Luận văn thạc sĩ hubt công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố thanh hóa, tỉnh thanh hóa

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀNƯỚC CẤP HUYỆN 1.1 Những vấn đề cơ bản về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 1.1.1 Ngân sách nhà nước và chi NSNN cấp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

-ooo NGUYỄN THÙY DUNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI

THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành : TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Văn Hưng

Tài liệu luận văn Hubt

Hà Nội - 2018

Tài liệu luận văn Hubt

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệuđược sử dụng trong luận văn là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ

đề tài nghiên cứu khoa học nào Những kết quả nêu trong luận văn chưa được sử dụng trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả

Nguyễn Thùy Dung

Tài liệu luận văn Hubt

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 4

4 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu 4

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

6 Phương pháp nghiên cứu 5

7 Kết cấu luận văn 5

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN 6

1.1 Những vấn đề cơ bản về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 6

1.1.1 Ngân sách nhà nước và chi NSNN cấp huyện 6

1.1.2 Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 10

1.2 Nội dung quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 14

1.2.1 Quản lý lập dự toán chi NSNN 14

1.2.2 Quản lý chấp hành dự toán chi NSNN 18

1.2.3 Quản lý quyết toán và kiểm tra, kiểm soát chi NSNN 20

1.2.4 Quản lý kiểm tra, giám sát chi NSNN 22

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện 23

1.3.1 Nhân tố khách quan 23

1.3.2 Nhân tố chủ quan 24

1.4 Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước tại một số địa phương 26

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị 26

1.4.2 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa 27

1.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho TP Thanh Hóa 29

Kết luận Chương 1 31

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI TP THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA 32

2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 32

Tài liệu luận văn Hubt

2.1.1 Các đặc điểm tự nhiên 32

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 33

2.1.3 Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý chi NSNN TP Thanh Hóa 35

2.2 Thực trạng công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 38

2.2.1 Công tác quản lý lập dự toán chi NSNN 38

2.2.2 Công tác quản lý chấp hành dự toán chi NSNN 43

2.2.3 Công tác quản lý quyết toán chi NSNN 48

2.2.4 Công tác quản lý kiểm tra, kiểm soát chi NSNN 51

2.3 Đánh giá thực trạng công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa 54

2.3.1 Những kết quả chủ yếu 54

2.3.2 Một số hạn chế còn tồn tại 55

2.3.3 Nguyên nhân của tồn tại 57

Kết luận chương 2 59

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NSNN TẠI TP THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA 60

3.1 Định hướng phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu, nhiệm vụ quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.60 3.1.1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018 – 2013 60

3.1.2 Mục tiêu và nhiệm vụ quản lý chi NSNN tại TP Thanh Hóa 61

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2018 – 2023 62

3.2.1 Tăng cường công tác quản lý lập dự toán chi NSNN 62

3.2.2 Chú trọng công tác chấp hành dự toán chi NSNN 63

3.2.3 Hoàn thiện công tác quản lý quyết toán chi NSNN 65

3.2.4 Nâng cao hiệu quả công tác quản lý kiểm tra, kiểm soát chi NSNN 66

3.2.5 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức tài chính ngân sách 67

3.2.6 Các giải pháp hỗ trợ khác 70

3.3 Một số kiến nghị 73

3.3.1 Kiến nghị với trung ương 73

3.3.2 Kiến nghị với chính quyền tỉnh Thanh Hóa 73

Kết luận chương 3 75

KẾT LUẬN 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

Tài liệu luận văn Hubt

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Cơ cấu các ngành kinh tế 33

Bảng 2.2: Tình hình lập dự toán chi NSNN TP Thanh Hóa giai đoạn 2015 – 2017 39

Bảng 2.3: Tổng hợp chi NSNN TP Thanh Hóa giai đoạn 2015 – 2017 49

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Cơ cấu dự toán chi NSNN TP Thanh Hóa năm 2017 40

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu dự toán chi thường xuyên TP Thanh Hóa năm 2017 41

Biểu đồ 2.3: Chi đầu tư phát triển TP thanh hóa giai đoạn 2015 – 2017 44

Biểu đồ 2.4: Chi thường xuyên TP thanh hóa giai đoạn 2015 – 2017 46

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ Sơ đồ 2.1: Sơ đồ bộ máy phòng TC-KH TP Thanh Hóa 36

Sơ đồ 2.2: Sơ đồ bộ máy KBNN TP Thanh Hóa 37

Tài liệu luận văn Hubt

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngân sách huyện, thị xã, thành phố là một bộ phận cấu thành ngân sách nhà nước, là công cụ để chính quyền cấp huyện, thành phố thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách là đòi hỏi tất yếu, nhằm nâng cao hiệu quả và hiệu lực của công cụ này trong quản trị sự phát triển trên phạm vi quốc gia và địa phương

Những năm qua, công tác quản lý, điều hành chi NSNN TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã có những đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy sự phát triển KT-XH của địa phương Chi ngân sách ở TP Thanh Hóa được tổ chức quản lý chặt chẽ và theo đúng các quy định mới về phân cấp ngân sách và định mức phân bổ đã được ban hành Các ngành, các cấp đã triển khai tích cực, điều hành ngân sách bám sát dự toán được giao, đáp ứng các nhiệm vụ chi được giao trong dự toán Việc quản lý, kiểm tra, giám sát chi tiêu ngân sách được tăng cường, đảm bảo chi ngân sách tiết kiệm, hiệu quả, tuân thủ đúng chế độ, chính sách của trung ương, tỉnh đã ban hành

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý chi NSNN

TP Thanh Hóa vẫn còn một số hạn chế, tồn tại như việc phân bổ vốn đầu tư còn dàn trải, hiệu quả thấp; chi thường xuyên thường vượt dự toán, các quy định về thực hành tiết kiệm chống lãng phí chưa được chấp hành nghiêm túc gây lãng phí NSNN; trình độ, năng lực của cán bộ làm công tác tài chính còn yếu…Vì vậy, việc quản lý chi NSNN như thế nào để đảm bảo đạt được hiệu quả cao nhất, triệt để tiết kiệm, khắc phục tình trạng chi vượt dự toán, chi không đúng thẩm quyền, sai quy định của Luật NSNN đang là vấn đề được chính quyền địa phương hết sức coi trọng và quan tâm nhằm mục tiêu đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của TP Thanh Hóa.

Trước những yêu cầu thực tiễn nêu trên, tôi đã chọn đề tài: “Hoàn thiện

công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Thanh Hóa, tỉnh

Tài liệu luận văn Hubt

Thanh Hóa” để nghiên cứu trong luận văn này.

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài

Việc nghiên cứu hoạt động quản lý ngân sách nhà nước nói chung và ngân sách các cấp nói riêng ở nước ta trong những năm qua có rất nhiều công trình nghiên cứu Các vấn đề nghiên cứu bao trùm từ rất nhiều lĩnh vực trong quá trình quản lý ngân sách nhà nước, cũng như việc tổ chức và phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, có thể liệt kê một số công trình nghiên cứu sau:

- PGS.TS Trần Thị Lan Hương (2015) “Kinh nghiệm quản lý ngân sách của một số nước”, bài đăng trên Tạp chí Tài chính số 11 kỳ 1-2015 Bài viết đưa ra các phương thức quản lý NSNN tiên tiến: như quản lý chi tiêu NSNN theo kết quả đầu ra, quản lý ngân sách theo kế hoạch chi tiêu trung hạn Phương thức quản lý chi tiêu NSNN theo kết quả đầu ra đòi hỏi những thay đổi trong khuôn khổ pháp luật, thể chế, cách thức xây dựng và điều hành kế hoạch ngân sách.

- Luận án tiến sĩ của tác giả Tô Thiện Hiền (2012) tại Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM về Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tỉnh An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2020 Luận án đã tập trung phân tích hiện trạng quản lý NSNN tại tỉnh An Giang để đánh giá những mặt thành công và hạn chế để làm cơ sở cho những giải pháp hoàn thiện quản lý NSNN tại tỉnh An Giang.

- Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

về Hoàn thiện quản lý chi NSNN tại huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh của tác giả Trần Quang Đông (2014) Luận văn trên cơ sở đánh giá thực trạng đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện Thực hiện tốt công tác quản lý chi NSNN, đảm bảo chi ngân sách tiết kiệm, hiệu quả đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng cấp chính quyền, từng đơn vị góp phần hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ thúc đẩy huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh phát triển ngày càng nhanh

và bền vững

Tài liệu luận văn Hubt

- Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế của tác giả Phạm Thị Đào (2014)

“Hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại tỉnh Quảng Bình” Tác giả đã làm

rõ cơ sở lý luận về chi NSNN và quản lý chi NSNN; phân tích và đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên và quản lý chi đầu tư phát triển trên địa bàn tỉnh Quảng Bình vẫn còn những hạn chế trong việc phân cấp quản lý ngân sách, trong công tác quản lý chi NSNN Quản lý chi NSNN với việc thúc đẩy phát triển kinh tế trên địa bàn huyện cần hoản thiện về các cơ chế chính sách liên quan đến quản lý chi ngân sách đảm bảo sự phát triển ổn định, lành mạnh cả về kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn tỉnh

- Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế của tác giả Đỗ Thị Kim Dung (2014)

“Tăng cường quản lý NSNN cấp huyện trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc” Trong phần phân tích thực trạng, luận văn đã đánh giá thực trạng quản lý NSNN trên từng phương diện quản lý là lập kế hoạch và phân

bổ kế hoạch NSNN, khâu chấp hành dự toán NSNN, quyết toán NSNN, và cuối cùng là công tác thanh tra, kiểm tra NSNN Từ thực trạng phân tích, luận văn đưa ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của các hạn chế làm

cơ sở cho các đề xuất giải pháp góp phần hoàn thiện, nâng cao hiệu quản quản lý ngân sách trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới.

- Luận văn thạc sỹ kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN về

"Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương" của tác giả Nguyễn Văn Vạn (2014) Luận văn đã chỉ ra thực trạng chi thường xuyên NSNN nhà nước luôn chiếm một tỷ trọng rất cao trong tổng chi NSNN tại huyện Kinh Môn Trên cơ sở đó, luận văn đã đề ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại huyện Kinh Môn nhằm đạt mục tiêu đưa Kinh Môn trở thành thị xã vào năm 2015

- Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

về “Quản lý ngân sách nhà nước huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An” của tác giả Nguyễn Thanh Minh (2015) Luận văn nghiên cứu tình hình quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Con Cuông để chỉ ra một số hạn chế, tồn tại từ

Tài liệu luận văn Hubt

đó đề xuất giải pháp thực hiện các biện pháp hoàn thiện công tác quản lý thu chi ngân sách

Có thể nói các đề tài trên đã có đóng góp rất nhiều cho việc nghiên cứu

về hoạt động quản lý ngân sách nhà nước nói chung và quản lý chi ngân sách cấp huyện nói riêng Tuy nhiên, nghiên cứu trên trong bối cảnh thực trạng quản lý NSNN trên các địa bàn khác, chưa có công trình nào nghiên cứu về công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Kế thừa có chọn lọc những thành tựu của các tác giả đi trước, luận văn tập trung phân tích luận giải những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn đang đặt ra về công tác quản lý NSNN tại TP Thanh Hoá, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay.

3 Mục tiêu nghiên cứu

3.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, kết hợp với thực trạng công tác quản lý chi NSNN trên địa bàn, từ đó đưa ra các giải hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN, nhằm đáp ứng yêu cầu và mục tiêu phát triển kinh tế của TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn tới.

4 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý NSNN tại TP Thanh Hóa.

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Về mặt không gian: Trên địa bàn TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

- Về mặt thời gian: Thực trạng công tác quản lý NSNN của TP Thanh Hóa được nghiên cứu trong giai đoạn năm 2015 - 2017, phần phương hướng, giải

Tài liệu luận văn Hubt

pháp sẽ đề cập giai đoạn năm 2018-2023 và những năm tiếp theo.

- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản lý chi NSNN, tình hình thực hiện, những khó khăn trong việc quản lý, các giải pháp nhằm tăng cường quản lý chi NSNN tại TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Luận văn góp phần làm phong phú thêm cho tình hình nghiên cứu khoa học ở lĩnh vực chi NSNN và có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Cung cấp bài học kinh nghiệm về hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện cho các địa phương khác có điều kiện phát triển tương tự.

6 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng làm cơ sở phương pháp luận, qua đó có thể đánh giá các hiện tượng, sự vật nghiên cứu một cách khách quan khoa học nhất, cụ thể ở đây là đánh giá công tác quản lý chi NSNN tại TP Thanh Hóa.

Ngoài ra, Luận văn còn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu bao gồm:

- Phương pháp tổng hợp, thống kê: Phương pháp này được sử dụng trong quá trình thực hiện nghiên cứu nhằm thu thập, tổng hợp thông tin, tài liệu, số liệu, đề tài, dự án có liên quan.

- Phương pháp kế thừa: Khai thác các nguồn tài liệu, số liệu từ Internet,

kế thừa kết quả, số liệu của các công trình nghiên cứu trước đây có liên quan đến nội dung nghiên cứu của luận văn.

- Phương pháp phân tích, đánh giá: Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và nguyên nhân, phân tích, đưa ra những nhận định và đề xuất các giải pháp.

- Luận văn sử dụng kết hợp phương pháp trao đổi, khảo sát thực tế để đánh giá cả về mặt chất và lượng của kết quả nghiên cứu.

Tài liệu luận văn Hubt

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn chia làm 3 chương: Chương 1.Cơ sở khoa học về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện Chương 2.Thực trạng công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Chương 3.Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách nhà nước tại TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Tài liệu luận văn Hubt

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ

NƯỚC CẤP HUYỆN

1.1 Những vấn đề cơ bản về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1 Ngân sách nhà nước và chi NSNN cấp huyện

1.1.1.1 Ngân sách nhà nước

Điều 4, Luật Ngân sách nhà nước 2015 nêu rõ khái niệm “NSNN là toàn bộ

các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”.

Ngân sách Nhà nước Việt Nam hiện nay bao gồm: Ngân sách trung ương

và ngân sách địa phương Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn

vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân Phù hợp với

mô hình tổ chức chính quyền Nhà nước ta hiện nay ngân sách địa phương bao gồm: Ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh), ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Ngân sách cấp huyện) và ngân sách cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã)

Về hình thức biểu hiện, NSNN là kế hoạch thu, chi của Chính phủ được Quốc hội phê chuẩn cho từng năm tài chính Về nội dung kinh tế, NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh giữa Nhà nước và các chủ thể khác trong nền kinh tế thông qua quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định Như vậy, nói đến NSNN là đề cập đến hai loại hình hoạt động tài chính cơ bản của Nhà nước, đó là hoạt động thu ngân sách và hoạt động chi ngân sách Quan hệ giữa các cấp ngân sách được thực hiện theo những nguyên tắc

- Ngân sách trung ương đóng vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng của quốc gia và hỗ trợ các địa phương chưa cân đối được ngân sách

- Ngân sách địa phương (NSĐP) được phân cấp nguồn thu để chủ động thực hiện những nhiệm vụ được giao

- Nhiệm vụ chi thuộc cấp ngân sách nào do cấp ngân sách đó cân đối Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý nhà nước cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi thuộc chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ đó

NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai minh bạch, có sự phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm, nguyên tắc cân đối Các nguyên tắc này xuất phát từ các lý do sau: tổ chức bộ máy hành chính của Nhà nước Việt Nam là thống nhất từ Trung ương, ngân sách cấp dưới là một bộ phận không thể tách rời của ngân sách cấp trên; NSTƯ và NSĐP hợp thành một chỉnh thể NSNN thống nhất

1.1.1.2 Chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực

hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước theo những nguyên tắc nhất định

Chi ngân sách nhà nước cấp huyện là quá trình phân phối lại các nguồn tài

chính đã được tập trung vào ngân sách thành phố và đưa chúng đến mục đích sửdụng Chi ngân sách thành phố không chỉ dừng lại trên các định hướng mà phảiphân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc cụ thể thuộc chứcnăng của Nhà nước cấp thành phố

Quá trình chi NSH :

Quá trình phân phối: là quá trình cấp phát kinh phí từ ngân sách thành phố

để hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng

Quá trình sử dụng: là trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ ngân sách

thành phố mà không phải trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào

sử dụng

Tài liệu luận văn Hubt

1.1.1.3 Vai trò của chi NSNN cấp huyện

Như đã được đề cập ở trên, NSNN nói chung có vai trò quan trọng trongviệc đảm bảo các nguồn lực tài chính để phát triển KT-XH, ANQP và các hoạtđộng của bộ máy Nhà nước trên phạm vi cả nước Ngân sách huyện là công cụcủa chính quyền cấp huyện Vì vậy, ngân sách huyện cũng có vai trò quan trọng

về nhiều mặt nhưng chỉ phát huy trong phạm vi địa bàn của huyện Chi NSNNcấp huyện là điều kiện quan trọng để đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội trên địa bàn huyện

Thông qua chi NSNN cấp huyện, chính quyền huyện thực hiện các chứcnăng quản lý Nhà nước được giao, bao gồm cả việc duy trì trật tự ổn định xãhội, phát triển các sự nghiệp kinh tế, văn hóa – xã hội theo phân cấp trên địabàn Thông qua chi ngân sách, chính quyền có thể kiểm tra, kiểm soát, điềuchỉnh các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tăng cư ng hiệu quả các hoạt độngquản lý pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn Chi NSNN cấp huyệncho bộ máy quản lý Nhà nước ở huyện là cơ sở để tăng cư ng hiệu quả các hoạtđộng của chính quyền cấp huyện trong quản lý pháp luật, giữ vững quốc phòng

an ninh, trật tự trên địa bàn

1.1.1.4 Phân loại chi NSNN cấp huyện

Phân loại chi NSNN cấp huyện nhằm phục vụ quản lý ngân sách huyệnđúng chế độ, tiết kiệm, hiệu quả

* Phân loại theo tính chất của khoản chi ngân sách

Căn cứ theo tính chất của chi ngân sách, nghĩa là khoản chi đó có tính chấttích lũy hay tiêu dùng trong quá trình chi tiêu ngân sách mà phân chia chi ngânsách thành chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên

- Chi đầu tư phát triển: là các khoản chi ngân sách tạo ra cơ sở vật chất về

hạ tầng KT-XH như: cầu, đường, trường học, trạm y tế, chợ, hệ thống cấp nướcsinh hoạt, công trình thuỷ lợi…Đó là khoản chi cần thiết để hình thành giá trịTSCĐ mới, góp phần tăng NSLĐ và tạo ra tích lũy cho nền kinh tế

- Chi thường xuyên: là các khoản chi ngân sách phục vụ hoạt động của bộmáy chính quyền cấp huyện và thực hiện chức năng quản lý Nhà nước của bộ

Tài liệu luận văn Hubt

máy đó, không trực tiếp tạo ra cơ sở vật chất, như: chi lương cho công chức, hộihọp, đảm bảo xã hội, các khoản chi cho đảm bảo an ninh quốc phòng, các sựnghiệp văn hoá giáo dục; chi sửa chữa thường xuyên các tài sản phục vụ hoạtđộng của bộ máy chính quyền cấp huyện…

* Phân loại chi NSNN cấp huyện theo theo lĩnh vực

Chi NSNN cấp huyện được phân loại theo các lĩnh vực: giáo dục, quản lýhành chính, an ninh, quốc phòng, đảm bảo xã hội, sự nghiệp kinh tế… Trong đó,mỗi lĩnh vực chi phục vụ cho một ngành kinh tế (như lĩnh vực giáo dục, quản lýhành chính…) hoặc phục vụ cho một nhóm ngành kinh tế như: lĩnh vực sựnghiệp kinh tế; phục vụ các ngành kinh tế trực tiếp sản xuất ra của cải vật chấtnhư: giao thông, thuỷ lợi, nông lâm, ngư nghiệp, môi trường…

Việc phân loại trên phục vụ cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định ngânsách đảm bảo hoạt động của Nhà nước theo các chức năng của Nhà nước; phục

vụ hoạt động giám sát, đánh giá của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về kếtquả, hiệu quả chi ngân sách Hàng năm, trong NSNN cấp huyện có phân chianội dung chi theo lĩnh vực Tuy nhiên, số lượng các lĩnh vực nhiều hay ít phụthuộc việc phân cấp quản lý ngân sách của HĐND cấp tỉnh

* Phân loại theo trách nhiệm trong quản lý chi tiêu ngân sách

Chi NSNN cấp huyện được phân chia cho các tổ chức thuộc hệ thống chínhtrị của chính quyền cấp huyện, nhằm xác định trách nhiệm của tổ chức đó trongviệc quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách; từ đó đảm bảo ngân sách được sửdụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức Sốlượng các tổ chức được HĐND xã phân bổ ngân sách do từng địa phương quyếtđịnh tuỳ theo yêu cầu và trình độ quản lý của mỗi địa phương

* Phân loại theo nội dung kinh tế

Phân loại theo nội dung kinh tế là phân chia chi ngân sách theo tính chất,bản chất kinh tế của khoản chi ngân sách như: chi xây dựng công trình, chi muasắm thiết bị cho công trình, chi mua sắm tài sản cố định; chi lương, phụ cấp, chicho hoạt động chuyên môn nghiệp vụ… Các khoản chi trên được quy định trong

Tài liệu luận văn Hubt

các văn bản quy phạm pháp luật, đó là các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chingân sách mà các cấp phải tuân thủ

Việc phân loại như trên nhằm phục vụ cho việc xây dựng dự toán ngânsách từ cơ sở và kiểm soát chi, đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mụcđích kinh phí ngân sách được bố trí trong dự toán

* Phân loại theo chương trình, dự án cấp quốc gia, địa phương

Phân loại theo chương trình, dự án cấp quốc gia, địa phương là phân loạidựa trên cơ sở nhiệm vụ chi ngân sách bố trí cho các chương trình mục tiêu cấpquốc gia hay cấp địa phương Cách phân loại này nhằm phục vụ quản lý, đánhgiá hiệu quả, kết quả chi ngân sách cho các chương trình mục tiêu quốc gia, địaphương đã ban hành

Các khoản chi từ ngân sách (gồm chi đầu tư phát triển và chi thườngxuyên) của các chương trình mục tiêu quốc gia (ví dụ Chương trình 135) hoặccủa địa phương, thì phải quản lý (xây dựng dự toán, chấp hành, kế toán quyếttoán) theo từng chương trình, mục tiêu Các khoản chi ngân sách không thuộcchương trình mục tiêu, thì không quản lý theo chương trình mục tiêu Nguyêntắc quản lý theo chương trình mục tiêu phải được tôn trọng trong tất cả các khâucủa chu trình quản lý NSNN (từ khâu lập dự toán, phân bổ, giao dự toán; chấphành dự toán; kế toán và quyết toán ngân sách)

1.1.2 Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.2.1 Khái niệm quản lý chi NSNN cấp huyện

Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện là quá trình lập dự toán, chấp hành dự toán và kiểm soát chi NSNN cấp huyện theo đúng quy định của pháp luật nhằm sử dụng NSNN đúng mục đích, có hiệu quả, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện.

Trên thực tế, quản lý chi NSNN cấp huyện là quá trình điều hành, chỉ đạocủa các cơ quan có thẩm quyền nhằm đảm bảo việc sử dụng nguồn NSNN đãđược phân cấp một cách tiết kiệm, đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn địnhmức của Nhà nước Quản lý chi NSNN cấp huyện không chỉ mang tính địnhhướng mà phải đảm bảo phân bổ đến từng mục tiêu, nhiệm vụ chi cụ thể thuộc

Tài liệu luận văn Hubt

chức năng của huyện một cách hiệu quả nhất nhằm đạt được các mục tiêu kinh

tế - xã hội đã đề ra

1.1.2.2 Đặc điểm của quản lý chi NSNN cấp huyện

Thứ nhất, quản lý chi NSNN cấp huyện vừa đảm bảo hoàn thành các mục tiêu kinh tế, vừa đảm nhiệm các mục tiêu chính trị, xã hội trên địa bàn của huyện

Về mặt kinh tế, quản lý chi NSNN cấp huyện phải đảm bảo chi đúng, theo

dự toán, chi hiệu quả, tiết kiệm, không lãng phí, đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêuphát triển kinh tế mà địa phương đã đặt ra

Về mặt chính trị, xã hội, quản lý chi NSNN cấp huyện phải tuân thủ đúngcác thủ tục, quy trình đã được quy định để xã hội có thể giám sát hành vi của các

cơ quan và công chức Nhà nước Quản lý chi NSNN cũng tập trung đến các mụctiêu ổn định chính trị, xã hội như chi hỗ trợ các đối tượng khó khăn, xóa đói,giảm nghèo

Thứ hai, quản lý chi NSNN cấp huyện là hoạt động mang tính pháp lý

Tất cả các hoạt động quản lý chi NSNN cấp huyện như: lập dự toán chi,chấp hành dự toán chi, quyết toán chi đều phải được thực hiện tuân thủ đúng cácquy định của pháp luật

Quản lý chi NSNN cấp huyện phải tuân thủ đúng các quy định về nhiệm vụchi của NSĐP đã được quy định trong luật NSNN năm 2015

Thứ ba, quản lý chi NSNN cấp huyện là hoạt động vừa mang tính độc lập, vừa mang tính phụ thuộc

Theo Luật NSNN năm 2015, NSNN cấp huyện là một cấp ngân sách hoànchỉnh do đó việc quản lý chi NSNN cũng mang tính độc lập tương đối, đảm bảohoàn thành chức năng, nhiệm vụ của huyện Tuy nhiên bên cạnh tính độc lậptương đối đó, quản lý chi NSNN cấp huyện cũng là hoạt động mang tính phụthuộc Quy mô và các khoản chi ngân sách trên địa bàn huyện phụ thuộc vàoviệc phân cấp nhiệm vụ chi của tỉnh đối với huyện, thành thị (do UBND tỉnhquyết định) Các chính sách chế độ về định mức chi cũng do UBND quyết địnhtheo thẩm quyền Trong chi ngân sách thườngxuyên xảy ra tình trạng mâu thuẫn

Tài liệu luận văn Hubt

giữa nhiệm vụ chi được giao và nguồn để trang trải nhiệm vụ chi Trong quátrình quản lý chi NSNN cấp huyện không được phép thay đổi tùy tiện quy mô vàđịnh mức chi đã được quy định

Thứ tư, quản lý chi NSNN cấp huyện là hoạt động mang tính tổng hợp

Quản lý chi NSNN bao gồm nhiều công việc: lập, chấp hành và quyết toánchi NSNN Muốn đạt được hiệu quả thì đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các cơquan có liên quan như: UBND, HĐND huyện, Phòng TC-KH, KBNN (KBNN)huyện

Mặt khác, các khoản chi NSNN cũng rất đa dạng và bao trùm nhiều lĩnhvực khác nhau như: chi thườngxuyên, chi đầu tư phát triển Để quản lý tốt đòihỏi các cán bộ quản lý phải có kiến thức, am hiểu về các lĩnh vực đó Như vậy,cán bộ quản lý chi NSNN phải có kiến thức tổng hợp và có sự phối hợp caotrong công tác

1.1.2.3 Mục tiêu quản lý chi NSNN cấp huyện

- Mục tiêu tổng quát trong việc điều hành NSNN nói chung hay quản lý chiNSNN cấp huyện nói riêng, đó chính là thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng bềnvững, sử dụng nguồn lực hiệu quả, tiết kiệm, thực hiện công bằng xã hội và đảmbảo các mục tiêu chính trị xã hội, AN-QP, đối ngoại Mục tiêu này được thiếtlập phù hợp với chiến lược, nhiệm vụ phát triển KT-XH của đất nước trong từngthời kỳ

- Mục tiêu của quản lý chi NSNN cấp huyện là phải mang lại một kết quảtốt cho phát triển KT-XH, đồng thời giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích kinh

tế giữa Nhà nước và các chủ thể khác trong xã hội, đáp ứng được các nhiệm vụphát triển KT-XH của huyện

- Mục tiêu cụ thể của quản lý chi ngân sách cấp huyện:

+ Phân bổ nguồn lực theo hướng ưu tiên chiến lược, chính sách phát triểncủa huyện

+ Bảo đảm sử dụng ngân sách đúng mục đích

+ Sử dụng NSNN có hiệu quả

+ Kiểm soát chi tiêu công trên địa bàn huyện

Tài liệu luận văn Hubt

1.1.2.4 Nguyên tắc quản lý chi NSNN cấp huyện

- Nguyên tắc đầy đủ trong quản lý chi NSNN: là một trong những nguyên

tắc quan trọng nhất của quản lý NSNN; nguyên tắc này yêu cầu: mọi khoản thu,chi phải được ghi đầy đủ vào kế hoạch NSNN, phải được ghi vào sổ và quyếttoán rành mạch Chỉ có kế hoạch ngân sách đầy đủ, trọn vẹn mới phản ánh đúngmục đích chính sách và đảm bảo tính minh bạch của các tài khoản thu, chi

- Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN: nguyên tắc thống nhất trong

quản lý NSNN bắt nguồn từ yêu cầu tăng cường sức mạnh vật chất của Nhànước thông qua hoạt động thu - chi của NSNN Nguyên tắc thống nhất trongquản lý NSNN được thể hiện:

+ Mọi khoản thu - chi của NSNN phải tuân thủ theo những quy định củaLuật Ngân sách Nhà nước được dự toán hàng năm và phải được cơ quan cóthẩm quyền phê duyệt

+ Hoạt động NSNN đòi hỏi phải có sự thống nhất với hoạt động kinh tế, xãhội của quốc gia Hoạt động NSNN phục vụ cho hoạt động kinh tế, xã hội, đồngthời là hoạt động mang tính chất kiểm chứng đối với hoạt động kinh tế, xã hội -Nguyên tắc cân đối ngân sách NSNN được lập và thu, chi phải được cân đối.Nguyên tắc này đòi hỏi các khoản chi chỉ được phép thực hiện khi đã có đủ cácnguồn thu bù đắp U ND và HĐND luôn cố gắng để đảm bảo cân đối nguồnNSNN bằng cách đưa ra các quyết định liên quan tới các khoản chi để thảo luận

và cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết, đồng thời nỗ lực khai thácmọi nguồn thu hợp lý mà nền kinh tế có khả năng đáp ứng

- Nguyên tắc công khai hoá NSNN: thu chi NSNN là một chương trình hoạt

động của Chính phủ được cụ thể hoá bằng số liệu NSNN phải được quản lýrành mạch, công khai để mọi người dân có thể biết nếu họ quan tâm Nguyên tắccông khai của NSNN được thể hiện trong suốt chu trình NSNN và phải được ápdụng cho tất cả các cơ quan tham gia vào chu trình NSNN

- Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác: nguyên tắc này là cơ sở, tạo

tiền đề cho mỗi người dân có thể nhìn nhận được chương trình hoạt động củachính quyền địa phương và chương trình này phải được phản ánh ở việc thực

Tài liệu luận văn Hubt

hiện chính sách tài chính địa phương Nguyên tắc này đòi hỏi: NSNN được xâydựng rành mạch, có hệ thống; các dự toán thu, chi phải được tính toán một cáchchính xác và phải đưa vào kế hoạch ngân sách; không được che đậy đối với tất

cả các khoản thu, chi NSNN; không được phép lập quỹ đen, ngân sách phụ

1.2 Nội dung quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Nội dung quản lý chi NSNN cấp huyện được thực hiện theo suốt quá trìnhngân sách cấp huyện, từ khi lập dự toán, đến quá trình thức hiện và quyết toánngân sách cấp huyện

1.2.1 Quản lý lập dự toán chi NSNN

* Căn cứ lập dự toán chi

Đối với quá trình ngân sách của mỗi quốc gia, xây dựng dự toán NSNN làkhâu đầu tiên tạo tiền đề, cơ sở cho các khâu tiếp theo của quá trình NSNN Đây

là giai đoạn xây dựng và quyết định dự toán thu, chi ngân sách của Nhà nướctrong thời hạn một năm Pháp luật hiện hành đã quy định một số căn cứ làm cơ

sở xây dựng dự toán ngân sách khoa học, phù hợp với thực tiễn, đảm bảo choviệc tổ chức thực hiện NSNN và quyết toán NSNN hiệu quả hơn Việc lập dựtoán ngân sách chủ yếu dựa trên các căn cứ chủ yếu sau:

Thứ nhất, căn cứ vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc

phòng, an ninh Mỗi vùng trên đất nước ta có điều kiện tự nhiên cũng như điềukiện về kinh tế - xã hội không giống nhau như về vị trí địa lý, dân số theo vùnglãnh thổ, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, trình độ phát triển Do đó, để có thểlập được dự toán ngân sách phù hợp với điều kiện từng vùng cụ thể, các cơ quan

có thẩm quyền phải thông báo đối với từng bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộcChính phủ, cơ quan khác ở trung ương, từng địa phương và đơn vị những điềukiện cụ thể, chi tiết của vùng mình Từ đó, đưa ra được các chỉ tiêu, nhiệm vụ cụthể của năm kế hoạch và những chỉ tiêu phản ánh quy mô nhiệm vụ, đặc điểmhoạt động, điều kiện KTXH và tự nhiên của từng vùng để xây dựng dự toánngân sách

Thứ hai, căn cứ vào chính sách, chế độ thu ngân sách; định mức phân bổ

ngân sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức chi ngân sách do cấp có thẩm quyền quy

Tài liệu luận văn Hubt

định Đó là những quy phạm pháp luật định ra những chuẩn mực pháp lý để cơquan nhà nước có thẩm quyền tiến hành phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn củamình

- Đối với chi đầu tư phát triển, việc lập dự toán phải căn cứ vào quy hoạch,chương trình, dự án đầu tư đã có quyết định của cấp có thẩm quyền, ưu tiên bốtrí đủ vốn phù hợp với tiến độ triển khai thực hiện các chương trình, dự án.Những dự án này phải có đủ các điều kiện bố trí vốn theo quy định tại Quy chếquản lý vốn đầu tư và xây dựng và phù hợp với khả năng ngân sách hàng năm,

kế hoạch tài chính năm năm

- Đối với chi thường xuyên, việc lập dự toán phải căn cứ vào nguồn thu từthuế, phí, lệ phí và tuân theo các chế độ, tiêu chuẩn, định mức do các cơ quannhà nước có thẩm quyền quy định, trong đó:

+ Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quankhác ở trung ương: căn cứ định mức phân bổ chi NSTƯ do Thủ tướng Chínhphủ quyết định, ban hành định mức phân bổ chi ngân sách cho các đơn vị trựcthuộc, bảo đảm đúng về tổng mức và chi tiết theo từng lĩnh vực

+ Đối với các địa phương: HĐND cấp tỉnh căn cứ định mức phân bổ chiNSĐP do Thủ tướng Chính phủ quyết định, ban hành định mức phân bổ chingân sách cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc tỉnh và cấp dưới

+ Đối với các đơn vị sử dụng ngân sách, việc lập dự toán căn cứ vào cácchính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan có thẩm quyền banhành

+ Đối với các cơ quan hành chính thực hiện chế độ khoán biên chế và kinhphí quản lý hành chính và các đơn vị sự nghiệp có thu, việc lập dự toán thựchiện theo quy định riêng của Chính phủ

Đối với chi trả nợ, phải căn cứ vào các nghĩa vụ trả nợ của năm dự toán, từ

đó bảo đảm bố trí chi trả đủ các khoản nợ đến hạn bao gồm cả nợ gốc và trả lãitheo đúng nghĩa vụ trả nợ

Đối với vay bù đắp thiếu hụt ngân sách nhà nước, việc lập dự toán phải căn

cứ vào cân đối ngân sách, khả năng từng nguồn vay, khả năng trả nợ và mức bội

Tài liệu luận văn Hubt

chi ngân sách theo quy định của cấp có thẩm quyền

Thứ ba, việc xây dựng dự toán ngân sách còn căn cứ vào những quy định

về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước (đối với dự toán nămđầu thời kỳ ổn định ngân sách); tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu vàmức bổ sung cân đối của ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới đã đượcquy định (đối với dự toán năm tiếp theo của thời kỳ ổn định)

Thứ tư, căn cứ vào chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế

hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách năm sau; thông tư hướngdẫn của Bộ Tài chính về việc lập dự toán ngân sách; thông tư hướng dẫn của Bộ

Kế hoạch và Đầu tư về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạchvốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách nhà nước và văn bản hướng dẫn củaUBND cấp tỉnh về lập dự toán ngân sách ở các cấp địa phương

Thứ năm, căn cứ vào số kiểm tra về dự toán thu, chi ngân sách nhà nước do

Bộ Tài chính thông báo và số kiểm tra về dự toán chi đầu tư phát triển do Bộ Kếhoạch và Đầu tư thông báo cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chínhphủ, cơ quan khác ở Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương; UBND cấp trên thông báo số kiểm tra cho các đơn vị trực thuộc vàUBND cấp dưới

Thứ sáu, căn cứ vào tình hình thực hiện ngân sách các năm trước

* Quy trình lập dự toán chi

UBND cấp tỉnh hướng dẫn cụ thể việc lập dự toán ngân sách các cấp ở địaphương phù hợp với yêu cầu, nội dung và thời gian lập dự toán ngân sách Căn cứ vào nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, Sở Tài Chính trình UBND tỉnhquyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộctỉnh; nhiệm vụ thu, chi, tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa NSTƯ

và NSĐP (phần NSĐP hưởng) và giữa các cấp Chính quyền địa phương, mức bổsung từ ngân sách cấp tỉnh cho từng huyện, dự toán chi từ nguồn kinh phí uỷquyền của NSTƯ, dự toán chi từ nguồn kinh phí uỷ quyền của ngân sách cấptỉnh (nếu có) cho từng huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

Sau khi nhận được quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách của UBND

Tài liệu luận văn Hubt

cấp trên; UBND trình HĐND dân cùng cấp quyết định dự toán thu, chi NSĐP vàphương án phân bổ dự toán ngân sách cấp mình chậm nhất là 10 ngày kể từngày HĐND cấp trên trực tiếp quyết định dự toán và phân bổ ngân sách

Sau khi nhận được dự toán thu, chi ngân sách được cấp có thẩm quyềngiao; các đơn vị dự toán phải tổ chức phân bổ và giao dự toán thu, chi ngân sáchcho từng đơn vị trực thuộc, kể cả dự toán chi từ nguồn kinh phí uỷ quyền (nếucó) trước ngày 31 tháng 12 năm trước

Chậm nhất 5 ngày sau khi HĐND quyết định dự toán ngân sách hoặc dựtoán ngân sách điều chỉnh, UBND có trách nhiệm báo cáo UBND và cơ quan tàichính cấp trên (UBND cấp huyện báo cáo Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư

dự toán ngân sách huyện);

Sở Tài chính kiểm tra nghị quyết về dự toán ngân sách của HĐND cấphuyện, trong trường hợp cần thiết báo cáo UBND cấp tỉnh yêu cầu HĐND cấpdưới điều chỉnh lại dự toán ngân sách

* Phương pháp lập dự toán chi

Phương pháp được áp dụng trong quản lý chi NSNN cấp huyện là phươngpháp lập từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên Nội dung chính của phương pháp này là:các nội dung thu, chi của NSNN sẽ được tiến hành lập từ những đơn vị cơ sởthấp nhất, sau đó chúng được tổng hợp lên theo các cấp, các ngành và cuối cùngtổng hợp thành thu, chi của NSNN

- Đối với chi thường xuyên

Trên cơ sở dự toán NSNN do các đơn vị dự toán cấp huyện, cấp xã trình,Phòng TC-KH huyện xem xét và tổng hợp dự toán chi NSNN cấp huyện, trong

đó có dự toán chi thường xuyên, trình UBND huyện xem xét UBND huyệntrình Ban Thường vụ Huyện ủy thông qua và trình sở Tài chính tổng hợp trênphạm vi toàn tỉnh UBND tỉnh xem xét trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy thông qua,trình HĐND tỉnh quyết định dự toán NSNN cấp tỉnh Sau khi HĐND tỉnh quyếtđịnh dự toán, UBND tỉnh phân bổ dự toán ngân sách cấp huyện

- Đối với chi đầu tư phát triển

Các ban quản lý dự án trên địa bàn huyện, UBND các xã, thị trấn lập tờ

Tài liệu luận văn Hubt

trình về việc hỗ trợ nguồn vốn đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách huyện gửi vềUBND huyện

Phòng TC-KH là đầu mối tiếp nhận các tờ trình trên và thực hiện tổng hợp.Căn cứ vào các mục tiêu, định hướng phát triển KTXH của năm kế hoạch, khảnăng ngân sách huyện dành cho chi đầu tư XDCB, tiến độ thực hiện dự án, tỉ lệ

cơ cấu ngân sách huyện trong Quyết định cho phép lập dự án đầu tư, Phòng

TC-KH tham mưu UBND huyện phân bổ vốn đầu tư cho các dự án đủ điều kiệntrình HĐND huyện phê chuẩn

Căn cứ Nghị quyết của HĐND huyện, UBND huyện quyết định giao kếhoạch vốn đầu tư cho từng dự án thuộc phạm vi quản lý theo quy định LuậtNSNN và các quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư XDCB

Sau khi phân bổ vốn đầu tư, UBND huyện gửi kế hoạch vốn đầu tư đến Sở

Kế hoạch và Đầu tư, sở Tài chính để báo cáo, tiến hành giao kế hoạch vốn chocác chủ đầu tư để thực hiện, đồng thời gửi phòng TC-KH, KBNN để theo dõi,điều hành, kiểm soát và thanh toán vốn đầu tư

Điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư: Trong quá trình thực hiện kế hoạch vốnđầu tư, phòng TC-KH phối hợp với KBNN huyện hướng dẫn các chủ đầu tư đẩynhanh tiến độ thực hiện dự án và giải ngân kịp thời kế hoạch vốn đầu tư, đồngthời tiến hành rà soát, tham mưu UBND huyện trình HĐND huyện điều chỉnh kếhoạch vốn đầu tư đối với những dự án không có khả năng thực hiện sang những

dự án có khả năng thực hiện

1.2.2 Quản lý chấp hành dự toán chi NSNN

Chấp hành chi NSNN chính là thực hiện dự toán NSNN trên cơ sở dự toánđược phê chuẩn

* Các cơ quan tham gia vào quá trình quản lý khâu chấp hành chi ngân sách:

- Cơ quan Tài chính: Tham mưu cho chính quyền nhà nước các cấp trongquản lý và điều hành NSNN Cơ quan Tài chính có trách nhiệm cân đối nguồnđáp ứng nhu cầu chi, kiểm tra và giám sát việc thực hiện chi tiêu và sử dụngngân sách ở các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách

Tài liệu luận văn Hubt

- Kho bạc Nhà nước: Thực hiện kiểm soát các khoản chi theo các chế độ,tiêu chuẩn điều kiện, thủ tục quy định Trường hợp không đủ điều kiện, cóquyền từ chối cấp phát thanh toán các khoản chi đó.

- Đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước: Thủ trưởng các đơn vị sử dụngNSNN là người có quyền quyết định, chuẩn chi các khoản chi ngân sách nhànước theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và trong phạm vi dự toán được cấp

có thẩm quyền giao Có trách nhiệm quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản tiếtkiệm, có hiệu quả

* Nguyên tắc và nội dung của chấp hành chi ngân sách như sau:

- Nguyên tắc: Đáp ứng kịp thời các nhu cầu chi của các đơn vị sử dụngNSNN theo tiến độ và dự toán được duyệt, các khoản chi NSNN phải đượcthanh toán trực tiếp cho người được hưởng; mọi khoản chi NSNN phải đượckiểm soát trước, trong và sau khi thanh toán chi trả

- Nội dung chấp hành chi NSNN: Nội dung chính của quy trình chấp hànhNSNN là việc bố trí kinh phí kịp thời đáp ứng nhu cầu chi của các đơn vị sửdụng ngân sách theo dự toán đã được duyệt sao cho tiết kiệm và đạt hiệu quảcao Các cơ quan được pháp luật quy định có trách nhiệm kiểm soát các khoảnchi NSNN theo đúng dự toán và đúng chế độ

* Điều kiện để cấp phát kinh phí cho các đơn vị sử dụng ngân sách:

- Đã có trong dự toán NSNN được giao, trừ các trường hợp chi từ nguồntăng thu so với dự toán và dự phòng ngân sách Đối với những khoản chi không

có trong dự toán thì đơn vị sử dụng ngân sách báo cáo với cơ quan có thẩmquyền xin bổ sung hoặc điều chỉnh dự toán

- Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định: Dựavào định mức là căn cứ có tính chất quan trọng chấp hành dự toán chi NSNN.Hầu hết nhu cầu chi NSNN đã có định mức, tiêu chuẩn đã được cơ quan quyềnlực Nhà nước xem xét và thông qua Đó là căn cứ mang tính pháp lý cho tổ chứcchấp hành dự toán chi Tính hợp pháp, hợp lệ, hợp lý của các khoản chi NSNNđược duyệt dựa trên cơ sở các chính sách, chế độ chi NSNN có hiệu lực và khảthi Để đảm bảo điều này, nhà nước cần phải có chính sách, chế độ phù hợp và

Tài liệu luận văn Hubt

thường xuyên rà soát để điều chỉnh đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

- Đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyềnquyết định; có chứng từ hợp pháp, hợp lệ; nhiệm vụ kinh tế thực tế phát sinh vàcòn số dư trong tài khoản tại KBNN

- Trường hợp đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làmviệc và các việc khác phải qua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì phải tổ chức đấuthầu hoặc thẩm định giá theo đúng quy định của pháp luật

- Các khoản chi có tính chất thường xuyên, khoản chi có tính thời vụ hoặcchi phát sinh vào một số thời điểm như đầu tư xây dựng, mua sắm, sửa chữa lớn

và các khoản chi không thường xuyên khác phải thực hiện theo dự toán do đơn

vị dự toán giao

Tuỳ theo tính chất công việc hoặc đơn vị thụ hưởng mà cơ quan Tài chínhquy định trình tự cấp phát, trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan tham giavào việc chấp hành chi NSNN, nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc thựchiện, đồng thời tổ chức cấp phát thanh toán theo hình thức phù hợp

1.2.3 Quản lý quyết toán và kiểm tra, kiểm soát chi NSNN

Các tổ chức, cá nhân có nhiệm vụ thu, chi ngân sách Nhà nước phải tổchức hạch toán, kế toán, báo cáo và quyết toán theo đúng chế độ kế toán củaNhà nước Cơ quan Kho bạc Nhà nước tổ chức thực hiện hạch toán kế toánNgân sách Nhà nước; định kỳ báo cáo việc thực hiện tiến độ dự toán thu, chi cho

cơ quan Tài cính và cơ quan Nhà nước hữu quan

Các cơ quan quản lý Ngân sách huyện, các đơn vị dự toán có trách nhiệm

tổ chức thực hiện công tác kế toán Ngân sách thuộc phạm vi quản lý, lập quyếttoán thu, chi Ngân sách Nhà nước, tổng họp báo cáo quyết toán Ngân sách Nhànước

* Tổ chức bộ máy kế toán Ngân sách

Đơn vị dự toán và cấp chính quyền địa phương, phải tổ chức bộ máy kếtoán Ngân sách Những cán bộ làm công tác kế toán phải được đào tạo đúngchuyên môn và bố trí theo đúng chức danh tiêu chuẩn quy định của Nhà nước vàđược bảo đảm quyền độc lập về chuyên môn nghiệp vụ Khi thay đổi hoặc điều

Tài liệu luận văn Hubt

chuyển cán bộ kế toán phải thực hiện bàn giao giữa cán bộ kế toán cũ với cán bộ

kế toán mới, cán bộ kế toán cũ vẫn phải chịu trách nhiệm về công việc của mình

đã làm kể từ ngày bàn giao về trước, cán bộ kế toán mới phải chịu trách nhiệm

về công việc của minh kể từ ngày nhận bàn giao

Khi giải thể, tiếp nhận, chia tách hoặc sát nhập đơn vị kế toán, thủ trưởngđơn vị cùng kế toán trưởng hoặc người phụ trách công tác kế toán phải hoànthành việc quyết toán của đơn vị đến thời điểm giải thể, chia tách, sát nhập

* Khoá sổ kế toán Ngân sách

Hết kỳ kế toán (tháng, quý, năm) các đơn vị dự toán và ngân sách cấphuyện phải thực hiện công tác khoá sổ sách kế toán Đối với các đơn vị dự toán,phải theo dõi chặt chẽ dự toán còn lại chưa chi, số dư tài khoản tiền gửi của đơn

vị tại Kho bạc Nhà nước và tồn quỹ tiền mặt tại đơn vị để chủ động chi tiêutrong những ngày cuối năm

* Quyết toán Ngân sách

Cuối năm ngân sách, căn cứ vào hướng dẫn của Bộ Tài chính, sở Tài chính

và các quy định của pháp luật, thủ trưởng các đơn vị có nhỉệm vụ thu, chi ngânsách lập quyết toán ngân sách của đơn vị mình gửi cơ quan quản lý cấp trên

Số liệu thể hiện trong báo cáo quyết toán ngân sách phải chính xác, trungthực Nội dung báo cáo quyết toán Ngân sách phải theo đúng các nội dung ghitrong dự toán được duyệt và phải báo cáo quyết toán chi tiết theo Mục lục Ngânsách Nhà nước và đúng các biểu mẫu theo quy định của Bộ Tài chính phát hành.Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện có trách nhiệm chỉ đạo công tác kế toán,lập quyết toán thu, chi ngân sách cấp huyện; tổng hợp, lập báo cáo thu Ngânsách Nhà nước trên địa bàn huyện và quyết toán thu, chi ngân sách của huyệnbao gồm quyết toán thu, chi ngân sách cấp huyện và quyết toán thu chi ngânsách cấp xã trình Ủy ban nhân dân huyện xem xét, gửi Sở Tài chính tỉnh, đồngthời trình Hội đồng nhân dân huyện phê chuẩn Trong trường hợp báo cáo quyếttoán năm của huyện do Hội đồng nhân dân huyện phê chuẩn có thay đổi so vớibáo cáo quyết toán năm do Uỷ ban nhân dân huyện đã gửi Sở Tài chính thì Uỷban nhân dân huyện báo cáo bổ sung, gửi Sở Tài chính Sau khi Hội đồng nhân

Tài liệu luận văn Hubt

dân phê chuẩn, trong thời gian 5 ngày, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện gửibáo cáo quyết toán đến các cơ quan sau: 01 bản gửi Hội đồng Nhân dân huyện,

01 bản gửi Uỷ ban Nhân dân huyện, 01 bản gửi Sở Tài chính, 01 bản lưu tạiPhòng Tài chính - KH huyện Đồng thời, gửi Kho bạc Nhà nước huyện Nghịquyết phê chuẩn quyết toán của Hội đồng huyện

Nguyên tắc lập báo cáo quyết toán chi NSNN:

- Số liệu báo cáo quyết toán phải chính xác, trung thực, đầy đủ Nội dungbáo cáo quyết toán ngân sách phải theo đúng các nội dung ghi trong dự toánđược giao (hoặc được cơ quan có thẩm quyền cho phép) và chi tiết theo mục lụcNSNN Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách phải chịu trách nhiệm trước phápluật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ; chịu trách nhiệm về những khoản thu,chi, hạch toán, quyết toán ngân sách sai chế độ

- Báo cáo quyết toán năm, gửi các cấp có thẩm quyền để thẩm định, phêduyệt phải có xác nhận của KBNN cùng cấp về tổng số và chi tiết

- Sau khi kết thúc công tác khóa sổ kế toán cuối ngày 31 tháng 12, số liệutrên sổ sách kế toán của đơn vị phải bảo đảm cân đối và khớp đúng với chứng từthu, chi ngân sách của đơn vị và số liệu của cơ quan tài chính, KBNN về tổng số

và chi tiết; trên cơ sở đó đơn vị dự toán tiến hành lập báo cáo quyết toán năm

- Sau khi nhận được báo cáo quyết toán của đơn vị dự toán cấp dưới, thủtrưởng đơn vị dự toán cấp trên có trách nhiệm xét duyệt quyết toán và thông báokết quả xét duyệt quyết toán cho đơn vị dự toán cấp dưới

1.2.4 Quản lý kiểm tra, giám sát chi NSNN

Ủy ban nhân dân huyện có trách nhiệm tổ chức kiểm tra việc chấp hành cácchế độ quản lý chi ngân sách của các đơn vị trực thuộc và hướng dẫn các đơn vịthực hiện việc tự kiểm tra trong nội bộ đơn vị mình và các đơn vị cấp dưới trựcthuộc

Việc kiểm tra được thực hiện trong tất cả các khâu của chu trình quản lý chingân sách, từ khâu lập, phân bổ, giao dự toán chi ngân sách đến việc chấp hành dựtoán và quyết toán chi ngân sách cấp huyện Việc kiểm tra, kiểm soát được gắn vớichức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan QLNN cấp huyện

Tài liệu luận văn Hubt

Phòng TC-KH, KBNN huyện, đơn vị dự toán thuộc cấp huyện theo chứcnăng nhiệm vụ được phân công có trách nhiệm tổ chức thực hiện chế độ kiểmtra thường xuyên, định kỳ đối với các đơn vị, cá nhân, đơn vị sử dụng ngân sáchcấp huyện Trong quá trình kiểm tra, xét duyệt và thẩm định quyết toán, nếuphát hiện các khoản chi không đúng chế độ quy định của pháp luật phải thu hồingay cho NSNN và hạch toán giảm chi ngân sách cấp huyện

Phòng TC-KH chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra toàn bộ các khâu trongchu trình quản lý chi ngân sách, đảm bảo cho dự toán được lập chính xác; đảmbảo việc phân bổ và giao dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách đúng địnhmức; đảm bảo hạch toán kế toán đúng chế độ và quyết toán ngân sách đầy đủ,đúng thời gian

Kho bạc nhà nước huyện có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát quá trình chấphành dự toán của các đơn vị sử dụng ngân sách thông qua việc kiểm soát, thanhtoán các khoản chi của ngân sách cấp huyện

Thủ trưởng đơn vị dự toán tự tổ chức kiểm tra việc chấp hành dự toán vàkiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí theo tiêu chuẩn định mức chi tiêu hiệnhành của Nhà nước

Nâng cao vai trò giám sát của HĐND đối với công tác ngân sách huyện;các cơ quan tài chính cấp trên, đặc biệt là phòng Tài chính - kế hoạch huyện,thành, thị phải thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn về mặt chuyên môn nghiệp vụcho công tác quản lý NSNN huyện Việc tiến hành kiểm tra là vô cùng quantrọng; đồng thời UBND cấp trên, các cơ quan chức năng, các cơ quan bảo vệpháp luật sẵn sàng vào cuộc khi có dấu hiệu để tìm ra, ngăn chặn, xử lý nhữngsai phạm,…từ đó làm cho NSNN cấp huyện hoạt động theo đúng quỹ đạo, hiệuquả, nền tài chính lành mạnh

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi ngân sách nhà nước cấp huyện

1.3.1 Nhân tố khách quan

1.3.1.1 Điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển kinh

Tài liệu luận văn Hubt

tế của địa phương, từ đó quyết định đến mức chi NSNN Một địa phương có vịtrí địa lý thuận lợi chẳng hạn như gần các trung tâm kinh tế lớn hay dễ dàng giaolưu KTXH sẽ tác động không nhỏ đến sự phát triển kinh tế, tạo điều kiện tăngnguồn thu ngân sách Bên cạnh đó, những ảnh hưởng xấu từ điều kiện tự nhiênnhư thiên tai, lụt bão thường xuyên cũng là nguyên nhân làm tăng chi ngân sáchnhà nước, nhất là các khoản chi đầu tư xây dựng, tu sửa đê, kè, các công trìnhphòng tránh mưa bão và chi phí cho các biện pháp hữu hiệu để đảm bảo chấtlượng công trình Một địa phương có tài nguyên thiên nhiên dồi dào sẽ là một tàisản quý giá của địa phương đó Điều kiện tự nhiên ảnh hưởng không nhỏ đến cơcấu kinh tế của một địa phương, đặc biệt là tỷ trọng các ngành nông - lâm - ngưnghiệp Qua đó, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội của địaphương.

1.3.1.2 Trình độ phát triển kinh tế - xã hội

Quản lý chi ngân sách chịu ảnh hưởng của trình độ phát triển KT-XH vàmức thu nhập của người dân trên địa bàn Khi trình độ kinh tế phát triển xã hội

và mức thu nhập bình quân của người dân tăng thì huy động ngân sách cũngtăng, do đó quản lý chi NSNN ít phải đối mặt với mâu thuẫn giữa nhu cầu chicao mà nguồn thu thấp như ở các địa phương có trình độ phát triển kinh tế thấp.Khi ý thức tuân thủ pháp luật và các chính sách Nhà nước của các tổ chức, cánhân được nâng cao, năng lực sử dụng NSNN tại các tổ chức và cá nhân thụhưởng NSNN được cải thiện thì việc sử dụng NSNN sẽ có hiệu quả cao hơn,mức độ vi phạm cũng sẽ thấp hơn Ngược lại, khi trình độ phát triển kinh tế vàmức thu nhập bình quân trên địa bàn còn thấp, cũng như ý thức về sử dụng cáckhoản chi chưa cao thì sẽ tồn tại tình trạng ỷ lại Nhà nước, lạm dụng chiNSNN làm cho quá trình quản lý chi NSNN khó khăn, phức tạp hơn

1.3.2 Nhân tố chủ quan

1.3.1.1 Cơ chế chính sách liên quan đến quản lý chi ngân sách tại địa phương

Đó là ảnh hưởng của những văn bản của Nhà nước có tính quy phạm phápluật chi phối hoạt động của các cơ quan nhà nước trong quá trình quản lý chingân sách tại địa phương Cụ thể là các văn bản quy định phạm vi, đối tượng chi

Tài liệu luận văn Hubt

ngân sách; quy định việc phân cấp nhiệm vụ chi, quản lý chi của các cấp chínhquyền; quy định quy trình, nội dung lập, chấp hành và quyết toán ngân sách; quyđịnh chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan nhà nước trong quá trìnhquản lý chi ngân sách và sử dụng quỹ ngân sách; quy định, chế định nhữngnguyên tắc, chế độ, định mức chi tiêu Các văn bản này có ảnh hưởng rất lớnđến hiệu quả quản lý chi ngân sách trên một địa bàn nhất định, do vậy đòi hỏiNhà nước và chính quyền địa phương phải ban hành những văn bản đúng đắn,phù hợp với điều kiện thực tế thì công tác quản lý chi NSNN mới đạt được hiệuquả.

1.3.1.2 Tổ chức bộ máy quản lý NSNN cấp huyện

Việc phân định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cấp, các bộ phậntrong tổ chức bộ máy và cán bộ quản lý thu chi ngân sách; việc quy định mốiquan hệ phối hợp giữa các bộ phận và cán bộ quản lý thu, chi, giữa bộ phận nàyvới bộ phận khác, giữa cấp trên với cấp dưới trong quá trình phân công phân cấpquản lý có ảnh hưởng rất lớn đến quản lý chi NSNN Nếu việc quy định chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền không rõ ràng, cụ thể thì dễ xảy ratình trạng hoặc thiếu trách nhiệm, hoặc lạm dụng quyền hạn trong việc thực hiệnnhiệm vụ quản lý chi ngân sách Cần xây dựng cơ cấu, tổ chức bộ máy thammưu giúp việc phù hợp với thẩm quyền, chức năng và nhiệm vụ được chính phủquy định Bộ máy quản lý hoạt động hiệu quả hay không tác động trực tiếp đếnhiệu quả quản lý chi ngân sách

1.3.1.3 Năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ trong bộ máy quản lý ngân sách

Công tác quản lý là nhân tố quyết định trong việc điều hành ngân sách.Hiệu quả của quản lý chi NSNN trước hết phụ thuộc vào trình độ năng lực vàphẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ quản lý Việc quản lý điều hành ngânsách tốt hay không phụ thuộc vào cán bộ quản lý Trình độ của bộ máy quản lýảnh hưởng trực tiếp đến việc đề ra biện pháp quản lý Như vậy, không ai khácchính là con người được giao nhiệm vụ quản lý, được trang bị kiến thức quản lýtiên tiến sẽ là nhân tố quan trọng, quyết định chất lượng của công tác quản lýngân sách Nếu cán bộ quản lý có năng lực trình độ thấp, đạo đức bị tha hoá thì

Tài liệu luận văn Hubt

sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả quản lý chi NSNN.

1.3.1.4 Trình độ chuyên môn của cán bộ làm công tác tài chính tại các đơn vị

sử dụng ngân sách

Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quản lý chiNSNN Nếu cán bộ làm công tác tài chính có trình độ chuyên môn cao, ý thức tựgiác trong việc sử dụng kinh phí NSNN sẽ góp phần quan trọng vào việc thuthập, xử lý thông tin, giúp lãnh đạo đơn vị đưa ra những quyết định đúng đắn vàkịp thời, đồng thời sẽ tránh được những sai phạm trong việc sử dụng kinh phínhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi NSNN Ngược lại khi trình

độ, năng lực, kinh nghiệm của các cán bộ làm công tác tài chính còn hạn chế,thiếu tinh thần trách nhiệm trong nghiệp vụ tài chính kế toán sẽ dễ dẫn đếnnhững sai sót, thất thoát, làm giảm hiệu quả chi NSNN

1.4 Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước tại một số địa phương

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị

TP Đông Hà là trung tâm kinh tế - chính trị - hành chính của tỉnh QuảngTrị Đây là đơn vị có số thu nội địa lớn nhất của tỉnh Giai đoạn 2014-2016, nhờ

sự phân cấp tối đa nguồn thu, nhiệm vụ chi và mở rộng tỷ lệ (%) phân chianguồn thu giữa các cấp ngân sách do HĐND tỉnh ban hành mà đã góp phầnkhuyến khích và tạo điều kiện cho TP Đông Hà tăng cường công tác quản lý,khai thác nguồn thu, tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển, đảm bảo nhiệm vụ chiđược giao, từng bước đáp ứng nhu cầu chi tại chỗ, nâng cao tính chủ động trongquản lý điều hành ngân sách của thành phố

TP Đông Hà đã áp dụng hệ thống TABMIS (hệ thống thông tin quản lýngân sách và kho bạc) trong quản lý, điều hành ngân sách Vì vậy mà việc quản

lý các nguồn kinh phí chặt chẽ, minh bạch, góp phần giúp thành phố chủ độngcân đối nguồn vốn để bố trí dự toán cho các nhiệm vụ chính trị quan trọng củađịa phương Các khoản chi tiêu bảo đảm đúng chế độ chính sách theo LuậtNSNN và các quy định hiện hành Nhờ quản lý tốt các nguồn kinh phí nên saukhi dành 50% tăng thu để tạo nguồn cải cách tiền lương, thành phố đã ưu tiên

Tài liệu luận văn Hubt

dành phần lớn kết dư ngân sách để chi đầu tư phát triển và xây dựng chỉnh trangkết cấu hạ tầng đô thị.

Việc xác định số bổ sung cân đối, bổ sung mục tiêu bảo đảm phù hợp vớikhả năng ngân sách theo hướng phân cấp mạnh cho cơ sở TP Đông Hà có gần35% số xã, phường đã chủ động được ngân sách, không phải bổ sung cân đối.Trong công tác quản lý chi thường xuyên, thành phố đã thực hiện giao quyền tựchủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chínhtheo Nghị định 130/2005/NĐ-CP ngày 17/10/2005 của Chính phủ cho 100%đơn vị hành chính và giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm

vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày25/4/2006 của Chính phủ cho 100% đơn vị sự nghiệp công lập Kết quả, các cơquan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập được giao tự chủ đã chủ động trongviệc sử dụng biên chế, tổ chức, thực hiện nhiệm vụ được giao, khai thác tối đanguồn thu theo quy định, quản lý chặt chẽ và sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả kinhphí được ngân sách cấp và kinh phí được chi từ nguồn thu để lại, từ đó sắp xếp

bộ máy hợp lý, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ và tăng thu nhập cho cán bộ, côngchức Công tác quản lý và điều hành ngân sách của các đơn vị, các địa phươngtrên địa bàn thành phố bám sát dự toán giao, không có phát sinh lớn ngoài dựtoán

1.4.2 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa

Thực hiện Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn, hàng năm U ND huyệnYên Định đã tổ chức quán triệt, chỉ đạo các đơn vị triển khai thực hiện nghiêmtúc, đúng quy trình việc xây dựng dự toán, phân bổ dự toán, điều hành dự toán,quyết toán và công khai tài chính ngân sách Vì vậy việc quản lý điều hành ngânsách huyện năm 2014 – 2016 đã được kết quả tích cực như sau:

- Về xây dựng dự toán, phân bổ và giao dự toán ngân sách: trên cơ sở Nghịquyết của HĐND tỉnh, Quyết định giao dự toán của UBND tỉnh và hướng dẫncủa Sở Tài chính, UBND huyện Yên Định đã phân bổ dự toán trình an Thường

vụ huyện uỷ và trình HĐND huyện xem xét thông qua kịp thời, đúng quy định;đồng thời UBND huyện đã ban hành Quyết định giao dự toán, Quyết định ban

Tài liệu luận văn Hubt

hành quy chế quản lý điều hành ngân sách làm cơ sở cho các đơn vị triển khaithực hiện Dự toán thu, chi ngân sách cũng như quy chế quản lý điều hành ngânsách từ năm 2014 - 2016 đã tập trung đẩy mạnh việc thực hiện cơ chế tạo nguồnthu và thực hành tiết kiệm chống lãng phí Việc phân bổ và giao dự toán kịpthời, đảm bảo quy định đã tạo sự chủ động cho các đơn vị phấn đấu tăng thu, tiếtkiệm kinh phí, hạn chế bổ sung ngoài dự toán Đối với việc phân bổ giao kếhoạch vốn đầu tư: đã thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên trả nợ các dự án hoànthành được phê duyệt quyết toán; các công trình chuyển tiếp có hiệu quả và một

số công trình dự án bức bách về phòng chống thiên tai, cố gắng không dàn trảinguồn vốn đầu tư

- Về điều hành chi ngân sách:

+ Chi đầu tư XDCB: đã tập trung chỉ đạo rà soát từng dự án đầu tư, theotừng nguồn vốn, thu hồi hoặc điều chuyển vốn đối với các dự án chưa cấp bách,hoặc chưa triển khai đủ thủ tục theo tinh thần Chỉ thị 1792/CT-TTg ngày15/10/2011

Không phê duyệt các dự án đầu tư khi chưa xác định rõ nguồn vốn đầu tưtránh nợ đọng XDCB theo tinh thần Chỉ thị 14/CT-TTg ngày 28/6/2013, nhằmtriệt để tiết kiệm, chống lãng phí trong đầu tư XDCB Đồng thời thực hiện lồngghép các nguồn vốn để đẩy nhanh tiến độ các công trình, nhất là xây dựng nôngthôn mới

+ Về chi thường xuyên: UBND huyện đã chủ động rà soát, sắp xếp điềuhành các nguồn kinh phí, ưu tiên kinh phí thực hiện các cơ chế chính sách pháttriển sản xuất, triển khai các mô hình, đề án phát triển kinh tế, giải ngân kinh phíđảm bảo an sinh xã hội Chỉ đạo các đơn vị chấp hành đúng tiêu chuẩn, địnhmức, chế độ tài chính theo quy định của Nhà nước, chủ động sử dụng ngân sáchtrong phạm vi dự toán được giao, hạn chế tối đa việc bổ sung ngoài dự toán.Thực hiện các văn bản chỉ đạo của cấp trên, đã chỉ đạo rà soát, cắt giảm hoặc lùithời gian thực hiện các khoản chi chưa thực sự cấp bách, nhất là các khoản chimua sắm trang thiết bị, văn phòng phẩm, hội nghị, hội thảo, đi công tác, thamquan học tập kinh nghiệm Thực hiện lồng ghép các nội dung, công việc một

Tài liệu luận văn Hubt

cách hợp lý để thực hiện, nhằm triệt để tiết kiệm, chống lãng phí Thực hiện tiếtkiệm 10% chi thường xuyên của năm 2015 và chi thường xuyên 7 tháng còn lạicủa năm 2016 Không ban hành các cơ chế chính sách khi chưa cân đối đượcnguồn vốn

- Việc chấp hành các quy định về quyết toán ngân sách: việc quyết toánvốn đầu tư dự án hoàn thành đã được chỉ đạo thực hiện theo Thông tư19/2011/TT-BTC, Thông tư 28/2012/TT-BTC UBND huyện đã ban hành cácvăn bản chỉ đạo quyết toán các dự án hoàn thành, tổ chức họp quán triệt, hướngdẫn thực hiện, nhất là các dự án tồn đọng, vì vậy cơ bản các dự án đã được quyếttoán kịp thời đúng quy định Qua thẩm tra, phê duyệt quyết toán đã thực hiện cắtgiảm giá trị khối lượng không đúng chế độ, định mức và đơn giá

- Tất cả các nội dung chi thường xuyên, chi thực hiện các chương trình, đề

án và chi mua sắm tài sản đều được chỉ đạo quyết toán kịp thời ngay sau khihoàn thành, đảm bảo định mức, chế độ và theo dự toán được phê duyệt Việcthẩm tra quyết toán và thông báo kết quả quyết toán ngân sách cho các đơn vị dựtoán được thực hiện theo Thông tư 01/2007/TT-BTC Việc quyết toán NSNNhàng năm được chỉ đạo thực hiện nghiêm túc theo Luật NSNN, Hướng dẫn củangành Tài chính; kinh phí quyết toán, khoá sổ và kinh phí chuyển nguồn sangnăm sau được thực hiện theo Thông tư 108/2008/TT-BTC

- Tình hình thực hiện công khai sử dụng NSNN: việc công khai dự toán,quyết toán ngân sách đã được thực hiện nghiêm túc theo Quyết định192/2004/QĐ-TTg, Thông tư 03/2005/TT- TC Hàng năm sau khi dự toán vàquyết toán NSNN cấp huyện được HĐND thông qua, UBND huyện đã ban hànhQuyết định công khai dự toán, quyết toán NSNN, đồng thời chỉ đạo các đơn vịcấp huyện, cấp xã thực hiện công khai tài chính, ngân sách theo quy định Nộidung công khai bao gồm: dự toán, quyết toán thu, chi ngân sách; dự toán, quyếttoán chi XDCB cho các công trình dự án; dự toán, quyết toán chi các chươngtrình mục tiêu quốc gia, bổ sung có mục tiêu Vì vậy, đã tạo sự chủ động chocác đơn vị cấp huyện, cấp xã nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, góp phần ổnđịnh và phát triển KT-XH trên địa bàn

Tài liệu luận văn Hubt