Quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường vũ trọng phụng, quận thanh xuân, thành phố hà nội (tóm tắt)

ĐÀO XUÂN NGHĨA QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VŨ TRỌNG PHỤNG, QUẬN THÀNH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH Hà Nội - 2023 ---..

ĐÀO XUÂN NGHĨA

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN

TUYẾN ĐƯỜNG VŨ TRỌNG PHỤNG, QUẬN THÀNH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2023

-

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số ngành: 8580106

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS LÊ THỊ ÁI THƠ

XÁC NHẬN

CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2023

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, với lòng kính trọng

và biết ơn sâu sắc, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn tới:

TS Lê Thị Ái Thơ là người hướng dẫn khoa học có trình độ cao và kinh nghiệm đã hướng dẫn tác giả tận tình, trách nhiệm, khoa học và hiệu quả

Tập thể các thầy, cô giáo là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng với các GS., PGS., TS đang công tác trong ngành đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu về chuyên ngành Quản lý đô thị và công trình trong suốt thời gian tác giả học tập tại trường

Tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới Sở quy hoạch kiến trúc TP Hà Nội, Phòng quản lý đô thị thị quận Thanh Xuân, công ty Cổ phân tư vấn đầu tư xây dựng LineZone Việt Nam, hỗ trợ cung cấp thông tin và các tài liệu phục vụ nghiên cứu để tác giả hoàn thành nghiên cứu Luận văn

Cảm ơn tới bạn bè và đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ và động viên tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sỹ Quản lý đô thị và công trình

Do điều kiện khó khăn thiên tai dịch bệnh trong suốt quá trình học tập, thời gian hạn chế nên nội dung Luận văn cũng không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự tham gia đóng góp những ý kiến quý báu của Hội đồng khoa học Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng các thầy cô trực tiếp phản biện để nội dung Luận văn được hoàn thiện tốt nhất, nội dung nghiên cứu Luận văn có tính thực tiễn cao, góp phần cải thiện công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan cho các khu

đô thị mới

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng năm 2023

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đào Xuân Nghĩa

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khóa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và

có nguồn gốc rõ ràng

Hà Nội, tháng năm 2023

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đào Xuân Nghĩa

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục kí hiệu các chữ viết tắt

Danh mục các hình ảnh

PHẦN MỞ ĐẦU 6

• Lý do nghiên cứu đề tài 6

• Mục đích nghiên cứu 7

• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

• Phương pháp nghiên cứu 8

• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 8

• Các khái niệm 8

• Cấu trúc luận văn 10

PHẦN NỘI DUNG 11

CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VŨ TRỌNG PHỤNG, QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 11

1.1 Khái quát về Quận Thanh Xuân 11

1.1.1 Giới thiệu quận Thanh Xuân 11

1.1.2 Công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan quận Thanh Xuân 12 1.2 Khái quát về tuyến đường Vũ Trọng Phụng 13

1.2.1 Vị trí tuyến đường 13

1.2.2 Tầm quan trọng của tuyến đường 15

1.3 Hiện trạng không gian, kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường Vũ Trọng Phụng 16

1.3.1 Hiện trạng không gian tuyến đường 16

1.3.2 Hiện trạng kiến trúc cảnh quan 21

1.4 Thực trạng công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường

Vũ Trọng Phụng 33

1.4.1 Thực trạng công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 33

1.4.2 Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý 35

1.4.3 Công tác thanh tra kiểm tra 39

1.4.4 Vai trò của cộng đồng 39

1.5 Những vấn đề tồn tại cần nghiên cứu 41

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VŨ TRỌNG PHỤNG, QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 42

2.1 Cơ sở lý thuyết quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 42

2.1.1 Lý thuyết về không gian, kiến trúc cảnh quan trục đường trên thế giới 42 2.1.2 Lý thuyết không gian, kiến trúc cảnh quan đô thị 42

2.1.3 Lý luận về không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường 47

2.1.4 Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan trên tuyến đường 50

2.2 Cơ sở pháp lý quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường 51

2.2.1 Hệ thống cơ sở pháp lý 51

2.2.2 Các tiêu chuẩn, quy chuẩn có liên quan 54

2.3 Các đồ án Quy hoạch liên quan đến tuyến đường 56

2.4 Các bài học kinh nghiệm 58

2.4.1 Kinh nghiệm quản lý đô thị của một số nước trên thế giới 58

2.3.3 Bài học kinh nghiệm 60

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VŨ TRỌNG PHỤNG, QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 63

3.1 Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 63

3.1.1 Quan điểm 63

3.1.2 Mục tiêu 64

3.1.3 Nguyên tắc 64

3.2 Đề xuất giải pháp quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan 65

3.2.1 Xây dựng các tiêu chí quản lý 65

3.2.2 Giải pháp quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Vũ Trọng Phụng 67

3.2.3 Giải pháp quản lý đối với công trình đã xây dựng, cải tạo chỉnh trang 85 3.2.4 Giải pháp quản lý đối với công trình xây mới 87

3.2.5 Giải pháp quản lý cảnh quan môi trường 87

3.3 Hoàn thiện, bổ sung các cơ sở pháp lý 88

3.4 Đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách 89

3.5 Đề xuất giải pháp về hoàn thiện bộ máy quản lý 91

3.6 Các biện pháp cụ thể để nâng cao năng lực quản lý đô thị 92

3.7 Sự tham gia của cộng đồng 93

3.8 Ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 95

1 Kết luận 95

2 Kiến nghị 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97

DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Nội dung Trang

1 Hình 1.1 Bản đồ ranh giới và các đơn vị hành chính

2 Hình 1.2 Vị trí tuyến đường trong QHC thủ đô Hà Nội

3 Hình 1.3 Phạm vi nghiên cứu thiết kế đô thị 15

4 Hình 1.4 Hiện trạng Công an quận Thanh Xuân 17

5 Hình 1.5 Hiện trạng nhân chính 17

6 Hình 1.6 Hiện trạng tòa nhà Vinaconex 17

7 Hình 1.7 Hiện trạng tòa nhà Hapulico Complex 17

8 Hình 1.8 Hiện trạng các công trình nhà ở liền kề 18

9 Hình 1.9 Hiện trạng Trường THPT Nguyễn Tất Thành 18

10 Hình 1.10 Hiện trạng Trường THPT Hoàng Mai 18

11 Hình 1.11 Hiện trạng Miếu Cây đa 19

12 Hình 1.12 Bản đồ Quy hoạch sử dụng đất tuyến Vũ

22

17 Hình 1.17

Mặt đứng đường Vũ Trọng Phụng đoạn từ ngã ba Nguyễn Huy Tưởng tới ngã ba Ngụy Như - Kon Tum

23

18 Hình 1.18 Tỷ lệ tầng cao tuyến đường Vũ Trọng Phụng 24

19 Hình 1.19 Phân vị ngang tuyến phố 25

20 Hình 1.20 Phân vị đứng tuyến phố 25

21 Hình 1.21 Công trình công cộng , thương mại dịch vụ 26

22 Hình 1.22 Công trình văn hóa - giáo dục 26

23 Hình 1.23 Công trình trụ sở cơ quan 27

24 Hình 1.24 Hiện trạng kiến trúc mái 27

25 Hình 1.25 Cây canh hai bên đường 28

26 Hình 1.26 Hiện trạng bồn cây hai bên đường 28

27 Hình 1.27 Hai bên vỉa hè bị lấn chiếm 29

28 Hình 1.28 Bến xe bus trước cửa tòa nhà Vinaconex12

29 Hình 1.29 Trạm điển hai bên đường 31

30 Hình 1.30 Mạng lưới điện hai bên đường 31

STT

Hình vẽ,

sơ đồ, đồ

thị

Nội dung Trang

31 Hình 1.31 Biển quảng cáo hiện trạng trên tuyến đường

34 Hình 2.1 Lý luận hình ảnh đô thị của Kevin Lynch 44

35 Hình 2.2 Hình Minh họa về khối 46

36 Hình 2.3 Hình ảnh không gian đô thị 48

37 Hình 2.4 Hình ảnh cảnh quan đô thị 49

38 Hình 2.5 Hình ảnh kiến trúc đô thị 50

39 Hình 2.6 Sơ đồ hệ thống các cơ sở quản lý KTCQ 56

40 Hình 2.7 Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội 56

41 Hình 2.8 Quy hoạch phân khu H2-2 57

42 Hình 2.9 Thiết kế đô thị hai bên tuyến đường Vũ

43 Hình 2.10 Hình Tuyến đường Bạch Đằng – Đà Nẵng 60

44 Hình 3.1 Phân vùng không gian chức năng 69

45 Hình 3.2 Hình ảnh minh họa mẫu nhà phố khuyến

46 Hình 3.3 Hình ảnh minh họa tông màu công trình 72

48 Hình 3.5 Hình ảnh mặt tiền tuyến sau khi cải tạo 75

49 Hình 3.6 Hình ảnh vùng không gian chức năng công

52 Hình 3.9 Đề xuất các loại cây trên tuyến phố Vũ trọng

Phụng cây dó bầu(trầm hương) 80

53 Hình 3.10 Mặt cắt ngang đoạn từ Nguyễn Huy Tưởng

đến Ngụy Như Kon Tum 81

54 Hình 3.11 Mặt cắt ngang đoạn từ Nguyễn Huy Tưởng

55 Hình 3.12 Hình ảnh minh họa về vật liệu lát viả hè và

cách lát tạo hiệu quả thẩm mỹ 83

56 Hình 3.13 Minh họa bố trí các biển báo, biển chỉ dẫn 84

57 Hình 3.14 Minh họa lối đi bộ, lối đi xe đạp,lối đi cho

58 Hình 3.15 Minh họa nhà vệ sinh công cộng 85

59 Hình 3.15 Hình ảnh Sơ đồ phân cấp tổ quản lý các hoạt

động xây dựng trên đường các tuyến phố 91

PHẦN MỞ ĐẦU

• Lý do nghiên cứu đề tài

Từ năm 1954 Hà Nội đã qua 4 lần điều chỉnh địa giới và 7 lần phê duyệt Quy hoạch chung, mỗi quy hoạch chung đều xác định định hướng phát triển đô thị gắn với kiến trúc cảnh quan và mạng lưới kết cấu hạ tầng phù hợp từng thời kỳ phát triển KT-XH

Năm 1998, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 108/1998/QĐ-TTg ngày 20/6/1998 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2020, định hướng phát triển đô thị chủ yếu về phía Tây, phía Bắc và một phần phía Nam, trong đó tập trung chủ yếu vào khu vực phía Tây Thủ đô Hà Nội

Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội (năm 1998) định hướng phát triển hệ thống giao thông đồng bộ với kiến trúc cảnh quan tạo lập hệ thống giao thông quan trọng của Thủ đô Hà Nội, xác định có 3 tuyến đường vành đai, cải tạo, mở rộng các tuyến hướng tâm và nâng cấp, liên kết các trục đường trong nội đô

Năm 2008, Thủ đô Hà Nội mở rộng địa giới hành chính rộng gấp 3,6 lần gồm: Thủ đô Hà Nội cũ, toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và 4 xã của huyện Lương Sơn (Hòa Bình) Với tổng diện tích của Thủ đô mới hơn 3.344 km2, dân số khoảng 6,2 triệu người Sau hơn 2 năm nghiên cứu và chỉnh sửa quy hoạch chung, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 21259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 Đây là cơ hội để Thủ đô phát triển đồng bộ song cũng là thách thức trong kết nối kết cấu kỹ thuật cũ của Hà Nội với Hà Tây, Mê Linh,

Để hỗ trợ cho các đường vành đai và tăng kết nối cho hạ tầng kĩ thuật, Hà Nội đã có phương hướng cải tạo vào nâng cấp nhiều tuyến đường có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu giao thông và xây dựng phát triển đô thị ở phía tây Nam thành phố

Trong đó có tuyến đường Vũ Trọng Phụng, kết nối tuyến đường Ngụy Như Kon Tum và trục đường Nguyễn Trãi Thành phố đã mở rộng tuyến đường Vũ Trọng Phụng để đáp ứng cho mật độ, lưu lượng giao thông lớn, áp lực từ các tòa chung cư

và người dân của phường Thanh Xuân Trung, phường Nhân Chính đổ ra đường Nguyễn Trãi Sau khi cải tạo tuyến đường vẫn còn nhiều bất cập về kiến trúc cảnh quan hai bên đường

Với những yêu cầu nêu trên, việc nghiên cứu quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Vũ Trọng Phụng đã và đang là yêu cầu bức thiết chung của thành phố Hà Nội với yêu cầu quản lý hiệu quả có kế thừa, đổi mới và tuân thủ định hướng của Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 và yêu cầu về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan, xây dựng đô thị được xác định trong luật Thủ đô có hiệu lực từ 1/7/2013

Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường Vũ Trọng Phụng để giải quyết yêu cầu nêu trên

• Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến phố nhằm bảo đảm, giữ gìn không gian kiến trúc cảnh quan đặc trưng của tuyến phố, phù hợp Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội, góp phần hình thành diện mạo đô thị hiện đại của khu vực phía Tây trung tâm Hà Nội

• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường Vũ Trọng Phụng, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

+ Quy mô nghiên cứu:

Chiều dài trục đường khoảng 789 m

• Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát hiện trạng để thu thập thông tin, hình ảnh kiến trúc, cảnh quan hai bên tuyến đường Vũ trọng Phụng thuộc địa bàn quận Thanh Xuân

- Phương pháp thống kê và xử lý số liệu, kểt quả khảo sát

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân chia tổng thể của đối tượng nghiên cứu thành những bộ phận, những mặt, những yếu tố cấu thành để nghiên cứu, phát hiện ra tửng thuộc tính và bản chất của từng yếu tố đó

- Phương pháp chuyên gia

+ Là tài liệu tham khảo cho công tác thiết kế đô thị trên tuyến đường Vũ Trọng Phụng và tuyến đường khác của Thủ đô nói chung

- Ý nghĩa thực tiễn:

+ Đề xuất các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường

để chính quyền địa phương, cơ quan quản lý tham khảo nâng cao hiệu quả quản lý cho tuyến đường Vũ Trọng Phụng và tham khảo cho các trục đường tương tự trên địa bàn Thành phố

+ Làm cơ sở tham khảo để quản lý các dự án đầu tư, quản lý xây dựng không gian kiến trúc cảnh quan trên tuyến đường Vũ Trọng Phụng theo quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc

• Các khái niệm

- Kiến trúc đô thị (điều 3 Luật Quy hoạch đô thị 2009): Kiến trúc đô thị là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị 21

- Không gian đô thị (điều 3 Luật Quy hoạch đô thị 2009) là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị, cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị 21

- Kiến trúc cảnh quan: là một trong những dạng hoạt động kiến trúc của con người nhằm đáp ứng các yêu cầu về thẩm mỹ, tạo lập một môi trường hài hòa bao quanh con người, có ý nghĩa sử dụng và tư tưởng nhất định Kiến trúc cảnh quan là một môn khoa học tổng hợp, liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhau (quy hoạch không gian, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc công trình, điêu khắc, hội họa…) nhằm giải quyết những vấn đề tổ chức môi trường nghỉ ngơi – giải trí, thiết lập và cải thiện môi sinh, bảo vệ môi trường, tổ chức nghệ thuật kiến trúc Kiến trúc cảnh quan là hoạt động định hướng của con người tác động vào môi trường nhân tạo, tạo nên sự tổng hòa giữa chúng Đô thị hóa phát triển kéo theo sự gia tăng đất xây dựng, đẩy dần thiên nhiên xa rời con người, gây nên sự rối lọa sinh thái, ô nhiễm môi trường Bởi vậy kiến trúc cảnh quan nghiên cứu tổng thể từ phạm bi vùng, miền đến giới hạn nhỏ hẹp của môi trường bao quanh con người có lợi cho sự sống, phù hợp sinh thái phát triển (eco-development) mang lại mối quan hệ tổng hòa giữa thiên nhiên – con người – kiến trúc

- Quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị:

+ Quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị là một trong những nội dung của công tác quản lý quy hoạch xây dựng đô thị góp phần tạo lập hình ảnh cấu trúc không gian đô thị, kết hợp hài hòa giữa các thành phần thiên nhiên và nhân tạo của kiến trúc cảnh quan nhằm xác lập trật tự đô thị và nâng cao chất lượng sống đô thị

+ Quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường là toàn bộ các hoạt động quản lý nhằm tạo lập các không gian công cộng, cảnh quan tuyến phố hài hòa và nâng cao chất lượng môi trường đô thị; các công trình đảm bảo khoảng lùi theo quy định, chiều cao công trình, khối đế công trình, mái nhà, chiều cao và độvươn của ô văng tầng 1, các phân vị đứng, ngang, độ đặc rỗng, bố trí cửa sổ, cửa đi về phía mặt phố đảm bảo tính liên tục, hài hòa cho kiến trúc toàn tuyến