Hoạt động trò chơi học tập sẽ tạo động lực trong việc hình thành và rèn luyện các kiến thức, kỹ năng cơ bản, lôi cuốn sự hấp dẫn người học làm cho lao động sư phạm hiệu quả hơn.Trong học
Trang 1I Lý do chon đề tài:
a Nhằm dạy học chuẩn kiến thức kĩ năng các môn học và giáo dục kĩ năng sống ở một số môn học hiện nay.
Giáo dục Tiểu học nhằm đảm bảo cho học sinh có những hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người, có kĩ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, những hiểu biết ban đầu về múa, hát, âm nhạc và mĩ thuật Đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải biết cách làm cho học sinh thích đi học, thích đến trường, yêu trường, yêu lớp, yêu thầy cô giáo, yêu quý bạn bè và cảm nhận được câu nói: “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui.” Không gây áp lực cho học sinh Giúp học sinh tiếp thu kiến thức với phương trâm “ Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống với xã hội” Trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái
độ và kĩ năng phù hợp trên cơ sở đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày Từ những hành vi cố định, chuẩn mực trong các bài học học sinh xây dựng và hình thành những kĩ năng sống cho mình phù hợp trong đời sống hàng ngày, giúp các em phát triển hài hoà
về thể chất, trí tuệ và đạo đức Chính vì những lý do trên tôi đã quyết định đưa ra
sáng kiến: “ Lồng ghép các trò chơi vào dạy học các môn học ở Lớp 1/2”
3 Mục đích của biện pháp
Giáo dục phải nhằm đào tạo nhưng con người Việt Nam có lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức tốt đẹp của dân tộc, có năng lực, bản lĩnh để thích ứng với những biến đổi của xã hội trong nền kinh tế thị trường, những yêu cầu mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Toàn bộ hệ thống giáo dục phải hướng vào mục tiêu đào tạo những con người có kiến thức, văn hóa, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo, có kỹ thuật, giàu lòng yêu nước yêu chủ nghĩa xã hội, sống lành mạnh, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước
Để đạt được mục tiêu giáo dục nhà trường đóng vai trò rất quan trọng, bên cạnh
đó là giáo dục của xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn
Đất nước ta với nền kinh tế thị trường, mở cửa hội nhập với thế giới Do đó đòi hỏi những chủ nhân tương lai của đất nước phải đặt được những chuẩn mực đào tạo tiên tiến của thế giới phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước Để thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập nền kinh tế thế giới, đòi
hỏi phải có những con người mới có nhận thức tiên tiến, năng động, có hiểu biết,
có trình độ khoa học kỹ thuật, có lòng yêu nước nồng nàn Do đó
Trang 2
Mục tiêu của giáo dục hiện nay là: “ Đào tạo ra những con người phát triển toàn
diện, có đạo đức, có tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ, nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đáp ứng được yêu cầu xây dựng và bảo
vệ tổ quốc
Vì vậy đổi mới trong giáo dục nói chung và đổi mới phương pháp giảng dạy nói riêng là yêu cầu cần thiết Đòi hỏi mỗi giáo viên phải dạy học theo phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm và nắm rõ vị trí và tầm quan trọng đặc biệt trong dạy học ở Tiểu học nói chung và lớp Một 2 nói riêng, nhất là trong tiến trình đổi mới chương trình hiện nay Nội dung và phương pháp dạy học hiện nay
ở Tiểu học tạo điều kiện trực tiếp cho người dạy và người học huy động các năng lực hoạt động nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao tính khách quan khoa học của kiến thức, trên cơ sở hướng dẫn của giáo viên Học sinh được trình bày, nêu
ý kiến về nhận thức của mình thông qua việc thảo luận Hoạt động trò chơi học tập sẽ tạo động lực trong việc hình thành và rèn luyện các kiến thức, kỹ năng cơ bản, lôi cuốn sự hấp dẫn người học làm cho lao động sư phạm hiệu quả hơn.Trong học tập không phải mọi tri thức, kỹ năng, thái độ đều được hình thành bằng những hoạt động thuần túy cá nhân, mà lớp học là môi trường giao tiếp thầy-trò, trò-trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trong con đường tiếp nhận kiến thức mới Trong kiểu dạy thông báo đồng loạt, thông tin từ thầy đến trò thì quan hệ giao tiếp chủ yếu là thầy - trò Trong phương pháp học tập hợp tác vẫn có giao tiếp thầy trò nhưng nổi lên mối quan hệ giao tiếp trò-trò, thông qua sự hợp tác tìm tòi nghiên cứu, thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến của mỗi cá nhân được bộc lộ, được điều chỉnh khẳng định hay bác bỏ, qua
đó người học nâng mình lên một trình độ mới, bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi cá nhân và cả lớp
Như vậy việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi người giáo viên phải có phương pháp dạy học tích cực, hình thức tổ chức hoạt động học hợp lý trong dạy học nói chung và trong nhà trường tiểu học nói riêng Đó là một yêu cầu hết sức quan trọng đặt ra nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong việc triển khai và thực hiện chương trình sách giáo khoa tiểu học mới
Xuất phát từ định hướng về đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học.
Trong định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, việc coi trọng và khuyến khích dạy học trên cơ sở phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo, độc lập của học sinh để giúp cho học sinh tự phát hiện, tự giải quyết các vấn đề của bài học, để có thể tự chiếm lĩnh kiến thức và biết vận dụng chúng là một trong những nội dung cơ bản để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học Việc dạy học thầy giảng trò nghe, ghi chép và làm theo mẫu làm cho người học thụ động, không phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo Việc áp dụng tổ chức trò chơi học tập sẽ là cầu nối giữa người dạy và người học, giúp cho tư duy
và nhận thức của người học phát triển theo chiều hướng lôgíc từ trực quan sinh động đến tư duy trìu tượng đến thực tiễn Trước đây trong dạy học chúng ta chỉ chú ý đến truyền thụ trí thức thuần túy Việc tổ chức dạy học theo hình thức “trò
Trang 3
những băn khoăn, suy nghĩ, kinh nghiệm của mình, cùng nhau xây dựng nhận thức mới về các nội dung môn học Khi hoạt động trò chơi, mỗi cá nhân có thể hiểu rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra, thấy được điều mình cần phải học hỏi thêm về các nội dung của bài học Việc tiếp thu kiến thức trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không phải là sự tiếp nhận thụ động từ giáo viên
Từ xưa bên cạnh câu: “Không thầy đố mày làm nên” cha ông ta đã có câu: “Học thầy không tày học bạn” Trong học tập hợp tác, mục tiêu hoạt động là chung của toàn nhóm nhưng mỗi cá nhân được phân công một nhiệm vụ cụ thể, trong nhóm mỗi cá nhân đều phải nỗ lực làm việc Kết quả làm việc của từng nhóm được trình bày thảo luận trước lớp sẽ tạo một không khí thi đua hào hứng giữa các nhòm, đóng góp tích cực vào kết quả chung của bài học Mô hình hợp tác trong
xã hội đưa vào đời sống học đường có tác dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội trong đó mỗi người sống và làm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng, toàn cầu hóa xuất hiện nhu cầu hợp tác xuyên quốc gia, liên quốc gia Vai trò năng lực hợp tác thực sự trở thành một mục tiêu đào tạo giáo dục nhà trường Việc sử dụng trò chơi học tập trong dạy học là một yêu cầu bức thiết đặt ra đối với quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ở tiểu học, nó phụ thuộc rất lớn vào sự đầu tư công sức, trí tuệ của người giáo viên trong việc chuẩn bị các điều kiện, phương tiện dạy học cũng như sử dụng và khai thác chúng Trò chơi học tập là một hoạt động vừa nhẹ nhàng lại hiệu quả cho các em “ Học mà chơi, chơi mà học” Tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, khắc sâu, nhớ lâu, vận dụng vào thực tế cuộc sống dễ dàng
e Xuất phát từ thực trạng việc sử dụng trò chơi học tập ở trường Tiểu học Nguyễn Thái Học hiện nay.
Do nhiều nguyên nhân khác nhau, việc khai thác và sử dụng trò chơi học tập của nhiều giáo viên mà thực tế bản thân cho thấy còn nhiều hạn chế, chưa thể hiện tính ưu việt của nó, do chưa đổi mới phương pháp dạy học một cách triệt để; chưa coi trọng hoạt động học tập của học sinh là trung tâm của quá trình dạy học cho nên việc sửa dụng trò chơi học tập chưa phát huy hết tác dụng Nhiều giáo viên tổ chức trò chơi trong học tập chưa khoa học, nên nhiều học sinh chưa thực
sự làm việc chỉ dựa vào thành quả hoạt động của bạn khác Việc tổ chức của giáo viên còn mang nặng tính hình thức nên nhiều nhóm học sinh làm việc sai mục đích dẫn đến không hoàn thành nhiệm vụ được giao; các thành viên trong đội
chơi, trong lớp do tâm lý và thiếu tính tích cực nên dẫn đến mất đoàn kết Nhiều học sinh còn bỡ ngỡ với hoạt động này, chưa mạnh giạn còn nể nang, tự ái cá nhân, chưa có ý thức tôn trọng ý kiến của bạn trong việc tham gia cho nên kết quả chưa đặt được yêu cầu đề ra Một số trò chơi do giáo viên chuẩn bị chưa chu đáo nên tính chất của nó chỉ là vui mà nội dung học tập chưa cung cấp được là bao
Trang 4
I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
a Mục tiêu:
Giúp cho các giáo viên có kĩ năng tốt nhất trong việc tổ chức các hoạt động trò
chơi học tập để dạy học sinh trong các môn học, trong các bài học Có kĩ năng tổ chức các hình thức trò chơi học tập cho phù hợp với từng nội dung, phân môn Giúp học sinh qua hoạt động học tập là trò chơi để tiếp thu và hiểu bài tốt nhất đồng thời cũng hình thành cho các em về: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hoạt động tương tác giữa các cá nhân trong lớp thông qua trò chơi Đối với học sinh Tiểu học, vui chơi vẫn là nhân tố quan trọng trong hoạt động của học sinh Với nhiều cách chơi khác nhau sẽ giúp học sinh “ học mà chơi, chơi mà học” Học sinh thêm hứng thú học tập và tiếp thu bài tốt hơn Vì thế cùng với các phương pháp khác, trò chơi học tập là phương pháp nhằm tích cực hoá đối tượng học sinh Trò chơi học tập là nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, tính sáng tạo của học sinh trong học tập
Trò chơi nói chung và trò chơi học tập nói riêng giúp học sinh phát triển toàn diện về: Đức – trí – thể - mĩ
b Nhiệm vụ của đề tài:
Chỉ ra các kĩ năng trong việc tổ chức hoạt động dạy học trò chơi học tập Nêu ra được ích lợi của việc tổ chứỏmtò chơi học tập và chi ra các tiến trình trong việc
áp dụng thực tế tổ chức trò chơi học tập cho các bài dạy, môn dạy Chỉ ra được tiến trình tổ chức trò chơi, cách chơi, các bước tiến hành Chỉ ra trình tự của hoạt động trò chơi và chuẩn bị đồ dùng dạy-học cần thiết cho hoạt động này
I.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu trong đề tài là các em học sinh và giáo viên khối lớp 1 đến khối lớp 5 của Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học
I.4 Gới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Chương trình các môn học từ lớp 1 đến lớp 5
- Các môn học chương trình Tiểu học nói chung và phương pháp tổ chức trò chơi học tập ở từng môn nói riêng
- Giáo viên và học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Thái Học
I 5 Phương pháp nghiên cứu:
Bằng phương pháp nghiên cứu lý luận như đọc các giáo trình có liên quan: Như sách giáo viên, chuyên đề giáo dục tiểu học, các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bằng phương pháp quan sát thông qua dự giờ thăm lớp các đồng nghiệp Bằng phương pháp điều tra tìm hiểu thực trạng việc khai thác và sử dụng trtò chơi học tập Bằng phương pháp thống kê, so sánh số liệu Bằng phương pháp thực nghiệm dạy một số tiết ở 5 lớp cho thấy việc tổ chức trò chơi học tập là rất cần thiết Bằng phương pháp thử nghiệm Thực tế các tiết dạy hiện nay cho thấy tiết học có tính căng thẳng giáo viên thì lo truyền thụ kiến thức, học sinh chăm chú để ghi nhớ kiến thức điều đó cho thấy kết thúc tiết học nhiều học sinh vẫn chưa hiểu bài, tiết học căng thẳng, khô cứng, kiến thức chưa được thực tế hoá nên nhớ bài không sâu
Trang 5
PHẦN NỘI DUNG
1 Quy trình thực hiện
Trình bày cụ thể từng công việc tác giả đã thực hiện; có thời gian cụ thể; có thông tin, số liệu minh chứng công việc, đối tượng tham gia đã thực hiện giải pháp mới
Phần này không trình bày lại các bước/quy trình thực hiện giải pháp đã có, đã biết; chỉ trình bày các bước/quy trình thực hiện giải pháp mới của tác giả hoặc những vấn đề tác giả đã cải tiến, đổi mới các bước/quy trình thực hiện giải pháp đã có, đã biết
2 Những ưu điểm, nhược điểm của biện pháp
Trình bày rõ những ưu điểm và nhược điểm (nếu có) của giải pháp mới Đối với ưu điểm phải trình bày được giải pháp mới của tác giả tốt hơn, phù hợp hơn, hiệu quả hơn trong các bước/quy trình thực hiện so với giải pháp đã có, đã biết
Đối với nhược điểm (nếu có) phải trình bày rõ những hạn chế trong các bước/quy trình thực hiện giải pháp mới của tác giả; phân tích nguyên nhân và đưa
ra phương hướng khắc phục những hạn chế đó
Chú ý: Bổ sung vào Phần Phụ lục (nếu có) như hồ sơ trình, quyết định
được phê duyệt, bản vẽ kỹ thuật hoặc sơ đồ, biểu đồ, bản đồ, tranh ảnh, phiếu điều tra, phiếu khảo sát và các sản phẩm khác có liên quan để mô tả và minh họa bản chất của giải pháp mới của tác giả
3 Đánh giá về báo cáo biện pháp
a) Tính mới
Mô tả những điểm mới cơ bản trong giải pháp mới của tác giả, tính ưu việt hơn so với giải pháp đã có, đã biết; khẳng định tính sáng tạo về mặt khoa học và thực tiễn (tác giả tự nghiên cứu, đã được tác giả triển khai thực hiện, chưa được công bố, phổ biến, áp dụng chính thống)
Giải pháp mới là cách thức tổ chức thực hiện công việc, tác nghiệp (quản
lý, dạy học và các hoạt động khác có liên quan lĩnh vực giáo dục) của tác giả đã thay thế, đổi mới một phần hoặc toàn bộ giải pháp đã có, đã biết; hoặc giải pháp mới của tác giả là giải pháp chưa được công bố, phổ biến, áp dụng chính thống
Trang 6
Yêu cầu: Phải có số liệu so sánh hoặc các luận cứ chứng minh được tính
mới, tính sáng tạo trong giải pháp mới của tác giả Các minh chứng thực tế tác giả đưa ra phải đủ độ tin cậy, độ giá trị Các minh chứng thực tế của tác giả có thể đưa vào Phần Phụ lục
b) Hiệu quả áp dụng
- Hiệu quả kinh tế: Đánh giá hiệu quả kinh tế của sáng kiến thông qua số tiền làm lợi sau một năm áp dụng (đối với các giải pháp có đầu tư kinh phí hoặc xác định được chi phí)
- Hiệu quả xã hội: Đánh giá hiệu quả xã hội của việc áp dụng biện pháp là những tác động từ việc áp dụng biện pháp đến việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chủ nhiệm
Yêu cầu: Phải có số liệu so sánh hoặc các luận cứ chứng minh được hiệu
quả trong giải pháp mới của tác giả so với giải pháp đã có, đã biết Các minh chứng thực tế tác giả đưa ra phải đủ độ tin cậy, độ giá trị Các minh chứng thực tế của tác giả có thể đưa vào Phần Phụ lục
c) Khả năng áp dụng
- Báo cáo biện pháp này đã được áp dụng/hoặc áp dụng thử hay chưa? Ở đâu?
- Nêu lĩnh vực mà báo cáo biện pháp có thể áp dụng: Quản lý công tác chủ nhiệm
- Điều kiện cần thiết để áp dụng báo cáo biện pháp đó: Để áp dụng báo cáo biện pháp này cần phải đảm bảo điều kiện gì?
- Nêu rõ phạm vi có thể áp dụng báo cáo biện pháp: Báo cáo biện pháp này
có thể áp dụng trong cơ quan, tại địa phương, trong ngành hay toàn tỉnh hoặc toàn quốc (trong lĩnh vực công tác chủ nhiệm)
Yêu cầu: Phải trình bày đầy đủ các nội dung trên để làm rõ khả năng áp
dụng báo cáo biện pháp của tác giả
Trang 7
II.1.Cơ sở lý luận:
a Cơ sở về tâm lý, sinh lý của việc dạy học.
Đặc điểm sinh lí của trẻ em lứa tuổi từ 6 đến 11 tuổi là đi từ tư duy cụ thể tiến đến hình thành và phát triển tư duy trừu tượng, cho nên trong dạy học “trò chơi học tập” giúp các em chú ý đến trực quan, việc làm cụ thể Đặc điểm tâm lý của học sinh ở lứa tuổi này là ham hiểu biết, ưa thích hoạt động, giàu trí tưởng tượng cho nên cách dạy học phải khêu gợi tính tò mò, phải tránh đơn điệu về hình thức hoạt động, phải gợi mở được vấn đề, các em được tham gia, trải nghiệm, tuy chơi nhưng mà học
Khi học tập học sinh sẽ sử dụng hết các giác quan như mắt, tai và các hoạt động của tay, miệng để tham gia vào việc học, do đó hình thức tổ chức dạy học mà hiệu quả nhất là thầy tổ chức-trò hoạt động Học sinh ở lứa tuổi này thường hay
có tính so sánh giữa bạn với mình, do đó cần tổ chức cho các em có cơ hội để khẳng định mình trong lớp bằng những việc làm cụ thể, để các em tự đánh giá cho mình cho bạn từ đó phấn đấu để bằng bạn, phấn đấu để giữ danh hiệu trong nhóm- trong lớp, vì thế phương pháp dạy học phải linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng học sinh, chính các em sẽ đánh giá kết quả học tập của mình thông qua hoạt động nhận xét cho bạn sau mỗi hoạt động học tập
b Cơ sở về quan hệ hợp tác trong xã hội
Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời sống học đường có tác dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội trong đó mỗi người sống và làm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng Việc tổ chức dạy học trò chơi học tập nó rèn luyện tính tự chủ và sáng tạo của học sinh có những hoạt động học sinh tự làm giáo viên không cần can thiệp trực tiếp vào Tạo ra cơ hội để học sinh hoà nhập với cộng đồng: Học sinh tập lắng nghe ý kiến của người khác, tập thể hiện quan điểm của chính mình Tạo điều kiện để học sinh phát huy hết khả năng của mình theo hướng phân hoá trong dạy học, có những nhiệm vụ lại nhiều nhiệm vụ nhỏ cần phân chia mỗi người làm một việc nhỏ theo một dây truyền hoàn hảo để rồi hoàn thành một nhiệm vụ chung Giúp các em biết được có những nhiệm vụ cần có sự hợp tác của nhiều người, đó là tinh thần đoàn kết, đó
là sự cần thiết phải có sự giúp đỡ của những người xung quanh, từ đó tạo vốn kĩ năng sống cho các em là trong gia đình cũng như trong xã hội đôi lúc cần có sự đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc Đất nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập quốc tế vì vậy hợp tác quốc tế là vấn đề tất yếu để thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường; các em là những chủ nhân của nước nhà trong tương lai, vì thế trong trường học cần tạo và hình thành cho các em thói quen, kĩ năng trong việc “quan hệ hợp tác” với đối tác để hoàn thành nhiệm vụ chung Từ các hoạt động tưởng chừng là vui chơi nhưng nó lại mang lại những thông điệp về tri thức, giá trị nghệ thuật cao, chơi chỉ là phương tiện để đạt được mục đích khác.
c Cơ sở về đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học.
Trang 8
Trong định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, việc coi trọng và khuyến khích dạy học trên cơ sở phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo, độc lập của học sinh để giúp cho học sinh tự phát hiện, tự giải quyết các vấn đề của bài học, để có thể tự chiếm lĩnh kiến thức và biết vận dụng chúng là một trong những nội dung cơ bản để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình học Trước đây trong dạy học chúng ta chỉ chú ý đến truyền thụ trí thức thuần túy Việc tổ chức trò chơi học tập cho phép các cá nhân trong lớp cùng thảo luận, nghiên cứu, chia sẻ những băn khoăn, suy nghĩ, kinh nghiệm của mình, cùng nhau xây dựng nhận thức mới về các nội dung môn học Khi hoạt động trong việc chơi, mỗi cá nhân có thể hiểu rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra, thấy được điều mình cần phải học hỏi thêm về các nội dung của bài học
d Cơ sở về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Để thực hiện tốt các nội dung cơ bản của phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn
hiện nay
Hoạt động trò chơi học tập góp phần lớn vào hình thành các kĩ năng sống cho các em, rèn luyện về đạo đức, ý thức trách nhiệm giúp các em trở thành con người ngày càng hoàn thiện hơn Thực chất là giúp các em tiếp cận các kĩ năng sống trong việc học đó là: Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình, học để cùng chung sống
II.2 Thực trạng.
a Thuận lợi-khó khăn.
a.1 Thuận lợi:
Trường hiện nay đã tổ chức học hai buổi trên ngày, có đủ bàn ghế
cho học sinh ngồi học, có đủ đồ dùng học tập, học sinh đều có đủ sách giáo khoa
và đồ dùng học tập của các môn do được cấp phát trả tiền theo Nghị định 49 của Chính phủ Đa số học sinh ngoan, lễ phép, kính thầy, mến bạn, ham học tập và thích tham gia các hoạt động ngoại khoá Các môn học như Âm nhạc, Thể dục,
Mĩ thuật, Kĩ thuật, Anh văn, Tin học đã có giáo viên bộ môn dạy Trường đã có thư viện có đủ sách, tài liệu tham khảo và truyện cho học sinh và giáo viên tham khảo; đồ dùng dạy học cơ bản có đầy đủ, có khuôn viên, sân chơi bãi tập rộng
Hệ thống các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào đã tạo điều kiện cho giáo viên chủ động đề xuất giảng dạy đảm bảo theo chuẩn kiến thức, kĩ năng đã góp phần tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học theo nhóm nhằm đổi mới phương pháp như:
-Công văn 896/BGD&ĐT-GDTH ngày 03 tháng 02 năm 2006 “V/v Hướng dẫn điều chỉnh việc dạy và học cho học sinh tiểu học” của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ nhiệm vụ chính của việc điều chỉnh nội dung dạy học là nhằm đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên và điều chỉnh một số nội dung học tập của học sinh Các nhà trường chủ động cụ thể hoá phân phối chương trình học tập của học sinh phù hợp với từng lớp học cụ thể,
Trang 9
chương trình Tiểu học.
-Công văn 9832/BGDĐT-GDTH ngày 01 tháng 9 năm 2006 “V/v Hướng dẫn thực hiện chương trình các lớp 1, 2, 3, 4, 5” của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép tổ trưởng chuyên môn cùng với giáo viên đề xuất với Hiệu trưởng quyết định thời lượng dạy học từng bài học, môn học trong tuần cho phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh và hoàn cảnh địa phương nhằm đảm bảo chuẩn kiến thức, kĩ năng đã quy định
-Công văn 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 “V/v Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học GDPT” có nêu điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng cắt giảm các nội dung quá khó, trùng lặp để giáo viên và học sinh dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông
a.2 Khó khăn:
Học sinh trường Tiểu học chủ yếu là con em dân tộc thiểu số chiếm 86,8%, hầu hết gia đình các em đều làm nông nghiệp, ngoài việc học ở trường các em còn giúp gia đình làm việc nhà; mặt bằng dân trí thấp, học sinh con gia đình thuộc hộ nghèo chiếm tỷ lệ cao, trường có nhiều phân hiệu cách xa nhau, cơ
sở vật chất trường học còn yếu và thiếu, học sinh hiện nay mới học 2 buổi trên ngày Nhiều cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến việc học của con cái mà phó mặc cho nhà trường, ở nhà còn bắt các em làm việc nên không có thời gian học bài ở nhà
Học sinh trường tiểu hoc , các em còn học thiên về các môn chính, học lực khá giỏi trong trường còn rất ít Nhiều học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, kinh tế eo hẹp, ở nhà chưa có góc học tập nên việc học bài ở nhà rất ít
Độ tuổi học sinh trong một lớp không đồng đều Nhiều học sinh chưa ham học, thiếu tập trung học tập, một số học sinh tiếp thu bài chậm Nhiều em chưa mạnh dạn và chưa tự tin trong học tập Trang thiết bị như máy chiếu, tivi, đầu đĩa, … trang bị cho các lớp học là chưa có
II.3 Giải pháp, biện pháp:
Thừa
Giúp cho Ban giám hiệu và các giáo viên trong trường nhận thấy được giá trị thực sự của việc cần có kĩ năng trong việc tổ chức trò chơi học tập để dạy các môn học, bài học; đồng thời làm cho các em học sinh thấy hoạt động học tập dạng trò chơi là hoạt động mà ở đó các em phát huy được hết tính tích cực, chủ động sáng tạo, độc lập của mình, học tập thích hơn, hiểu bài sâu hơn, nhớ lâu hơn và vui hơn.
Trang 10
Các giải pháp
2.Giải pháp 2: Lựa chọn các trò chơi học tập phù hợp từng dạng bài
Giáo viên cần lựa chọn và xem xét xem bài nào, phần nào của bài tổ chức hoạt động trò chơi học tập đem lại hiệu quả cao hơn các phương pháp khác thì mới nên làm chứ không nên làm tràn lan không hiệu quả
Giáo viên phải nắm chắc nội dung của giải pháp nói trên và cách tiến hành giải pháp để vận dụng đúng lúc đúng chỗ Cần có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, chú ý tới yếu
tố cơ sở vật chất, không gian phòng học, đồ dùng dạy-học và đối tượng học sinh trong lớp
Cần có các biện pháp linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo cách thức hoạt động trò chơi học tập như: Tổ chức thành các trò chơi học tập; đóng kịch; cuộc thi; sưu tầm; biểu diễn; hái hoa dân chủ;…Có thể tổ chức trong lớp học hoặc tổ chức ngoài trời tuỳ thuộc vào yêu cầu của môn học-bài học
Ví dụ: Để củng cố bảng cộng cho học sinh lớp 1/2
Tên trò chơi: “Ai thông minh hơn?”
Mục tiêu: Rèn kỹ năng ghi nhớ cách đọc tách gộp
Thời gian: Khoảng 2 phút
Chuẩn bị: Giáo viên viết lên bảng một sơ đồ phép tính
5 gồm 1 và 4 gộp 1 với 4 được 5
5 gồm 4 và 1 gộp 4 với 1 được 5
5 gồm 2 và 3 gộp 2 với 3 được 5
5 gồm 3 và 2 gộp 3 với 2 được 5
5 gồm 5 và 0 gộp 5 với 0 được 5
5 gồm 0 và 5 gộp 0 với 5 được 5
Cách chơi: Chia làm hai đội Nam – Nữ ; mỗi đội 6 em; mỗi em được nói 1
lần đội nào nói đúng và chính xác, không bị sai đội đó chiến thắng
+ Trò chơi học tập thực hành ngay sau bài mới.
Ngay sau khi nhận biết kiến thức mới học các em rất hứng thú vì thế giáo viên tạo điều kiện cho học sinh củng cố và tập vận dụng kiến thức mới học ngay sau khi học bài mới để các em bước đầu chiếm lĩnh kiến thức mới ngay ở lớp Trong sách giáo khoa cấp Tiểu học sau phần bài học thường có bài tập để tạo điều kiện cho học sinh củng cố kiến thức mới học qua thực hành và bước đầu tập vận dụng kiến thức mới lĩnh hội để giải quyết các vấn đề cụ thể
Ví dụ: Sau khi học sinh lớp 1 học xong tiết 1 bài 13 âm n và m để củng cố kiến
thức vừa học giáo viên cho các em chơi trò chơi “Chiếc hộp bí mật” Phát cho các mỗi nhóm 1 hộp có nhiều thẻ chữ chứa các tiếng khác nhau Yêu cầu các
nhóm tìm các thẻ chữ chứa tiếng có âm n, m rồi gắn vào bảng cài trong 3 phút
chẳng hạn Có thể chia nhóm chơi theo bàn ngồi, các nhóm nhận xét cho nhau, rồi giáo viên kết luận, nhận xét kết quả các nhóm Vì thảo luận để các em hỗ trợ, kiểm tra lẫn nhau, đồng thời tự khẳng định củng cố lại kiến thức