1.1 Trước tiên tìm hiểu về cơ sở lý luận: a, Kế thừa truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc Trải qua hàng ngàn năm dựng nước giữ nước, dân tộc Việt Nam đã bồi đắp nên nhiều giá trị vă
Trang 1BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 5Môn : Tư tưởng Hồ Chí Minh
Lớp: 118_37Gv: Cô Nguyễn Thùy Linh
Trang 2Chương 5: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc và đoàn kếtquốc tế
Nhóm 5 trình bày về phần 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc Phần 1 gồm cơ sở, nội dung và vận dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết
1 Cơ sở hình thành bao gồm: cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn
1.1 Trước tiên tìm hiểu về cơ sở lý luận:
a, Kế thừa truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc
Trải qua hàng ngàn năm dựng nước giữ nước, dân tộc Việt Nam
đã bồi đắp nên nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp tạo nên cốt cách con người Việt Nam, một trong những cơ sở hình thành tư tưởng
Hồ Chí Minh về đại đoàn kết Tinh thần đoàn kết được thể hiện trong những truyền thuyết như Con Rồng cháu Tiên những người cùng dòng máu Việt, cùng mảnh đất Việt, gọi nhau bằng tiếng gọi " đồng bào" Tình yên thương, đùm bọc những người xung quanh chính là cội nguồn của sự đoàn kết, tạo nên sức mạnh của dân tộc Tinh thần đoàn kết còn được thể hiện qua những câu ca dao, tục ngữ như:
Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng
Một cây làm chẳng nên non,
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
Qua đó ta thấy được tinh thần đoàn kết đã trở thành đức tính, lẽ sống, tình cảm tự nhiên của mỗi con người Việt Nam Vận mệnh của
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 3mỗi cá nhân gắn chặt với vận mệnh của cộng đồng, sự sống còn và phát triển của dân tộc
b, Kế thừa và phát triển những giá trị nhân văn của văn hóa nhân loại Đông- Tây
+ Phật giáo: Trong kinh Bát Đại Niết Bàn, đức Phật dạy:
“Này các Tỷ-kheo, khi nào chúng Tỷ-kheo tụ hợp trong niệm đoàn kết, giải tán trong niệm đoàn kết, và làm việc tăng trong niệm đoàn kết, thời này các Tỷ-kheo, chúng Tỷ-kheo sẽ được cường thịnh, không bị suy giảm”.
Theo đạo Phật, đoàn kết phải xuất phát từ nội tâm, từ lòng chân thật Nếu đoàn kết không xuất phát từ nội tâm thì nó không tồn tại được lâu Khi chúng tăng tụ hợp, giải tán và làm việc trong niệm đoàn kết thì đượccực thịnh là vì mọi người cùng chung một tấm lòng, cùng hoan hỷ và tôntrọng những quyết định chung của tập thể thì Tăng đoàn sẽ được phát triển và tồn tại đúng theo tinh thần pháp và luật của đức Phật mà không
có một thế lực nào từ bên ngoài phá hủy được
- Phương Tây: Bác đã học được tư tưởng, phong cách dân chủ
phương Tây, khai thác tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, chủ nghĩa nhân văn từ các triết gia tư sản trong Thế kỷ ánh sáng
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 4c, Kế thừa và phát triển các quan điểm về đoàn kết lực lượng trong CMXHCN của CN Mác- Lênin
Trong học phần Những Nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin
ta đã được tìm hiểu về vai trò của quần chúng nhân dân đó cũng chính là
cơ sở xây dựng tinh thần đoàn kết:
● Quần chúng nhân dân là lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội
● Quần chúng là lực lượng cơ bản của các cuộc cách mạng xã hội
● Quần chúng nhân dân là lực lượng sáng tạo, bảo tồn các giá trị văn hóa trong xã hội
Có thể nói những quan điểm đoàn kết trong học thuyết Mác - Lênin
là cơ sở tư tưởng lý luận quan trọng nhất, bởi nó không chỉ trang bị thế giới quan, phương pháp luận, mà còn chỉ ra những phương hướng
rõ ràng trong quá trình thực hiện đoàn kết
Kinh nghiệm từ cách mạng thế giới:
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 5+ CM Mỹ 1776, CM tư sản Pháp 1789 và vô sản đã đưa đến vấn đểchủ chốt là “ Dân chúng công nông là gốc cách mạng Cách mạng thì
có tổ chức rất vững bền mới thành công Đàn bà trẻ con cũng giúp làm việc cách mạng được nhiều Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại”
+ Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 là minh chứng cho tính đúng đắn của tư tưởng đoàn kết trong học thuyết Mac - Lênin Cách mạng Nga chỉ ra rằng cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, nhân dân là người làm nên lịch sử Liên minh Công- Nông làm Cách mạng giành Chính quyền và bảo vệ chính quyền non trẻ, xây dựng đất nước theo con đường XHCN
2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
2.1 Vai trò của đại đoàn kết đân tộc trong sự nghiệp Cách mạng
a Đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược quyết định thành công của Cách mạng
Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, trong thời đại mới, để đánh bại các thế lực
đế quốc thực dân nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giảiphóng con người, nếu chỉ có tinh thần yêu nước thì chưa đủ; cách mạng muốn thành công và thành công đến nơi, phải tập hợp được tất
cả mọi lực lượng có thể tập hợp, xây dựng được khối đại đoàn kết dântộc bền vững
⇨ Chính vì vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh , đại đoàn kết dân tộc làvấn đề có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, nhất quán và lâu dài, xuyên suốt tiến trình Cách mạng
Để quy tụ được mọi lực lượng vào khối đại đoàn kết toàn dân cần phải có chính sách và phương pháp phù hợp với từng đối tượng Trong từng thời kì, từng giai đoạn cach mạng, trước những yêu cầu
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 6và nhiệm vụ khác nhau, chính sach và phương pháp tập hợp có thể và cần thiết phải điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng khác nhau, đại đoàn kết dân tộc phải luôn luôn được nhận thức là vấn đề sống còn, quyết định thành bại của cách mạng.
Nhờ tư tưởng nhất quán và chính sách mặt trận đúng đắn, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc, đưa CM Việt Nam giành được nhiều thắng lợi to lớn
● Phải kể đến tinh thần đoàn kết của dân ta trong mặt trận Việt Minh,nhân dân ta đã làm Cách mạng Tháng Tám thành công, lập nên nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa và trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Để phát huy tối đa sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước, của tinh thần dân tộc, thì một trong những quyết định quan trọng nhất, trực tiếp liên quan đến việc củng cố khối đoàn kết dân tộc, chuẩn bị lực lượng cho cuộc vùng lên tự giải phóng, chính là quyết định thành lập mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng Minh (Việt Minh).Sự ra đời, phát triển của mặt trận Việt Minh không chỉ trở thành hạt nhân quy tụ sức mạnh đoàn
● Đoàn kết trong mặt trận Liên Việt, nhân dân ta đã kháng chiến thắng lợi, lập lại hòa bình ở Đông Dương, hoàn toàn giải phóng miền Bắc
● Đoàn kết trong mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhân dân ta đã giành được thắng lợi trong công cuộc khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa và trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc
Vì vậy Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Chính sách mặt trận là một chính sách rất quan trọng Công tác mặt trận là một công tác rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng Trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, mặt
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 7trận dân tộc thống nhất vẫn là một trong những lực lượng to lớn của cách mạng Việt Nam.” Người khẳng định “Đoàn kết là sức mạnh thenchốt của thành côn, đoàn kết là mẹ, điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ
ra con cháu đều tốt.”
Hình ảnh trên slide là hình ảnh về cuộc Cách mạng tháng Tám thành công
Hình ảnh tiếp theo là hình ảnh Bác Hồ cùng mọi người ra sức lao động sản xuất
Cuối cùng là hình ảnh về công cuộc khôi phục kinh tế cải tạo xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc
Hồ Chí Minh đã viết rất nhiều lần luận điểm “Đoàn kết làm ra sức mạnh”
Người viết: “đoàn kết là sức mạnh của chúng ta Đoàn kết chặt chẽ, thì chúng ta nhất định có thể khắc phục mọi khó khăn, phát riển mọi thuận lợi và làm tròn nhiệm vụ nhân dân giao phó”; “Đoàn kết là một lực lượng vô định của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”; “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”…
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công!”
Theo quan điểm của Người thì đoàn kết ở đây không chỉ là đoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc mà đó còn là đoàn kết thế giới để giành được những thắng lợi nhất định.Đoàn kết dẫn đến những thành công vang dội không chỉ cho riêng dân tộc mà cho cả thế giới Luận diểm của Người được hình thành trên cơ sở về tinh thần yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng dân tộc của dân tộc Việt Nam, đại đoàn
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 8kết đã hình thành và củng cố trong lịch sử tạo thành một truyền thống bền vững thấm sâu vào tư tưởng của mỗi con người Việt Nam.
Bác đã sáng tác ra bài thơ Việt Nam độc lập
“Việt Nam độc lập” thổi kèn loa
Kêu gọi nhân dân trẻ lẫn già
Đoàn kết vững bền như khối sắt
Để cùng nhau cứu nước Nam ta!
Bài thơ này đặt dưới bức tranh cổ động cho báo Việt Nam độc lập do Nguyễn Ái Quốc vẽ, in trên báo Việt Nam độc lập số 103, ngày ngày 21/8/1941 Mục đích của Việt Nam độc lập được nói rõ: “cốt làm cho dân ta hết nghèo, biết các việc, biết đoàn kết, đặng đánh Tây, đánh Nhật, làm cho Việt Nam độc lập bình đẳng tự do”
b Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của dân tộc
Tư tưởng HCM đã đúc kết thành 3 luận điểm:
1.Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng
2 Là nhiệm vụ hàng đầu của mọi giai đoạn Cách mạng
3 Là nhiệm vụ hàng đầu của dân tộc
Thứ nhất: đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng
Trong lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam ngày 3-1951 HCM đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc:
3-‘’Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: Đoàn kết toàn dân, phụng sự tổ quốc ‘’
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 9Để thực hiện mục tiêu này Bác thường xuyên nhắc nhở cán bộ đảng viên phải thấm nhuần quan điểm quần chúng, phải lấy dân làm gốc; phải gần gũi quần chúng, lắng nghe ý kiến quần chúng; phải vận động
tổ chức giáo dục quần chúng; phải thấm nhần lời dạy “dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong “
Đó là bài học HCM rút ra từ lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta
Thứ hai: Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của mọi giai đoạn Cách mạng
Nhiệm vụ này là nhấn mạnh tới vai trò của thực lực cách mạng Cách mạng muốn thành công nếu chỉ có đường lối đúng đắn thì chưa đủ,
mà trên cơ sở đường lối đúng, Đảng phải cụ thể hóa thành những mụctiêu, nhiệm vụ và phương pháp Cách mạng phù hợp với từng giai đoạn lịch sử từ đó lôi kéo tập hợp quần chúng, tạo thực lực cho cách mạng, thực lực đó chình là khối đại đoàn kết toàn dân
Năm 1963 khi nói chuyện với cán bộ tuyên truyền và huấn luyện miền núi về Cách mạng XHCN Bác đã chỉ rõ :“Trước Cách mạng Tháng Tám và chong cuộc kháng chiến thì nhiệm vụ tuyên huấn là làm sao cho đồng bào các dân tộc hiểu được mấy việc : Một là đoàn kết Hai là làm cách mạng hay kháng chiến để đòi độc lập Chỉ đơn giản thế thôi Bây giờ mục đích của tuyên truyền huấn luyện là: Một
là đoàn kết Hai là xây dựng CNXH Ba là đấu tranh thống nhất nước nhà “
Thứ ba: Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của dân tộc
Vì Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, phải do quần chúng, vì quần chúng.Từ phong trào đấu tranh và xây dựng xã hội mới tốt đẹp dẫn đến nảy sinh nhu cầu khách quan về đoàn kết, hợp tác.Và từ đó
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 10Đảng có nhiệm vụ thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những nhhu cầu, đòi hỏi khách quan, tự phát đó thành nhu cầu tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sứcmạnh tổng hợp to lớn để hoàn thành các mục tiêu cách mạng
2.2 LỰC LƯỢNG ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
Tư tưởng HCM về đại đoàn kết toàn dân có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.Như phần thuyết trình trước chúng ta đã thấy được vai trò quan trọng của ĐĐKDT Trong nội dung phần này chúng ta cùng nhau tìm hiểu về lực lượng
ĐĐKDT
Trong phần lực lượng ĐĐKDT có 2 nội dung chính:
● ĐĐKDT là đại đoàn kết toàn dân
● Điều kiện thực hiện ĐĐKDT
a) Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân
Đứng trên lập trường giai cấp công nhân và quan điểm quần chúng, HCM đã đề cập vấn đề DÂN và NHÂN DÂN một cách rõ ràng, toàn diện, có sức thuyết phục, thu phục lòng người Là mỗi con người VN
từ già trẻ, gái trai từ khi còn nhỏ chúng ta đã được ông bà ta kể cho nghe về truyền thuyết “con Rồng cháu Tiên” Mỗi chúng ta đều rất tự hào về cội nguồn của dân tộc ta DÂN theo quan điểm HCM cũng được khái niệm có biên độ rộng lớn chỉ “mọi con dân VN” “mỗi con rồng cháu tiên” là đồng bào, là anh em một nhà, không phân biệt dân tộc đa số hay thiểu số, có tín ngưỡng hay không tín ngưỡng, không phân biệt già trẻ, giá trai, giàu nghèo, quý tiện Chỉ trừ bọn bán nước
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 11hại dân đi ngược lại lợi ích dân tộc.Nội hàm khái niệm ĐĐKDT trong
tư tưởng HCM rất phong phú nó bao gồm nhiều tầng nhiều cấp độ Như Bác đã nhiều lần nói: “ĐK của ta không những rộng rãi mà còn
đk lâu dài Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập Tổ quốc, ta còn phải đk để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức,
có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đk với họ”
Trích “toàn tập”, T.7, tr.438
Từ đây rút ra được kết luận:
+ Dân trong TTHCM vừa được hiểu với tư cách là mỗi con người
VN cụ thể, vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân( tri thức, nông dân, công nhân, tư sản), với những mối liên hệ giữa quákhứ và hiện tại
+ Khẳng định dân là chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân
+ Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân
Trong tập hợp các giai cấp và tầng lớp trong xã hội Người đặc biệt quan tâm đến giai cấp CÔNG NHÂN – giai cấp lãnh đạo Đảng cộng sản VN, lãnh đạo CM VN Người chỉ rõ trong quá trình xây dựng khối DĐKTD phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân nhưng cũng không được bỏ sót bất cứ lực lượng nào chỉ cần lực
lượng đó có lòng trung thành và sẵn sàng phục vụ Tổ quốc
Qua đây ta thấy rằng HCM có một cái nhìn vừa bao quát vừa cụ thể
về lực lượng đại đoàn kết dt đó là toàn dân “dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” hay ta càng thấm nhuần câu tục ngữ : Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Tiểu luận Tư tưởng HCM
Trang 12Đó là tầm nhìn xa trông rộng của Người nhưng để xây dựng khối đại đoàn kết đó ta cần có những điều kiện cụ thể sau:
b) Điều kiện thực hiện đại đoàn kết dân tộc:
+ Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc phải kế thừa truyền thống yêu nước – nhân nghĩa – đoàn kết của dân tộc:
Bác Hồ đã từng nói: ‘ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn
chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.’ Đây là đoạn trích trong tác
phẩm Lòng yêu nước của nhân dân ta, nó đã in hằn trong kí ức của
mỗi người dân VN một kí ức vẻ vang mà khi nhắc đến chúng ta đều
vô cùng tự hào Không cần phải đưa ra dẫn chứng rõ ràng lịch sử
4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta từ thời các vua Hùngdựng nước tới Bà Trưng, bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung đã khẳng định được truyền thống yêu nước tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta mà không ai có thể chối cãi được Truyền thống đó là cội nguồn sức mạnh vô địch để cả dân tộc chiến đấu và chiến thắng mọi thiên tai địch họa, làm cho đất nước được trường tồn, bản sắc dân tộc được giữ vững Thật đúng như câu :
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công”
+ Xây dựng đại đoàn kết dân tộc phải có lòng khoan dung, độ lượng với con người:
Trên thế giới này không gì là hoàn hảo, tuyệt đối cả Mỗi con người mỗi cộng đồng người đều có những ưu-khuyết điểm, có những mặt tốt-xấu Cho nên, vì lợi ích của Tổ quốc Cách mạng phải có lòng
Tiểu luận Tư tưởng HCM