Dịch vụ bảo dưỡng ngoại trường máy bay Dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy là một trong các dịch vụ hỗ trợ trong khaithác mặt đất bao gồm việc kiểm tra, sửa chữa, bảo trì, bảo dưỡng… các bộphậ
Trang 1CHƯƠNG 1
MỞ ĐẦU1.1 Lí do chọn đề tài
“Chúng tôi không nhìn vào máy bay như một tổng thể mà luôn nhìn nó với quan điểm là luôn tìm kiếm những vấn đề có thể xảy ra với nó”.
Chúng ta thử nghĩ xem câu nói đó nói về công việc gì? Đó chính là côngviệc của một kỹ sư bảo dưỡng máy bay Công việc của họ có thể không hàonhoáng như nghề phi công, tiếp viên hàng không nhưng nghề kỹ sư bảodưỡng máy bay lại có vai trò quyết định tới sự sống còn của ngành côngnghiệp hàng không trong nước cũng như thế giới Người kỹ sư bảo dưỡngmáy bay phải chắc chắn máy bay hay trực thăng và các bộ phận máy bay đềuđảm bảo an toàn trước khi bay
Ngành công nghiệp hàng không toàn cầu đang phát triển, đi theo nó làyêu cầu nghiêm ngặt về vấn đề an toàn trong mỗi chuyến bay, bảo trì máy bay
là một thành phần thiết yếu của hệ thống hàng không, điều tra các sự cố lỗitrong mạng lưới an toàn của hệ thống Dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy bay làmột trong các dịch vụ hỗ trợ trong khai thác mặt đất và có một vai trò quyếtđịnh tới sự an toàn của mỗi chuyến bay Chính vì thế, chúng ta phải xemtrọng đến quá trình kiểm tra cũng như bão dưỡng tàu bay cũng như yếu tố conngười trong an toàn bảo dưỡng máy bay Xuất phát từ những điều trên, nhóm
tác giả đã chọn đề tài “Tìm hiểu về dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy bay” để
hiểu được các loại hình bão dưỡng máy bay hiện nay và các kiến thức liênquan đến vấn đề này
1.2 Mục đích chọn đề tài
Việc hiểu một cách cụ thể về dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy bay để cóthể áp dụng vào thực tế khi có cơ hội được làm việc cho các công ty về kỹthuật máy bay khi tốt nghiệp là mục đích mà nhóm tác giả mong muốn
Trang 21.3 Phương pháp nghiên cứu
Để đạt mục đích mà đề tài đề ra, nhóm tác giả đã sử dụng phương phápnghiên cứu cơ bản là phương pháp thu thập số liệu từ nguồn thứ cấp thôngqua việc tìm hiểu các đề tài nghiên cứu đã có, thu thập số liệu từ internet, giáotrình , báo, tạp chí, sách chuyên ngành…
1.4 Cấu trúc của bài tiểu luận
Bài tiểu luận gồm các chương cụ thể như sau:
- Chương 1 Mở đầu
- Chương 2 Tìm hiểu về dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy bay
- Chương 3 Kết luận
Trang 3CHƯƠNG 2.
DỊCH VỤ KIỂM TRA KỸ THUẬT MÁY BAY
2.1 Dịch vụ bảo dưỡng ngoại trường máy bay
Dịch vụ kiểm tra kỹ thuật máy là một trong các dịch vụ hỗ trợ trong khaithác mặt đất bao gồm việc kiểm tra, sửa chữa, bảo trì, bảo dưỡng… các bộphận của máy bay, đảm bảo cho máy bay hoạt động một cách tốt nhất, đảmbảo an toàn cho chuyến bay
Dịch vụ bảo dưỡng ngoại trường máy bay hay còn được gọi là dịch vụkiểm tra kỹ thuật máy bay theo lịch trình và ký sổ bay do các công ty được Cơquan thẩm quyền cấp nhà nước cấp phép bảo dưỡng máy bay thực hiện vàđược thực hiện ngoài sân đậu
Ở Việt Nam hiện nay phải kể đến Công ty TNHH kỹ thuật máy bay(VAECO) và Vietstar là 2 công ty chuyên cung cấp dịch vụ kiểm tra kỹ thuậtmáy bay đã được nhà cấp phép bảo dưỡng máy bay
Dịch vụ bảo dưỡng ngoại
trường bao gồm:
- Thay thế các thành phần có sử dụng thiết bị kiểm tra bên ngoài nếu có.Việc thay thế này có thể bao gồm các thành phần như máy, cánh quạt
- Làm rõ các hư hỏng
Trang 4- Có thể bao gồm cấu trúc bên trong, hệ thống và các thiết bị nhìn đượcqua việc mở các pa nô hoặc cửa.
- Sửa chữa nhỏ và thay thế, không đòi hỏi phải tháo kết cấu và có thể lắpráp lại bằng dụng cụ đơn giản
- Kiểm tra hoặc bảo dưỡng theo chuyến bay bao gồm quan sát và kiểm trabằng mắt để phát hiện ra các điều kiện không thỏa mãn nhưng không đòihỏi đến việc phải kiểm tra sâu hơn
- Thay đồ nội thất trong buồng lái;
- Sửa chữa hoặc thay thế các biển báo;
- Thay bóng đèn, kính,…
- Thay và làm sạch các ổ cắm;
- Thay màng lọc dầu hoặc lọc khí;
- Thay dầu máy;
- Bôi trơn các thành phần;
- Tiếp dầu thủy lực;
- Thực hiện những quan sát, giám sát bên ngoài tàu bay
Thay dầu máy máy bay
Trang 5Kiểm tra và thay lốp càng đáp máy bay
Một số các loại hình bảo dưỡng ngoại trường máy bay tại Công tyTNHH Kỹ thuật máy bay (VAECO)
- Dịch vụ thường xuyên: Kiểm tra trước chuyến bay, kiểm tra nối chuyến,kiểm tra hàng ngày, kiểm tra hàng tuần
- Dịch vụ không thường xuyên
- Dịch vụ theo yêu cầu: Được thực hiện theo yêu cầu của khách hàngNăng định bảo dưỡng của VAECO trong bảo dưỡng ngoại trường máybay
- Máy bay: Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, Airbus A330,Airbus A350, Boeing 737, Boeing 777, Boeing 787, ATR72, Fokker70
- Đông cơ: CFM56, GE90, PW4000, Trent 800, V2500
Trang 6Airbus A350 CFM56
2.2 Dịch vụ bảo dưỡng nội trường máy bay
Trang 7Bao gồm các dạng bảo dưỡng định kỳ theo giờ bay, theo niên hạn năm,chuyển mùa cho các máy bay; các dạng bảo dưỡng đặc biệt áp dụng cho vùngkhí hậu nhiệt đới, bay biển …; bảo dưỡng, hiệu nghiệm các bộ phận máybay…và được thực hiện trong nhà xưởng bảo dưỡng.
Hiện có 5 loại kiểm tra bảo dưỡng nội trường máy bay chính: kiểm trahàng ngày và kiểm tra A, B, C, D Trong đó A,B là kiểm tra nhẹ và C,D làkiểm tra nặng
- Kiểm tra hàng ngày: Kiểm tra hàng ngày không cần phải được thực hiện
mỗi ngày Tuy nhiên nó phải được hoàn tất sau mỗi 24-60h thời gianbay Máy bay được kiểm tra trực quan cho bất kỳ thiệt hại,bất kỳ phầnnào đó của thân máy bay, kiểm tra mức chất lỏng, kiểm tra an ninh nóichung và sạch sẽ của sàn đáp, kiểm tra xem thiết bị khẩn cấp được càiđặt
- Kiểm tra A: Phải được thực hiện mỗi 500 giờ hoặc hàng tháng, hoặc sớm
hơn Điều này thường diễn ra suốt đêm tại các cửa khẩu sân bay Kiểmtra A bao gồm tất cả các khía cạnh của kiểm tra hàng ngày và cũng có
Trang 8thể: kiểm tra hệ thống oxy áp lực phi hành đoàn, kiểm tra đèn chiếu sángkhẩn cấp, bôi trơn mũi rút lại thiết bị truyền động bánh răng, kiểm tra áplực thiết bị phanh đỗ xe và sử dụng “Built-in Test Equipment” (BITE)(Thiết bị kiểm tra tích hợp) để kiểm tra các thiết bị điện tử trên máy bay.
- Kiểm tra B: Đây là một kiểm tra hơi chi tiết hơn về thành phần và hệ
thống Thiết bị đặc biệt và các xét nghiệm có thể được yêu cầu Cácthành phần được tháo rời hoặc di chuyển một cách chi tiết Chương trìnhbảo dưỡng hiện đại không sử dụng kiểm tra B Vì một số lý do, cácnhiệm vụ trước đây đòi hỏi phải có kiểm tra B, cho nhiều máy bay, nayđược phân phối giữa kiểm tra A và kiểm tra C
- Kiểm tra C: Là kiểm tra đầy đủ từng thành phần riêng lẻ của chiếc máy
bay cho các chức năng và bảo trì, kiểm tra kết hợp cả thị giác và quátrình hoạt động.Trong kiểm tra C, máy bay được đưa ra khỏi dịch vụ bay3-5 ngày và cũng kết hợp các kiểm tra thấp hơn
- Kiểm tra D: Có thể mất 20 ngày hoặc hơn Bao gồm tất cả các khía cạnh
của các kiểm tra thấp hơn và cũng bao gồm :kiểm tra ổn định đính kèm
bu lông, kiểm tra dầm sàn, kiểm tra chi tiết về cấu trúc hộp cánh
Các công việc cụ thể gồm:
- Thay động cơ và APU: Thay thế động cơ chính, động cơ phụ, hộp số
chính, hộp số trung gian, hộp số đuôi, trục truyền đuôi,…
- Cải tiến hệ thống điện và khung sườn
- Vệ sinh động cơ và tàu bay
- Cân tàu bay
- Khắc phục lỗi kỹ thuật
- Sửa chữa các thiết bị và các hệ thống trên máy bay, cấu trúc thân vỏ
- Điều chỉnh các cơ cấu điều khiển máy bay, điều khiển động cơ
Trang 9- Thay thế ổ quay chính, quạt gió, đĩa tự động nghiêng, ổ cánh quạt đuôi,
lá cánh quay chính, lá cánh quạt đuôi, hệ thống càng, bánh, lốp
- Bảo dưỡng sửa chữa nhỏ phao hành khách, thuyền phao, phao máy bay
Sửa chữa động cơ và hệ thống cánh quạt máy bay
2.3 Các thiết bị phục vụ kỹ thuật máy bay
2.3.1 Xe và các thiết bị cấp điện cho máy bay
Trang 10Dùng để cấp điện một chiều và xoay chiều với điện áp, tần số phù hợp với yêu cầu của từng loại tàu bay Máy được thiết kế gọn nhẹ, di chuyển dễ dàng.
Việc cấp điện cho tàu bay phải thực hiện các yêu cầu sau đây:
- Kiểm tra các tham số trên bảng điều khiển phù hợp với nguồn điện củatàu bay theo quy định của nhà chế tạo trước khi cấp điện;
- Kiểm tra các cáp điện bảo đảm độ cách điện, không bị mòn, rách lớp vỏbọc Các đầu cắm điện với tàu bay phải sạch, khô, không hỏng và bảođảm tiếp xúc tốt với ổ cắm điện trên tàu bay;
- Trong suốt thời gian cấp điện, thiết bị cấp điện phải duy trì được độ ổnđịnh các tham số kỹ thuật của nguồn điện cung cấp và đạt được giới hạnquá tải cho phép trong thời gian quy định;
- Trong quá trình cấp điện, nhân viên kỹ thuật không được rời khỏi vị trícông tác;
- Không được sửa chữa, lau chùi các bộ phận của thiết bị trong quá trìnhcấp điện;
Trang 11- Việc điều khiển các thiết bị cấp điện cho tàu bay do nhân viên điềukhiển, vận hành phương tiện hoạt động tại khu vực hạn chế của cảnghàng không, sân bay có giấy phép điều khiển thực hiện phù hợp với tàiliệu hướng dẫn sử dụng.
2.3.2 Xe và thiết bị cấp khí khởi động máy bay
Dủng để cung cấp nguồn khí có lưu lượng lớn ở nhiệt độ cao liên tục để khởi động động cơ phụ hoặc chính của máy bay
- Thiết bị cấp khí khởi động tàu bay đầu nối của máy bay với thiết bị cấpkhí phải bảm đảo tuân thủ đúng tiêu chuẩn ISO 2026:1974
- Khung thiết bị được thiết kế phù hợp chịu được trọng lượng đầy đủ của
bộ khởi động khí, các thiết bị và hệ thống liên quan
- Các kích thước tổng thể được thiết kế là nhỏ nhất có thể
- Khung thiết bị được lắp đặt các bộ phận cơ bản sau:
+ Nguồn động lực (động cơ);
+ Máy nén;
+ Bộ điều chỉnh lưu lượng;
+ Các đầu cấp khí cho tàu bay;
+ Bảng điều khiển;
Trang 12+ Thùng nhiên liệu cho động cơ đốt trong.
2.3.3 Xe và thiết bị thủy lực phục vụ sửa chữa máy bay
Dùng để tạo áp suất, lưu lượng phù hợp cho hệ thống thủy lực của từngloại tàu bay nhằm phục vụ công tác kiểm tra, bảo dưỡng sửa chữa tàu bay trênmặt đất
- Thiết bị thủy lực phục vụ công tác kỹ thuật cho tàu bay trên mặt đất phảiđáp ứng những yêu cầu cơ bản và yêu cầu về an toàn, môi trường
- Phần thủy lực có thể đặt trên moóc hoặc trên xe ô tô để thực hiện việc dichuyển đến các địa điểm khác nhau
- Động lực dẫn động bơm thuỷ lực là động cơ điện sử dụng nguồn điệnxoay chiều hoặc ắc-qui hoặc động cơ đốt trong
- Thiết bị chỉ được dùng để phục vụ công tác kỹ thuật của hệ thống thuỷlực tàu bay bởi dòng chất lỏng thuỷ lực có thông số như sau:
+ Lưu lượng và áp suất chất lỏng thuỷ lực có thể điều chỉnh được từ giátrị MIN đến MAX và ngược lại; giá trị MIN, MAX phải tương xứng vớiyêu cầu của hệ thống thủy lực của máy bay
Trang 13+ Chất lỏng thuỷ lực được dùng là SKYDROL 500B, SKYDROL LD4,HYJET IV hoặc tương đương Các chất lỏng thuỷ lực này phải có tínhchống cháy.
SKYDROL 500B SKYDROL LD4 HYJET IV
Trang 14- Phải được tiến hành theo quy trình kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng củatừng loại thiết bị cấp khí;
- Các chất khí qua các thiết bị cấp khí lên tàu bay phải bảo đảm các tiêuchuẩn kỹ thuật, y tế theo quy định của từng loại thiết bị cấp khí; khôngđược nạp những chất khí không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, y tế hoặc quá hạnlên tàu bay;
- Không được sử dụng các bình tích áp đã hết niên hạn kiểm định;
- Không được dùng giẻ lau hoặc dụng cụ có dính dầu mỡ đối với thiết bịcấp ôxy;
- Khi làm việc với các thiết bị cấp khí, nhân viên kỹ thuật cần phải biếtchắc chắn biểu đồ quan hệ giữa nhiệt độ và áp suất các chất khí để bảođảm an toàn khi vận hành;
- Không được mở van cấp khí một cách đột ngột khi cấp khí cho tàu bay;
- Không được tháo, lắp các đầu nối ống dẫn khí khi trong hệ thống chưa
xả hết áp suất dư;
- Phải xả hết áp suất dư trong hệ thống đường ống khi chưa cấp khí; cácđầu nối ống dẫn khí cần đậy nắp cẩn thận và giữ gìn sạch sẽ, khô ráo khichưa cấp khí;
- Khi tiến hành cấp ôxy cho tàu bay phải bố trí các thiết bị cứu hoả thíchhợp đầy đủ và nếu cần chiếu sáng thì phải dùng các đèn chống nổ;
- Ôxy dùng cho tàu bay áp dụng tiêu chuẩn ISO 2046; nitơ dùng cho tàubay áp dụng tiêu chuẩn ISO 2435; và các ISO bổ sung, thay thế tiêuchuẩn ISO 2046 và tiêu chuẩn ISO 2435
2.3.5 Xe và thiết bị nạp nhiên liệu cho tàu bay
Trang 15Dùng để tra nạp nhiên liệu cho tàu bay.
Việc nạp nhiên liệu lên tàu bay phải thực hiện các yêu cầu sau đây:
- Các loại nhiên liệu nạp lên tàu bay phải đúng chủng loại, đủ chất lượng vàphải có phiếu hoá nghiệm xác định chất lượng nhiên liệu còn hiệu lực;
- Xe nạp nhiên liệu phải đỗ đúng theo vị trí quy định, phải bảo đảm xe dichuyển nhanh khỏi tàu bay và các phương tiện phục vụ khác khi có sự cốxảy ra;
- Không nạp quá đầy làm tràn nhiên liệu ra ngoài; nếu bị tràn ra ngoài ít thìngười nạp phải lau sạch ngay; nếu nhiên liệu tràn với diện tích lớn hơn4m2 phải yêu cầu nhân viên cứu hoả đến làm sạch;
- Khi nạp nhiên liệu có thể cho hành khách lên tàu bay, với điều kiện: phảithông báo cho hành khách và nhân viên đang ở trên tàu bay việc nạpnhiên liệu; hành khách và nhân viên trên tàu bay không được thắt dây antoàn; không được hút thuốc, không được sử dụng bất cứ thiết bị nào có thểbắt lửa; đối với chuyến bay không sử dụng cầu hành khách, các xe thangtúc trực sẵn ở các cửa tàu bay để khi có sự cố khách có thể thoát ra ngoài;
xe cứu hỏa sẵn sàng tại vị trí nhà trực;
Trang 16- Khi trên tàu bay có hành khách thì không được phép nạp nhiên liệu chocác loại tàu bay sau: tàu bay trực thăng; tàu bay có dưới 20 ghế hànhkhách; tàu bay dùng nhiên liệu JP4 hoặc trộn lẫn nhiên liệu JP4;
- Khi đang nạp nhiên liệu lên tàu bay, không được thực hiện các hành vi:bật, tắt nguồn điện tàu bay hoặc sử dụng những thiết bị có khả năng sinh
ra tia lửa điện; thông điện để kiểm tra các thiết bị và hệ thống của tàu bay;sưởi ấm động cơ, điều hoà không khí trong buồng khách và buồng lái tàubay; dùng nguồn sáng hở để kiểm tra quá trình nạp nhiên liệu;
- Không được nạp nhiên liệu cho tàu bay trong các trường hợp: đầu nối vớicực ắc quy hoặc dây tiếp mát, ắc quy của xe dầu vặn không chặt; xe nạpdầu và tàu bay không tiếp mát; có dầu loang trên bãi đậu, trên tàu bay,trên xe nạp; hệ thống đường ống dẫn nhiên liệu hoặc các đầu nối bị rò rỉnhiên liệu; không có lối thoát cho xe nạp nhiên liệu trong trường hợp khẩncấp
2.4 Các nguyên tắc chung
Bất kể cơ sở kĩ thuật hoặc cá nhân nào nằm trong lãnh thổ nước CộngHòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam mà thực hiện các hoạt động kỹ thuật có liênquan tới việc kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa máy bay dân dụng đều phải cógiấy phép do Cục Hàng Không Dân Dụng Việt Nam cấp; cơ sở bảo dưỡng,sửa chữa phải có đủ số lượng cán bộ
Người phụ trách về kĩ thuật và kiểm tra chất lượng sản phẩm phải làngười có bằng cấp về chuyên ngành kĩ thuật hàng không, có kinh nghiệmtrong công tác thực hành, nắm vững mọi luật lệ có liên quan đến kỹ thuật vàtiêu chuẩn đủ điều kiện bay của máy bay
Các nhân viên kỹ thuật thực hiện công việc bảo dưỡng, sửa chữa phảitrải qua ít nhất 18 tháng làm việc thực hành liên tục (không tính thời gian họcnghề) và phải có kiến thức về các lĩnh vực quy trình công nghệ, khai thác kỹ
Trang 17thuật, phương pháp kiểm tra thử nghiệm; nhân viên kỹ thuật có chứng chỉnghề nghiệp thích hợp để thực hiện công việc bảo dưỡng sữa chữa.
Người kí phê chuẩn công việc bảo dưỡng, sửa chữa máy bay, động cơ vàcác thiết bị máy bay là người có đủ tiêu chuẩn quy định và được cấp có thẩmquyền phê chuẩn
Đơn vị bảo dưỡng, sửa chữa máy bay, động cơ và các thiết bị máy bayđược Cục hàng không dân dụng Việt Nam cấp chứng chỉ cho phép thực hiệnloại bảo dưỡng, sửa chữa nào thì người phụ trách đơn vị đó chịu trách nhiệmphê chuẩn các loại bảo dưỡng, sửa chữa đó
Cục trưởng Cục hàng không dân dụng Việt Nam có toàn quyền bãi bỏhiệu lực của việc phê chuẩn mọi công việc bảo dưỡng, sửa chữa nếu xét thấyviệc phê chuẩn đó không phù hợp
Về nguyên tắc, các hãng chế tạo máy bay như Boeing hay Airbus khôngchịu trách nhiệm bảo trì máy bay một khi đã xuất xưởng giao cho khách hàng,nhưng lại chịu trách nhiệm về những lỗi thiết kế của máy bay cho đến khikhông còn sử dụng Trách nhiệm của các hãng hàng không là phải cảnh báocho các hãng chế tạo biết về các lỗi thiết kế để có phương án khắc phục Cònviệc bảo trì máy bay là một công việc quan trọng và phải do các công tychuyên ngành thực hiện theo hợp đồng ký kết với các hãng hàng không Tuynhiên, chi phí cho bảo trì máy bay lại quá cao, vì thế, nhiều hãng hàng không
đã phớt lờ khuyến cáo của các nhà thiết kế nên một số trường hợp đã gây ratai nạn
Ví dụ, ngày 14/8/2005, một chiếc B-737 của Hãng hàng không Helios đãgặp tai nạn cách Thủ đô Athènes của Hy Lạp 40 km làm chết 121 người Điềutra sơ bộ cho biết nguyên nhân tai nạn là do bộ phận điều hòa không khí gặp
sự cố Có điều lạ là trước đó một tuần, chiếc máy bay này cũng đã gặp sự cố ở
bộ phận điều hòa không khí khiến không khí bên trong máy bay bị giảm áp