Theo Unesco: “ Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống của mỗi cá nhân và của mỗi công đồng đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra trong
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
BÀI TẬP LỚN
MÔN VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH
ĐỀ BÀI:
PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ, ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO VĂN HÓA
DOANH NGHIỆP CỦA TẬP ĐOÀN FPT.
Họ và tên: Phạm Thị Vân Anh
Mã sinh viên: 11140418 Lớp: Văn hóa và đạo đức kinh doanh_3 Giảng viên: PGS.TS Dương Thị Liễu
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
1 Những nét đặc sắc mang đậm dấu ấn FPT 2
2 Thành công và điểm mạnh của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT 3
3 Hạn chế và nguyên nhân của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT 3
3.1 Hạn chế về ngôn ngữ 3
3.2 Hạn chế về văn hóa đồng phục 4
3.3 Hạn chế về văn hóa ứng xử trong tổ chức 5
3.4 Hạn chế về văn hóa thẩm mỹ 5
3.5 Hạn chế về văn hóa giáo dục 6
4 Giải pháp cho những hạn chế của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT 7
4.1 Giải pháp về ngôn ngữ 7
4.2 Giải pháp về văn hóa đồng phục 7
4.3 Giải pháp về văn hóa ứng xử trong tổ chức 7
4.4 Giải pháp về văn hóa thẩm mỹ 7
4.5 Giải pháp về văn hóa giáo dục 8
KẾT LUẬN 9
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Văn hóa là một lĩnh vực tồn tại và phát triển gắn liền với đời sống của nhân loại, là đặc trưng riêng của con người, trên thế giới có rất nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa Năm 1952, Kroeber và Kluckolm đã sưu tầm được 164 định nghĩa khác nhau về văn hóa Cho đến nay, con số định nghĩa chắc đã tiếp tục tăng lên Theo Unesco: “ Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và của mỗi công đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn
ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các giá trị, truyền thống, thẩm mỹ và lối sống và dựa trên đó từng dân tộc khẳng định bản sắc riêng của mình” Như vậy văn hóa có nghĩa là truyền thống lâu đời Theo chủ tịch Hồ Chí Minh : “ Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với mọi biểu hiện của nó loài người sinh ra nhằm thích ứng nhưng nhu cầu đời sống và sự đòi hỏi của sự sinh tồn” Mỗi người nhìn nhận văn hóa dưới một góc độ khác nhau Vì vậy, việc có nhiều khái niệm văn hóa khác nhau không có gì là đáng ngạc nhiên, trái lại cang làm cho vấn đề được hiểu biết một cách phong phú và toàn diện hơn
Nền tảng của tất cả doanh nghiệp cũng là văn hoá Tuy nhiên, văn hoá được xây dựng phải phù hợp và hỗ trợ tốt cho ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp FPT tự hào
là một trong số ít công ty có nền văn hoá riêng, đặc sắc và không thể trộn lẫn Văn hoá FPT hình thành cùng với sự ra đời của công ty Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là vấn
đề được FPT đặc biệt quan tâm Qua 25 năm phát triển, nhiều truyền thống và giá trị tốt đẹp đã hình thành, đưa FPT trở thành một công ty có nhiều nét văn hóa đặc sắc và độc đáo, là niềm tự nào của mỗi người FPT và đóng góp quan trọng vào thành công của FPT hôm nay
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 41 Những nét đặc sắc mang đậm dấu ấn FPT.
FPT được thành lập bởi anh Trương Gia Bình cùng 13 cộng sự Khởi điểm là những nhà khoa học trở về từ nước ngoài, chưa có nhiều kiến thức về quản trị kinh doanh Nhưng ngay từ những ngày đầu tiên, những người sáng lập
đã có những ước mơ và định hướng cho FPT rất rõ ràng “Khoa học công nghệ phải thay đổi được quốc gia và đem đến sự hưng thịnh cho đất nước” là ước mơ của anh Trương Gia Bình cùng những người cộng sự Từ đây cũng chính là khởi đầu cho một “nền văn hóa FPT” với phong cách làm việc phù hợp với xu hướng toàn cầu hóa, tiền đề cho một tập đoàn tiên phong trong lĩnh vực xuất khẩu phần mềm tại Việt Nam
Văn hóa FPT trước hết là văn hóa ứng xử FPT , là tinh thần mà người FPT hướng tới: người FPT cần “Tôn trọng cá nhân – Đổi mới – Đồng đội”, lãnh đạo FPT cần “Chí công – Gương mẫu – Sáng suốt” Khác biệt nhiều so với văn hóa kỉ luật của Viettel Mô hình của FPT là tinh thần đồng đội và sự dân chủ Ở FPT, mọi quyết định của cá nhân đều được tổn trọng Nếu có xung đột về tư tưởng thì luôn có văn hóa là chất keo kết dính và ổn định lại Sự linh hoạt trong dung hòa ý kiến được ví như mô hình đàn kiến đi zic-zac: có người đi rất nhanh
sẽ có người phanh lại, có người đi hướng phải sẽ giằng co với người đi hướng trái… va vấp quan điểm nhưng rồi tất cả sẽ đi chung một hướng Những triết lí tương tự như “Tôn Đổi Đồng – Chí Gương Sáng” được dùng hạt nhân để nhân rộng mô hình từ đơn vị này sang đơn vị khác trong hệ thống tập đoàn Qua đó đóng góp lớn vào văn hóa, tinh thần nhân viên và cơ cấu tổ chức Một bộ gen FPT được lưu truyền qua từng đơn vị, từng thế hệ – đây là bí quyết giúp FPT phát triển lâu dài và trường tồn
Để có định hướng chung cần có triết lí chung làm nền tảng “Sâu Sáng Tuyệt Thông Phong” chính là triết lí chung để mỗi người FPT tự răn mình Bao gồm:
“Sâu sắc trong triết lí – Sáng suốt trong lãnh đạo -Tuyệt hảo trong chất lượng -Thông suốt về thông tin – Phong phú STCo ( Sáng tác company)”.
STICo có thể nói là một nét văn hóa mang đậm chất FPt, không chỉ vui
vẻ trong những bài hát ngộ nghĩnh lưu truyền trong công ty, ở khía cạnh sâu xa
2
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 5hơn, STCo (Sáng tác Company) còn là triết lí về quản trị đặc sắc Đó chính là
sự tự do sáng tạo của nhân viên, sự tin tưởng của lãnh đạo Trong một dự án kinh doanh nhân viên có thể tự do đề xuất, lãnh đạo tin tưởng giao phó “Nhân viên tự do, lãnh đạo cười to, cả làng sung sướng” Chính nhờ lòng tin người của lãnh đạo nên nhân viên của FPT luôn cảm thấy được truyền nhiều cảm hứng
2 Thành công và điểm mạnh của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT.
Một tổ chức phải có văn hóa mới có thể tồn tại và văn hóa cũng chính là
vũ khí của tổ chức đó Văn hóa là một vũ khí vô cùng mạnh để có được lòng tin của khách hàng
Văn hóa doanh nghiệp FPT là sự chia sẻ niềm tin và hệ thống giá trị của các thành viên Văn hoá FPT đã trở thành món ăn tinh thần, chất keo đoàn kết, sân chơi tuyệt vời, nguồn động viên cổ vũ và là niềm tự hào của mỗi người FPT Các thế hệ FPT nối tiếp nhau đã chấp nhận, trân trọng và cùng nhau vun đắp cho văn hóa FPT ngày càng
có cá tính và giàu bản sắc Tổ chức chuyên lo xây dựng văn hóa cho FPT được gọi là Tổng hội Hàng năm, công ty luôn dành cho Tổng hội những nguồn lực quan trọng để
tổ chức các hoạt động văn hóa - thể thao nhằm mang lại cho người FPT một cuộc sống tinh thần phong phú, sự gắn bó với công ty, tin tưởng vào tương lai cùng thành công với FPT
Thương hiệu có tính văn hóa thì sẽ có tính đại chúng Văn hóa là hơi thở, hơi thể không thể giả vờ mãi được Chính vì vậy, văn hóa của FPT phản ánh con người của FPT, phản ánh giá trị của FPT mang lại và quan trọng đó chính là hình ảnh của FPT để nhận được sự tin tưởng từ mọi người FPT đã thể hiện một bức tranh hoàn chỉnh về văn hóa doanh nghiệp thấm đẫm trong từng hơi thở FPT Quả thực, chất keo gắn kết nhân viên với công ty một cách bền vững Đó không phải là tiền lương hay đãi ngộ – những giá trị vật chất, mà chính là văn hóa – một biểu hiện cấp cao của tiếng nói tinh thần Tin rằng, với phương pháp xây dựng văn hóa đặc sắc và bài bản, FPT sẽ ngày càng lớn mạnh, không chỉ tại Việt Nam mà còn vươn xa hơn nữa trên trường quốc tế
3 Hạn chế và nguyên nhân của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT 3.1. Hạn chế về ngôn ngữ
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 6Tập đoàn FPT Việt Nam có đội ngũ quản lí, kĩ sư, lao động đến từ các nước khác nhau nên bất đồng về ngôn ngữ là một trong những nguyên nhân mà chính bản thân nó đã chứa đựng những rủi ro tiềm ẩn do các bên liên quan không thể hiểu hoặc không hiểu đúng ý nhau Nguyên nhân này dẫn đến hậu quả công việc là bị kéo dài hoặc sai lệch, làm phát sinh và thậm chí làm trầm trọng hơn các mâu thuẫn Những lí do này đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội kinh doanh và làm phức tạp thêm các tình huống Những rủi ro tiềm ẩn về việc bất đồng ngôn ngữ mà tập đoàn FPT Việt Nam đang và sẽ phải đối mặt:
- Thông tin bị sai lệch: do không hiểu ngôn ngữ của nhau, khó khăn trong khâu giao tiếp, bàn bạc giữa các cấp trong công ty dẫn đến thông tin bị sai lệch Có lúc lãnh đạo đưa ra những chiến lược không đúng hoặc không sát với tình hình thực tế của công ty, nhân viên không hiểu rõ hoặc hiểu sai ý của lãnh đạo nên thực hiện công việc không hiệu quả, đi ngược lại chiến lược của công ty, hoạt động nhóm cũng gặp khó khăn, các kĩ sư của FPT phần lớn là người Nhật nên việc hướng dẫn về kĩ thuật cho các công nhân viên gặp nhiều bất lợi
- Các nhà lãnh đạo của FPT khó có thể quan tâm, động viên nhân viên của chính mình: Vì chính giữa lãnh đạo và nhân viên có bất đồng về ngôn ngữ nên lãnh đạo không thế nào hiểu rõ được những vướng mắc của cấp dưới trong công việc cũng như trong cuộc sống Vì thế nên lãnh đạo khó có thể kịp thời hỗ trợ nhân viên trong quá trình làm việc khi gặp khó khăn
3.2. Hạn chế về văn hóa đồng phục
Đồng phục có thể coi là một trong những nét đẹp thể hiện bản sắc và đặc trưng của thời đại mới, thời đại của nền kinh tế thị trường sôi động, của văn hóa doanh nghiệp thời hội nhập với những nhu cầu mạnh mẽ và bức thiết trong việc thể hiện cá tính và thương hiệu của mình Ẩn trong mỗi bộ đồng phục là thể hiện tinh thần hòa đồng, đoàn kết và tính chuyên nghiệp, đóng vai trò tạo nên sức mạnh tập thể lớn lao Bộ đồng phục là diện mạo của công ty, góp phần quảng bá hình ảnh, khẳng định bản sắc, truyền thống của doanh nghiệp cũng như thương hiệu của mình Tuy nhiên, xây dựng văn hóa đồng phục trong tập đoàn FPT sao cho đặc trưng, phân biệt và phù hợp với cái chung của văn hóa cộng đồng là một điều không hề đơn giản Đối với tập đoàn FPT, sự sáng tạo
4
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 7được khuyến khích không ngừng thì sự sáng tạo trong trang phục cũng khá đặc sắc Nhân viên có thể hiểu sai hoặc không tuân theo quy định, quy tắc ăn mặc của công ty Đối với những người thích thay đổi thì trang phục công sở truyền thống và ít kiểu cách sẽ nhanh chóng khiến họ cảm thấy nhàm chán và không phù hợp
3.3. Hạn chế về văn hóa ứng xử trong tổ chức
Từ lâu trong tập đoàn FPT, chuyện cãi vã đã được coi như chuyện thường tình Nhiều bài viết của nhân viên tập đoàn còn ca ngợi việc này Trong hơn hai thập niên, FPT vẫn được coi là một công ty tiên phong trong việc tạo ra văn hóa doanh nghiệp Những nhà sáng lập công ty cho biết họ được cổ vũ bởi tinh thần “tự do, bình đẳng, bác ái” của cách mạng Pháp Tuy nhiên sự tự do đó thường đi quá giới hạn và dường như bị hiểu sai ý nghĩa
Tại các kì hội nghị của tập đoàn, cãi vã là chuyện cơm bữa Kịch bản thường thấy là các diễn giả chuyển sang trạng thái phòng thủ Phải mất một thời gian, phòng họp mới trật tự để vị diễn giả tiếp tục nói theo mạch cũ của mình
Tệ hơn là hai bên có thể tìm cách công kích lại ý kiến của nhau Khi đó phần thuyết trình trở nên rời rạc và không có trọng tâm khi cuộc cãi vã đi quá xa Gần đây, việc văng tục có chiều hướng giảm đi, song thói quen cắt ngang lời người khác và to tiếng vẫn ăn sâu vào nhiều lãnh đạo FPT Nguyên nhân do nhiều người ở FPT còn chưa hiểu rõ về văn hóa phản biện
3.4. Hạn chế về văn hóa thẩm mỹ
Từ lâu, văn hóa FPT đã gắn với một môi trường trẻ, đoàn kết, năng động, hài hước, nơi mà mỗi thành viên đều có thể phát huy tính sáng tạo, kĩ năng tổ chức trong mọi hoạt động Ở FPT vẫn luôn có cái tôi đặc trưng do văn hóa doanh nghiệp, và công ty rất chú trọng điều này Thế nhưng ranh giới giữa
sự sáng tạo quá mức và chuẩn mực của hệ thống đạo đức thường rất mong manh Chính vì thế mà nhiều bài hát, nhiều hoạt động của họ mang tính chất văn hóa đặc thù nhưng lại cũng dễ rơi sang trạng thái bên kia của sự phản cảm Minh họa cho điều đó, sự kiện trong lễ hội ngày 13/09 được tổ chức để kỉ niệm
20 năm ngày thành lập công ty(13/09/1988) đã gây xôn xao dư luận Lễ hội có rất nhiều chương trình vui chơi giải trí, đặc biệt khuyến khích sự sáng tạo, đột
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 8phá, tạo nên phong cách FPT Tuy nhiên có một tiết mục đặc biệt kinh dị diễn
ra ngay trước cả nghìn khán giả, lại được phát tán trên mạng làm xấu đi hình ảnh FPT là màn biểu diễn của hai nam sinh viên múa nude(múa khỏa thân) trong hội diễn văn nghệ STC.Những hình ảnh này không hề phù hợp với văn hóa Việt Nam Dù FPT có ngụy biện đó là trang phục theo phim hài của Anh hay tìm một cách thể hiện sáng tạo thật khác biệt đi chăng nữa thì hiện tượng ấy vẫn gây nên sự phản cảm, phản thẩm mỹ, phi văn hóa Một sự lệch lạc về văn hóa, trái với thuần phong mỹ tục, truyền thống đẹp đẽ của ông cha Chúng ta hội nhập để tiếp nhận thành tựu khoa học kĩ thuật thì tốt nhưng phải giữ được giá trị văn hóa tốt đẹp của Việt Nam, chứ không được để đánh mất chính mình
FPT là một thương hiệu lớn, một đơn vị kinh tế mạnh, một hiện tượng kinh tế thời mở cửa, đặc biệt là FPT là một tập đoàn viễn thông lớn, phải đi đầu
về văn hóa, văn minh trên mạng, nhưng qua một số sự kiện thì FPT đã gây ra cú sốc về văn hóa cho đại đa số người Việt Nam
3.5. Hạn chế về văn hóa giáo dục
Giáo dục là một quá trình hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch nhằm bồi dưỡng cho con người những phẩm chất đạo đức, những tri thức cần thiết về tự nhiên và xã hội cũng như những kĩ năng, kĩ xảo cần thiết cho cuộc sống Để có đội ngũ nhân viên chất lượng cao, tập đoàn FPT đã mở rộng chuyên sâu vào lĩnh vực giáo dục, đào tạo nội bộ nhằm tìm kiếm nhân tài cho công ty cũng như đưa văn hóa công ty vào ý thức mỗi nhân viên ngay từ đầu
Vì vậy mà trường đại học FPT ra đời và gây được những tiếng vang lớn và đạt nhiều thành công Mục tiêu của trường đại học FPT là đào tạo ra người có thể làm việc ngay trong ngành công nghệ thông tin ở bất cứ nơi nào trên thế giới
Năm 2009, đại học FPT đã công bố chương trình tài chính cho sinh viên
“Cùng bạn đầu tư”, sẽ dành quỹ đầu tư trị giá 10 tỷ đồng để đầu tư học phí cho khoảng 100 sinh viên trúng tuyển vào đại học Điều này đồng nghĩa với việc FPT đang chấp nhận rủi ro vì sinh viên ra trường sẽ trả dần khi có thu nhập
Hình thức này sẽ giúp cho những người có thu nhập thấp có cơ hội học tập trong những môi trường đòi hỏi chi phí cao mà không phụ thuộc vào hoàn cảnh kinh tế gia đình Với chương trình này, sinh viên không phải phụ thuộc
6
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 9vào lãi suất ngân hàng, không phải lo lắng về vấn đề trả nợ sẽ ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt của mình bởi mức chi trả hàng năm không đáng kể
Tuy nhiên liệu khi sinh viên ra trường đi làm, nhà trường có quản lí được
họ để đảm bảo việc hoàn trả vốn vay hay không? Hoặc trường hợp sinh viên đang học nửa chừng rồi bỏ dở, hoặc không học nổi thì đây thực sự là một rủi ro lớn của chương trình giáo dục tại FPT
4 Giải pháp cho những hạn chế của Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn FPT (Hướng đến giá trị cốt lõi).
4.1. Giải pháp về ngôn ngữ
- Khi tuyển dụng công nhân viên chú ý tuyển nhân viên có trình độ ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh và Tiếng Nhật
- Sử dụng thông dịch viên trong công ty khi có những cuộc trao đổi thảo luận Tuy nhiên để đạt hiệu quả cao nên trao đổi trước các nội dung thảo luận và cung cấp thông tin đầy đủ
4.2. Giải pháp về văn hóa đồng phục
Muốn thành công trong việc xây dựng văn hóa, doanh nghiệp cần tự xác định cho mình hệ thống quan điểm và tiêu chí đúng đắn về mục tiêu cũng như thẩm mỹ trong chiến lược hành động Phải tạo ra được những giá trị riêng, khác biệt về văn hóa của đơn vị, nhưng đồng thời lại không được tách rời khỏi xu hướng chung của toàn bộ nền văn hóa của cộng đồng doanh nghiệp Đồng phục của nhân viên là sự lựa chọn sáng suốt của doanh nghiệp trong mục tiêu tạo ấn tượng tốt nhất về tính chuyên nghiệp, về đẳng cấp cũng như về văn hóa thương hiệu Nó có ý nghĩa hết sức thuyết thực trong việc tạo điều kiện và thúc đẩy công việc làm ăn được thuận lợi Do đó, công ty phải giáo dục, tuyên truyền với nhân viên để họ hiểu, tự hào và quảng bá văn hóa đồng phục
4.3. Giải pháp về văn hóa ứng xử trong tổ chức
Giao tiếp nơi công cộng là một nghệ thuật Nó không chỉ kết hợp giữa
sự khéo léo trong giao tiếp mà là cả sự điều hòa trong bản thân mỗi người Tuy nhiên ở đây, đề xuất giải pháp về văn hóa ứng xử của FPT, thì ban lãnh đạo cần chỉnh chu, nghiêm túc tìm hiểu về văn hóa phản biện và thực hiện theo, cấp càng cao càng cần tìm hiểu kĩ và ứng xử đúng
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp
Trang 104.4. Giải pháp về văn hóa thẩm mỹ
FPT cần phải rút kinh nghiệm để mọi hoạt động, sự kiện sau này luôn được đảm bảo nằm trong khuôn khổ chung của quy định pháp luật, trong khuôn khổ chung của quy định pháp luật, trong khuôn khổ chung của văn hóa Việt Nam Thêm đó, các nhà quản lí phải có tiếng nói mạnh mẽ hơn nữa để hướng nhân viên của mình đến chân-thiện-mỹ, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc Sự nghiêm khắc lúc nào cũng có lợi Khi tiếp nhận ý kiến của công luận không nên quá bảo thủ, cần thẳng thắn nhận lỗi trước công chúng
Cần có những hình phạt thật nghiêm khắc đối với các cán bộ phụ trách các chương trình trong buổi lễ đó để làm bài học răn đe cho những cán bộ, nhân viên FPT
4.5. Giải pháp về văn hóa giáo dục
Đại học FPT cần có những biện pháp xiết chặt trong chương trình quản
lí quỹ học “Cùng bạn đầu tư”, cũng như đầu vào của trường để đảm bảo nguồn quỹ được lâu dài Và chương trình học cũng cần được xem xét chi phí hợp lí để vừa đảm bảo khả năng học tập vừa không quá cao về chi phí, như vậy sẽ giảm được áp lực học phí đối với những sinh viên thực sự muốn theo học và cống hiến cho FPT
8
Chuyên đề thực tập Tốt nghiệp