(Tiểu luận) đề tài thực trạng phát triển kinh tế thị trường định hướngxã hội chủ nghĩa ở việt nam hiện nay

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã và đang gặp phải nhiều hạn chế, bất cập, có thể kể đến như:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Đề tài:

“THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY”

Họ và tên: Nguyễn Thị An Bình

Mã sinh viên: 11220860

Lớp tín chỉ: 15

GV hướng dẫn: TS Mai Lan Hương

Tháng 9, năm 2023

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Đề tài:

“THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY”

Họ và tên: Nguyễn Thị An Bình

Mã sinh viên: 11220860

Lớp tín chỉ: 15

GV hướng dẫn: TS Mai Lan Hương

Tháng 9, năm 2023

LỜI MỞ ĐẦU

Qua hơn 35 năm đổi mới, Việt Nam đã chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp (tồn tại đến năm 1986) sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cùng với đó là những đổi mới nền tảng từ đổi mới tư duy, cách nhìn nhận về kinh tế thị trường Tiến trình đổi mới tất yếu được thực hiện bằng sự dân chủ hóa mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

Những điều chỉnh nền tảng trên đã mang lại nhiều kết quả quan trọng Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong nền kinh tế và mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội được định hình ngày càng rõ hơn, ngay trong các chủ trương, định hướng của Đảng Bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả hơn Môi trường kinh doanh cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường vận hành

Hệ thống pháp luật kinh tế liên tục được đổi mới phù hợp với quá trình hoàn thiện

mô hình nền kinh tế thị trường ở Việt Nam và tiến trình hội nhập quốc tế

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã và đang gặp phải nhiều hạn chế, bất cập, có thể kể đến như: thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn nhiều vướng mắc; nhiều doanh nghiệp nhà nước chậm thực hiện cơ cấu lại và đổi mới cơ chế quản trị; đổi mới và phát triển kinh tế hợp tác còn chậm, nhiều hợp tác xã chưa làm tốt vai trò liên kết, hỗ trợ kinh tế hộ; một số loại thị trường, phương thức giao dịch thị trường hiện đại chậm hình thành và phát triển, vận hành còn nhiều vướng mắc, chưa hiệu quả, nhất là thị trường các yếu tố sản xuất; hội nhập kinh tế quốc tế hiệu quả có mặt chưa cao

Qua đề tài “Thực trạng phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay”, em hi vọng có thể đưa đến thông tin về nền kinh tế thị trường và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, và quan trọng hơn

cả là thực trạng phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, để có cái nhìn bao quát nhất về mô hình kinh tế thị trường mà Việt Nam đang áp dụng

1

A THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG

I Thị trường

1 Khái niệm

Thị trường là tổng hòa những quan hệ kinh tế, trong đó nhu cầu trao đổi, mua bán với sự xác định giá cả và số lượng hàng hóa, dịch vụ tương ứng với trình

độ phát triển nhất định của nền sản xuất xã hội

Ở cấp độ cụ thể, thị trường là nơi diễn ra hành vi trao đổi và mua bán hàng hóa, quan sát được như chợ, cửa hàng, siêu thị và nhiều hình thức tổ chức giao dịch, mua bán khác Đối với cấp độ trừu tượng hơn, thị trường là tổng hòa các mối quan hệ liên quan đến trao đổi mua bán hàng hóa, dịch vụ trong xã hội, được hình thành do những điều kiện lịch sử, kinh tế, xã hội nhất định Như vậy có thể hiểu rằng, thị trường là tổng hòa các mối quan hệ kinh tế như cung, cầu, giá cả; quan hệ giá trị, giá trị sử dụng,… Đây cũng là các yếu tố của thị trường

Theo đó, có một quan niệm khác về thị trường được trình bày như sau: “Thị trường là sự biểu hiện thu gọn của quá trình mà thông qua đó các quyết định của các gia đình về tiêu dùng các mặt hàng nào; các quyết định của các công ty về sản xuất cái gì, sản xuất như thế nài và các quyết định của người công nhân về việc làm bao lâu cho ai đều được dung hòa bằng sự điều chỉnh giá cả”

Nguồn: David Begg, Stanley Fisher, Rudiger Dornbusch: Kinh tế học, Sđd, tr.11

2 Phân loại thị trường

Căn cứ vào đối tượng trao đổi, mua bán cụ thể, có các loại thị trường như: thị trường hàng hóa, thị trường dịch vụ Trong mỗi loại thị trường này lại có thể chia cụ thể thành các thị trường theo các loại hàng hóa, dịch vụ khác nhau Căn cứ vào phạm vi các quan hệ, có thị trường trong nước và thị trường thế giới;

Căn cứ vào vai trò của các yếu tố được trao đổi, mua bán, có thị trường tư liệu tiêu dùng và thị trường tư liệu sản xuất;

Căn cứ vào đầu vào và đầu ra của quá trình sản xuất: thị trường các yếu tố đầu vào và thị trường hàng hóa đầu ra;

Căn cứ vào tính chuyên biệt của thị trường: gắn với các lĩnh vực khác nhau của đời sống;

Căn cứ vào tính chất và cơ chế vận hành, có thể chia thành : thị trường tự

do, thị trường có điều tiết, thị trường cạnh tranh hoàn hảo và thị trường cạnh tranh không hoàn hảo (độc quyền)

Ngày nay, các nền kinh tế phát triển ngày càng nhanh và phức tạp hơn, do đó

hệ thống thị trường cũng biến đổi cho phù hợp với điều kiện, trình độ phát triển của nền kinh tế Vì vậy, để tổ chức có hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đòi hki phải hiểu rõ bản chất của hệ thống thị trường, những quy luật kinh tế cơ bản của thị trường và các vấn đề liên quan khác

2

3 Vai trò của thị trường

Xmt trong mối quan hệ với thnc đoy sản xuất và trao đổi hàng hóa (dịch vụ) cũng như thnc đoy tiến bộ xã hội, vai trò chủ yếu của thị trường có thể được khái quát như sau:

Mt l, th trng thc hin gi tr hng ha, l điu kin, m i trng cho s#n xu%t pht tri'n Giá trị hàng hóa được thực hiện thông qua trao đổi Việc trao

đổi phải được diễn ra ở thị trường Thị trường là môi trường để các chủ thể thực hiện giá trị hàng hóa Sản xuất hàng hóa càng phát triển, sản xuất ra càng nhiều hàng hóa, dịch vụ thì càng đòi hki thị trường tiêu thụ phải rộng lớn hơn Sự mở rộng thị trường đến lượt nó lại thnc đoy trở lại sản xuất phát triển Vì vậy, thị trường là môi trường, là điều kiện không thể thiếu của quá trình sản xuất kinh doanh Thị trường là cầu nối giữa sản xuất với tiêu dùng Thị trường đặt ra các nhu cầu cho sản xuất cũng như nhu cầu cho tiêu dùng Vì vậy, thị trường có vai trò thông tin, định hướng cho mọi nhu cầu sản xuất kinh doanh

Hai l, th trng k*ch th*ch s sng t+o c,a mọi thnh vi.n trong x/ hi, t+o ra cch th0c ph1n b3 nguồn lc hiu qu# trong nn kinh tế Thị trường thnc

đoy các quan hệ kinh tế không ngừng phát triển Do đó, đòi hki các thành viên trong xã hội phải không ngừng nỗ lực, sáng tạo để thích ứng với sự phát triển của thị trường Khi sự sáng tạo được thị trường chấp nhận, chủ thể sáng tạo sr được thụ hưởng lợi ích tương xứng Khi lợi ích được đáp ứng, động lực cho sự sáng tạo được thnc đoy Cứ như vậy sr kích thích sự sáng tạo của mọi thành viên trong xã hội Thông qua thị trường, các nguồn lực cho sản xuất được điều tiết, phân bổ tới các chủ thể sử dụng hiệu quả, thị trường tạo ra cơ chế để lựa chọn các chủ thể có năng lực sử dụng nguồn lực hiệu quả trong nền sản xuất

Ba l, th trng g6n kết nn kinh tế thnh mt ch7nh th', g6n kết nn kinh

tế qu8c gia v9i nn kinh tế thế gi9i.

Xmt trong phạm vi quốc gia, thị trường làm cho các quan hệ sản xuất lưu thông, phân phối, tiêu dùng trở thành một thể thống nhất Thị trường không phụ thuộc vào địa giới hành chính Thị trường gắn kết mọi chủ thể giữa các khâu, giữa các vùng, miền vào một chỉnh thể thống nhất

Xmt trong quan hệ với nền kinh tế thế giới, thị trường tạo ra sự gắn kết nền kinh tế trong nước với nền kinh tế thế giới Các quan hệ sản xuất, lưu thông, phân phối, tiêu dùng không chỉ bó hsp trong phạm vi nội bộ quốc gia, mà thông qua thị trường, các quan hệ đó có sự kết nối, liên thông với các quan hệ trên phạm vi thế giới Với vai trò này, thị trường góp phần thnc đoy sự gắn kết nền kinh tế quốc gia với nền kinh tế thế giới

Vai trò của thị trường luôn không tách rời với cơ chế thị trường Thị trường trở nên sống động bởi có sự vận hành của cơ chế thị trường

II Cơ chế thị trường

1 Khái niệm

Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ mang tính tự điều chỉnh tuân theo yêu cầu của các quy luật kinh tế

3

Cơ chế thị trường là phương thức cơ bản để phân phối và sử dụng các nguồn vốn, tài nguyên, công nghệ, sức lao động, thông tin, trí tuệ trong nền kinh tế thị trường Đây là một kiểu cơ chế vận hành nền kinh tế mang tính khách quan, do bản thân nền sản xuất hàng hóa hình thành Cơ chế thị trường được A Smith ví như là một "bàn tay vô hình" có khả năng tự điều chỉnh các quan hệ kinh tế

2 Đặc trưng của Cơ chế thị trường

Đặc trưng cơ bản nhất của cơ chế thị trường là động lực lợi nhuận, nó chỉ huy hoạt động của các chủ thể Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận là động lực chủ yếu thnc đoy nỗ lực hoạt động và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp

Trong cơ chế thị trường, việc phân bổ sử dụng các nguồn tài nguyên, các yếu tố đầu vào cơ bản tuân theo quy luật của kinh tế thị trường mà cốt lõi là quy luật cung cầu

Doanh nghiệp được tự do lựa chọn hình thức sản xuất kinh doanh, tự chịu trách nhiệm “lãi hưởng lỗ chịu” và chấp nhận rủi ro, chấp nhận cạnh tranh Đây cũng là điều kiện hoạt động của cơ chế thị trường

Sự tuân theo cơ chế thị trường là điều không thể tránh khki đối với các doanh nghiệp, nếu không sr bị đào thải

3 Mặt tích cực và mặt tiêu cực của Cơ chế thị trường

Cơ chế thị trường có những ưu điểm và tác dụng mà không có cơ chế nào có thể thay thế được, tuy vậy nó cũng tồn tại những điểm tiêu cực

a) Tích cực:

Th0 nh%t, cơ chế thị trường kích thích hoạt động của chủ thể kinh tế và tạo

điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự do của họ Doanh nghiệp được tự do lựa chọn hình thức sản xuất kinh doanh, tự chịu trách nhiệm khi sản xuất kinh doanh Do đó ginp cho nền kinh tế phát triển năng động, có hiệu quả

Th0 hai, sự tác động của cơ chế thị trường sr đưa đến sự thích ứng tự phát

giữa khối lượng và cơ cấu của sản xuất (tổng cung)với khối lượng và cơ cấu nhu cầu của xã hội (tổng cầu)

Th0 ba, cơ chế thị trường kích thích đổi mới kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất,

cạnh tranh càng cao đòi hki giảm chi phí cá biệt càng lớn bằng cách áp dụng các phương pháp đổi mới, kỹ thuật và công nghệ sản xuất, đổi mới sản phom, đổi mới

tổ chức sản xuất và quản lý kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh tế

Th0 t, cơ chế thị trường thực hiện phân phối các nguồn lực kinh tế một

cách tối ưu Các nguồn lực sản xuất tự điều tiết và di chuyển đến nơi nào được sử dụng với hiệu quả cao nhất, tuân theo các nguyên tắc của thị trường

Th0 năm, sự điều tiết của cơ chế thị trường mềm dẻo có khả năng thích nghi

cao trước sự biến đổi các điều kiện kinh tế – xã hội, làm thích ứng giữa sản xuất xã hội với nhu cầu xã hội

4

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

999+ documents

Go to course

Phân tích quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và những tác động tích cực đối với Việt Nam

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (48)

12

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 99% (69)

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (133)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (64)

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

b) Tiêu cực:

Cơ chế thị trường chỉ thể hiện đầy đủ khi có sự kiểm soát của cạnh tranh hoàn hảo, khi xuất hiện cạnh tranh không hoàn hảo, thì hiệu lực của cơ chế thị trường bị giảm

Mục đích hoạt động của các doanh nghiệp là lợi nhuận tối đa nên trong quá trình hoạt động để đạt được lợi ích tối đa các doanh nghiệp có thể lạm dụng tài nguyên của xã hội, gây ô nhiễm môi trường sống của con người, do đó hiệu quả kinh tế – xã hội không được bảo đảm

Sự tác động của cơ chế thị trường dẫn đến phân hóa giàu nghèo, phân phối thu nhập không công bằng, sự phân cực về của cải, có tác động xấu đến đạo đức và tình người

Nền kinh tế do cơ chế thị trường điều tiết một cách thuần tny khó tránh khki những thăng trầm, khủng hoảng, lạm phát, thất nghiệp

B NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

I Khái niệm Kinh tế thị trường và phân loại

1 Khái niệm

Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế được vận hành theo cơ chế thị trường

Đó là nền kinh tế hàng hóa phát triển cao, ở đó mọi quan hệ sản xuất và trao đổi đều được thông qua thị trường, chịu sự tác động, điều tiết của các quy luật thị trường

Từ nền kinh tế tự nhiên tự cung tự cấp, cho đến nền kinh tế hàng hóa mà hàng hóa được sản xuất ra để mua bán trao đổi, rồi từ nền kinh tế hàng hóa đã phát triển thành nền kinh tế thị trường Sự hình thành của kinh tế thị trường là khách quan trong lịch sử Kinh tế thị trường cũng trải qua quá trình phát triển ở các trình

độ khác nhau: từ nền kinh tế thị trường sơ khai đến kinh tế thị trường hiện đại ngày nay Có thể nói, kinh tế thị trường là sản phom của văn minh nhân loại

Theo quan niệm của nhà kinh tế học người Mỹ Paul Anthony Samuelson:

“Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế trong đó các cá nhân và các hãng tư nhân đưa ra các quyết định chủ yếu về sản xuất và tiêu dùng Các hãng sản xuất hàng tiêu dùng thu được lợi nhuận cao nhất bằng các kỹ thuật sản xuất có chi phí thấp nhất”

Nguồn: P Sameulson: Kinh tế học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997, t.1, tr.35

2 Phân loại

Kinh tế thị trường tồn tại rất nhiều loại thành phần kinh tế vói hình thức sở hữu khác nhau, có thể kể đến một vài mô hình như:

- Mô hình kinh tế thị trường tự do (Free Market Economy hay Liberal Market Ecocnomy), được thực hiện ở hầu hết các nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu và Bắc Mỹ

- Mô hình kinh tế thị trường xã hội (Social Market Ecocnomy), được thực hiện ở khá nhiều nước Tây - Bắc Âu, điển hình là Đức (quê hương của mô hình kinh tế thị trường - xã hội), Thuỵ Điển, Na Uy và Phần Lan Xmt theo tính chất đặc

5

trưng, mô hình này còn có mặt ở một số nước khác như Đan Mạch, Hà Lan, Pháp

và Bỉ với những mức độ khác nhau

- Mô hình kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa (Social Market Economy), được thực hiện tại Trung Quốc, Cuba va Triều Tiên

- Mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (Socialist-oriented Market Economy), đây là mô hình Việt Nam đang thực hiện

II Đặc trưng của Nền kinh tế thị trường

Mỗi mô hình kinh tế thị trường khác nhau sr có những đặc điểm riêng của, tuy nhiên chnng vẫn có những đặc trưng chung:

Th0 nh%t, kinh tế thị trường đòi hki sự đa dạng của các chủ thể kinh tế,

nhiều hình thức sở hữu Các chủ thể kinh tế bình đẳng trước pháp luật

Th0 hai, thị trường đóng vai trò quyết định trong phân bổ các nguồn lực xã

hội thông qua hoạt động của các thị trường bộ phận như: thị trường hàng hóa, thị trường dịch vụ, thị trường sức lao động,

Th0 ba, giá cả được hình thành theo nguyên tắc thị trường; cạnh tranh vừa là

môi trường vừa là động lực thnc đoy hoạt động sản xuất kinh doanh; động lực trực tiếp của các chủ thể sản xuất kinh doanh là lợi nhuận và lợi ích kinh tế - xã hội khác; nhà nước là chủ thể thực hiện chức năng quản lý, chức năng kinh tế; thực hiện khắc phục những khuyết tật của thị trường, thnc đoy những yếu tố tích cực, đảm bảo sự bình đẳng xã hội và sự ổn định của toàn bộ nền kinh tế

Thứ tư, kinh tế thị trường là nền kinh tế mở, thị trường trong nước gắn liền với thị trường quốc tế

Các đặc trưng trên mang tính phổ biển của mọi nền kinh tế thị trường Tuy nhiên, tùy theo chế độ chính trị - xã hội và đặc điểm riêng của từng quốc gia, ngoài những đặc trưng chung trên, mỗi nền kinh tế thị trường theo từng quốc gia có thể

có những đặc trưng riêng, tạo nên tính đặc thù và các mô hình kinh tế thị trường khác nhau

III Ưu thế và khuyết tật của Kinh tế thị trường

Nền kinh tế thị trường có nhiều ưu thế, song song với đó cũng tồn tại nhiều khuyết tật

1 Ưu thế:

Đầu ti.n, nền kinh tế thị trường luôn tạo động lực mạnh mr cho sự hình

thành ý tưởng mới của các chủ thể kinh tế Thông qua vai trò của thị trường, nền kinh tế thị trường trở thành phương thức hữu hiệu kích thích sự sáng tạo trong hoạt động của các chủ thể kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tự do của họ, qua đó thnc đoy tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả sản xuất, làm cho nền kinh

tế hoạt động năng động, hiệu quả Nền kinh tế thị trường tạo môi trường rộng mở cho các mô hình kinh doanh mới theo sự phát triển của xã hội

Tiếp theo, nền kinh tế thị trường luôn phát huy tốt nhất tiềm năng của mọi

chủ thể, các vùng miền, cũng như là lợi thế quốc gia Thông qua vai trò gắn kết của thị trường mà nền kinh tế thị trường phát huy được tiềm năng, lợi thế của từng

6

thành viên, từng vùng miền trong quốc gia, của từng quốc gia trong quan hệ kinh

tế với các nước còn lại của thế giới

Cu8i cùng, nền kinh tế thị trường luôn tạo ra các phương thức để thka mãn

tối đa nhu cầu của con người, từ đó thnc đoy sự tiến bộ, văn minh của xã hội Với

sự tác động của các quy luật thị trường, nền kinh tế thị trường luôn tạo ra sự phù hợp giữa khối lượng cơ cấu sản xuất với khối lượng, cơ cấu nhu cầu tiêu dùng của

xã hội Nhờ đó mà nhu cầu tiêu dùng các loại hàng hóa, các loại dịch vụ khác nhau được đáp ứng kịp thời và đầy đủ Thông qua đó, nền kinh tế thị trường trở thành phương thức để thnc đoy sự văn minh, tiến bộ của xã hội

2 Khuyết tật:

Bên cạnh những ưu thế kể trên, nền kinh tế thị trường vẫn tồn tại những khuyết tật mà đa số trong số đó tự nó không thể khắc phục, sữa chữa được

Mt l, nn kinh tế th trng lu n tim ẩn r,i ro kh,ng ho#ng do s vận đng t pht c,a cc quy luật kinh tế Sự vận động của cơ chế thị trường không

phải lnc nào cũng tạo ra được sự cân đối, do vậy luôn tiềm on những nguy cơ khủng hoảng có thể xảy ra cục bộ hoặc trên phạm vi tổng thể; có thể xảy ra đối với mọi loại hình thị trường, với mọi nền kinh tế thị trường Khó khăn đối với các nền kinh tế thị trường được thể hiện ở chỗ các quốc gia rất khó dự báo chính xác thời điểm xảy ra khủng hoảng Đây là rủi ro tiềm on mà kinh tế thị trường không thể tự khắc phục

Hai l, nn kinh tế th trng kh ng t kh6c phục đợc xu h9ng c+n kit ti nguy.n kh ng th' ti t+o, suy thoi m i trng t nhi.n, m i trng x/ hi.

Phần lớn các chủ thể sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường nhắm đến việc tối đa hóa lợi nhuận, chính vì vậy có thể dẫn đến những ảnh hưởng tiềm on đối với môi trường và tài nguyên Các chủ thể sản xuất kinh doanh có thể vi phạm

cả nguyên tắc đạo đức, thậm chí là trái pháp luật chỉ vì mục tiêu làm giàu Đây là những mặt trái mang tính khuyết tật mà bản thân kinh tế thị trường không thể khắc phục

Ba l, nn kinh tế th trng kh ng t kh6c phục đợc hin tợng ph1n ha s1u s6c trong x/ hi Trong nền kinh tế thị trường, sự phân hóa xã hội về thu nhập,

về cơ hội là tất yếu Các quy luật thị trường luôn phân bổ lợi ích theo mức độ và loại hình hoạt động tham gia thị trường, cộng với tác động của cạnh tranh mà dẫn tới sự phân hóa như một điều tất yếu Bản thân kinh tế thị trường không thể tự khắc phục được khía cạnh phân hóa có xu hướng sâu sắc, vì vậy đây là một khuyết tật cần phải có sự bổ sung và điều tiết bởi vai trò nhà nước

Do những khuyết tật của nền kinh tế thị trường nên một nền kinh tế thị trường thuần tny không tồn tại trên thực tế mà thường có sự can thiệp của nhà nước để khắc phục những thất bại của cơ chế thị trường Khi đó, nền kinh tế được gọi là nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước hay nền kinh tế hỗn hợp

IV Các quy luật của Kinh tế thị trường

Quy luật gi tr là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất hàng hóa Ở đâu có

sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự hoạt động của quy luật giá trị Những tác động cơ bản của quy luật giá trị là: điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa,

7