(Tiểu luận) đề tài lý luận về hàng hóa sức lao động của c mác liên hệ thực tiễn việt nam

Theo C.Mác: “ Sức lao động , đó là toàn bộ các thể lực và trí lực ở trong thân thể một con người, trong nhân cách sinh động của con người, thể lực và trí lực mà con người phải làm cho ho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN:

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN

ĐỀ TÀI: Lý luận về hàng hóa sức lao động của C.Mác

Liên hệ thực tiễn Việt Nam.

Họ và tên SV: Đàm Thùy Linh

Lớp tín chỉ: LLNL1106(222)_13

Mã SV: 11223353

GVHD: TS NGUYỄN VĂN HẬU

HÀ NỘI, NĂM 2023 MỤC LỤC Contents LỜI NÓI ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I LÍ LUẬN VỀ HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG CỦA C.MÁC 2

1 Khái niệm sức lao động 2

2 Hàng hóa sức lao động 2

3 Hai thuộc tính của hàng hóa sức lao động 3

II THỊ TRƯỜNG SỨC LAO ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 4

1 Khái niệm thị trường sức lao động 4

2 Tình hình thị trường lao động ở nước ta 4

III NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP 6

1 Nguyên nhân 6

2 Giải pháp 6

KẾT LUẬN 1

3

LỜI NÓI ĐẦU

Trong thời kỳ đầu của xã hội nguyên thủy, con người ta chủ yếu tồn tại

dựa trên nền sản xuất tự cung tự cấp khiến cho nhu cầu bị thu hẹp và bó chặt bởi sự lạc hậu, cổ hủ Khi lực lượng sản xuất phát triển, nhiều thành tựu khoa học ra đời, con người dần tiến tới nền sản xuất hàng hóa Sức lao động đóng một vai trò không hề nhỏ đối với nền kinh tế sản xuất hang hóa Chính vì lẽ

đó, hang hóa sức lao động không chỉ đóng vai trò quan trọng trên con đường

đi lên phát triển kinh tế thị trường mà còn mở rộng mối quan hệ giao lưu, hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực

Sức lao động là một viên ngọc quý giá và to lớn của quốc gia, bên cạnh

đó cũng là một trong những điều kiện tiên quyết thúc đẩy sự tăng trưởng kinh

tế Hiện nay, sự phồn vinh của các quốc gia không còn chỉ dựa vào sự giàu có của nguồn tài nguyên thiên nhiên mà được xây dựng chủ yếu trên nền tảng văn minh trí tuệ của con người Nhưng việc đào tạo, phát triển và những chính sách và giải pháp nhằm bình ổn thị trường đặc biệt này luôn luôn có ý nghĩa thời sự trên cả hai phương diện lý thuyết và thực tiễn

Ta có thể thấy rõ, trong thời đại đổi mới kinh tế dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, vấn đề thị thường hang hóa và sức lao động không chỉ là tiêu thức kinh tế mà còn mang ý nghĩa chính trị Đặc biệt, đối với một quốc gia đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tiến tới hội nhập kinh

tế quốc tế thì vấn đề này lại càng trở nên bức thiết hơn bao giờ hết Qua đó,

em xin triển khai đề tài “Lý luận về hàng hóa sức lao động của C.Mác Liên

hệ thực tiễn Việt Nam.”

NỘI DUNG

1 Khái niệm sức lao động

Sức lao động là khả năng lao động của con người và nó được phản ánh trong công việc Đây là điều kiện tiên quyết của mọi quá trình sản xuất và là lực lượng sản xuất sáng tạo chủ yếu của xã hội Sức lao động mang đến thành quả của giải quyết công việc Từ các tư liệu sản xuất ban đầu, con người tạo ra sản phẩm đáp ứng như cầu, chất lượng cao Nhưng sức lao động mới chỉ là khả năng lao động, còn lao động là

sự tiêu dùng sức lao động trong hiện thực Lao động khiến con người phải làm việc, phải thực hiện các mục đích sản xuất, kinh doanh ban đầu

Từ đây có thể tìm kiếm được lợi nhuận từ bán sản phẩm, dịch vụ Hay nói theo cách khác đi, khả năng sức lao động của con người trong quá trình sản xuất, kinh doanh mang đến lực lượng sản xuất sáng tạo chủ yếu của

xã hội Qua đó chuyển hóa các vật chất ban đầu thành sản phẩm có giá trị

để thu về thặng dư Sức lao động là khả năng lao động, còn lao động là sự tiêu dùng sức lao động trong quá trình làm việc Qua đây giúp con người ngày càng phát triển và làm chủ xã hội, đáp ứng như cầu cuộc sống của mình

Theo C.Mác: “ Sức lao động , đó là toàn bộ các thể lực và trí lực ở trong thân thể một con người, trong nhân cách sinh động của con người, thể lực và trí lực mà con người phải làm cho hoạt động để sản xuất ra những vật có ích”

2 Hàng hóa sức lao động

Hàng hóa sức lao động là kết quả của một quá trình lao động trong một khoảng thời gian nhất định Thông qua đó, con người làm ra các sản phẩm, cung cấp được các dịch vụ trong nhu cầu khách hang Sức lao động được trao đổi như một thứ hàng hóa Các công nhân làm việc, bỏ sức lao động để nhận

được lương theo giờ, theo buổi Tuy nhiên, các giá trị họ làm ra được có thể lớn gấp nhiều lần giá trị thu về

Trong bất cứ xã hội nào, sức lao động cũng là điều kiện cơ bản của sản xuất Nhưng không phải trong bất kỳ điều kiện nào, sức lao động cũng là hàng hoá Sức lao động chỉ có thể trở thành hàng hoá trong những điều kiện lịch sử nhất định sau:

- Thứ nhất, người lao động là người tự do về thân thể của mình, có khả năng chi phối sức lao động ấy và có quyền bán sức lao động của mình như một hàng hóa

- Thứ hai, người lao động bị tước đoạt hết mọi tư liệu sản xuất, họ trở thành người “vô sản” và để tồn tại buộc anh ta phải bán sức lao động của mình để sống

3 Hai thuộc tính của hàng hóa sức lao động

Hàng hóa sức lao động có hai thuộc tính: giá trị và giá trị sử dụng

Giá trị của hàng hóa sức lao động do thời gian lao động xã hội cần thiết

để sản xuất sức lao động quyết định Giá trị sức lao động quy về giá trị của toàn

bộ tư liệu sinh hoạt cần thiết để sản xuất và sản xuất ra sức lao động, để duy trì đời sống của công nhân và gia đình họ

Giá trị của hàng hóa sức lao động khác với hàng hóa thông thường ở chỗ

nó bao hàm cả yếu tố tinh thần và yếu tố lịch sử của từng nước, từng thời kì, phụ thuộc vào trình độ văn minh, điều kiện lịch sử hình thành giai cấp công nhân và điều kiện địa lý, khí hậu

Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động thể hiện ở quá trình tiêu dùng sức lao động, tức là quá trình lao động để sản xuất ra một hàng hóa, một dịch

vụ nào đó

Trong quá trình lao động, sức lao động tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn lượng giá trị của bản thân nó, phần giá trị dôi ra so với giá trị sức lao động

3

Discover more from:

KTCT01

Document continues below

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin

Đại học Kinh tế Quốc dân

999+ documents

Go to course

Phân tích quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và những tác động tích cực đối với Việt Nam

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (48)

12

Vo ghi triet hoc Mac - Lenin 1

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 99% (69)

17

Tiểu luận Kinh tế Chính trị Mác-Lênin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (100)

14

Tài liệu tổng hợp Kinh tế chính trị Mác LêNin

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (134)

63

KTCT - Tài liệu ôn tự luận

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 98% (65)

57

Thực trạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

Kinh tế Chính trị Mác-Lê Nin 100% (21)

16

là giá trị thặng dư Đó chính là đặc điểm riêng có của giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động

Như vậy, giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động có tính chất đặc biệt,

nó là nguồn gốc sinh ra giá trị, tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó

Đó chính là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn của công thức chung của tư bản Chính đặc điểm này đã làm cho sự xuất hiện của hàng hóa sức lao động trở thành điều kiện để tiền tệ chuyển hóa thành tư bản

SỨC LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Khái niệm thị trường sức lao động

Thị trường sức lao động là một bộ phận của hệ thống thị trường, trong

đó diễn ra quá trình trao đổi giữa một bên là người lao động tự do và một bên

là người có nhu cầu sử dụng lao động Sự trao đổi này được thoả thuận trên cơ

sở mối quan hệ lao động như tiền lương, tiền công, điều kiện làm việc…thông qua một hợp đồng làm việc bằng văn bản hay bằng miệng

2 Tình hình thị trường lao động ở nước ta

Hiện nay nước ta mới bước vào những năm đầu tiên của thời kì mới – thời kì tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vì thế vật, lao động nước ta có những sắc thái, đặc trưng gắn liền với sự phát triển của thị quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất Việc phát triển thị trường lao động nước ta trong thời gian qua đã thu được những kết quả bước đầu, tạo tiền đề cho việc hoàn chỉnh chính sách lao động và phát triển kinh tế – xã hội

Nền kinh tế thị trường nước ta hình thành và phát triển đi cùng với tiến trình công nghiệp hoá của nước nhà, do đó việc ứng dụng lý luận hàng hóa sức lao động vào thị trường lao động nước mình cũng là giải quyết bài toán nhu cầu nhân lực trình độ cao trong thời kỳ mới

Mặt khác, theo xu hướng hội nhập và triển xây dựng kinh tế tri thức cũng bắt buộc người lao động cần nhận thức và xử lý nhanh, nghĩa

là cũng làm tăng cao hiệu quả sử dụng của hàng hoá sức lao động Tuy nhiên việc hiểu và áp dụng lý luận về hàng hoá sức lao động của C Mác cũng có những hạn chế nhất định và không thoả mãn đầy đủ yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cụ thể là:

Về giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động còn thấp đã hạn chế một phần sức cạnh tranh của nước ta trên thị trường thế giới, giá trị hàng hóa sức lao động còn bất cập, chưa bao hàm hết những yếu tố đáp ứng yêu cầu tái sản xuất mở rộng sức lao động cho một bộ phận lớn những người làm công ăn lương, hệ thống thông tin lao động việc làm chưa được quản lí chặt chẽ, hệ thống giáo dục – đào tạo chưa đủ khả năng cung ứng nguồn lao động chất lượng cao cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Theo quan điểm của C.Mác, người lao động và gia đình của họ cần được quan tâm, về vấn đề này thì nước ta cũng đã thực hiện được: Đời sống người lao động ngày càng được cải thiện, nhất là đời sống tinh thần của người lao động, công đoàn tổ chức các hoạt động giao lưu văn nghệ, chia sẻ kinh nghiệm làm việc, động viên khen thưởng công nhân có thành tích tốt, có nhiều sáng kiến trong sản xuất…

Đời sống gia đình công nhân cũng được quan tâm hơn Trong những khu công nghiệp đã xây dựng trường học cho con em công nhân, có nhà trẻ, khu vui chơi cho trẻ em Đời sống của công nhân và gia đình họ hoàn toàn được thỏa mãn đầy đủ hơn về các dịch vụ khác Điều này giúp người lao động yên tâm và tạo điều kiện để tập trung vào công việc của họ

Nhà nước ta cũng nhận ra tầm quan trọng của việc nâng cao kỹ năng và trình độ của người lao động Ngày càng có nhiều trường dạy nghề được thành lập để đào tạo nghề cho người dân và nâng cao tay nghề cho người lao động Các nhà máy, công ty cũng cử một số công nhân đi đào tạo để tiếp thu khoa học

kỹ thuật tiên tiến, tổ chức các lớp bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho công nhân,

từ đó nâng cao năng suất lao động

Tuy nhiên, thị trường lao động nước ta vẫn còn nhiều bất cập Lực lượng lao động của Việt Nam dồi dào nhưng tay nghề chưa cao, công việc chủ yếu là lao động cơ bắp, ít công việc trí óc Nhiều trung tâm, trường dạy nghề được

5

xây dựng nhưng còn nhiều cơ sở hoạt động kém hiệu quả, người lao động sau khi ra trường không thể làm việc hiệu quả, hơn thế nữa chi phí học tập còn cao, không phải ai đủ khả năng chi trả Người lao động và gia đình của họ cũng phải đối mặt với những thách thức trong việc đáp ứng các nhu cầu cá nhân chính đáng, chẳng hạn như tiếp cận các dịch vụ và đăng ký cho trẻ em đi học Bên cạnh đó mức tiền công, tiền lương mà người lao động nhận được chưa phù hợp với mức lao động của họ Ngoài ra lao động nước ta tập trung chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, tác phong công nghiệp thấp

1 Nguyên nhân

Đầu tiên, trình độ lao động và tỷ lệ thất nghiệp đang là hai trở ngại to lớn và đáng quan tâm đối với thị trường hàng hóa sức lao động nước ta Những hạn chế này là do điều kiện, hoàn cảnh lịch sử của đất nước chịu nhiều thiệt hại nặng nề bởi chiến tranh, nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu, người lao động Việt Nam vẫn mang nặng tác phong nông nghiệp vào sản xuất Đặc biệt là trước thời kỳ đổi mới năm 1986, cơ chế kiểm soát kinh tế kế hoạch, tập trung, quan lieu, bao cấp của Nhà nước được áp dụng đã trở thành nhân tố chủ yếu làm kìm hãm sự phát triển, làm giảm sút mức độ sáng tạo và tính độc lập của người lao động

Thứ hai, tiền lương không phản ánh chính xác giá cả sức lao động, chưa gắn với mối quan hệ cung cầu lao động của thị trường và tốc độ tăng năng suất lao động lớn hơn tốc độ tăng tiền lương Tiền lương tối thiểu còn thấp chưa đáp ứng được nhu cầu cơ bản cần thiết cho sinh hoạt để tái sản xuất sức lao động và phát triển kinh tế - xã hội

Thứ ba, cơ chế phân phối tiền lương trong doanh nghiệp nhà nước chưa thực sự theo nguyên tắc thị trường mà còn mang tính chất bình quân rất lớn Các cá nhân có tay nghề cao không được khuyến khích tham gia vào chính phủ

vì sự chênh lệch về tiền lương và thu nhập giữa các loại lao động khác nhau là quá ít Các công ty nước ngoài có tình trạng ép mức tiền công của người lao động, không thực hiện đúng công tác bảo hiểm xã hội…

2 Giải pháp

2.1 Giải pháp về phát triển nguồn cung lao động

Nâng cao chất lượng , trình độ của người lao động là một trong những giải pháp hàng đầu để phát triển nguồn cung cho thị trường hàng hóa sức lao động Đầu tiên, phát triển mạnh hệ thống các trường trung học chuyên nghiệp, các trường nghề theo hướng cơ cấu đồng bộ, lấy công nghiệp công nghệ cao như năng lượng, vi điện tử, tự động hóa, công nghệ sinh học làm mũi nhọn Có chính sách thu hút nhân tài, đãi ngộ giáo viên, có cơ chế ưu đãi, khuyến khích các thành phần kinh tế, tổ chức cá nhân tham gia đào tạo và chuyển đổi nghề cho người lao động

2.2 Giải pháp về phát triển nguồn cầu lao động

Đầu tiên, cần giải quyết vấn đề việc làm cho người lao động Đây là một trong những vấn đề bức bối mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra

Thứ hai, các doanh nghiệp công cần nhanh chóng chuyển sang hướng cổ phần hóa, tập trung vào đầu tư theo chiều sâu, hiện đại hóa trang thiết bị kĩ thuật, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh để phát triển và thu hút nguồn lao động

Thứ ba, thực hiên các biện pháp thúc đẩy kinh tế Chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp đồng thời đẩy mạnh dịch vụ Trong đó tập trung phát triển mạnh các quan hệ kinh tế với nước ngoài thông qua nhiều hình thức nhằm tạo nguồn xuất khẩu lao động tại chỗ, tăng cường đầu tư khai thác, mở rộng xuất khẩu lao động sang các khu vực, thị trường truyền thống và một số thị trường mới Ưu tiên nguồn vốn vay cho các doanh nghiệp thu hút và sử dụng nhiều lao động; bên cạnh đó khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn tạo việc làm

7

2.3 Giải pháp về hoàn thiện chính sách tiền công, tiền lương

Để đảm bảo cuộc sống cho người lao động, thỏa mãn các nhu cầu của cuộc sống hàng ngày và tạo môi trường để người lao động phát huy hết năng lực của bản thân, thị trường Việt Nam cần áp dụng những biện pháp sau: Mức lương tối thiểu của người lao động cần tăng cao hơn và hành động tích cực hơn để kích thích nhu cầu của người tiêu dùng Gia tăng khoảng cách giữa các bậc liền kề trong bảng lương; Hoàn thiện chính sách tiền công, tiền lương trên thị trường; cần có những và nguyên tắc xây dựng thanh lương, bậc lương để người lao động và người sử dụng lao động có cơ sở xác định tiền lương, đồng thời tăng cường quản lí, giám sát để bảo vệ quyền lợi người lao động Tăng cường quản lí nhà nước và giám sát thị trường lao động; tạo nguồn cung lao động theo nhu cầu về số lượng, chất lượng và cơ cấu ngành nghề, đặc biệt là tỉ lệ lao động qua đào tạo

2.4 Giải pháp về xây dựng môi trường pháp lý, nâng cao năng lực cạnh tranh, vai trò quản lý của Nhà nước

Đầu tiên hoàn thiện môi trường pháp lý, gắn cải cách tiền lương với cải cách kinh tế, tạo nên sự gắn bó đồng bộ giữa các loại thị trường để thúc đẩy nhau phát triển lành mạnh

Thứ hai, đầu tư xây dựng các trung tâm giao dịch lao động tiêu chuẩn cấp vùng được trang bị cơ sở vật chất hiện đại Đây sẽ là nơi tập trung cung cấp thông tin cung cầu lao động toàn diện nhất trên thị trường Ngoài ra, hệ thống thông tin bao gồm hướng nghiệp, đào tạo nghề, dịch vụ việc làm và thống kê thị trường lao động… sẽ được thiết lập từ cơ sở thành phố đến quận, huyện, xã, phường nhằm cung cấp cho người lao động thông tin việc làm nhanh chóng và chính xác

Thứ ba, mở them các nhà máy, xí nghiệp, khu chế xuất… để phân bổ lại dân cư và lao động giữa các vùng, phát triển ở các vùng kinh tế đang phát triển, cân bằng thị trường lao động, phát huy tối đa tiềm năng của đất nước