(Tiểu luận) đề bài một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hội nhập kinhtế quốc tế ở việt nam

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu - Hội nhập quốc tế là một quá trình tất yếu, có lịch sử phát triển lâu dài và có nguồn gốc, bản chất xã hội của lao động và sự phát triển văn minhcủa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐH KINH TẾ QUỐC DÂN

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MARX-LÊNIN

ĐỀ BÀI :MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HỘI NHẬP KINH

TẾ QUỐC TẾ Ở VIỆT NAM

Sinh viên thực hiện : Lại Bích Phương

Lớp : Quản trị kinh doanh quốc tế -63D

Mã sinh viên : 11214759

Giáo viên hướng dẫn : TS Lê Ngọc Thông

Hà Nội, ngày 2 tháng 4 năm 2022

MỤC LỤC

A-PHẦN MỞ ĐẦU 3

I-Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 3

II- Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

B- CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

I- Khái niệm 5

II-Tư tưởng đối ngoại của V.I.Lenin trong hội nhập quốc tế 6

III-Tác động……… …… 7

IV-Phân loại………8

V- Hội nhập kinh tế toàn cầu……….9

C-PHẦN VẬN DỤNG……….10

I- Tư tưởng Hồ Chí Minh về hội nhập quốc tế ở Việt Nam……… …10

II- Hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam……… ………12

D-KẾT LUẬN……… ……… 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO………20

AA

AA -PPPPPH HẦẦ H Ầ ẦẦN N N M MỞ M Ở Ở Đ ĐẦẦ Đ Ầ ẦẦU U

I Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

- Hội nhập quốc tế là một quá trình tất yếu, có lịch sử phát triển lâu dài và

có nguồn gốc, bản chất xã hội của lao động và sự phát triển văn minhcủa quan hệ giữa con người với con người Trong xã hội, con ngườimuốn tồn tại và phát triển phải có mối liên kết chặt chẽ với nhau Rộnghơn, ở phạm vi quốc tế, một quốc gia muốn phát triển phải liên kết vớicác quốc gia khác

- Từ những thập niên cuối của thế kỷ XX cho đến nay, cùng với sự pháttriển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật đã thúc đẩy sự phát triển vượt bậccác lĩnh vực của đời sống xã hội và xã hội hóa cao của lực lượng sảnxuất Quá trình xã hội hóa và phân công lao động ở mức độ cao đã vượt

ra khỏi phạm vi biên giới quốc gia và được quốc tế hoá ngày một sâu sắc

Sự quốc tế hoá như vậy thông qua việc hợp tác ngày càng sâu giữa cácquốc gia ở tầm song phương, tiểu khu vực, khu vực và toàn cầu

- Trên cơ sở bám sát tư tưởng Mác- Lênin , việc vạch ra những mối liên

hệ hợp quy luật và đề ra các giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện thànhcông việc hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước ta trong thời kỳ đổi mớicũng là một nhiệm vụ thực tiễn đang đặt ra.Chính vì những lý do trênviệc nghiên cứu đề tài: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hội nhậpkinh tế quốc tế ở Việt Nam” thực sự mang tính cấp thiết và có ý nghĩaquan trọng cả về thực tiễn và lý luận

II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục đích:

- Hiểu rõ thêm về nội dung, những giá trị của học thuyết và tư tưởng củaMarxLenin cũng như việc vận dụng nó vào thực tiễn hội nhập kinh tếquốc tế ở Việt Nam

 Nhiệm vụ:

- Nêu rõ bản chất của hội nhập kinh tế quốc tế ở nước ngoài và Việtnam;Nội dung và giá trị của hội nhập kinh tế quốc tế và việc vận dụng

nó vào nước ta hiện nay

BBBBB -CCCCCƠ Ơ Ơ SSSSSỞ Ở Ở LLLLLÝÝÝÝÝ LLLLLU UẬẬ U Ậ ẬẬN N

Hội nhập kinh tế quốc tế

- Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình gắn kết, giao lưu, hợp tác giữa nềnkinh tế quốc gia vào nền kinh tế quốc gia khác hay tổ chức kinh tế khuvực và toàn cầu Hội nhập kinh tế quốc tế là một trong những xu thế lớn

và tất yếu trong quá trình phát triển của mỗi quốc gia cũng như toàn thếgiới

- Hội nhập kinh tế quốc tế manh nha từ cổ đại và ngày càng phát triển ởthời kỳ trung đại và hiện đại, văn minh như ngày nay Thời La Mã cổ đại,khi đế quốc La Mã xâm chiếm thế giới đã mở mang mạng lưới giaothông, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và áp đặt đồng tiền của họ trongtoàn bộ các quốc gia, vùng lãnh thổ nơi bị họ chiếm đóng Trong thời kỳphong kiến hay cận đại thì các quốc gia cũng có những hành động mởmang giao thương, buôn bán thương mại với nhau Sự thông thươngtrong thời cổ đại và trung đại được minh chứng rõ nét nhất bằng việchình thành “Con đường tơ lụa” bắt đầu từ Phúc Châu, Hàng Châu, BắcKinh (Trung Quốc) qua Mông Cổ, Ấn Độ, Ápganixtan, Cadắcxtan, Iran,Irắc, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, chung quanh vùng Địa Trung Hải và đến tậnchâu Âu Con đường này cũng đi đến cả Hàn Quốc và Nhật Bản cóchiều dài khoảng 4.000 dặm (hay 6.437 km).[2] Với việc tồn tại hơnmười thế kỷ, “Con đường tơ lụa” giúp cho giao thương Đông – Tây pháttriển rực rỡ được coi là điểm nhấn rõ nét trong lịch sử thương mại thếgiới

- Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế được hình thành và phát triển cùngvới sự phát triển của quá trình tự do hóa thương mại và xu hướng mởcửa nền kinh tế của các quốc gia Hội nhập kinh tế quốc tế nhằm giảiquyết các vấn đề chủ yếu như: Đàm phán cắt giảm các hàng rào thuếquan; Đàm phán cắt giảm các hàng rào phi thuế quan; Giảm thiểu các

hạn chế đối với hoạt động dịch vụ; Giảm thiểu các trở ngại đối với hoạtđộng đầu tư quốc tế; Giảm thiểu các trở ngại đối với hoạt động dĩchuyển sức lao động quốc tế; Điều chỉnh các công cụ, quy định củachính sách thương mại quốc tế khác.

II Tư tưởng đối ngoại của V.I.Lenin trong hội nhập quốc tế

- Ngay sau khi Cách mạng Tháng Mười thành công, Chính quyền Xô viếtnon trẻ phải đối mặt với sự bao vây của 14 nước đế quốc và sự chốngphá của bạch vệ trong nước Trước tình hình trên, Đảng Bolshevik Nga,đứng đầu là V.I.Lenin đã bám sát thực tiễn, lãnh đạo giữ vững chínhquyền, đồng thời không ngừng nghiên cứu, bổ sung lý luận cho mô hình

xã hội còn mới mẻ, trong đó có lý luận về tính tất yếu, khả năng, hìnhthức, con đường và những nguyên tắc cơ bản phát triển quan hệ đốingoại của Nhà nước Xô viết

 Tính tất yếu việc mở rộng quan hệ đối ngoại:

- Trên cơ sở phân tích tính phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa các nước,V.I.Lenin đã chủ trương thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, bảođảm những điều kiện quốc tế thuận lợi cho việc xây dựng chủ nghĩa xãhội (CNXH) và chủ nghĩa cộng sản, ủng hộ phong trào giải phóng dântộc và thực hiện sự hợp tác toàn diện với các quốc gia trẻ tuổi, đang pháttriển; triệt để bảo vệ nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình giữa các nước cóchế độ xã hội khác nhau, kiên quyết chống các lực lượng xâm lược củachủ nghĩa đế quốc, giải thoát loài người khỏi một cuộc chiến tranh thếgiới mới

- V.I.Lenin cũng lấy nguyên tắc đoàn kết quốc tế vô sản vì mục đíchchính nghĩa làm nguyên tắc trong hoạt động đối ngoại của Đảng Côngnhân dân chủ-xã hội Nga Người cho rằng, Đảng Công nhân dân chủ-xãhội Nga phải ủng hộ mọi hành động quốc tế và cách mạng của quầnchúng vô sản, cố gắng làm cho tất cả những thành phần chống chủ nghĩa

sô vanh xích lại gần nhau

- V.I.Lenin đã chỉ ra rằng, mở cửa là nhu cầu khách quan để phát triểnkinh tế ở mỗi nước và trên phạm vi thế giới V.I.Lenin cho rằng, ngay cảchủ nghĩa tư bản, dẫu muốn “trừng phạt” nước Nga bằng cách phong tỏacũng khó lòng thực hiện được bởi những lợi ích về mặt trao đổi kinh tế

Người nhấn mạnh, một trong những nhân tố quan trọng nhất góp phầncho sự cùng tồn tại hòa bình giữa hai hệ thống là các quan hệ kinh tế vàphát triển buôn bán Trong cuộc nói chuyện với phóng viên của tờ báo

Mỹ The World, V.I.Lenin đã chỉ rõ sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tếgiữa các nước, vạch ra rằng, thế giới cần hàng hóa Nga Người khẳngđịnh, châu Âu phụ thuộc vào nước Nga bởi thiếu nước Nga thì châu Âukhông thể đứng vững, mà khi châu Âu suy yếu thì tình hình nước Mỹcũng sẽ rất khó khăn

- Đứng trước nhiệm vụ xây dựng kinh tế hết sức nặng nề, cần nguồn vốnkhổng lồ, V.I.Lenin một mặt kêu gọi nhân dân tự lực cánh sinh phấn đấugian khổ, tiết kiệm để tích lũy vốn; một mặt chủ trương mở rộng đốingoại, lập công ty liên doanh để thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài.V.I.Lenin đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của độc quyền ngoạithương trong mở rộng quan hệ kinh tế với các nước tư sản cũng nhưtrong việc giải quyết thắng lợi những nhiệm vụ của công cuộc xây dựngCNXH Người cho rằng, chỉ trên cơ sở độc quyền ngoại thương, trên cơ

sở nhà nước điều tiết một cách có kế hoạch nhập khẩu và xuất khẩu hànghóa mới có thể giữ vững được nền kinh tế Xô viết bấy giờ còn yếu ớttrước sự xâm nhập của tư bản nước ngoài, bảo đảm khôi phục và pháttriển hơn nữa nền công nghiệp của đất nước, thu được lợi nhuận và tăngquỹ vàng-là những cái cần thiết để công nghiệp hóa đất nước

- Một hoạt động cũng được V.I.Lenin rất chú trọng là giao lưu văn hóagiữa các nước vì nó có ý nghĩa rất lớn đối với công tác thông tin, tuyêntruyền và đối ngoại Người quan tâm đến việc đầu tư tài lực và nhân lựccho hoạt động thu thập tài liệu, sách báo nước ngoài và tổ chức dịch,xuất bản, quảng bá những sách báo có giá trị… Có thể nói, chính sáchđối ngoại của Nhà nước Xô viết do V.I.Lenin đề xướng nhận được sựủng hộ của hầu hết các dân tộc trên thế giới lúc bấy giờ

III Tác động

 Thực chất của hội nhập kinh tế quốc tế là việc thực hiện quá trình quốc

tế hóa kinh tế trên cơ sở các nước tự nguyện tham gia và chấp nhận thựchiện những điều khoản, nguyên tắc đã được thoả thuận thống nhất trênnguyên tắc bình đẳng cùng có lợi

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (133)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nayKinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

 Việc tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc te đem lại nhiều tácđộng tích cực cho các quốc gia tham gia, tuy nhiên nó cũng đưa lạikhông ít tác động tiêu cực.

1 Tác động tích cực

- Trên cơ sở các hiệp định đã kí kết, các chương trình phát triển kinh tế,khoa học kĩ thuật, văn hóa, xã hội được phối hợp thực hiện giữa cácnước thành viên; từng quốc gia thành viên có cơ hội và điều kiện thuận lợi

để khai thác toi ưu lợi thế quốc gia trong phân công lao động quốc tế, từngbước chuyển dịch cơ cấu sản xuất và cơ cấu xuất nhập khẩu theo hướnghiệu quả hơn; tạo điều kiện và tăng cường phát triển các quan hệ thươngmại và thu hút đầu tư nước ngoài, mở rộng thị trường xuất khẩu và nhậpkhẩu

- Tạo nên sự ổn định tương đối để cùng phát triển và sự phản ứng linhhoạt trong việc phát triển các quan hệ kinh tế quốc tế giữa các quốc giathành viên, thúc đẩy việc tạo dựng cơ sở lâu dài cho việc thiết lập và pháttriển các quan hệ song phương, khu vực, và đa phương

- Hình thành cơ cấu kinh tế quốc tế mới với những ưu thế về quy mô,nguồn lực phát triển, tạo việc làm, cải thiện thu nhập cho dân cư và giatăng phúc lợi xã hội

- Tạo động lực cạnh tranh, kích thích ứng dụng thành tựu khoa học côngnghệ, đổi mới cơ cấu kinh tế, cơ chế quản lý kinh tế; học hỏi kinh nghiệmquản lý từ các nước tiên tiến

- Tạo điều kiện cho mỗi nước tìm cho mình một vị trí thích hợp trongtrật tự thế giới mới, giúp tăng uy tín và vị thế; tăng khả năng duy trì anninh, hoà bình, ổn định và phát triển ở phạm vi khu vực và thế giới

- Giúp hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật quốc gia về kinh tế phùhợp với luật pháp, thông lệ quốc tế; từ đó tăng tính chủ động, tích cựctrong hội nhập kinh tế quốc tế

2.2.Tác động tiêu cực

- Mang đến sức ép cạnh tranh khiến nhiều doanh nghiệp, ngành nghề cóthể lâm vào tình trạng khó khăn, thậm chí phá sản

- Làm tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế quốc gia vào thị trường khu vực

và thế giới Điều này khiến một quốc gia dễ bị sa lầy vào các cuộc khủnghoảng kinh tế toàn cầu hay khu vực

- Các nước đang và kém phát triển phải đối mặt với nguy cơ trở thành

“bãi rác” công nghiệp của các nước công nghiệp phát triển trên thế giới

- Hội nhập kinh tế quốc tế tạo ra một số thách thức đối với quyền lựcNhà nước theo quan niệm truyền thống

- Làm tăng nguy cơ bản sắc dân tộc, văn hóa truyền thống bị xói mòn,lấn át bởi văn hóa nước ngoài

- Hội nhập kinh tế quốc tế có thể đặt các nước trước nguy cơ gia tăngtình trạng khủng bố quốc tế, buôn lậu, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh,

di dân, nhập cư bất hợp pháp

- Hội nhập không phân phối công bằng lợi ích và rủi ro cho các nước vànhóm nước khác nhau trong xã hội Do đó, dễ làm tăng khoảng cách giàunghèo, tụt hậu giữa các quốc gia hay tầng lớp dân cư trong xã hội

IV Phân loại

1 Hợp tác kinh tế song phương

- Loại hình đầu tiên cần nhắc tới khi nền kinh tế một quốc gia hội nhập cùngcác nền kinh tế quốc gia khác là hợp tác kinh tế song phương Hợp tác kinh tếsong phương có thể tồn tại dưới dạng một thoả thuận, một hiệp định kinh tế,thương mại, đầu tư hay hiệp định tránh đánh thuế hai lần, các thoả thuậnthương mại tự do (FTAs) song phương…

- Loại hình hội nhập này thường hình thành rất sớm từ khi mỗi quốc gia cóchủ trương hội nhập kinh tế quốc tế

2 Hội nhập kinh tế khu vực

- Xu hướng khu vực hóa xuất hiện từ khoảng những năm 50 của thế kỉ XX vàphát triển cho đến ngày nay

- Sự phân loại và khái niệm về các loại hình hội nhập kinh tế khu vực có sựthay đổi theo sự phát triển của nền kinh tế thế giới Theo kinh nghiệm hộinhập kinh tế khu vực của Tây Âu, các học giả phân loại hội nhập kinh tế khuvực thành các cấp độ từ thấp đến cao: Khu vực Mậu dịch tự do (FTA), Liênminh Hải quan (CU), Thị trường chung (CM), Liên minh Kinh tế và tiền tệ(EMU)

V Hội nhập kinh tế toàn cầu

- Nếu như hợp tác kinh tế song phưong là sự hợp tác của nhóm gồm chỉhai nước với nhau, thông qua các hiệp định kinh tế song phương đượcthiết lập bởi hai nước thì hội nhập kinh tế khu vực tiếp tục phát triểnrộng hơn về phạm vi hội nhập, đó là giữa một nhóm các nước trong cùngkhu vực hoặc liên khu vực với nhau, thông qua các hiệp định kinh tế đaphương được thiết lập bởi những tổ chức kinh tế có tính khu vực; Đenhội nhập kinh tế toàn cầu phạm vi hội nhập giữa các nước đã được mởrộng trên phạm vi toàn thế giới, thông qua các hiệp định kinh tế đaphương hoặc đa biên được thiết lập bởi những tổ chức kinh tế có tínhtoàn cầu

- Các tổ chức kinh tế quốc tế có tầm ảnh hưởng, chi phối toàn cầu cầnphải nhắc tới như: WTO, IMF, WB hay các tổ chức kinh tế quốc tếthuộc hệ thong UN như: ủy ban Liên hợp quốc về Luật thương mại quốc

tế (UNCITRAL), Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và phát triển(UNCTAD)

C-PHẦN VẬN DỤNG

I Tư tưởng Hồ Chí Minh về hội nhập quốc tế ở Việt Nam

Trong kho tàng di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho toàn Đảng,toàn dân ta, tư tưởng của Người về hội nhập quốc tế là một bộ phận hếtsức quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với cách mạng Việt Nam Đây

là cơ sở, nền tảng, là kim chỉ nam cho các hoạt động đối ngoại, hợp tác,hội nhập quốc tế của Đảng, Nhà nước ta trong các giai đoạn cách mạng,nhất là trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế hiện nay

1 Gắn kết phong trào cách mạng Việt Nam với phong trào cách mạngthế giới

- Trước hết, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho thấy, hợp tác, hộinhập quốc tế là xu thế tất yếu của thời đại mới, là một nhân tố quantrọng đưa tới thành công của sự nghiệp cách mạng Việt Nam Qua hànhtrình tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có một cách nhìnmới về thế giới, về mối liên hệ giữa Việt Nam và thế giới Người đãvượt qua những hạn chế mang tính lịch sử của các bậc tiền bối để hướng

ra bên ngoài, gắn kết giữa sự nghiệp cứu nước của dân tộc Việt Nam với

sự nghiệp cách mạng trên thế giới

- Vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, hoạt động của phong trào yêunước chống thực dân Pháp ở nước ta trở nên sôi sục, rộng khắp, songnhững hoạt động đó đều thất bại Một trong những nguyên nhân cơ bản

là do các nhà yêu nước lúc đó chưa đưa ra được các phương hướng cáchmạng phù hợp với thời đại đã đổi thay Từ trải nghiệm trong quá trìnhbôn ba tìm đường cứu nước, nhận thức được xu thế thời đại, Nguyễn ÁiQuốc - Hồ Chí Minh đã khẳng định: “cách mệnh An Nam cũng là một

bộ phận trong cách mệnh thế giới Ai làm cách mệnh trong thế giới đều

là đồng chí của dân An Nam cả

 Đây là điểm khởi đầu của tư tưởng Hồ Chí Minh về hội nhập quốc tế