: “Vai trò

của cách mạng công nghiệp và phương thức thích ứng của Việt Nam trong cách mạng công nghiệp 4.0” để nghiên cứu.

II Mục tiêu, nội dung nghiên cứu:

Luận giải làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về cuộc cách mạng công nghiêp, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; trên cơ sở đó đưa ra được những phương thức thích ứng phù hợp của Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

3

B Nội dung:

I Cách mạng công nghiệp – Vai trò của cách mạng công nghiệp:

1 Khái niệm cách mạng công nghiệp:

Cách mạng công nghiệp là cuộc cách mạng có sự thay đổi cơ bản các điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và kỹ thuật Điển hình cho sự thay đổi này chính là thay thế lao động thủ công chủ yếu bằng sức lao động của con người sang lao động của máy móc, từ sản xuất thủ công sang nền sản xuất cơ khí, công nghệ và kỹ thuật

2 Sơ lược về lịch sử của các cách mạng công nghiệp:

2.1 Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 1 diễn ra vào cuối thể kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX

 Đặc trưng nổi bật của cuộc cách mạng công nghiệp lần 1 chính là cơ khí máy móc (máy chạy bằng hơi nước và sức nước) Sự ra đời và cải tiến máy móc đã thay thế sức lao động thủ công, qua đó tăng sản lượng sản xuất

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 1 diễn ra đã làm nền kinh tế bước đầu phát triển nhờ những thành tựu khoa học kỹ thuật nổi bật Đó là thời kỳ mà hầu hết nông nghiệp, xã hội nông thôn đã trở thành công nghiệp và đô thị Ngành công nghiệp sắt và dệt, cùng với sự phát triển của động cơ hơi nước, đóng vai trò trung tâm trong Cách mạng Công nghiệp với các phát minh: Thoi bay của John Kay (1733), xe kéo sợi Jenny (1764); máy dệt của Edmund Carwright (1785); máy hơi nước của Jame Watt, công nghiệp luyện kim của Henry Con, lò luyện gang của Henry Bessemer,

2.2 Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

 Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra vào nửa cuối thế kỷ XIX đến đầu thế

kỷ XX

 Đặc trưng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai là sử dụng năng lượng điện và động cơ điện, để tạo ra các dây chuyên sản xuất có tính chuyên môn hoá cao

 Nội dung của cuộc cách mạng này là chuyển nền sản xuất cơ khí sang nền sản xuất điện - cơ khí và sang giai đoạn tự động hóa cục bộ trong sản xuất Cuộc cách mạng lần thứ hai cũng đã có những dấu ấn và thành tựu nổi bật:

o Phát minh công nghệ và sản phẩm mới: điện, xăng dầu, động cơ đốt trong

o Ngành sản xuất giấy phát triển kéo theo sự phát triển của ngành in ấn và phát hành sách, báo

o Ngành chế tạo ô tô, điện thoại, sản phẩm cao su có sự phát triển mạnh mẽ

2.3 Cách mạng công nghiệp lần thứ ba:

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần ba diễn ra vào những năm 1970 với sự ra đời của sản xuất tự động dựa vào máy tính, thiết bị điện tử và Internet, tạo nên một thế giới kết nối

 Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba diễn ra khi có các tiến bộ về hạ tầng điện tử, máy tính và số hoá vì nó được xúc tác bởi sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính (thập niên 1960), máy tính cá nhân (thập niên 1970 và 1980) và Internet (thập niên 1990)

 Cho đến cuối thế kỷ 20, quá trình này cơ bản hoàn thành nhờ những thành tựu khoa học công nghệ cao Vệ tinh, máy bay, máy tính, điện thoại, Internet…

3 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

3.1 Nguồn gốc hình thành của cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

 Khái niệm cách mạng công nghiệp lần thứ tư được giới thiệu lần đầu tiên bởi một nhóm nhà khoa học người Đức đang phát triển một chiến lược kỹ thuật cao cho Chính phủ Đức năm 2011, có thể coi Đức chính là nước khởi nguồn cho cuộc cách mạng này

 Năm 2013, một từ khóa mới là “Công nghiệp 4.0” bắt đầu nổi lên xuất phát từ một báo cáo của chính phủ Đức đề cập đến cụm từ này nhằm nói tới chiến lược công nghệ cao, điện toán hóa ngành sản xuất mà không cần sự tham gia của con người

5

3.2 Khái niệm của cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

 Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (The Fourth Industrial Revolution) là kỷ nguyên công nghiệp lớn lần thứ tư kể từ cuộc cách mạng công nghiệp lần đầu tiên

từ thế kỷ XVIIL

3.3 Nội dung cơ bản của cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

 Cách mạng công nghiệp 4.0 là cuộc cách mạng gần với sự phát triển và phổ biến của Internet kết nối vạn vật với nhau (Internet of Things — IoT)

 Cách mạng công nghiệp 4.0 dựa trên nền tảng công nghệ số và tích hợp tất cả các công nghệ thông minh để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất, nhãn mạnh những công nghệ đang và sẽ có tác động lớn nhất

 Cách mạng công nghiệp 4.0 là xu hướng hiện tại của tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghiệp sản xuất Nó bao gồm các hệ thống mạng vật lý, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây,

 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ là về các máy móc, hệ thống thông mình và được kết nối mà còn có phạm vi rộng lớn hơn Đồng thời là các lần sống của những đột phủ xa hơn trong các lĩnh vực khác nhau từ mã hóa chuỗi gen cho tới công nghệ nano, từ năng lượng tái tạo tới tỉnh toán lượng tử

 Công nghiệp 4.0 tạo điều kiện thuận lợi cho các “nhà máy thông minh" hay "các nhà máy số" Trong các nhà máy này, hệ thống vật lý không giản áo sẽ chịu trách nhiệm giảm sát, tao ra một bản sao áo của thế giới vật lý Với lot, các hệ thống này sẽ tương tác với nhau và với con người theo thời gian thực, và thông qua IoS thì người dùng sẽ được tham gia vào chuỗi giá trị thông qua việc sử dụng các dịch

vụ này

3.4 Đặc trưng của cách mạng công nghiệp lần thứ tư:

 Công nghệ 4.0 được xây dựng dựa trên nền tảng cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba, là sự hợp nhất các công nghệ, làm mờ đi ranh giới giữa các lĩnh vực vật lý,

kỹ thuật số và sinh học Công nghệ hiện tại đã cho phép hàng tỷ người kết nối mạng mọi lúc, mọi nơi thông qua các thiết bị di động cho phép xử lý, lưu trữ và tiếp nhận tri thức không giới hạn

 Cuộc cách mạng này đã mở ra một kỷ nguyên mới cho đầu tư, năng suất và mức sống gia tăng Không chỉ đơn thuần là sự kéo dài của cuộc cách mạng công

Discover more from:

KTCT 121

Document continues below

Kinh tế chính trị

Đại học Kinh tế Quốc dân

241 documents

Go to course

KINH TE Chinh TRI

95

Bài Thu Hoạch Kết Thúc Học Phần Cao Cấp Lý Luận Chính Trị

10

Tiểu luận KTCT Trần Ngọc Minh-11213947

11

CHƯƠNG I - Cô Hào

5

CHƯƠNG II - Cô Hào

29

Tiểu luận kinh tế chính trị

19

nghiệp lần thứ ba mà có một sự khác biệt lớn về tốc độ phát triển, phạm vi và mức

độ tác động của nó Bên cạnh đó còn có các công nghệ nhắm tới việc sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực hiện có bằng các công nghệ nhúng và phát sinh

3.5 Vai trò của cách mạng công nghiệp lần thứ tư

 Cách mạng công nghiệp 4.0 có tiềm năng nâng cao mức thu nhập toàn cầu và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân trên toàn thế giới Cho đến nay, những người được hưởng lợi nhiều nhất là người tiêu dùng có đủ khả năng sử dụng và truy cập vào thế giới kỹ thuật số Công nghệ đã giúp tạo các sản phẩm và dịch vụ mới có thể gia tăng hiệu quả và thỏa mãn cuộc sống của chúng ta

 Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã chuyển sản xuất từ tập trung sang phân cấp Trí thông minh nhân tạo đã thay thế con người trong nhiều quá trình sản suất, tạo nên tương tác giữa con người và công nghệ kết hợp với công nghệ thông tin và truyền thông trong thời đại 4.0 giúp trao đổi và trả lời các thông tin nhanh chóng trong quản lý quá trình sản xuất

 Cách mạng công nghiệp 4.0 đưa kinh tế thế giới bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhờ vào công nghệ và đổi mới sáng tạo, loại bỏ những hạn chế từ các nguồn lực hữu hạn Từ đó, tạo nên sự cạnh tranh mới giữa các quốc gia, tạo lợi thế

và sức mạnh cho những quốc gia dựa vào công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời cũng đem lại bất lợi cho những quốc gia chủ yếu dựa vào vào khai thác tài nguyên thiên nhiên có sẵn

 Cách mạng này còn thay đổi hoàn toàn cách con người sinh sống và làm việc; ra những sản phẩm và dịch vụ với chi phí không đáng kể, nâng cao mức sống cho toàn xã hội, giúp người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn hơn Với việc xuất hiện Internet, điện thoại thông minh và hàng ngàn ứng dụng khác dựa trên cơ sở công nghệ hiện đại đã và đang làm cho cuộc sống trở nên thuận tiện và năng suất hơn, đồng thời kích thích, tạo tiền đề cho trí tưởng tượng và sự sáng tạo của con người, khai phá những tiềm năng mới trong tương lai

II Vai trò của cách mạng công nghiệp:

1 Thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất:

Nhìn chung, các cuộc cách mạng công nghiệp từ trước đến nay không chỉ tác động mạnh mẽ tới quá trình điều chỉnh và vai trò của các nhân tố trong lực lượng sản xuất mà còn đem lại những giá trị có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của toàn thể nhân loại

Từ cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đến cách mang công nghiệp lần thứ tư, tư liệu lao động đã có những biến chuyển đáng kinh ngạc Từ quá trình cơ khí hóa sản xuất, cho đến chuyển sang giai đoạn tự động hóa, nâng cao quá trình tập trung sản xuất hàng hóa với mức năng suất vượt lên đáng kể

Về đối tượng lao động, cách mạng công nghiệp đã giúp con người thoát khỏi những giới hạn của nguồn tài nguyên thiên nhiên, tạo ra những nguồn năng lượng mới, phù hợp với thời đại và giải quyết những vấn đề về tính hữu hạn, làm giảm sự phụ thuộc

về đối tượng lao động bằng cách áp dụng những tiến bộ công nghệ

Các cuộc cách mạng công nghệ luôn đem lại những thành tựu mới, thúc đẩy và tạo điều kiện cho thế giới và nhân loại tiếp tục phát triển khoa học và ứng dụng những thành tựu khoa học đó vào thực tế nhằm nâng cao sản xuất đời sống Đồng thời, nhờ các thành tựu từ các cuộc cách mạng công nghiệp, các nước đang và kém phát triển có thể nắm bắt cơ hội tiếp cận để thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tận dụng lợi thế của các nước đi sau để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giữa các nước

đi trước Bên cạnh đó còn tạo cơ hội cho tất cả các nước phát triển nhiều ngành thông qua những thành tựu đã đạt được để mở rộng quy mô, nâng cao sản xuất

Các thành tựu mới của khoa học - công nghệ còn được ứng dụng để tối ưu hóa quá trình sản xuất, mua bán và trao đổi trên thị trường; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh

tế, đem lại cơ cấu theo hướng hiện đại, hội nhập quốc tế và hiệu quả cao

Cách mạng công nghiệp đã đóng vai trò to lớn trong việc phát triển nguồn nhân lực Bởi càng phát triển và đổi mới, thì yêu cầu thiết yếu đó chính là nguồn nhân lực với chất lượng cao mới có thể đáp ứng được những nhu cầu trong cách mạng công nghiệp Thông qua cách mạng công nghiệp, các quốc gia còn có cơ hội trao đổi, tiếp thu kinh nghiệm, mở rộng quan hệ đối ngoại, hội nhập kinh tế quốc tế; tạo ra những biến đổi

về hệ thống sản xuất, quản lý, quản trị kinh tế và doanh nghiệp, phát triển những mô hình kinh doanh mới, nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp qua đó phát triển kinh tế Đặc biệt là những nước đang và kém phát triển có thể rút ra những bài học kinh nghiệm

8

của các nước đi trước để giảm thiếu và tránh những sai lầm, thất bại trong quá trình phát triển

2 Thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất:

Bên cạnh những tác động to lớn, thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, trên cơ sở của tư liệu sản xuất tất yếu xảy ra quá trình điều chỉnh, phát triển và hoàn thiện quan hệ sản xuất

Từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, biểu hiện cơ bản là nền sản xuất nhỏ, khép kín dần bị thay thế bởi nền sản xuất với quy mô lớn, tập trung Quá trình sản xuất tích tụ và tập trung dưới tác động của quy luật giá trị thặng dư và cạnh tranh gay gắt

đã hình thành nên những xí nghiệp có quy mô lớn Bên cạnh đó, tư bản buộc phải liên kết lại dưới hình thức các công ty cổ phần nhằm cho phép mở rộng chủ thể sở hữu tư bản

ra các thành phần khác của xã hội, hoàn thiện yêu cầu về khả năng đáp ứng nhu cầu của sản xuất và cải tiến kỹ thuật Điều này khiến các nước điều chỉnh thành đa dạng hóa sở hữu, lấy sở hữu tư nhân làm nòng cốt đồng thời phát huy ưu thế tối đa của sở hữu nhà nước và khu vực kinh tế nhà nước

Cách mạng công nghiệp tạo ra nhiều thành tựu nổi bật, đặc biệt là cách mạng 4.0

đã tạo ra những ứng dụng công nghệ như Internet, trí tuệ nhân tạo, robot thông minh,… góp phần to lớn vào việc quản lý kinh doanh của các danh nghiệp trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn, giúp doanh nghiệp quản lý các nguồn lực một cách có hiệu quả, từ đó tăng năng suất lao động, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất Không những thế, thông qua nâng cao năng suất lao động, giảm thiểu chi phí sản xuất, cách mạng công nghiệp 4.0 đem lại những lợi ích to lớn đến toàn xã hội, cải thiện mức sống của toàn xã hội Tuy nhiên, xét về thu nhập và việc làm, cách mạng công nghiệp lại đem lại những tác động tiêu cực Việc áp dụng những thành tựu của cách mạng công nghiệp sẽ làm quan hệ sản xuất có những thay đổi lớn, bên cạnh đẩy nhanh hiệu quả sản xuất, thì máy móc còn có khả năng thay thế con người trong quá trình tham gia sản xuất, từ đó khiến sự phân hóa thu nhập và nạn thất nghiệp trở nên gay gắt hơn, buộc nhiều quốc gia phải có chính sách

xử lý phân phối thu nhập và an sinh xã hội phù hợp để xử lý các vấn đề trên

3 Thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị phát triển:

Cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ tác động mạnh mẽ đến phương thức quản trị và điều hành của nhà nước Kỷ nguyên công nghệ số hóa cho phép nhà nước thực hiện việc