(Tiểu luận) đề bài từ quy luật phủ định của phủ định rút ra ý nghĩa phương pháp luận gắn vớinghành học của mình

Chung quy lại quy luật phủđịnh của phủ định phản ánh mối liên hệ, sự kế thừa thông qua khâu trung gian giữa cái bịphủ định và cái phủ định; do có kế thừa nên phủ định biện chứng không ph

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO VÀ POHE

BỘ MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

Chuyên nghành: Kinh tế đầu tư CLC

Lớp: Kinh tế đầu tư CLC K64

Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Châu Giang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU………

1 Lý thuyết quy luật phủ định của phủ định………

1.1 Những khái niệm cơ bản phủ định, phủ định biện chứng ………

1.2 Những đặc trưng cơ bản của phủ định biện chứng………

1.2.1 Tính khách quan………

1.2.2 Tính kế thừa………

1.3 Nội dung quy luật phủ định của phủ định………

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận quy luật phủ định của phủ định………

2 LIÊN HỆ NGHÀNH HỌC………

2.1 Thực tiễn của nền giáo dục, nghành học hiện nay………

2.2 Những tác động, ứng dụng thực tế của quy luật đối với nghành học………

2.2.1 Những thay đổi tích cực nhận được………

2.2.2 Phần hạn chế………

2.3 Giải pháp khắc phục vấn đề………

KẾT LUẬN………

DANH MỤC THAM KHẢO………

MỞ ĐẦU

Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin phủ định của phủ định nói lên rằng ítnhất qua hai lần phủ định biện chứng, sự vật dường như quay trở lại điểm xuất phát banđầu nhưng trên cơ sở cao hơn Phủ định lần thứ nhất làm cho sự vật cũ trở thành cái đốilập của mình Sau những lần phủ định tiếp theo, đến một lúc nào đó sẽ ra đời sự vật mớimang nhiều đặc trưng giống với sự vật ban đầu (xuất phát) Như vậy, về hình thức là trởlại cái ban đầu song không phải giống nguyên như cũ, mà lặp lại cái cũ nhưng cao hơn Trong thực tế, có sự vật hiện tượng phải trải qua ba, bốn và hơn nữa số lần phủđịnh biện chứng mới kết thúc một chu kỳ Nói cách khác, sự vật phải trải qua từ hai lầnphủ định trở lên mới hoàn thành một chu kỳ phát triển Điều đó phụ thuộc vào từng sựvật cụ thể Nhờ tính chu kỳ này mà sự vật có khuynh hướng phát triển theo đường xoáy

ốc đi lên Sự phát triển ấy biểu thị rõ ràng, đầy đủ các đặc trưng của quá trình phát triểnbiện chứng của sự vật: tính kế thừa, tính lặp lại, tính tiến lên Chung quy lại quy luật phủđịnh của phủ định phản ánh mối liên hệ, sự kế thừa thông qua khâu trung gian giữa cái bịphủ định và cái phủ định; do có kế thừa nên phủ định biện chứng không phải là sự phủđịnh sạch trơn mà là điều kiện cho sự phát triển, nó lưu giữ nội dung tích cực của các giaiđoạn trước, lặp lại một số đặc điểm chủ yếu của cái ban đầu trên cơ sở mới cao hơn; dovậy, sự phát triển có tính chất tiến lên không hẳn theo đường thẳng, mà là theo đườngxoáy trôn ốc

Quy luật phủ định của phủ định là quy luật về khuynh hướng cơ bản, phổ biếncủa mọi vận động, phát triển diễn ra trong các lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy; đó làkhuynh hướng vận động, phát triển của sự vật thông qua những lần phủ định biện chứng,tạo thành hình thức mang tính chu kỳ “phủ định của phủ định” Quy luật phủ định củaphủ định cũng khẳng định tính tất thắng của cái mới, vì cái mới là cái ra đời phù hợp vớiquy luật phát triển của sự vật Mặc dù khi mới ra đời, cái mới có thể còn non yếu, song

nó là cái tiến bộ hơn, là giai đoạn phát triển cao hơn về chất so với cái cũ Vì vậy, trongnhận thức và hoạt động thực tiễn, cần có nhận thức đúng về cái mới và có thái độ đúngđối với cái mới đồng thời chủ động phát hiện ra cái mới, tạo điều kiện cho cái mới pháttriển Quy luật này đã được vận dụng nhiều trong các lĩnh vực ở Việt Nam hiện nay,mang lại nhiều khía cạnh, góc nhìn đầy mới mẻ đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục.Cóthể thấy rằng chúng ta đang sống ở thế kỷ XXI nhưng vẫn đang tiếp nối, kế thừa nhữnggiá trị kiến thức từ xa xưa, từ những phát minh vĩ đại của các nhà khoa học và chúng tavẫn không ngừng học hỏi, nâng cao tri thức hằng ngày Để tìm hiểu rõ hơn về quy luậtphủ định của phủ định và sự tác động đa chiều đến giáo dục Việt nam đặc biệt là đối vớinghành học, bài viết này hướng tới quá trình tiếp nối và biến chuyển ấy

1 Lý thuyết quy luật phủ định của phủ định

1.1 Khái niệm phủ định, phủ định biện chứng

Xuyên suốt lịch sử triết học, tùy theo thế giới quan và phương pháp luận, các nhàtriết học và trường phái triết học có quan niệm khác nhau về sự phủ định Theo quanniệm của chủ nghĩa Mac – Lenin, trong thế giới, các sự vật, hiện tượng sinh ra tồn tạiphát triển rồi mất đi, được thay thế bằng sự vật, hiên tượng khác; thay thế hình thái tồn tạinày bằng hình thái tồn tại khác của cùng một sự vật, hiện tượng trong quá trình vận độngphát triển của nó Sự thay thế đó là tất yếu trong quá trình vận động và phát triển của sựvật và sự thay thế đó được triết học gọi là sự phủ định

Ví dụ: Trong quá trình phát triển của các phương tiện giao thông, xe máy là sựphủ định đối với xe đạp Xê ô tô là sự phủ định đối với xe máy Trong sự phát triển củagia đình, con giỏi hơn cha tức là con đã phủ định cha Ông cha ta thường hay nói “conhơn cha là nhà có phúc” là ý như vậy

Phủ định biện chứng là khái niệm dùng để chỉ sự phủ định làm tiền đề, tạo điềukiện cho sự phát triển Phủ định biện chứng làm cho sự vật, hiện tượng mới ra đời thaythế sự vật, hiện tượng cũ và là yếu tố liên hệ sự vật, hiện tượng cũ với sự vật, hiệntượng mới Phủ định biện chứng là tự phủ định, tự phát triển của sự vật, hiện tượng; là

“mắt xích” trong “sợi dây chuyền” dẫn đến sự ra đời của sự vật, hiện tượng mới, tiến bộhơn so với sự vật, hiện tượng cũ [1]

Từ đây có thể hiểu rằng, phủ định, trong phép biện chứng, không phải chỉ có ýnghĩa đơn giản là nói: không, hoặc giả là tuyên bố rằng một sự vật không tồn tại, hay pháhủy sự vật ấy theo một cách nào đó (luận điểm của Ph.Ăngghen), mà còn là loại phủ địnhcăn cứ vào quá trình phát triển hiện thực của sự vật, hiện tượng Cho nên, đối với mỗi sựvật cũng như đối với mỗi quan niệm, khái niệm, chúng đều có phương thức phủ địnhriêng biệt Suy ra, phương thức phủ định sẽ gồm có hai bước, đó là phủ định (bước thứnhất) và phủ định của phủ định (bước thứ hai)

Ví dụ: Trong ngành sản xuất điện thoại thông minh, iPhone 11 là sự phủ định đốivới iPhone X Khi gieo trồng, cây lúa là sự phủ định biện chứng đối với hạt thóc Trongchăn nuôi, con gà ra đời là sự phủ định biện chứng đối với quả trứng

Quy luật phủ định của phủ định là một trong ba quy luật của phép biện chứngduy vật, quy luật phủ định của phủ định chỉ ra khuynh hướng (đi lên), hình thức (xoáy ốc)cũng như như kết quả (sự vật, hiện tượng mới ra đời từ sự vật, hiện tượng cũ) của sự pháttriển của chúng thông qua sự thống nhất giữa tính thay đổi với tính kế thừa trong sự phát

triển Hay nói cách khác, quy luật phủ định của phủ định thể hiện nội dung sự vật, hiệntượng mới ra đời từ sự vật, hiện tượng cũ, nó phát triển từ thấp đến cao, từ đơn giản đếnphức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn.

1.2 Đặc trưng cơ bản của phủ định biện chứng

1.2.1 Tính khách quan

Phủ định biện chứng mang tính khách quan vì nguyên nhân của sự phủ địnhnằm ngay trong bản thân sự vật Đó chính là kết quả giải quyết những mâu thuẫn bêntrong sự vật Nhờ việc giải quyết những mâu thuẫn mà sự vật luôn phát triển, vì thế, phủđịnh biện chứng là một tất yếu khách quan trong quá trình vận động và phát triển của sựvật Đương nhiên, mỗi sự vật có phương thức phủ định riêng tùy thuộc vào sự giải quyếtmâu thuẫn của bản thân chúng Điều đó cũng có nghĩa, phủ định biện chứngkhông phụ thuộc vào ý muốn, ý chí của con người Con người chỉ có thể tác động làmcho quá trình phủ định ấy diễn ra nhanh hay chậm trên cơ sở nắm vững quy luật pháttriển của sự vật

1.2.2 Tính kế thừa

Phủ định biện chứng mang tính kế thừa vì phủ định biện chứng là kết quảcủa sự phát triển tự thân của sự vật, nên nó không thể là sự thủ tiêu, sự phá huỷ hoàn toàncái cũ Cái mới chỉ có thể ra đời trên nền tảng của cái cũ, là sự phát triển tiếp tục của cái

cũ trên cơ sở gạt bỏ những mặt tiêu cực, lỗi thời, lạc hậu của cái cũ và chọn lọc, giữ lại,cải tạo những mặt còn thích hợp, những mặt tích cực, bổ sung những mặt mới phù hợpvới hiện thực Sự phát triển chẳng qua chỉ là sự biến đổi trong đó giai đoạn sau bảo tồntất cả những mặt tích cực được tạo ra ở giai đoạn trước và bổ sung thêm những mặt mớiphù hợp với hiện thực

Trong lịch sử triết học, Hêghen là người đầu tiên nghiên cứu tính kế thừa trênquan điểm biện chứng Khi xây dựng quy luật phủ định của phủ định, Hêghen đã khẳngđịnh tính tất yếu của kế thừa trong quá trình phát triển và coi đó là đặc trưng căn bản củaphủ định biện chứng Theo Hêghen, sự phủ định biện chứng không những đòi hỏi phảiphá bỏ, tiêu hủy cái cũ mà còn phải lưu giữ, kế thừa và phát triển cái hợp lý đã đạt được

trong cái đã phát triển từ trước đó Ông viết: “Cái nụ hoa biến mất khi hoa nở, và có thể nói rằng nó bị hoa phủ định; và tương tự như vậy có thể nói khi quả xuất hiện thì sự tồn tại của hoa bị coi là vô lý, thay thế cho sự hợp lý trước đây của hoa thì giờ đây là quả Những hình thái trên đây không chỉ khác nhau, mà còn bài trừ không dung hợp nhau Tuy nhiên bản chất sống động làm chúng trở thành những yếu tố của một chỉnh thể hữu

cơ, trong đó chúng không những không mâu thuẫn với nhau, mà cái này cũng tất yếu như

cái kia, mà chỉ có tính tất yếu như nhau như thế tạo nên cuộc sống của chỉnh thể” [2]

Hêghen cũng chỉ rõ tính kế thừa trong tiến trình phát triển lịch sử tư tưởng triết học củanhân loại Ông cho rằng, mỗi học thuyết triết học trước đây chẳng những không bị lãngquên mà còn là một vòng khâu tất yếu trong quá trình phát triển của tư duy nhân loại.Bản thân học thuyết triết học của ông cũng được xây dựng trên cơ sở kế thừa, tiếp thu cóchọn lọc và tổng kết những di sản quý báu của các học thuyết triết học trước đó Với đặc điểm như vậy, phủ định biện chứng không chỉ là nhân tố khắc phục cái

cũ, mà còn gắn liền cái cũ với cái mới, cái khẳng định với cái phủ định Vì vậy, phủ địnhbiện chứng trở thành vòng khâu, khuynh hướng tất yếu của sự liên hệ và sự phát triển.Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, quá trình vận động, phát triển của mọi sự vật,hiện tượng trong thế giới khách quan là quá trình liên tục thực hiện những bước phủ định

kế tiếp nhau Sự phủ định ấy không chỉ đơn thuần là thủ tiêu, phá hủy cái cũ, mà còn là

sự giữ lại và phát triển những nhân tố tích cực đã có, tức là kế thừa Trong quá trình pháttriển, giữa cái cũ và cái mới, sự vật cũ và sự vật mới bao giờ cũng có mối liên hệ ràngbuộc, tương tác qua lại, xâm nhập vào nhau, chuyển hóa lẫn nhau và làm tiền đề củanhau Cái cũ, sự vật cũ khi mất đi không có nghĩa là mất đi hoàn toàn, mà trong nó vẫnđược bảo tồn và giữ lại những yếu tố tích cực, những “hạt nhân hợp lý” để tạo tiền đề,nền tảng cho sự phát triển tiếp theo Thực chất nó là mắt khâu trung gian liên hệ giữa cái

cũ, sự vật cũ với cái mới, sự vật mới Ngược lại, cái mới, sự vật mới phát triển cao hơnkhông phải từ hư vô, trên mảnh đất trống không, mà là kết quả phát triển hợp quy luật từnhững gì hợp lý của cái cũ, sự vật cũ; là kết quả của sự đấu tranh và kế thừa tất cả những

yếu tố còn tích cực của cái cũ, sự vật cũ Diễn đạt tư tưởng đó, V.I.Lênin viết: “Không phải sự phủ định sạch trơn, không phải sự phủ định không suy nghĩ, không phải sự phủ định hoài nghi, không phải sự do dự, cũng không phải sự nghi ngờ là cái đặc trưng và cái bản chất trong phép biện chứng, - dĩ nhiên, phép biện chứng bao hàm trong nó nhân

tố phủ định, và thậm chí với tính cách là nhân tố quan trọng nhất của nó, - không, mà là

sự phủ định coi như là vòng khâu của liên hệ, vòng khâu của sự phát triển, với sự duy trì cái khẳng định” [3]

Giá trị của sự kế thừa biện chứng được quy định bởi vai trò của nó trong sự rađời cái mới Không có cái mới nào ra đời từ hư vô Nhờ giữ lại nhân tố tích cực của cái bịphủ định mà cái mới có tiền đề cho sự phát triển của mình.Cái quá khứ không biến đi màkhông để lại một dấu vết nào trong dòng chảy vô tận của thời gian Thật ra, nó đang thamgia vào việc tạo ra cái hiện tại, nó tạo thành mối liên hệ sống động trong thời gian Mộttrong những hình thức quan trọng của cái được kế thừa trong đời sống xã hội là truyềnthống Truyền thống là cái chứa đựng trong bản thân mình những năng lực to lớn để tạo

ra cái mới.Song, ngay cả đối với nhân tố tích cực của cái bị phủ định được giữ lại, nó vẫn

Discover more from:

duy trì dưới dạng lọc bỏ Chẳng hạn, trong khi phủ định chủ nghĩa tư bản với tư cách làmột chế độ lỗi thời, chủ nghĩa xã hội cũng kế thừa toàn bộ nhưng thành quả của sự pháttriển tiến xã hội đã đạt được trong chủ nghĩa tư bản Song, những yếu tố những yếu tốđược giữ lại đó cũng phải được cải tạo, được biến đổi trên cơ sở những nguyên tắc củachủ nghĩa xã hội để trở thành những yếu tố nội tại của xã hội xã hội chủ nghĩa.

Kế thừa là quy luật phát triển tất yếu của mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên,

xã hội và tư duy Kế thừa còn được xem là một trong những đặc trưng cơ bản, phổ biếncủa phủ định biện chứng, là sợi dây liên kết bền vững giữa cái cũ và cái mới, giữa sự vật

cũ và sự vật mới trên con đường phát triển Thực chất đây là quá trình đấu tranh giữa cái

cũ và cái mới, giữa sự vật cũ với sự vật mới nhằm phát huy những yếu tố, bộ phận tíchcực, tiến bộ của cái cũ, sự vật cũ để xây dựng, tạo nên cái mới, sự vật mới Quá trình đóvừa diễn ra sự lọc bỏ và giữ lại những “hạt nhân hợp lý”, vừa bổ sung, phát triển và tạo racác giá trị mới đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thế giới hiện thực [4]

Như vậy, đặc trưng cơ bản của phủ định biện chứng là phủ định có khẳng định

cứ không phải là phủ định sạch trơn và không bao hàm bất kỳ một sự khẳng định nào nhưphủ định trong phép siêu hình Đây là sự khác biệt căn bản của phủ định trong phép biệnchứng và phủ định trong phép siêu hình Vì thế, phủ định biện chứng là phủ định mangtính khoa học, định hướng cho mọi hoạt động thực tiễn của con người trong mọi phươngdiện

1.3 Nội dung quy luật phủ định của phủ định

Quy luật phủ định của phủ định là một trong 3 quy luật cơ bản của phép biệnchứng duy vật Quy luật này khái quát khuynh hướng phát triển tiến lên theo hình thứcxoáy ốc thể hiện tính chất chu kỳ trong quá trình phát triển Đó là cơ sở phương phápluận của nguyên tắc phủ định biện chứng, chỉ đạo mọi phương pháp suy nghĩ và hànhđộng của con người Phủ định biện chứng đòi hỏi phải tôn trọng tính kế thừa, nhưng kếthừa phải có chọn lọc, cải tạo, phê phán Chống kế thừa nguyên si máy móc và phủ địnhsạch trơn, chủ nghĩa hư vô với quá khứ

Sự vật ra đời và tồn tại đã khẳng định chính nó Trong quá trình vận động của

sự vật ấy, những nhân tố mới xuất hiện sẽ thay thế những nhân tố cũ, sự phủ định biệnchứng diễn ra - sự vật đó không còn nữa mà bị thay thế bởi sự vật mới, trong đó cónhững nhân tố tích cực được giữ lại Song sự vật mới này sẽ lại bị phủ định bởi sự vậtmới khác Sự vật mới khác ấy dường như là sự vật đã tồn tại, song không phải là sựtrùng lặp hoàn toàn, mà nó được bổ sung những nhân tố mới và chỉ bảo tồn những nhân

tố tích cực thích hợp với sự phát triển tiếp tục của nó Sau khi sự phủ định hai lần phủ

định của phủ định được thực hiện, sự vật mới hoàn thành một chu kỳ phát triển.

Ph.Ăngghen đã đưa ra một thí dụ để hiểu về quá trình phủ định này: "Hãy lấy ví dụ hạt đại mạch Có hàng nghìn triệu hạt đại mạch giống nhau được xay ra, nấu chín và đem làm bia, rồi tiêu dùng đi Nhưng nếu một hạt đại mạch như thế gặp những điều kiện bình thường đối với nó, nếu nó rơi vào một miếng đất thích hợp, thì nhờ ảnh hưởng của sức nóng và độ ẩm, đối với nó sẽ diễn ra một sự biến hóa riêng, nó nảy mầm: hạt đại mạch biến đi, không còn là hạt đại mạch nữa, nó bị phủ định, bị thay thế bởi cái cây do

nó đẻ ra, đấy là sự phủ định hạt đại mạch Nhưng cuộc sống bình thường của cây này sẽ như thế nào? Nó lớn lên, ra hoa, thụ phấn và cuối cùng sinh ra những hạt đại mạch mới,

và khi hạt đại mạch đó chín thì thân cây chết đi, bản thân nó bị phủ định Kết quả của sự phủ định này là chúng ta lại có hạt đại mạch như ban đầu, nhưng không phải chỉ là một hạt mà nhiều gấp mười, hai mươi, ba mươi lần" [5]

Quy luật phủ định của phủ định biểu hiện sự phát triển của sự vật là do mâuthuẫn trong bản thân sự vật quyết định Mỗi lần phủ định là quá trình đấu tranh và chuyểnhóa giữa các mặt đối lập trong bản thân sự vật, giữa mặt khẳng định và phủ định Sự phủđịnh lần thứ nhất được thực hiện một cách căn bản sẽ làm cho sự vật cũ chuyển thành cáiđối lập của mình Lần phủ định tiếp theo dẫn tới sự ra đời một sự vật mới mang nhiều đặctrưng đối lập với cái trung gian Như vậy về hình thức, sẽ trở lại cái xuất phát, song thựcchất, không phải giống nguyên như cũ, mà dường như lặp lại cái cũ, nhưng trên cơ sở caohơn Đặc điểm quan trọng nhất của sự phát triển biện chứng thông qua phủ định của phủđịnh chính là sự phát triển dường như quay trở lại cái cũ, nhưng trên cơ sở cao hơn Dovậy, sự phát triển có tính chất tiến lên không phải theo đường thẳng mà theo đường xoáyốc

Nói một cách khái quát, qua một số lần phủ định, sự vật hoàn thành một chu kỳphát triển Phủ định lần thứ nhất tạo ra sự đối lập với cái ban đầu, đó là một bước trunggian trong sự phát triển Sau những lần phủ định tiếp theo, tái lập cái ban đầu, nhưng trên

cơ sở mới cao hơn, nó thể hiện rõ rệt bước tiến của sự vật Những lần phủ định tiếp theo

đó gọi là phủ định của phủ định Phủ định của phủ định làm xuất hiện cái mới như là kếtquả tổng hợp của tất cả những yếu tố tích cực đã được phát triển từ trong cái ban đầu và

cả trong những lần phủ định tiếp theo những yếu tố tích cực được khôi phục, được duy trì

và phát triển Cái tổng hợp này là sự thống nhất biện chứng tất cả những cái tích cực ởcác giai đoạn trước và cái mới xuất hiện trong quá trình phủ định Do vậy, cái mới với tưcách là kết quả phủ định của phủ định có nội dung toàn diện và phong phú hơn cái khẳngđịnh ban đầu và cái kết quả của lần phủ định thứ nhất Sự phủ định của phủ định là giaiđoạn kết thúc của một chu kỳ phát triển, đồng thời là điểm xuất phát của một chu kỳ pháttriển tiếp theo

Quy luật phủ định của phủ định khái quát tính chất tiến lên của sự phát triển Sựphát triển đi lên đó không phải diễn ra theo đường thẳng, mà theo đường “xoáy ốc” Đềcập tới con đường đó của sự phát triển biện chứng V.I.Lênin viết: “Sự phát triển hình nhưdiễn lại những giai đoạn đã qua, nhưng dưới một hình thức khác, ở một trình độ cao hơn(phủ định của phủ định); sự phát triển có thể nói là theo đường xoáy ốc chứ không phảitheo đường thẳng”

Từ một số lập luận trên đây, chúng ta có thể hiểu nội dung cơ bản của quy luật phủ địnhcủa phủ định như sau: Quy luật này nói lên mối liên, sự kế thừa của cái bị phủ định và cáiphủ định; do sự kế thừa đó, phủ định biện chúng không phải là phủ định sạch trơn, bác bỏtất cả những cái phát triển trước đó, mà là điều kiện cho sự phát triển; nó duy trì và giữgìn nội dung tích cực của giai đoạn trước, lặp lại một số đặc điểm cơ bản của cái xuấtphát, nhưng trên cơ sở cao hơn Do vậy, sự phát triển có tính chất tiến lên không phảitheo đường thẳng mà theo đường xoáy ốc

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận quy luật phủ định của phủ định

Phép biện chứng về phủ định, mà cụ thể ở đây là quy luật phủ định của phủđịnh là cơ sở để chúng ta nhận thức một cách đúng đắn nhất xu hướng vận động và pháttriển của mọi sự vật, hiện tượng trong cuộc sống Thay vì đi theo những đường thẳng tắp,mọi sự vật phát triển theo những vòng xoáy ốc tiến lên không ngừng, đó là những quátrình quanh co, phức tạp, đặc biệt là lĩnh vực đời sống xã hội Lênin viết: “Cho rằnglịch sử thế giới phát triển đều đặn không va vấp, không nhảy lùi những bước rất lớn làkhông biện chứng, không khoa học, không đúng về mặt lí luận” Quy luật phủ định củaphủ định đã chỉ rõ sự phát triển là khuynh hướng chung , là tất yếu của các sự vật , hiệntượng trong thế giới quan song trải qua nhiều lần phủ định , nhiều khâu trung gian Điều

đó , giúp chúng ta tránh được cách nhìn phiến diện , giản đơn trong việc nhận thức các sựvật , hiện tượng , đặc biệt là các hiện tượng xã hội , và do vậy cần phải kiên trì đổi mới ,khắc phục khuynh hướng bi quan , chán nản , dao động trước khó khăn của sự biếnchuyển trong cuộc sống

Quy luật phủ định của phủ định giúp nhận thức đúng đắn về xu hướng của sựphát triển là quá trình phát triển của sự vật Mặc dù khi mới ra đời , cái mới có thể cònnon yếu , song nó là cái tiến bộ hơn , là giai đoạn phát triển cao hơn về chất so với cái cũ

Vì vậy, trong nhận thức và hoạt động thực tiễn, cần có nhận thức đúng về cái mới và cóthái độ đúng đối với cái mới đồng thời chủ động phát hiện ra cái mới , tạo điều kiện chocái mới phát triển Chúng ta phải chủ động phát hiện, bồi dưỡng,thúc đẩy cái mới

Song, sự phát triển là khuynh hướng chung, tất yếu của sự vận động của sự vật.

cơ sở lí luận trên đây giúp ta có cái nhìn biện chứng về xu thế của thời đại mà ta đangsống Phép phủ định biện định biện chứng cũng giúp ta hiểu đầy đủ hơn về cái mới Cáimới là cái ra đời phù hợp với quy luật phát triển của sự vật Nó luôn luôn biểu hiện là giaiđoạn cao về chất trong sự phát triển Trong giới tự nhiên, cái mới xuất hiện được thựchiện một cách tự động Trong đời sống xã hội, cái mới xuất hiện gắn liền với sự nhậnthức và hoạt động của con người Tuy cái mới là cái phù hợp với quy luật là cái tất thắng.Như Lênin nói: “Trong lúc cái mới vừa mới nảy sinh thì cái cũ trong một thời gian nào đóvẫn còn cứ mạnh hơn cái mới”

Vì vậy, một quan niệm chân chính về sự phát triển phải là một thái độ ủng hộcái mới, đấu tranh cho cái mới, chống lại cái cũ, cái lỗi thời kìm hãm sự phát triển.Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cần ủng hộ lối sống mới, đạo đức mới cũng nhưnhững lý thuyết khoa học mới Đặc biệt trong lúc cạnh tranh với cái cũ, quá trình vậnđộng của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan là quá trình liên tục thực hiệnnhững bước phủ định kế tiếp nhau Sự phủ định ấy không chỉ đơn thuần là thủ tiêu, pháhủy cái cũ, mà còn là sự giữ lại và phát triển những nhân tố tích cực đã có, tức là kế thừa.Trong quá trình phát triển, giữa cái cũ và cái mới, sự vật cũ và sự vật mới bao giờ cũng

có mối liên hệ ràng buộc, tương tác qua lại, xâm nhập vào nhau, chuyển hóa lẫn nhau vàlàm tiền đề của nhau Cái cũ, sự vật cũ khi mất đi không có nghĩa là mất đi hoàn toàn, màtrong nó vẫn được bảo tồn và giữ lại những yếu tố tích cực, những “hạt nhân hợp lý” đểtạo tiền đề, nền tảng cho sự phát triển tiếp theo Thực chất nó là mắt khâu trung gian liên

hệ giữa cái cũ, sự vật cũ với cái mới, sự vật mới Ngược lại, cái mới, sự vật mới phát triểncao hơn không phải từ hư vô, trên mảnh đất trống không, mà là kết quả phát triển hợpquy luật từ những gì hợp lý của cái cũ, sự vật cũ; là kết quả của sự đấu tranh và kế thừatất cả những yếu tố còn tích cực của cái cũ, sự vật cũ Suy cho cùng, con người phải biếtsàng lọc, gạn đục khơi trong, giữ vững và tiếp nối những giá trị tốt đẹp cũ và dần dầnnâng cấp, cải tiến từ đó tạo ra những cái mới tốt hơn nữa trong tuương lai sau này

2 Liên hệ nghành học

2.1 Thực tiễn nền giáo dục, nghành học hiện nay

Giáo dục đào tạo đóng vai trò quan trọng là nhân tố chìa khóa, là động lực thúcđẩy nền kinh tế phát triển Không chỉ ở Việt Nam mà ở hầu hết các quốc gia khác trên thếgiới, các chính phủ đều coi giáo dục là quốc sách hàng đầu vì giáo dục chính là nền móngphát triển con người, là nơi bắt đầu của mọi hành trình, là tia hy vọng của một quốc gia.Bên cạnh đó, giáo dục còn mang lại tầm ảnh hưởng to lớn đến nhiều khía cạnh trong cuộcsống hiện đại ngày nay