Bài 10 ôn tập học kì 1văn 10 ctst văn 10 ctst

- HS thực hiện nhiệm vụ: Chọn số và trả lời câu hỏi Câu 1 :Thể loại văn học dân gian nào nhằm giải thích, phản ánh nhận thức, cách hình dungcủa người thời cổ về nguồn gốc thế giới và đời

TÊN BÀI DẠY: TẠO LẬP THẾ GIỚI (THẦN THOẠI)

+ Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của một văn bản theo thể loại

+ Biết nhận xét nội dung bao quát của văn bản; biết phân tích các chi tiết tiêu biểu, đềtài, câu chuyện, nhân vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm + Biết liên hệ để thấy được một số điểm giống và khác nhau giữa các nhân vật, đề tàitrong cùng một thể loại

+ Nhận biết và chỉnh sửa được các lỗi về mạch lạc, liên kết trong đoạn văn

+ Viết được văn bản đúng quy trình; viết được văn bản nghị luận phân tích, đánh giámột truyện kể, bài thơ: chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật

+ Biết giới thiệu, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của một truyện kể, bài thơ; nghe

và nắm bắt được ý kiến, quan điểm của người nói, biết nhận xét, đánh giá về ý kiến, quanđiểm đó

3. Về phẩm chất:

- Trân trọng, giữ gìn và phát huy di sản nghệ thuật

- Sống có lí tưởng, có trách nhiệm với bản thân, gia đình, quê hương, đất nước

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

- SGK, SGV; Phiếu học tập

LỚP 10

NGỮ

VĂN

ÔN TẬP CUỐI HỌC

KÌ I

˗ Giấy A4, bút lông phục vụ cho hoạt động thảo luận nhóm

˗ Bài trình chiếu Power Point

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: HS hứng khởi, có động lực, nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới của bài học.

b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: câu trả lời của HS.

d) Tổ chức thực hiện

- GV giao nhiệm vụ: Chơi trò chơi Ô chữ may mắn Mỗi số sẽ tương đương với 1 câu hỏi

liên qua tới các nội dung của học kì I Nếu HS trả lời đúng sẽ được quay vòng quay nhận sốđiểm thưởng

- HS thực hiện nhiệm vụ: Chọn số và trả lời câu hỏi

Câu 1 :Thể loại văn học dân gian nào nhằm giải thích, phản ánh nhận thức, cách hình dungcủa người thời cổ về nguồn gốc thế giới và đời sống con người?

A Sử thi dân gian

B Truyền thuyết

C Truyện thơ

D Thần thoại

Câu 2 :Hành động nào của Đăm Săn thể hiện tính cộng đồng?

A Gọi dân làng theo mình

B Đăm Săn mộng thấy ông trời

C Gọi Mtao Mxây múa dao

D Đăm săn cúng thần linh

Câu 3 :Sau khi ăn miếng trầu của Hơ-Nhị quăng cho thì Đăm săn như thế nào?

A Chàng múa khiên đẹp hơn

B Chàng trở nên nhanh nhẹn hơn

C Sức chàng tăng lên gấp bội

D Chàng càng mạnh mẽ hơn

Câu 4: Câu văn sau đây đang nói về vị thần nào? “Chân thần dài không thể tả xiết Thần

bước một bước là có thể qua từ vùng này đến vùng nọ, hay từ đỉnh này sang đỉnh khác”.

Câu 6: Trong bài “Hương Sơn phong cảnh” Chu Mạnh Trinh viết về danh lam thắng cảnh

nào của nước ta?

A Hang Sơn Đòong

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm phụ trách 1 thể loại ở cột A, sau đó nối tương ứngvới 1 hoặc 2 đặc điểm phù hợp ở cột B, mỗi nhóm cử đại diện trình bày và giải thích lí dotạo ra các đường nối giữa hai cột A và B (trình bày bằng cách kẻ bảng trên giấy A0 hoặc trêntrình chiếu ppt)

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhậnxét, bổ sung

- Mỗi nhóm giải thích lí do tạo ra các đường nối giữa hai cột A và B (Gợi ý: Cột B gồmnhững đặc điểm làm nên nét riêng biệt cho các thể loại tương ứng ở cột A.)

- GV quan sát, đánh giá hoạt động của các nhóm theo: Bảng Rubric đánh giá hoạt độngnhóm

Đơn điệu, nhiềulỗi chính tả

Kỹ năng trình bày 10% Nói rõ, tự

tin, thuyếtphục, giao

người nghe

Nói nhỏ, không

tự tin, khônggiao lưu vớingười nghe

Nội dung thuyết

yêu cầu

Đáp ứng50% -70% yêucầu

Đáp ứng dưới50% yêu cầu

Trả lời đúngtrên 2/3 sốcâu hỏi

Trả lờiđúng trên

½ số câuhỏi

Không trả lờiđược hoặc trả lờichưa được ½ sốcâu hỏi

Tham gia thực

hiện

20% 100% thành

viên thamgia thực hiện

~ 80% thànhviên thamgia thực hiện

~ 60%

thành viêntham giathực hiện

<40% thànhviên tham giathực hiện

ĐIỂM TỔNG

Câu 2/149

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm phụ trách tìm những điểm cần lưu ý khi đọc hiểumột văn bản theo từng thể loại, mỗi nhóm 1 thể loại, tóm tắt theo hình thức lập bảng (Trìnhbày bằng cách kẻ bảng trên giấy A0 hoặc trên trình chiếu ppt)

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét,

Thể loại Những điểm cần lưu ý khi đọc hiểu

Thần thoại

- Hiểu được khái niệm và đặc điểm của truyện thần thoại

- Chú ý về không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật trong truyện thầnthoại

Sử thi

- Chú ý đọc những ghi chú để hiểu được ngôn ngữ địa phương được sửdụng trong văn bản sử thi

- Hiểu được bối cảnh, không gian, thời gian trong truyện sử thi

- Chú ý những yếu tố hoang đường để thấy được sức mạnh của các nhânvật anh hùng

Chèo (hoặc

tuồng)

- Nắm được tích truyện có sẵn trong vở chèo (tuồng)

- Vì được lưu truyền theo phương thức truyền miệng nên sẽ xuất hiện nhiều

- Nhận biết được đặc điểm của từng dạng văn bản thông tin

- Kết hợp tiếp nhận thông tin từ lời văn thuyết minh và hình ảnh minh họa

Đơn điệu,nhiều lỗi chínhtả

tin, thuyếtphục, giao

người nghe

không tự tin,không giao lưuvới ngườinghe

Nội dung thuyết

yêu cầu

Đáp ứng50% - 70%

yêu cầu

Đáp ứng dưới50% yêu cầu

Trả lời đúngtrên 2/3 sốcâu hỏi

Trả lời đúngtrên ½ số câuhỏi

Không trả lờiđược hoặc trảlời chưa được

½ số câu hỏiTham gia thực hiện 20% 100% thành

viên thamgia thực hiện

~ 80% thànhviên thamgia thực hiện

~ 60% thànhviên thamgia thực hiện

<40% thànhviên tham giathực hiện

ĐIỂM TỔNG

Câu 7/150:

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV ôn lại lý thuyết về hai thể loại chèo cổ và tuồng cổ

- GV lập bảng và chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập theo yêu cầucủa giáo viên, các nhóm thảo luận và cử đại diện nhóm tóm tắt

Cụ thể:

- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận vào bảng GV đã lập, yêu cầu cả lớplắng nghe, nhận xét, bổ sung.

- GV lắng nghe, góp ý

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận

Giống nhau

- Đề tài: chèo cổ và tuồng đồ thường lấy cảm hứng từ cuộc sống và phản ánhnhững thói đời trong xã hội xưa

- Nhân vật: mang tính ước lệ

- Lời thoại: có đối thoại, độc thoại, bàng thoại

- GV quan sát, đánh giá hoạt động của các nhóm theo:

Bảng Rubric đánh giá hoạt động nhóm.

Mức chất

Giỏi 8.0 – 10 - Hình thức đẹp, rõ; không lỗi chính tả (10%)

- Trình bày rõ, tự tin, thuyết phục (10%)

- Nội dung báo cáo đáp ứng 80% - 100% yêu cầu

Trung bình 5.0 – 6.4 Đáp ứng 50 – 60% yêu cầu của mức Giỏi

Yếu 0.0 – 4.9 Đáp ứng dưới 50% yêu cầu của mức Giỏi

Nhận xét

Câu 12/150:

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV ôn lại lý thuyết về nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm văn học và nghị luận vềmột vấn đề xã hội

- GV lập bảng và chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ học tập theo yêu cầucủa giáo viên, các nhóm thảo luận và cử đại diện nhóm tóm tắt

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét,

bổ sung

- GV lắng nghe, góp ý

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận

- GV nhận xét, bổ sung, đánh giá

Nghị luận phân Giới thiệu tác giả, tác - Nêu những luận điểm Khẳng định

tích, đánh giá

một tác phẩm

văn học

phẩm, hoàn cảnhsáng tác Nêu nộidung khái quát vàcảm nhận chung vềvấn đề cần nghị luận

Phân tích các phương diệncủa vấn đề được nghị luận

có trong tác phẩm

- Tổng hợp đánh giá nộidung, nghệ thuật Tìnhcảm, thái độ của tác giả

lại vấn đềđược nghịluận đối vớitác phẩm

Nghị luận về một

vấn đề xã hội

Nêu vấn đề xã hộicần nghị luận, kháiquát các luận điểm

- Trình bày ít nhất hai luậnđiểm về vấn đề nghị luận

xã hội đó

- Bày tỏ thái độ của ngườiviết với vấn đề

Khẳng địnhlại vấn đềcùng thái độ,lập trườngcủa ngườiviết

- GV quan sát, đánh giá hoạt động của các nhóm theo:

Bảng Rubric đánh giá hoạt động nhóm.

Mức chất

Giỏi 8.0 – 10 - Hình thức đẹp, rõ; không lỗi chính tả (10%)

- Trình bày rõ, tự tin, thuyết phục (10%)

- Nội dung báo cáo đáp ứng 80% - 100% yêu cầubài tập (50%)

- Trả lời được những câu hỏi thắc mắc của nhómkhác (10%)

- Có 100% thành viên tham gia thảo luận (20%)Khá 6.5 – 7.9 Đáp ứng 70 – 80% yêu cầu của mức Giỏi

Trung bình 5.0 – 6.4 Đáp ứng 50 – 60% yêu cầu của mức Giỏi

Yếu 0.0 – 4.9 Đáp ứng dưới 50% yêu cầu của mức Giỏi

Nhận xét

Hoạt động 3: Hoạt động thực hành, luyện tập

a) Mục tiêu: HS biết áp dụng lí thuyết để giải quyết các bài tập trong sgk.

b) Nội dung: trả lời cá nhân, hoạt động nhóm.

c) Sản phẩm: câu trả lời của HS và sản phẩm đã hoàn thiện của HS, nhóm.

d) Tổ chức thực hiện và sản phẩm cần đạt của HĐ

Câu 4/150:

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc lại văn bản Cuộc tu bổ lại các giống vật trong (Thần thoại Việt Nam) trong SGK/21-22, nắm những thông tin chung và suy nghĩ câu hỏi.

- GV có thể dùng phương pháp đàm thoại gợi mở để hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc lại VB và suy nghĩ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổsung

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

Cách giải thích của người xưa về đặc điểm, tập tính một số loài vật trong Cuộc tu bổ lại

các giống vật (thần thoại Việt Nam) vẫn có thể mang lại sự thích thú đối với người đọc,

người nghe trong thời đại phát triển của khoa học: Vì câu truyện xây dựng tình huống cáccon vật bị thiếu bộ phận khá dí dòm và hài hước Cách triển khai tình tiết này không quáthiên về sự kì ảo, kì vĩ mà có phần gần gũi, dễ hình dung cho người đọc Không phải là một

vị thần toàn năng khai sinh hoàn hảo vạn vật mà Ngọc Hoàng ở đây cũng mắc lỗi, các vịThiên Thần cũng bị rơi vào trường hợp băn khoăn, khó giải quyết Từ đó, mặc dù cách giảithích không có cơ sở khoa học, không phù hợp với thời đại ngày nay nhưng vẫn mang lại sựthích thú đối với người đọc, người nghe

- Bảng đánh giá hoạt động.

Nội dung

đánh giá

Mức 4 (Giỏi)

Mức 3 (Khá)

Mức 2 (Trung bình)

Mức 1 (Yếu)

Trả lời câu

hỏi

Trả lời đúng nộidung câu hỏi

Trình bày rõràng, mạch lạc,ngắn gọn

Trả lời được nộidung câu hỏi, cóthể còn lan manhoặc chưa rõ ràng

Trả lời đượckhoảng 50%

nội dung câuhỏi, diễn đạtcòn chưa súctích

Trả lời chưa đượchoặc rất ít ý đúng,diễn đạt còn lúngtúng, thiếu tự tin,chưa rõ ràng

Câu 5/150

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS nhớ lại văn bản Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây và Gặp Ka-ríp và Xi-la,

nắm những thông tin chung và suy nghĩ câu hỏi

- GV có thể dùng phương pháp đàm thoại gợi mở để hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nhớ lại VB và suy nghĩ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổ sung

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

Anh hùng Đăm Săn (Sử thi Đăm Săn)

Ô-đi-xê (Sử thi Ô-đi-xê) Điểm

giống

nhau

- Hai nhân vật đều sở hữu sức mạnh, tài năng, lòng dũng cảm phi thường

- Hai nhân vật đều có ý chí và sức mạnh vượt qua mọi thách thức, hiểmnguy

- Hai nhân vật đều lập nên những kỳ tích, uy danh lẫy lừng

Lý giải vì sao có sự giống nhau ấy?

- Vì Đăm Săn và Ô-đi-xê là những nhân vật anh hùng sử thi Họ hiện thân cho cộng đồng,thường hội tụ ba đặc điểm nổi bật đã nêu trên

- Bảng đánh giá hoạt động.

Nội dung

đánh giá

Mức 4 (Giỏi)

Mức 3 (Khá)

Mức 2 (Trung bình)

Mức 1 (Yếu)

Trả lời câu hỏi Trả lời đúng nội

dung câu hỏi

Trình bày rõ ràng,mạch lạc, ngắn gọn

Trả lời được nội dung câu hỏi, có thể còn lan man hoặc chưa rõ ràng

Trả lời được khoảng 50% nội dung câu hỏi, diễn đạt còn chưasúc tích

Trả lời chưa được hoặc rất ít ýđúng, diễn đạt còn lúng túng, thiếu tự tin, chưa

rõ ràng

Câu 6/150:

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS nhớ lại văn bản Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời, nắm những

thông tin chung và suy nghĩ câu hỏi

- GV có thể dùng phương pháp đàm thoại gợi mở để hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nhớ lại VB và suy nghĩ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổsung

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

“Tôi rạch rừng, tôi giết tê giác trong thung, giết cọp bao trong núi, chém ma thiên quỷ ác”.Như vậy, có thể thấy rằng, việc tác giả nói nhiều về nữ thần Mặt trời không làm mờ đi tínhcách anh hùng của Đăm Săn, mà từ đó vẻ đẹp anh hùng của Đăm Săn càng được tôn lên và

rõ nét hơn

- Bảng đánh giá hoạt động

Nội dung

đánh giá

Mức 4 (Giỏi)

Mức 3 (Khá)

Mức 2 (Trung bình)

Mức 1 (Yếu)

Trả lời câu hỏi Trả lời đúng nội

dung câu hỏi

Trình bày rõ ràng,mạch lạc, ngắngọn

Trả lời được nộidung câu hỏi, cóthể còn lan manhoặc chưa rõ ràng

Trả lời đượckhoảng 50% nộidung câu hỏi,diễn đạt còn chưasúc tích

Trả lời chưađược hoặc rất ít ýđúng, diễn đạtcòn lúng túng,thiếu tự tin, chưa

rõ ràng

Câu 8/150:

*Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc lại hai văn bản “Thị Mầu lên chùa” (trang 112) và “Huyện Trìa, Đề

Hầu, Thầy Nghêu mắc lỡm Thị Hến” (trang 133), đặc biệt chú ý về nhân vật Thị Mầu và Thị

Hến

- Chọn 1 trong 2 nhân vật để phát biểu suy nghĩ của bản thân

- GV có thể dùng phương pháp đàm thoại gợi mở để hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

* Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc lại VB và suy nghĩ

- GV quan sát, hỗ trợ

* Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV mời một số HS trình bày câu trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng nghe, nhận xét, bổsung

* Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

Thị Mầu: một nhân vật để lại ấn tượng khá sâu sắc Thị Hến: là một người phụ nữ

cho người đọc bởi cá tính mạnh mẽ, đi ngược lại

hoàn toàn với những nét đẹp truyền thống của người

phụ nữ truyền thống Việt Nam Thị Mầu xuất thân

trong một gia đình giàu có, tính cách phóng khoáng,

táo bạo và có phần lẳng lơ Những ngôn từ, lời nói

của Thị Mầu không phù hợp nơi chốn cửa chùa

nhưng vì quá thích Tiểu nên Mầu cũng không ngần

ngại mà bày tỏ Đồng thời, nhân vật này cũng có

những quan niệm về tình yêu khá mới mẻ so với thời

đại xã hội lúc bấy giờ: chỉ cần mình thấy thích đó là

tình yêu, yêu một cách tự do, không quan tâm đến lễ

giáo, lễ nghi phong kiến, chỉ cần dựa vào cảm xúc

của mình

góa chồng Phận góa bụa hôm

mai côi cút Thị Hến thể hiện sự

thông minh, sắc sảo của mìnhkhi tự thân đối mặt với sự háosắc, đểu cáng của ba nhân vậtHuyện Trìa, Đề Hầu và ThầyNghêu Cô nàng lừa được ba tên

đó vào tròng và cuối cùng để họ

tự xử nhau Tuy nhiên, Thị Hếncũng là người biết giữ gìn phẩmgiá, tự trọng chính mình

- Bảng đánh giá hoạt động.

Nội dung

đánh giá

Mức 4 (Giỏi)

Mức 3 (Khá)

Mức 2 (Trung bình)

Mức 1 (Yếu)

Trả lời câu

hỏi

Trả lời đúng nộidung câu hỏi

Trình bày rõ ràng,mạch lạc, ngắngọn

Trả lời được nộidung câu hỏi, cóthể còn lan manhoặc chưa rõràng

Trả lời đượckhoảng 50% nộidung câu hỏi,diễn đạt cònchưa súc tích

Trả lời chưađược hoặc rất ít

ý đúng, diễn đạtcòn lúng túng,thiếu tự tin, chưa

rõ ràng

Câu 9/150:

* Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập