(Tiểu luận) đề tài lý luận về kinh tế hàng hoá của c mác ý nghĩađối với việt nam

Sản xuất hàng hóa là một bộ phận của kinh tế quốc tế, là tổng thể các quan hệ kinh tế, khoa học, kỹ thuật, công nghệ được thực hiện dưới nhiều hình thức, hình thành và phát triển trên cơ

TR ƯỜ NG Đ I H C KINH TẾẾ QUỐẾC DÂN Ạ Ọ

-*** -BÀI T P L N MÔ Ậ Ớ N KINH TẾẾ CHÍNH TR Ị

ĐỀ TÀI:LÝ LUẬN VỀ KINH TẾ HÀNG HOÁ CỦA C.MÁC Ý NGHĨA

ĐỐI VỚI VIỆT NAM

Họ và tên SV: NGUYỄN HÀ PHƯƠNG Lớp tín chỉ: E-MQI

Mã SV: 11225237 GVHD: TS NGUYỄN VĂN HẬU

.

HÀ NỘI, NĂM 2022

MỤC LỤC

I.LỜI NÓI ĐẦU 3

II.NỘI DUNG 4

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ SẢN XUẤT HÀNG HÓA 4

1.1 Hàng hóa 4

a Khái niệm 4

b Thuộc tính của hàng hóa 4

1.2 Sản xuất hàng hóa 5

a Khái niệm sản xuất hàng hóa 5

b Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa 5

c Đặc trưng của sản xuất hàng hóa 7

d Ưu thế của sản xuất hàng hóa 7

e Nhược điểm điểm của sản xuất hàng hóa 8

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NỀN KINH TẾ HÀNG HÓA Ở VIỆT NAM 9

2.1 Sơ lược về lịch sử phát triển nền kinh tế hàng hóa ở Việt Nam 9

2.2 Đánh giá thực trạng 10

a Thực trạng nền sản xuất hàng hóa Việt Nam 10

b Những hạn chế và nguyên nhân 12

CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ HÀNG HÓA Ở VIỆT NAM 13

III.KẾT LUẬN 16

IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

LỜI NÓI ĐẦU

Trong thời kì đầu của xã hội loài người do sự lạc hậu của lực lượng sản xuất nên sản xuất của xã hội mang tính tự cung tự cấp khiến nhu cầu của con người bị bó hẹp trong một phạm vi, giới hạn nhất định Khi lực lượng sản xuất phát triển và có nhiều thành tựu mới, con người dần thoát khỏi nền kinh tế tự nhiên và chuyển sang nền kinh tế hàng hóa Nền kinh tế hàng hóa phát triển càng mạnh mẽ và đến đỉnh cao của nó là nền kinh tế thị trường Sản xuất hàng hóa là một bộ phận của kinh tế quốc tế, là tổng thể các quan hệ kinh tế, khoa học, kỹ thuật, công nghệ được thực hiện dưới nhiều hình thức, hình thành và phát triển trên cơ sở phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động quốc tế Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sản xuất hàng hóa được

ví như một mắt xích quan trọng trong guồng máy của nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng, nhất là trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay, không những góp phần đắc lực vào quá trình thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế phát triển mà còn mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế cả về các lĩnh vực khác Sản xuất hàng hóa là một quá trình tạo ra sản phẩm hàng hóa nhằm đáp ứng và làm thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người Trong thời đại nền kinh tế mở và cạnh tranh như hiện nay, mỗi quốc gia phải nghiên cứu tìm ra hướng đi đúng đắn cho nền kinh tế, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nước, phù hợp với khu vực thế giới và thời đại

Xuất phát từ sự nhận thức về tầm quan trọng của việc phát triển kinh tế hàng hóa ở Việt Nam đã khiến em lựa chọn đề tài: “ Lý luận về sản xuất hàng hóa và phát triển kinh

tế hàng hóa ở Việt Nam hiện nay” cho bài tập lớn của mình

Em xin gửi lời cảm ơn đến thầy Nguyễn Văn Hậu đã giúp em có những kiến thức

và hiểu hơn về môn Kinh tế chính trị Mác-Lênin và đã hướng dẫn em hoàn thiện bài tập lớn này

Trong quá trình thực hiện tiểu luận , Do kinh nghiệm làm bài tập lớn còn hạn chế, chính vì vậy trong bài làm của mình em không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp từ các thầy

Em xin trân trọng cảm ơn !

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ SẢN XUẤT HÀNG HÓA

1.1 Hàng hóa

a Khái niệm

Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người thông qua hoạt động trao đổi, mua bán

Sản phẩm của lao động là hàng hóa khi được đưa ra nhằm mục đích trao đổi, mua bán trên thị trường Hàng hóa có thể ở dạng vật thể hoặc phi vật thể

b Thuộc tính của hàng hóa

Hàng hóa có hai thuộc tính là giá trị sử dụng và giá trị hàng hóa:

Giá trị sử dụng của hàng hóa là công dụng của sản phẩm, có thể thỏa mãn nhu

cầu nào đó của con người

Nhu cầu đó có thể là nhu cầu vật chất hoặc nhu cầu tinh thần; có thể là nhu cầu cho tiêu dùng cá nhân, có thể là nhu cầu cho sản xuất

Giá trị sử dụng chỉ được thực hiện trong việc sử dụng hay tiêu dùng

Giá trị của hàng hóa là lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kết tinh

trong hàng hóa ấy Nghĩa là giá trị này thể hiện mối quan hệ kinh tế giữa những đối tượng sản xuất và những đối tượng tham gia trao đổi hàng hóa với nhau là phạm trù mang tính lịch sử và khi trao đổi, người ta sẽ đem lao động hao phí kết tinh trong các loại hàng hóa với nhau để ngầm so sánh Vậy nên bất cứ khi nào có hoạt động sản xuất, trao đổi hàng hóa thì khi đó có phạm trù giá trị hàng hóa

Hai thuộc tính này vừa mang tính mâu thuẫn, vừa mang tính thống nhất với nhau Mang tính mâu thuẫn vì người sản xuất hàng hóa là để bán ra ngoài thị trường vì thứ họ quan tâm là giá trị hàng hóa, còn người mua thì mua vì giá trị sử dụng và công dụng của hàng hóa đem lại Hai loại giá trị này mang tính thống nhất do chúng cùng tồn tại đồng thời với nhau trong cùng một sản phẩm, hàng hóa Phải có đầy đủ hai thuộc tính này thì một sản phẩm, vật phẩm mới được coi là hàng hóa, chúng sẽ không được coi là hàng hóa

nếu thiếu một trong hai thuộc tính trên Như vậy, giá trị sử dụng và giá trị hàng hóa vừa thống nhất nhưng lại vừa mâu thuẫn với nhau

1.2 Sản xuất hàng hóa

a Khái niệm của sản xuất hàng hóa

Sản xuất hàng hóa là một khái niệm được sử dụng dùng để chỉ về kiểu tổchức kinh

tế trong đó sản phẩm được sản xuất ra không phải là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của chính người trực tiếp sản xuất ra nó mà là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác, thông qua việc sản xuất, phân phối và trao đổi Hay nói một cách khác, sản xuất hàng hóa

- toàn bộ quá trình trên, các câu hỏi sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất cho

ai đều thông qua hệ thống thị trường và được quyết định bởi thị trường

Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế phân biệt với kiểu sản xuất tự cung tự cấp ở những giai đoạn đầu tiên trong suốt những thời kỳ lịch sử phát triển của xã hội loài người Trong thời gian này, hàng hóa chính của con người chủ yếu là sự lao động, nó được con người tạo ra nhằm mục đích phục vụ chính con người, cụ thể hơn là những người tạo ra nó Nói cách khác, đây cóthể được xem là một kiểu tổ chức sản xuất tự nhiên

và khép kín trong phạm vi đơn vị nhỏ và không được phép mở rộng quan hệ với các mối liên kết khác Qua đó ta có thể thấy nó có tính chất bảo thủ, trì trệ và bị giới hạn ởnhu cầu hạn hẹp Quá trình sản xuất tự cung tự cấp thích ứng với thời kỳ lực lượng sản xuất còn chưa được phát triển, có thể nói một cách dễ hiểu là thời kỳ mà lao động thủ công chiếm được địa vị thống trị

b Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hóa

Sản xuất hàng hóa và sự xuất hiện của xã hội loài người không xuất hiện đồng thời Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin thì nền kinh tế sản xuất hàng hóa có thể hình thành và phát triển chỉ khi có cả hai điều kiện, đó là xuất hiện sự phân công lao động

xã hội và sự tách biệt về mặt kinh tế của các chủ thể sản xuất

Phân công lao động xã hội: là sự phân chia lao động trong xã hội thành các

ngành nghề,các lĩnh vực sản xuất khác nhau, tạo nên sự chuyên môn hóa của người sản xuất thành các các ngành nghề, lĩnh vực khác nhau Theo C.Mác :”Sự phân công lao động xã hội là điều kiện tồn tại của nền sản xuất hàng hóa, mặc dù ngược lại, sản xuất

hàng hóa không phải là điều kiện tồn tại của sự phân công lao động” Thật vậy, khi con người có sự chuyên môn hóa sản xuất, có sự phân loại các ngành nghề, lĩnh vực khác nhau thì sản xuất hàng hóa mới phát triển và nhu cầu trao đổi hàng hóa sẽ phát triển, xã hội sẽ phân ra thành nhiều ngành nghề khác nhau, có người dệt vải, người trồng lúa, người ươm tơ,… Việc phân công lao động làm cho việc trao đổi hàng hóa trở nên tất yếu hơn bởi vì nhu cầu của mỗi người lại yêu cầu nhiều loại sản phẩm khác nhau thế nhưng mỗi người chỉ thực hiện một hoặc một số sản phẩm nhất định Khi năng suất lao động tăng lên, đồng nghĩa với việc con người sẽ bị phụ thuộc vào lẫn nhau, mỗi người sẽ chỉ sản xuất được một loại hàng hóa nhất định và phải kết hợp với những người khác để sở hữu được đa dạng sản phẩm phục vụ những nhu cầu của mình Điều này khiến sự thúc đẩy nhu cầu trao đổi sản phẩm để thặng dư ngày càng tăng cao Tuy nhiên, phân công lao động xã hội mới chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ để sản xuất hàng hóa ra đời và tồn tại Theo C.Mác viết: "Trong công xã Ấn Độ thời cổ đại, lao động đã có sự phân công xã hội, nhưng các sản phẩm lao động không trở thành hàng hóa Chỉ có sản phẩm của những lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như

là những hàng hóa”.Vì vậy, muốn sản xuất hàng hóa ra đời và tồn tại phải có điều kiện thứ hai

Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa những người sản xuất: Sự tách biệt về mặt

kinh tế giữa những người sản xuất này là nói đến quyền sở hữu của người sản xuất đối với ản phẩm họ tạo ra là độc lập nhất định với nhau, có sự tách biệt về lợi ích Sản phẩm

do người nào tạo ra thì thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền khai thác thuộc về người đó, những người khác không thể tự do sủ dụng sản phẩm này được Quyền sở hữu

về sản phẩm là độc lập nên trên thị trường sẽ dẫn đến hiện tượng các chủ thể sản xuất độc lập với nhau Do đó trên thị trường, sản phẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của các chủ thể kinh tế, người này muốn tiêu dùng sản phẩm lao động của người khác cần phải thông qua trao đổi, mua bán tức là trao đổi theo hình thức hàng hoá và theo nguyên tắc ngang giá C.Mác viết: “chỉ có những sản phẩm của những lao động tư nhân độc lập và không phụ thuộc vào nhau mới đối diện với nhau như là những hàng hóa” Như vậy sự tách biệt về mặt kinh tế là điều kiện đủ để nền sản xuất hàng hóa xuất hiện và phát triển

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

999+ documents

Go to course

Phân tích quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và những tác động tích cực đối với Việt Nam

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (48)

12

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 99% (69)

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (133)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (64)

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

Sản xuất hàng hóa chỉ ra đời khi có đồng thời hai điều kiện nóitrên, nếu thiếu một trong hai điều kiện ấy thì không có sản xuất hàng hóa vàsản phẩm lao động không mang hình thái hàng hóa

c Đặc trưng của sản xuất hàng hóa

Sản xuất hàng hóa có hai đặc trưng cơ bản sau:

Đặc trưng thứ nhất: Sản xuất hàng hóa nhằm mục đích để trao đổi, mua bán.

Sản xuất hàng hóa là kiểu tổ chức kinh tế trái ngược hoàn toàn với kiểu sản xuất trong nền kinh tế tự cung tự cấp vào thời kì đầu của lịch sử loài người Vào thời kì sản xuất hàng hóa, sản phẩm sau khi bước vào hoạt động trao đổi mua bán trở thành hàng hóa, lúc này được tạo ra để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác

Đặc trưng thứ hai: Lao động của người sản xuất hàng hóa vừa mang tính xã hội tư nhân, vừa mang tính xã hội Sản xuất hàng hóa có tính tư nhân vì việc sản xuất

sản phẩm nào và cách thức sản xuất như thế nào được xem là hoạt động riêng và mang tính độc lập riêng của mỗi cá thể Tính chất xã hội thể hiện qua việc sản phẩm tạo ra đáp ứng cho nhu cầu của những người khác trong xã hội Tính chất tư nhân đó có thể phù hợp hoặc không phù hợp với tính chất xã hội Đó chính là mâu thuẫn cơ bản của sản xuất hàng hóa Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội là cơ sở, mầm mống của khủng hoảng trong nền kinh tế hàng hóa

d Ưu thế của sản xuất hàng hóa

So với sản xuất tự cung, tự cấp, sản xuất hàng hóa có những ưu thế vượt trội hơn hẳn:

Một là, sản xuất hàng hóa ra đời trên cơ sở của phân công lao động xã hội, chuyên

môn hóa sản xuất Do đó, nó khai thác được những lợi thế về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật của từng người, từng cơ sở sản xuất cũng như từng vùng, từng địa phương Đồng thời, sự phát triển của sản xuất hàng hóa lại có tác động trở lại, thúc đẩy sự phát triển của phân công lao động xã hội, làm cho chuyên môn hóa lao động ngày càng tăng, mối liên hệ giữa các ngành, các vùng ngày càng trở nên mở rộng, sâu sắc Từ đó, nó phá vỡ tính tự cấp tự túc, bảo thủ, trì trệ, lạc hậu của mỗi ngành, mỗi địa phương làm cho năng suất lao động

xã hội tăng lên nhanh chóng, nhu cầu của xã hội được đáp ứng đầy đủ hơn Khi sản xuất

và trao đổi hàng hóa mở rộng giữa các quốc gia,thì nó còn khai thác được lợi thế của các quốc gia với nhau

Hai là, trong nền sản xuất hàng hóa, quy mô sản xuất không còn bị giới hạn bởi

nhu cầu và nguồn lực mang tính hạn hẹp của mỗi cá nhân, gia đình, mỗi cơ sở, mỗi vùng, mỗi địa phương, mà nó được mở rộng, dựa trên cơ sở nhu cầu và nguồn lực của xã hội Điều đó lại tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng những thành tựu khoa học – kỹ thuật vào sản xuất… thúc đẩy sản xuất phát triển

Ba là, trong nền sản xuất hàng hóa, sự tác động của quy luật vốn có củasản xuất

và trao đổi hàng hóa là quy luật giá trị, cung – cầu, cạnh tranh…buộc người sản xuất hàng hóa phải luôn luôn năng động, nhạy bén, biết tính toán, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượngvà hiệu quả kinh tế, cải tiến hình thức, quy cách

và chủng loại hàng hóa, làm cho chi phí sản xuất hạ xuống đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùngngày càng cao hơn

Bốn là, trong nền sản xuất hàng hóa, sự phát triển của sản xuất, sự mở rộng và

giao lưu kinh tế giữa các cá nhân, giữa các vùng, giữa các nước Không chỉ làm cho đời sống vật chất mà cả đời sống văn hóa, tinh thần cũng được nâng cao hơn, phong phú hơn,

đa dạng hơn

e Nhược điểm của sản xuất hàng hóa

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, kinh tế hàng hóa cũng chứa đựng những hạn chế của nó Thị trường chứa đựng nhiều khuyết điểm dẫn đến mất cân bằng Vì chạy theo lợi nhuận, các nhà sản xuất kinh doanh có thể gây nhiều hậu quả xấu:

Một là, các nhà sản xuất coi lợi nhuận là quan trọng nhất vì vậy có lãi thì làm nên

không giải quyết được cái gọi là “hàng hóa công cộng”

Hai là, các vấn đề xã hội không được công bằng và bảo đảm gây ra sự phân hóa

các tầng lớp, tăng khoảng cách giàu nghèo

Ba là, môi trường sống con người cũng bị hủy hoại trầm trọng Bên cạnh đó là đạo

đức giả dối, muốn làm giàu bằng mọi giá, không còn lương tâm mà làm hàng giả, kém chất lượng

Do tính tự phát vốn có, nên cần thiết phải có sự can thiệp, quản lý chặt chẽ của Nhà nước Nhờ đó sẽ đảm bảo hiệu quả cho sự vận động của thị trường ổn định, tối đa hóa hiệu quả kinh tế, đảm bảo định hướng chính trị của sự phát triển nền kinh tế, sửa chữa khắc phục những khuyết điểm vốn có, tạo ra công cụ quan trọng điều tiết thị trường Bằng cách đó, Nhà nước mới có thể kiềm chế tính tự phát, đồng thời kích thích đối với sản xuất thông qua trao đổi hàng hóa dưới hình thức thương mại

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NỀN KINH TẾ HÀNG HÓA Ở VIỆT

NAM

2.1 Sơ lược về lịch sử phát triển nền kinh tế hàng hóa ở Việt Nam

Từ nền sản xuất hàng hóa giản đơn thời phong kiến tới nền kinh tế hàng hóa sau này, nền sản xuất hàng hóa của nước ta đã không ngừng biến đổi và phát triển Trong thời kì phong kiến, nền kinh tế hàng hóa nước ta chỉ mới xuất hiện, chưa phát triển do trình độ lao động, năng suất lao động nước ta chưa cao, triều đình ra chính sách bế quan tỏa cảng làm kìm hãm sự lưu thông hàng hóa

Trong thời kì bao cấp trước thời kì đổi mới, nền kinh tế hàng hóa nước ta là nền kinh tế kế hoạch Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa Biến hình thức tiền lương thành lương hiện vật, thủ tiêu động lực sản xuất, thủ tiêu cạnh tranh và lưu thông thị trường Sự nhận thức sai lầm của nước

ta thời kì này đã khiến nền kinh tế suy sụp, sức sản xuất hàng hóa xuống dốc không phanh Từ năm 1976 đến năm 1980, thu nhập quốc dân thực tế hàng năm tăng chậm, có năm còn giảm: Năm 1977 tăng 2,8%, năm 1978 tăng 2,3%, năm 1979 giảm 2%, năm

1980 giảm 1,4%, bình quân 1977-1980 chỉ tăng 0,4%/năm, thấp xa so với tốc độ tăng trưởng dân số, thu nhập quốc dân bình quân đầu người bị sụt giảm 14%

Nhưng từ năm 1986, sau khi Đảng và Nhà nước kịp thời chuyền đổi nền kinh tế cũ sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế sản xuất hàng hóa