(Tiểu luận) đề tài tiểu luận về các quy luật cơ bản của phép duy vật biệnchứng và vai trò của đối với bản thân sinh viên

Xét về mặt kinh tế, Việt Nam là quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á, Diễn đàn H

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA DU LỊCH VÀ KHÁCH SẠN

Đề tài: Tiểu luận về các quy luật cơ bản của phép duy vật biện

chứng và vai trò của đối với bản thân sinh viên

GVHD: Giảng viên Nguyễn Thị Mai Lan Sinh viên thực hiện: Phạm Xuân Định

Mã sinh viên: 11218725 Lớp: Quản trị khách sạn 63

HÀ NỘI, 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Phương pháp nghiên cứu 4

4 Kết cấu của đề tài 4

PHẦN NỘI DUNG 5

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CỦA MÁC- LÊNIN VỀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 5

1.1 Khái niệm và nguyên nhân hình thành độc quyền 5

1.1.1 Khái niệm độc quyền 5

1.1.2 Nguyên nhân hình thành độc quyền 5

1.2 Tác động của độc quyền đến nền kinh tế thị trường 6

1.2.1 Tác động tích cực của độc quyền 6

1.2.2 Tác động tiêu cực của độc quyền 7

1.3 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của độc quyền trong chủ nghĩa tư bản 9

1.3.1 Sự kết hợp về nhân sự giữa tổ chức độc quyền và nhà nước 14

1.3.2 Sự hình thành, phát triển sở hữu nhà nước 15

1.3.3 Độc quyền nhà nước trở thành công cụ để nhà nước điều tiết nền kinh tế 16

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘC QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG ĐỘC QUYỀN 17

2.1 Thực trạng độc quyền điện ở nước ta hiện nay 17

2.1.1 Độc quyền trong sản xuất 17

2.1.2 Độc quyền trong truyền tải và phân phối 18

2.2.3 Độc quyền trong định giá 18

2.2 Nguyên nhân dẫn đến độc quyền điện ở Việt Nam 19

2.2.1 Chính sách của Nhà nước 19

2.2.2 Nhà máy hoạt động chậm tiến độ 19

2.2.4 Phụ thuộc quá nhiều vào thủy điện 21

2.3 Mục tiêu và giải pháp khắc phục tình trạng độc quyền điện của EVN ở nước ta hiện nay 21

2.3.1 Mục tiêu của việc khắc phục tình trạng độc quyền điện của EVN ở nước ta hiện nay 21

2.3.2 Giải pháp để khắc phục tình trạng độc quyền điện ở nước ta hiện nay 21

Phần Kết Luận 23

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cho tới năm 1986, Kinh tế Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã chuyển sang kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đây là nền kinh tế hỗn hợp, phụ thuộc cao vào xuất khẩu thô và đầu tư trực tiếp nước ngoài Xét về mặt kinh tế, Việt Nam là quốc gia thành viên của Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Nhóm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, ASEAN,…Kinh tế Việt Nam dưới sự điều hành của chính phủ đặt biệt là về vấn đề độc quyền trong nền kinh tế thị trường ở Việt Namcòn nhiều vấn đề tồn tại cần giải quyết, các vấn đề tồn tại gắn liền với gốc rễ của bất

ổn kinh tế vĩ mô đã ăn sâu, bám chặt vào cơ cấu nội tại của nền kinh tế nước ta, cộng với việc điều hành kém hiệu quả, liệu dẫn đến liên tục gặp lạm phát cũng như nguy cơđình đốn nền kinh tế Và do những nguyên nhân sâu xa do những tác động như là sự phát triển lực lượng sản xuất của khoa học – công nghệ xuất hiện những lĩnh vực và ngành nghề mới mà tư nhân không muốn, không thể và không được phép kinh doanh,quy mô và phạm vi tổ chức sản xuất kinh doanh lớn đòi hỏi có những thể chế điều hành trên phạm vi nền kinh tế, nhu cầu mở rộng kinh tế đối ngoại (tài trợ, ký hiệp định, vận động hành lang)

Chính vì thế, chúng ta cần nghiên cứu về độc quyền trong nền kinh tế thị trường,tìm hiểu vai trò và tác động của nó tới nền kinh tế, đặc biệt trong nền kinh tế thị trườnghiện nay, để có thể vận dụng nó khắc phục những nhược điểm của nền kinh tế và phát triển đất nước Vì vậy em đã quyết định lựa chọn đề tài Lý luận của Mác Lênin về “

độc quyền trong nền kinh tế thị trường từ đó liên hệ đến thực tiễn” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu

Bên cạnh những lợi nhuận khổng lồ khi các doanh nghiệp độc quyền về kinh tế thì có những hạn chế rất lớn, và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của quốc gia,qua đó chúng ta nghiên cứu lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin để có thể chỉ rõ ra nhữngcái hạn chế cần khắc phục cũng như tuyên truyền cho mọi người để người dân có thể nâng cao tầm nhận thức và hiểu biết về nền kinh tế thị trường độc quyền và sẽ có những quyết định đúng đắn trong quá trình đầu tư của cá nhân hay doanh nghiệp Từ

đó sẽ thúc đẩy kinh tế thị trường trong nước đi lên, và sẽ có những phát triển vượt bậc,đóng góp vào nền kinh tế cho nước nhà

3 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài em chọn được nghiên cứu dựa trên các tư liệu đã được học, từ sự hướng dẫn của thầy giáo Lê Ngọc Thông và dựa vào tình hình kinh tế của Việt Nam trong những năm gần đây, xu hướng phát triển trong tương lai của nền kinh tế thế giới Phân tích lợi ích và hạn chế của độc quyền dựa trên những số liệu thực tế

4 Kết cấu của đề tài

Gồm phần mở đầu, nội dung, kết luận và tài liệu tham khảo Tên của các chươngnội dung cụ thể như sau:

Chương 1: Lý luận của Mác - Lênin về độc quyền trong nền kinh tế thị trườngChương 2: Thực trạng độc quyền ở Việt Nam hiện nay và giải pháp khắc phục tình trạng độc quyền

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CỦA MÁC- LÊNIN VỀ ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

1.1 Khái niệm và nguyên nhân hình thành độc quyền

1.1.1 Khái niệm độc quyền

Nghiên cứu chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh, C.Mác và Ph.Ăngghen dự báo rằng: Tự do cạnh tranh sẽ dẫn đến tích tụ và tập trung sản xuất, tích tụ và tập trung sản xuất đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc quyền Độc quyền là sự liên minh giữa các doanh nghiệp lớn, có khả năng thâu tóm việc sản xuất và tiêu thụ một số loại hàng hóa, có khả năng định ra giá cả độc quyền, nhằm thu lợi nhuận độc quyền cao Hay ở khía cạnh khác, như P.Samuelson khi bàn về độc quyền: “Độc quyền là hiện tượng các hãng cam kết lại, thỏa thuận cùng nhau quy định mức giá và sản phẩm làm ra, chia nhau thị trường hoặc cùng nhau vạch ra quyết định kinh doanh.” Từ một góc nhìn khác, Wikipedia định nghĩa rằng : " Độc quyền là một thuật ngữ của kinh tế học chỉ về trạng thái thị trường chỉ có duy nhất một người bán và sản xuất ra sản phẩm đó cho người mua mà không có bất kì sự lựa chọn nào khác giữa người bán và người mua." 1.1.2 Nguyên nhân hình thành độc quyền

Trong nền kinh tế thị trường, các tổ chức độc quyền xuất hiện ở các nước tư bản chủ nghĩa Từ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, việc sử dụng nguồn năng lượng mới cùng những tiến bộ kĩ thuật đã tạo ra khả năng xây dựng các ngành công nghiệp trên quy mô lớn Để tập trung nguồn vốn lớn đủ sức cạnh tranh, các nhà tư bản thành lập các công ti độc quyền Chính vì vậy, nhiều tổ chức độc quyền ra đời bởi các nguyên

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (133)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nayKinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

nhân chủ yếu:

Một là, sự phát triển của lực lượng sản xuất thúc đẩy các tổ chức độc quyền

Dưới tác động của những tiến bộ khoa học kỹ thuật, sự phát triển của lực lượng sản xuất đòi hỏi các doanh nghiệp phải ứng dụng những thành tựu đó của cuộc các mạng khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh Điều đó dẫn đến việc đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải có số vốn lớn mà mỗi doanh nghiệp khó có thể đáp ứng được Vì vậy, các doanh nghiệp phải đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, hình thành cácdoanh nghiệp có quy mô lớn

Hai là, do cạnh tranh Độc quyền xuất hiện là kết quả của quá trình cạnh tranh

Quá trình cạnh tranh sẽ làm cho những doanh nghiệp nào kém hiệu quả, có những quyết định kinh doanh sai lầm sẽ bị những doanh nghiệp khác làm ăn hiệp quả hơn thôn tính, chiếm lĩnh thị phần và rốt cuộc bị đào thải khỏi cuộc chơi Trong trường hợp cực đoan nhất, nếu tất cả doanh nghiệp khác đều bị một doanh nghiệp duy nhất đánh bại thì rốt cuộc, cạnh tranh tự do đã để lại một doanh nghiệp duy nhất trên thương trường và doanh nghiệp đó đương nhiên có được vị thế độc quyền giống như V.I.Lênin

đã khẳng định: “Tự do cạnh tranh đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này,khi phát triển đến mức độ nhất định, lại dẫn đến độc quyền.”

Ba là, do khủng hoảng sự phát triển của hệ thống tín dụng Toàn bộ thế giới tư

bản chủ nghĩa phá sản hàng loạt các doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi cuộc khủng hoảng kinh tế lớn năm 1873 Các doanh nghiệp quy mô lớn vẫn tồn tại, tuy nhiên, họ phải thúc đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất để có thể tiếp tục phát triển được Sự phát triển của hệ thống tín dụng trở thành đòn bẩy mạnh mẽ thúc đẩy việc tập trung sản xuất, nhất là việc hình thành các công ty cổ phần, tạo tiền đề cho sự ra đời của các tổ chức độc quyền Khi các tổ chức độc quyền xuất hiện mới có thể ấn định giá cả độc quyền mua, độc quyền bán để thu lợi nhận độc quyền cao Giá cả độc quyền là giá cả áp đặt trong mua và bán hàng hóa Do chiếm được vị trí độc quyền về sản xuất và tiêu thụ hàng hóa nên các tổ chức độc quyền áp đặt được giá cả độc quyền

1.2 Tác động của độc quyền đến nền kinh tế thị trường

1.2.1 Tác động tích cực của độc quyền

Nhà độc quyền có thể đặt giá độc lập cho sản phẩm của mình, bất kể khả năng của người tiêu dùng, vi phạm cân bằng giá Vì độc quyền là nhà cung cấp duy nhất nên

họ có thể đặt bất kỳ giá nào họ muốn Đó gọi là ấn định giá Họ có thể làm điều này bất kể nhu cầu người dùng vì họ biết người tiêu dùng không có lựa chọn nào khác Điều này đặc biệt đúng khi nhu cầu không đổi đối với hàng hóa và dịch vụ Đó là khi mọi người không có nhiều sự lựa chọn Xăng là một ví dụ Một số lái xe có thể chuyển sang phương tiện giao thông đại chúng hoặc xe đạp, nhưng hầu hết không thể.Độc quyền không chỉ vừa có thể tăng giá mà lại vừa có thể cung cấp các sản phẩm kém hơn Điều đó đã xảy ra ở một số khu vực đô thị, nơi các cửa hàng tạp hóa biết cư dân nghèo có ít lựa chọn thay thế Mức độ thấp hoặc thiếu hoàn toàn cạnh tranhlàm ức chế quá trình phát triển, làm giảm đáng kể nhu cầu cải tiến và hiện đại hóa sản phẩm Độc quyền khiến doanh nghiệp mất mọi động lực để đổi mới hoặc cung cấp các sản phẩm "mới và cải tiến" Một nghiên cứu năm 2017 của Cục nghiên cứu kinh tế quốc gia cho thấy các doanh nghiệp Hoa Kỳ đã đầu tư ít hơn dự kiến kể từ năm 2000

do sự cạnh tranh giảm sút Điều đó đúng với các công ty cáp cho đến khi các ăng-ten đĩa vệ tinh và dịch vụ phát trực tuyến phá vỡ sự nắm giữ của họ trên thị trường Không những vậy, độc quyền tạo ra lạm phát Vì họ có thể đặt bất kỳ giá nào

họ muốn, họ sẽ tăng chi phí cho người tiêu dùng Nó được gọi là lạm phát do chi phí đẩy Một ví dụ điển hình về cách thức hoạt động của nó là Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ 12 quốc gia xuất khẩu dầu trong OPEC hiện kiểm soát giá 46% lượng dầu sảnxuất trên thế giới Khó khăn trong việc gia nhập thị trường của các doanh nghiệp mới với các sản phẩm tương tự

1.2.2 Tác động tiêu cực của độc quyền

Một nhà sản xuất lớn (hoặc kết hợp nhiều công ty) có đủ khả năng tài chính và

kỹ thuật để nghiên cứu, phát triển và triển khai các công nghệ mới để giảm chi phí sản xuất Các công ty độc quyền, do quy mô của họ, có khả năng chống lại các biến động

cơ hội trong ngành hoặc toàn bộ thị trường, trước các cuộc khủng hoảng tài chính và kinh tế, v.v

Đôi khi một sự độc quyền là cần thiết Nó đảm bảo phân phối nhất quán một sản phẩm hoặc dịch vụ có chi phí trả trước rất cao Một ví dụ là các tiện ích điện và nước

Việc xây dựng các nhà máy điện hoặc đập mới rất tốn kém, vì vậy điều hợp lý là cho phép các nhà độc quyền kiểm soát giá để trả cho các chi phí này.

Chính phủ liên bang và địa phương quy định các ngành công nghiệp này để bảo

vệ người tiêu dùng Các công ty được phép đặt giá để thu lại chi phí của họ và lợi nhuận hợp lý Người đồng sáng lập PayPal, Peter Thiel ủng hộ lợi ích của sự độc quyềnsáng tạo Đó là một công ty "rất giỏi trong những gì nó làm mà không công ty nào khác có thể cung cấp một sự thay thế chặt chẽ." Họ cung cấp cho khách hàng nhiều sự lựa chọn hơn "bằng cách thêm các danh mục hoàn toàn mới cho thế giới."

Ông tiếp tục nói, "Tất cả các công ty thành công đều khác nhau: Mỗi người kiếm được độc quyền bằng cách giải quyết một vấn đề của riêng mình Tất cả các công ty thất bại đều giống nhau: Họ thất bại trong việc thoát khỏi cạnh tranh" Ông đề nghị cácdoanh nhân tập trung vào "Công ty có giá trị nào không ai xây dựng?"

Cạnh tranh đảm nhận một số chức năng quan trọng như cạnh tranh đảm bảo điều chỉnh giữa cung và cầu hướng việc sử dụng các nhân tố sản xuất vào những nơi

có hiệu quả nhất; tạo môi trường thuận lợi để sản xuất thích ứng với sự biến động của cầu và công nghệ sản xuất; cạnh tranh tác động một cách tích cực đến phân phối thu nhập, cạnh tranh sẽ hạn chế hành vi bóc lột trên cơ sở quyền lực thị trường và việc hình thành thu nhập không tương ứng với năng suất và là động lực thúc đẩy đổi mới

Có thể thấy, tầm quan trọng của những chức năng này có thể thay đổi theo từng thời

kì Tùy theo từng thời kì, tùy theo việc đánh giá tầm quan trọng của mỗi chức năng, người ta xây dựng mô hình chính sách cạnh tranh khác nhau

Cạnh tranh điều chỉnh cung cầu hàng hóa trên thị trường Khi cung một mặt hàngnào đó lớn hơn cầu, cạnh tranh giữa những người bán làm cho giá cả thị trường giảm xuống, chỉ những cơ sở kinh doanh nào đủ khả năng cải tiến công nghệ, trang bị kĩ thuật, phương thức quản lí và hạ được giá bán sản phẩm mới có thể tồn tại Với ý nghĩa đó, cạnh tranh là nhân tố quan trọng kích thích việc ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến trong sản xuất Cạnh tranh buộc các chủ thể kinh doanh luôn luôn quan tâm đến việc cải tiến công nghệ, trang bị sản xuất và phương thức quản lí nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành và trên cơ sở đó, hạ giá bán của hàng hóa Trongcạnh tranh tất yếu sẽ có doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh nhờ làm ăn hiệu quả, đồng

thời có doanh nghiệp bị phá sản Đối với xã hội, phá sản doanh nghiệp không hoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực vì các nguồn lực của xã hội được chuyển sang cho nhà kinh doanh khác tiếp tục sử dụng một cách hiệu quả hơn Vì vậy, phá sản không phải

là sự hủy diệt hoàn toàn mà là sự hủy diệt sáng tạo Việc duy trì doanh nghiệp kém hiệu quả còn gây ra nhiều lãng phí cho xã hội hơn là phá sản

1.3 Những đặc điểm kinh tế cơ bản của độc quyền trong chủ nghĩa tư bản

*Đặc điểm thứ nhất: Tập trung sản xuất và các tố chức độc quyền

Dưới chủ nghĩa tư bản tích tụ và tập trung sản xuất cao, biểu hiện số lượng các

xí nghiệp lớn chiếm tỷ trọng nhỏ, nhưng nắm giữ các lĩnh vực sản xuất chủ yếu của nềnkinh tế, nắm số lượng công nhân lớn và sản xuất phần lớn tổng sản phẩm xã hội

Sự tích tụ và tập trung sản xuất đến mức cao như vậy đã trực tiếp dẫn đến hình thành các tổ chức độc quyền Vì một mặt, do số lượng các doanh nghiệp lớn ít nên có thể dễ dàng thỏa thuận với nhau; mặt khác, các doanh nghiệp có quy mô lớn, kỹ thuật cao nên cạnh tranh sẽ rất gay gắt, quyết liệt, khó đánh bại nhau, do đó đã dẫn đến khuynh hướng thoả hiệp với nhau để nắm lấy địa vị độc quyền

Khi mới bắt đầu quá trình độc quyền hoá, các tổ chức độc quyền hình thành theoliên kết ngang, nghĩa là mới chỉ liên kết những doanh nghiệp trong cùng một ngành, nhưng về sau theo mối liên hệ dây chuyền, các tổ chức độc quyền đã phát triển theo liênkết dọc, mở rộng ra nhiêu ngành khác nhau

Về mặt lịch sử, các hình thức tổ chức độc quyền cơ bản từ thấp đến cao, bao gồm: Cartel (Các-ten), Syndicate (Xanh-đi-ca), Trust (Tờ-rớt), Consortium (Công-xoóc-xiom)

Cartel là hình thức tổ chức độc quyền trong đó các xí nghiệp tư bản lớn ký các hiệp nghị thoả thuận với nhau về giá cả, sản lượng hàng hóa, thị trường tiêu thụ, kỳ hạn thanh toán,

Các xí nghiệp tư bản tham gia Cartel vẫn độc lập cả về sản xuất và lưu thông hàng hóa Họ chỉ cam kết thực hiện đúng hiệp nghị đã ký, nếu làm sai sẽ bị phạt tiền theo quy định của hiệp nghị Vì vậy, Cartel là liên minh độc quyền không vũng Trong nhiều trường hợp những thành viên thấy ở vào vị trí bất lợi đã rút ra khỏi Cartel, làm

cho Cartel thường tan vỡ trước kỳ hạn.

Syndicate là hình thức tổ chức độc quyền cao hơn, ổn định hơn Cartel Các xí nghiệp tư bản tham gia Syndicate vẫn giữ độc lập về sản xuất, chỉ mất độc lập về lưu thông hàng hóa (mọi việc mua, bán do một ban quản trị chung của Syndicate đảm nhận) Mục đích của Syndicate là thống nhất đầu mối mua và bán để mua nguyên liệu với giá rẻ, bán hàng hoá với giá đắt nhằm thu lợi nhuận độc quyền cao

Trust là hình thức độc quyền cao hon Cartel và Syndicate Trong Trust thì cả việc sản xuất, tiêu thụ hàng hóa đều do một ban quản trị chung thống nhất quản lý Các

xí nghiệp tư bản tham gia Trust trở thành những có đông để thu lợi nhuận theo số lượng

Hiện nay, đặc điểm tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền có những biểu hiện mới, đó là sự xuất hiện các công ty độc quyền xuyên quốc gia bên cạnh sự phát triển của các xí nghiệp vừa và nhỏ

Do sự phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học và công nghệ nên đã diễn

ra quá trình hình thành những sự liên kết giữa các độc quyền theo cả hai chiều: chiều dọc và chiều ngang, ở cả trong và ngoài nước Từ đó, những hình thức tổ chức độc quyền mới đã ra đời Đó là các Concern (Conson) và các Conglomerate (Công-gơ-lô-mê-rết)

Concern: Là tổ chức độc quyền đa ngành, thành phần của nó có hàng trăm xí nghiệp có quan hệ với những ngành khác nhau và được phân bố ở nhiêu nước Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến độc quyền đa ngành là do cạnh tranh gay gắt việc kinh doanh chuyên môn hoá hẹp dễ bị phá sản Hơn nữa, hình thức độc quyền đa ngành còn để đối phó với luật chống độc quyền ở hầu hết các nước tư bản chủ nghĩa (luật này cấm độc quyền 100% mặt hàng trong một ngành)

Conglomerate: Là sự kết hợp của hàng chục những hãng vừa và nhỏ không có sựliên quan trực tiếp về sản xuất hoặc dịch vụ cho sản xuất Mục đích chủ yếu của các Conglomerate là thu lợi nhuận từ kinh doanh chứng khoán Do vậy phần lớn các Conglomerate dễ bị phá sản nhanh hoặc chuyển thành các Concern Tuy nhiên một bộ phận các Conglomerate vẫn tồn tại vững chắc bằng cách kinh doanh trong lĩnh vực tài chính trong những điều kiện thường xuyên biến động của nền kinh tế thế giới.

Ở các nước tư bản phát triển hiện nay, bên cạnh các tổ chức độc quyền lớn lại ngày càng xuất hiện nhiều doanh nghiệp (công ty, hãng) vừa và nhỏ có vai trò quan trọng trong nền kinh tế Sự xuất hiện nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ là do:

Thứ nhất, việc ứng dụng thành tựu khoa học và công nghệ cho phép tiêu

chuẩn hoá và chuyên môn hoá sản xuất sâu, dẫn đến hình thành hệ thống gia công Đây cũng chính là biểu hiện của độc quyền dưới một dạng mới, thể hiện ở chỗ là: các hãng, công ty vừa và nhỏ phụ thuộc vào các Concern và Conglomerate về nhiều mặt Sự kiểm soát của đọc quyền được thực hiện dưới những hình thức mới thông qua quan hệ hợp tác giữa độc quyền lớn với các hãng vừa và nhỏ Thông qua quan hệ hợp tác này, các độc quyền lớn sẽ mở rộng khả năng kiểm soát sản xuất nói chung, tiến bộ khoa học và công nghệ nói riêng

Thứ hai, các doanh nghiệp vừa và nhỏ có những thế mạnh của nó, đó là: nhạy

cảm đối với thay đối trong sản xuất; linh hoạt ứng phó với sự biến động của thị trường; mạnh dạn đầu tư vào những ngành mới đòi hỏi sự mạo hiểm; dễ đối mới trang thiết bị, kỹ thuật mà không cần nhiều chi phí bổ sung; có thể kết hợp nhiều loại hình kỹ thuật để sản xuất ra những sản phẩm có chất lượng cao trong điều kiện kết cấu hạ tầng hạn chế

Ngoài ra, độc quyền cũng bắt đầu xuất hiện cả ở những nước đang phát triển Đó

là kết quả của sự thâm nhập của các công ty xuyên quốc gia vào các nước này và sự ứng dụng những thành tựu khoa học - kỹ thuật hiện đại khiến cho chỉ một doanh nghiệplớn cũng đủ sức mạnh chi phối việc sản xuất và tiêu thụ của cả một ngành mới ra đòi ở một nước đang phát triển và tới mức độ nhất định có thể bành trướng ra bên ngoài.Các tổ chức độc quyền luôn có xu hướng bành trướng quốc tế Trong điều kiện hiện nay, xu hướng vận động của chúng là trở thành các công ty xuyên quốc gia và liên