Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa

Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa Bài 3 lịch sử 9 Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa

Tuần dạy :4

Tiết PPCT: 4

Ngày dạy:

Chương II : CÁC NƯỚC Á PHI MĨ LA -TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

Bài 3 : QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA.

1 M ụ c tiêu :

1.1 Kiến thức:

- Hs biết được các vấn đề chủ yếu của tình hình chung ở các nước Á, Phi, Mĩ La Tinh

- Quá trình đấu tranh giành độc lập và sự phát triển, hợp tác sau khi giành được độc lập 1.2 Kĩ năng:

-Hs thực hiện được: Rèn cho học sinh phương pháp tư duy logic khái quát, tổng hợp, phân tích các sự kiện lịch sử

- HS thực hiện kĩ năng sử dụng bản đồ

1.3 Thái độ:

- Học sinh thấy được quá trình đấu tranh kiên cường anh dũng để giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La Tinh

- Chúng ta cần tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nước Châu Á, Phi,

Mĩ La Tinh để chống kẻ thù chung là CNĐQ thực dân

- Nâng cao lòng tự hào dân tộc vì trong nửa sau TK XX chúng ta sẽ đánh thắng 2 đế quốc lớn mạnh là Pháp và Mĩ Đó là nguồn cổ vũ lớn lao đối với các dân tộc bị áp bức đang

đấu tranh cho độc lập dân tộc.(Giáo dục môi trường)

2 N

ộ i dung h ọ c t ậ p:

Phong trào đấu tranh ở Á, Phi , Mỹ la tinh

3 Chu ẩ n b ị :

3.1.Giáo viên:Bản đồ thế giới

3.2 Học sinh: Tập bài học, vở bài tập, SGK.

4 T ổ ch ứ c các ho ạ t độ ng h ọ c t ậ p :

4.1 Ổn định tổ chức : 1’

kiểm tra sĩ số

9A1 9A2 9A3 9A4 9A5

4.2.Kiểm tra mi ệ ng : 4’

Câu 1: Nêu hoàn cảnh nội dung kết quả của công cuộc cải tổ ở Liên Xô ?(10đ)

Hoàn cảnh :-Tháng 3-1985 nhà nước Xô Viết tiến hành công cuộc cải tổ,nhằm khắc phục

sai lầm thiếu sót,đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng và xây dựng CNXH

Nội dung: Về chính trị :Đa nguyên về chính trị,xoá bỏ chế độ một Đảng,tuyên bố dân chủ “công khai” mọi mặt

+Về kinh tế :Có nhiểu phương án nhưng chưa thực hiện được gì, kinh tế tiếp tục giảm sút dẫn đến bất ổn về chính trị,xã hội

+Xã hội :Bãi công,nhiều nước cộng hoà đòi li khai,thành lập những quốc gia độc lập,các thế lực chống đối ráo riết

Kết quả:-Ngày 19/8/1991 cuộc đảo chính không thành gây ra hậu quả nghiêm trọng

- Cải tổ không thành công

-Đảng CS Liên Xô bị đình chỉ hoạt động

- 11 nước Cộng hòa ly khai – Liên Xô bị sụp đổ sau 74 năm tồn tại

- CNXH Liên Xô bị sụp đổ

Câu 2: Quá trình giành độc lập ở các nước Á,Phi ,Mĩ –la-tinh từ sau chiến tranh thế giới thứ 2đến những năm 60 của thế kỉ XX được chia làm mấy giai đoạn?

Hs: gồm 3 giai đoạn

4.3 Giảng bài mới :

Giới thiệu bài: Sau chiến tranh thế giới thứ hai, cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc

diễn ra rất sôi nổi ở Châu Á, Phi, Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thực dân của CNĐQ tan rã từng mảnh lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn như thế nào, ta vào bài mới

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

Hoạt động 1: th ờ i gian 15’

Biết được một số nét chính về quá trình giành độc

lập ở các nước Á, Phi, Mĩ –la-tinh từ sau chiến tranh

thế giới thứ 2 đến những năm 60 của thế kỉ XX

GV:Nghe tin Nhật đầu hàng, nhân dân Đông Nam

Á đã làm gì?

-Các nước nổi dậy khởi nghĩa dành chính quyền thành

lập cách mạng

Gv:Như vậy phong trào đấu tranh được khởi đầu từ

những nước ĐNA…

GV:Tiêu biểu là những nước nào?

Hs : Nhân dân một số nước Đông Nam Á(là nơi

khởi đầu) đã đứng lên khởi nghĩa vũ trang giành độc

lập như:

+ Inđônêxia (17/8/1945)

+ Việt Nam (2/9/1945)

+ Lào (12/10/1945)

Giáo dục môi trường

Treo bản đồ thế giới (gọi HS nhận biết các nươc này

trên bản đồ)

?Sau đó phong trào lan sang các nước nào?

Hs: Lan sang Nam Á ,Bắc Phi,Mĩ latinh tiêu biểu là

Cu Ba

Gv giải thích thêm : Năm 1960, 17 nước Châu Phi

giành độc lập nên ta gọi là “Năm Châu Phi”

Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 15 (1960) đã

thông qua văn kiện “Tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn

toàn chủ nghĩa thực dân” trao trả độc lập cho các quốc

gia và dân tộc thuộc địa Năm 1963, Liên Hiệp Quốc

I/ GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX

* Châu Á :

-Phong trào đấu tranh được khởi đầu từ Đông Nam Á với những

thắng lợi trong các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền và tuyên bố độc lập như :

+ Inđônêxia (17/8/1945) + Việt Nam (2/9/1945) + Lào (12/10/1945)

-Phong trào lan sang Nam Á, Bắc Phi như :

+ Ấn Độ (1946 – 1950) + Ai Cập (1952)

+ Angiêri (1945 – 1962) +Năm 1960 là ‘Năm Châu Phi’ với 17 nước ở lục địa này tuyên bố độc lập

thông qua tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn toàn các hình

thức của chế độ phân biệt chủng tộc

?Em hãy nêu ngắn gọn phong trào đấu tranh của

nhân dân Cu Ba?

-Dưới sự lãnh đạo của Phi-đen-cax-tơ-rô

?Với phong trào đấu tranh sôi nổi của nhân dân tới

giữa những năm 1960 hệ thống thuộc địa của chủ

nghĩa đế quốc như thế nào?

GV

chốt lại : Giữa những năm 60 của TK XX hệ thống

thuộc địa của CNĐQ đã bị sụp đổ Năm 1967 hệ thống

thuộc địa chủ yếu chỉ còn ở vùng Nam Phi (5,2 triệu

km2 với 35 triệu dân),và các nước thuộc địa của Bồ

Đào Nha

GV : Kết hợp chỉ trên bản đồ thế giới các nước đã

giành được độc lập …

GV : chuyển ý sang phần II, hoạt động 2

Hoạt động 2 : thời gian 10’

Biết được nét chính về phong trào giành độc lập

của các nước Á,Phi,Mĩ –la-tinh từ giữa những năm

70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX:

?Hãy trình bày phong trào đấu tranh giải phóng

dân tộc trên thế giới (từ giữa những năm 60 đến

những năm 70 TK XX)?

Hs : Nét nổi bật trong giai đoạn này là nhân dân các

nước Ănggôla, Mô dăm bít, Ghinêbít xao lật đổ ách

thống trị của Bồ Đào Nha là thắng lợi quan trọng của

cách mạng Châu Phi

GV : yêu cầu học sinh xác định vị trí 3 nước

-Ngày 1.1.1959 cuộc cách mạng nhân dân thắng lợi ở Cu-ba

*Kết quả:

+Giữa những năm 60 Hệ thống thuộc địa CNĐQ cơ bản bị sụp đổ

II/ GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA TK XX:

- Phong trào giải phóng dân tộc ở Aênggôla, Môdămbích,Ghinêbítxao phát triển lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha,giành được độc lập

Ănggôla, Môdămbít, Ghinêbít xao trên bản đồ

Châu Phi (3HS lên xác định)

?Các thuộc địa của Bồ Đào Nha ở Châu Phi tan rã có

ý nghĩa gì ?

HS:Ý nghĩa: Là thắng lợi quan trọng của phong trào

giải phóng dân tộc ở Châu Phi

GV : chuyển ý sang phần III

Hoạt động 3 :Thời gian 10’

*Biết được nét chính về phong trào giành độc lập

của các nước Á,Phi,Mĩ-la-tinh từ giữa những năm

70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX.

GV:Từ cuối những năm 70 chủ nghĩa thực dân tồn tại

dưới hình thức nào ?

HS:Chế độ phân biệt chủng tộc ở Miền Nam Châu Phi

Giáo dục môi trường

GV : Em hãy trình bày phong trào đấu tranh giải

phóng dân tộc trên thế giới từ giữa những năm 70

đến giữa những năm 90 của TK XX ?

?Em hiểu chế độ phân biệt chủng tộc apacthai là gì ?

HS ;Chính Đảng của thiểu số người da trắng cầm

quyền ở Nam Phi cầm quyền từ năm 1948 là đối xử dã

man với người da đen ở Nam Phi và các dân tộc ở

Châu Á đến định cư(Aán Độ),nhà cầm quyền Nam Phi

ban bố trên 70 đạo luật phân biệt và đối xử tước

quyền làm người của dân da đen và da màu,quyền bóc

lột của người da trắng được ghi vào hiến pháp

GV minh họa thêm : Tháng 11/1993 với sự nhất trí

của 21 chính Đảng bản dự thảo hiến pháp cộng hòa

(1974-1975)

III/ GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA TK XX :

- Xóa bỏ được chế độ phân biệt chủng tộc Apacthai

- Các nước giành được chính quyền:

+ Rôđêdia (Dimbabuê) + Tây Nam Phi (Namibia ) + Cộng hòa Nam Phi

Nam Phi được thông qua, chấm dứt 341 năm tồn tại

chế độ Apac thai Tháng 9/1991 Ner xơn Man Đê La

trở thành tổng thống da đen đầu tiên của cộng hòa

Nam Phi, thắng lợi này có ý nghĩa quan trọng đánh

dấu sự tan rã của chế độ phân biệt chủng tộc đầy dã

man và bất công

?Em có nhận xét gì về hệ thống thuộc địa của chủ

nghĩa đế quốc từ năm 1945 đến giữa những năm 90

của thế kỉ XX

HS:Từ năm 1945-1990 hệ thống thuộc địa của CNĐQ

bị sụp đổ hoàn toàn

GV : Sau khi hệ thống thuộc địa bị sụp đổ nhiệm vụ

của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La Tinh là gì ?

Hs :Củng cố, xây dựng và phát triển đất nước khỏi sự

đói nghèo

GV minh họa thêm : Tình hình kinh tế các nước Á,

Phi, Mĩ La Tinh còn gặp nhiều khó khăn Nợ nước

ngoài chồng chất, khó có khả năng thanh toán

+ 1965: 38,1 tỉ USD

+ Những năm 80: 451 tỉ USD

+ Đầu những năm 90: 1300 tỉ USD

+ Công nghiệp và xuất khẩu của các nước này là

10 đến 12% của TG

+ Dân số chiếm 70% của TG

*Lập bảng niên biểu các nước tuyên bố độc lập đấu

tranh giải phóng dân tộc (giáo dục môi trường)

GV Sơ kết bài : Ba giai đoạn của phong trào giải

-Người da đen được quyền bầu cử và các quyền tự do dân chủ khác Đặc biệt là Cộng hoà Nam Phi-N.Man-đê-la được bầu làm tổng thống người da đen đầu tiên(1994)

`

phóng dân tộc và nội dung quan trọng nhất của mỗi

giai đoạn Từ những năm 90 của TK XX các dân tộc Á

Phi Mĩ La Tinh đã đập tan được hệ thống thuộc địa

của CNĐQ, thành lập hàng loạt nhà nước trẻ tuổi Đó

là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử làm thay đổi căn bản bộ

mặt của các nước Á, Phi, Mĩ La Tinh

* Liên hệ Việt Nam: trải qua 2 cuộc kháng chiến

chống Pháp và Mĩ

4.4.T ổ ng k ế t :3’

? Hãy trình bày phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới (từ giữa những năm 60 đến những năm 70 TK XX)?

Phong trào giải phóng dân tộc ở Aêng gôla, Môdămbích, Ghinêbítxao phát triển,lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha , giành được độc lập.(1974-1975)

-Em hãy nêu nhiệm vụ chủ yếu của các nước Châu Á, Phi, Mĩ La Tinh sau khi giành độc lập là gì ?

-Củng cố độc lập

-Xây dựng và phát triển đất nước tránh sự đói nghèo

4.5 Hướng dẫn học t p ập :2’

* Đ i v ơ i bài h c ới v ́i bài học ọc ơ ti t này: ̉ tiết này: ết này: : -Học bài theo tưng giai ̀ng giai đo n c a các nạn của các n ủa các n ươc Á, Phi, M la tinh́c Á, Phi, Mĩ la tinh ĩ la tinh

* Đ i v ơ i bài h c ti t ti p theo: ới v ́i bài học ọc ết này: ết này: i:

-Chuẩn bị Bài 4 : CÁC NƯỚC CHÂU Á

Tự học: Tình hình Châu Á trứơc và sau chiến tranh thế giới thứ 2 như nào?

Em hãy trình bày sự ra đời của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ?

4 Ph ụ l ụ c :