kĩ năng thuyết trình 2.1. Nguyên tắc hoạt động trải nghiệm trong dạy học học Kể chuyện Đảm bảo yêu cầu cần đạt của chương trình Đảm bảo kết hợp linh hoạt các dạng hoạt động khác trong dạy học Đảm bảo đa dạng các phương pháp, hình thức tổ chức trải nghiệm Đảm bảo khai thức tối đa vốn kinh nghiệm và điều kiện sư phạm Đảm bảo hứng thú cho HS 2.2. Mô hình quy trình hoạt động trải nghiệm trong dạy học Kể chuyện Từ mô hình chung của các tác giả đi trước hình thành mô
Trang 1MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Thời gian gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy và học được thực hiệnkhắp các trường đại học trong cả nước Các trường đã và đang chuyển dần từkiểu dạy học truyền thống sang hình thức lấy người học làm trung tâm Do vậysinh viên không chỉ đến lớp để nghe giảng, chép bài mà còn phải có sự chuẩn bị
tự nghiên cứu tài liệu và trình bày trước lớp Kỹ năng trình bày hay thuyết trìnhtrước nhiều người trở nên rất cần thiết đối với sinh viên ngày nay Có đượcnhững bài thuyết trình thành công trước lớp hay trước đám đông sẽ góp phầngiúp sinh viên thành công trong học tập ở trường Kỹ năng này cũng rất cần thiếtcho sinh viên khi trình bày các công trình nghiên cứu, khóa luận, báo cáokhoa học,… trong và ngoài trường Qua đó, sinh viên phát triển các khả năngtìm tòi sáng tạo, khả năng làm việc nhóm và khả năng tư duy phản biện Sau khitốt nghiệp, kỹ năng thuyết trình sẽ giúp cho sinh viên tự tin, thành công hơntrong cuộc sống và trong công việc
Đa số sinh viên thích học bằng phương pháp thuyết trình Nhưng giữathích và làm tốt là một khoảng cách không nhỏ Thuyết trình thực sự là mộtnhiệm vụ không dễ dàng bởi người thuyết trình cần được trang bị những
kỹ năng nhất định mới có thể thực hiện thành công một bài thuyết trình đạt hiệuquả cao Bao gồm chọn đề tài, lập đề cương, thu thập tư liệu, biên soạn nội dung,trình bày đề tài từ chủ đề cho đến kết luận và trả lời các câu hỏi phản biệnmột cách thuyết phục Quan trọng nhất người thuyết trình còn phải vượt qua nỗi
sợ hãi khi nói trước đám đông Nếu làm tốt các phần trên thì mới mong có đượcmột buổi thuyết trình rõ ràng và thu hút được người theo dõi
Khảo sát một số lớp của khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn kết quảcho thấy hầu hết sinh viên tuy rất thích nhưng lại sợ thuyết trình không tốt
Và số liệu cũng ghi nhận hầu hết sinh viên chưa thực hiện tốt thuyết trình
Có thể nói nhu cầu được hiểu biết và rèn luyện kỹ năng thuyết trình là một việc
Trang 2hết sức cần thiết và mang tính cấp bách cho sinh viên khoa Giáo dục trườngĐại học Sài Gòn hiện nay.
Trong bối cảnh trên, nên tôi đã chọn đề tài “ Nâng cao kỹ năng thuyết trìnhcho sinh viên khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn” nhằm ghi nhận thực trạngcũng như đề ra giải pháp cải thiện và nâng cao kỹ năng thuyết trình cho sinhviên khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Kỹ năng thuyết trình của sinh viên là một trong những vấn đề được quan tâmhàng đầu trong môi trường đại học hiện nay Do đó đã được đề cập rất nhiềutrên sách, báo, tạp chí,… Bên cạnh đó, cũng có nhiều buổi hội thảo và đề tàinghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề này
Các công trình nghiên cứu, bài viết và các cuộc hội thảo:
- Đề tài: “Kỹ năng thuyết trình của sinh viên năm thứ 3 khoa Tiếng Anhtrường Đại học Đà Nẵng” của sinh viên Nguyễn Thị Phương Hiền Đã đưa rathực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên là do chưa có đủ kỹ năng thuyết trìnhnên những bài thuyết trình chưa có hiệu quả cao như mong muốn Còn mắcnhiều lỗi về cấu trúc, thiết kế và sử dụng dụng cụ trực quan, ngôn ngữ hình thể,đặc biệt việc thiếu từ vựng và ngôn ngữ thuyết trình là những khó khăn mà nhiềusinh viên gặp phải nhất
- Đề tài: “Sử dụng phương tiện trực quan trong các bài thuyết trình trênlớp của sinh viên năm 2 trường Đại học Ngoại Ngữ - Đại học Quốc Gia HàNội” Đề tài nghiên cứu về cách sử dụng phương tiện trực quan cho các bàithuyết trình trên lớp của sinh viên năm 2 sao cho hiệu quả nhất Bên cạnh đó, đềtài còn nêu lên thực trạng của việc sử dụng, một số gợi ý cũng như cách chọn và giớithiệu phương tiện trực quan
- Đề tài: “Giải pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình cho sinh viên trườngĐại học Nội vụ Hà Nội” của nhóm sinh viên Trần Thị Ngọc và Phạm Như Quỳnh
Trang 3- Đề tài: “Kỹ năng thuyết trình của sinh viên năm thứ 2 khoa Ngoại NgữTrường Đại học Hồng Đức” của nhóm sinh viên Lê Thị Hà, Trịnh Thị An,Nguyễn Thị Quỳnh và Lê Đỗ Bích Thuận.
- Đề tài: “Thực trạng và giải pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình của sinhviện ngành Quản trị kinh doanh Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội” của sinhviên Nguyễn Thị Hằng
- Đề tài: “Thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên Sư phạm vật lýTrường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội ” của nhóm sinh viênNguyễn Thị Hậu, Hoàng Ngọc Ánh, Đào Thị Kim Chi, Phạm Thị Thanh Hà vàBùi Thị Ngọc Mai
- Bài viết của thạc sĩ Lê Tân Huỳnh Câm Giang, thuộc Viên nghiên cứugiáo dục, bài viết với tiêu đề “Những rào cản của đổi mới phương pháp dạy học
ở Đại học” Bài viết chỉ ra những khó khăn trong việc thay đổi phương pháp dạy
và học tại các trường Đại học ở Việt Nam, trong đó ông cũng chỉ ra những vấn đềgặp phải khi thuyết trình của sinh viên Bên cạnh đó còn có rất nhiều các cuộcthảo luận, hội thảo lớn các ý kiến xung quanh vấn đề này
- “Kỹ năng thuyết trình – Tài liệu phục vụ chuyên đề rèn luyện kỹ năngsống cho sinh viên thiệt thòi trường Đại học An Giang” của TS Hồ Thanh MỹPhương và nhóm cộng tác viên: Trương Thị Mỹ Dung và Đoàn Mỹ Ngọc Trongtài liệu này cung cấp cho ta những nội dung cơ bản về lý thuyết kèm theo cáchoạt động trong các lớp chuyên đề giúp sinh viên thành công trong học tậpcũng như trong các công việc sau này
- Luận văn: “Kỹ năng thuyết trình” của Tâm Việt Group – Đào tạo tư vấn.Nêu ra các bước để chuẩn bị cho một bài thuyết trình gồm có: xác định các tìnhhuống, phân tích thính giả và diễn giả, xác định mục tiêu muốn truyền tải, thuthập thông tin và luyện tập Ngoài ra cần phải biết giới hạn vấn đề, đánh giá môitrường bên ngoài
Trang 4- Hội thảo quốc gia về chủ đề “Sinh viên với đào tạo đáp ứng nhu cầu
xã hội, nhu cầu doanh nghiệp” Hội thảo đã cùng thảo luận và đưa ra nhữngvấn đề cần chú trọng và đổi mới trong phương pháp học tập của sinh viên.Trong
đó kỹ năng thuyết trình của sinh viên cũng là một trong những vấn đề được nêu
ra trong hội thảo
Những đề tài nghiên cứu, những hội thảo khoa học hay những cuốn sách
kể trên cũng đã phần nào chỉ ra cái đã đạt được, cái cần phải đạt được và đưa ranhững cách thức để thuyết trình đạt hiệu quả cao Tuy nhiên những sách báo,tạp chí chỉ đơn thuần là lý thuyết về kỹ năng thuyết trình, chưa thật thực tế và cụ thểcho sinh viên Những buổi hội thảo mang tính thực tế hơn, giải đáp được nhữngthắc mắc, khó khăn của sinh viên trong quá trình thuyết trình, tuy nhiên các buổihội thảo này không được tổ chức thường xuyên, cũng như không có đủ thời gian
để giải đáp hết thắc mắc cho sinh viên Vì vậy kỹ năng thuyết trình của sinh viênnói chung và sinh viên khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn nói riêng vẫn còn
là vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
3 Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
- Xác định mức độ cần thiết và tầm quan trọng của kỹ năng thuyết trình
- Khảo sát thực trạng kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Giáo Dụctrường Đại học Sài Gòn qua đó đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằmnâng cao kỹ năng thuyết trình của sinh viên khoa Giáo Dục trường Đại họcSài Gòn hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề về lý luận thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
- Tìm hiểu kỹ năng thuyết trình của sinh viên
- Khảo sát mức độ khả năng thuyết trình của sinh viên
Trang 5- Tìm hiểu các yếu tố gây khó khăn trong thuyết trình của sinh viên, từ đóđưa ra một số đề suất nhằm nâng cao kỹ năng thuyết trình của sinh viên
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Trường Đại Học Sài Gòn
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận:
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác– Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm chỉ đạo của bộ Giáo dục vềcông tác đổi mới trong dạy và học
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, tôi sử dụng hệ thống phương pháp sau:
- Phương Pháp Nghiên Cứu Luận: chủ yếu là phương pháp nghiên cứu
tư liệu có sẵn
Trang 6- Phương pháp phỏng vấn: nhằm thăm dò trực tiếp quá trình thuyết trình
từ nhiều người khác nhau để thấy rõ những vấn đề mà sinh viên hay mắc phảitrong quá trình thuyết trình là như thế nào
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: lập những câu hỏi trắc nghiệmsát thực trong thuyết trình, những khó khăn, thuận lợi tồn tại trong thuyết trìnhcủa sinh viên
6 Đóng góp của luận văn
- Luận văn góp phần làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn kỹ năng thuyết trìnhcủa sinh viên
- Là cơ sở để đưa ra những biện pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình chosinh viên khoa Giáo Dục trường Đại học Sài Gòn
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương, 8 tiết
Trang 7Chương 1
KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI SINH
VIÊN KHOA GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm thuyết trình
Có rất nhiều khái niệm về thuyết trình Sau đây là một vài khái niệm:
- Thuyết trình là quá trình trình bày nội dung của một chủ đề cho người nghe.Những dụng cụ trực quan được sử dụng để minh họa cho nội dung của bài nói
- Thuyết trình là trình bày một cách sáng tỏ một vấn đề trước đông người
- Thuyết trình là trình bày rõ ràng một vấn đề trước nhiều người Thuyết trình
là một nghệ thuật, người thuyết trình được ví như một nghệ sĩ hay diễn viênđứng trước công chúng, thuyết trình là một kỹ năng được phát triển thông quakinh nghiệm và đào tạo
Một cách hiểu đơn giản hơn thuyết trình là cách truyền đạt các ý tưởng vàcác thông tin đến mội nhóm người; là trình bày bằng lời về một vấn đề nào đónhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe
1.1.2 Khái niệm kỹ năng thuyết trình
1.1.2.1 Khái niệm kỹ năng
Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về kỹ năng Những định nghĩa nàythường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của từngngười Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thànhkhi chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn Kỹ năng học được do quá trình lặp
đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó Kỹ năng luôn có chủđích và định hướng rõ ràng
Như vậy: Kỹ năng là năng lực (khả năng) của chủ thể thực hiện thuần thụcmột hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết(kiến thức hoặc kinh nghiệm)nhằm tạo ra kết quả mong đợi
Trang 81.1.2.2 Kỹ năng thuyết trình
- Kỹ năng thuyết trình là khả năng sử dụng kết hợp kiến thức, thái độ,phương pháp, công cụ cần thiết vào quá trình truyền đạt và dẫn dắt thông tinnhằm làm cho nội dung thông tin có sức hấp dẫn hơn, thu hút được nhiều ngườinghe hơn
- Kỹ năng thuyết trình là sự kết hợp giữa nội dung và hình thức, giữa giaotiếp ngôn ngữ và giao tiếp hình thể, không chỉ truyền đạt thông tin đến đámđông bằng lời nói đến cơ quan thính giác của họ, mà còn truyền đến các giácquan còn lại gồm thị giác, khứu giác, vị giác, xúc giác (bằng hình ảnh, mùi, vị,tiếp xúc)
1.2 Vai trò của thuyết trình đối với sinh viên khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn
1.2.2 Trong công việc và cuộc sống
- Tất cả lĩnh vực trong cuộc sống, thuyết trình tốt sẽ tạo ra một vị thế cao,một sự kính nể từ người khác
+ Trong lĩnh vực chính trị: những nhà thuyết trình tài ba, họ đều là nhữngngười lãnh đạo của thế giới như Fidel Castro, John Kenedy, Barack Obama,Mather Luther King, Hồ Chí Minh,
+ Trong lĩnh vực giáo dục: một giáo viên không nói trước đám đônghấp dẫn thì không lám cho học sinh hiểu bài, mặc dù có kiến thức sâu rộng
Trang 9+ Trong lĩnh vực kinh tế: một người giám đốc hay một quản lí giỏikhông chỉ là người có tầm vóc chiến lược, ý tưởng kinh doanh sáng tạo màcòn phải là một người có khả năng thuyết trình tốt Một nhà lãnh đạo giỏi vàthành công là người có thể làm cho nhân viên hiểu và làm theo những chiến lược
và định hướng mà anh ta đề ra
- Cho dù một người có những hiểu biết quý giá và ý tưởng độc đáo đến đâu
đi chăng nữa, mà đến khi cần thiết lại không thể trình bày cho người khác hiểuthì cũng khó lòng đạt được những thành công nhất định Không ai chấp nhậnmột người được xem là thành đạt mà đứng trước đám đông lại lúng túng,nói không ra tiếng Đáng tiếc hơn nữa, vốn hiểu biết, kinh nghiệm làm việc,
ý tưởng độc đáo của người này sẽ không giúp ích gì cho người khác
- Qua những gì nêu trên chắn hẳn ai cũng nhận ra rằng kỹ năng thuyết trình
là một kỹ năng quan trọng nhất vì nó tập hợp tất cả các yếu tố kỹ năng khácnhư: sự tự tin, sử dụng ngôn từ, ngôn ngữ thân thể, lập luận chặt chẽ, sáng tạo…
Vì thế có câu nói “Bạn nói trước đám đông như thế nào thì cuộc đời của bạncũng thế” Do đó, kỹ năng thuyết trình chính là một bước không thể thiếu trêncon đường thành công Kỹ năng thuyết trình là một kỹ năng khó nhưng hoàntoàn có thể rèn luyện được
- Vì vậy, rèn luyện kỹ năng thuyết trình cho mình mỗi ngày sẽ rút ngắncon đường đi đến thành công của bạn Và điều quan trọng là, bạn càng thuyếttrình giỏi, bạn càng dễ thuyết phục người khác Và đó cũng là hình ảnh mà hầuhết những người đạt đến vị trí lãnh đạo đều cần có
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng thuyết trình trình đối với sinh viên khoa Giáo dục trường Đại học Sài Gòn
1.3.1 Tác phong thuyết trình
Để có một buổi thuyết trình thành công thì người thuyết trình cần phảichuẩn bị rất nhiều những yếu tố Trong đó, tác phong của người thuyết trìnhchiếm một vị trí không nhỏ đến hiệu quả của buổi thuyết trình Tác phong ở đây
Trang 10bao gồm: trang phục hay hình dáng bên ngoài; hành vi, điệu bộ và cách ứng xử;phong cách xuất hiện…
Ấn tượng đầu tiên về người thuyết trình chính là hình dáng bên ngoài của
họ ngay khi xuất hiện Vì thế, chúng ta cần tạo được thiện cảm đối với ngườinghe ở những giây đầu tiên này Lựa chọn, phối hợp trang phục là một kỹ năngquan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến bài thuyết trình Một sự phối hợp hài hòagiữa trang phục, đầu tóc và những trang sức kèm theo sẽ tạo được ấn tượng tốtvới khán thính giả
Mặt khác, trang phục gọn gàng, phù hợp sẽ giúp cho bạn cảm thấy tự tin,mạnh mẽ hơn khi thuyết trình và sẽ tạo được sự tin cậy nơi người nghe.Ngược lại, nếu chọn trang phục không hợp với cơ thể, hoàn cảnh và nội dungbài diễn thuyết sẽ gây phản cảm cho đối phương Từ đó, bài thuyết trình của bạn
sẽ giảm sức thuyết phục
Ví dụ: Bạn đang thuyết trình về đề tài cách ăn mặc nơi công sở
- Trong khi đó lại khoác lên người một chiếc quần jean và áo thun vớimàu sắc sặc sỡ, cùng với mái tóc không được kẹp gọn gàng, hẳn lời thuyết trìnhcủa bạn sẽ không còn sức thuyết phục nữa, thậm chí khán thính giả cũng khônghứng thú nghe tiếp Hoặc bạn đeo quá nhiều trang sức, chẳng hạn như hai, bachiếc vòng tay; có thể chúng sẽ tạo ra những tiếng va chạm, tiếng động gây mấttập trung cho người nghe
- Vì vậy,những nội dung mà bạn muốn truyền tải đến người nghe sẽ khôngđược trọn vẹn, và tất nhiên là bài thuyết trình của bạn sẽ không được như ý
- Bên cạnh trang phục thuyết trình, thì phong thái, hành vi, cách ứng xửcủa bạn cũng chiếm một vị trí quan trọng Một giọng nói to, rõ ràng sẽ truyềncảm hứng cho người nghe Cách diễn đạt tự tin, phong thái tự nhiên sẽ làmngười nghe cảm thấy thân thiện và tin cậy Từ đó, dễ dàng chinh phục đượcngười nghe Người nghe sẽ rất buồn ngủ, mất tập trung nếu giọng nói của bạn
cứ đều đều như trả bài, mắt thì chăm chăm nhìn vào bài thuyết trình đã chuẩn bị
Trang 11sẵn Điều này, là dấu hiệu để người nghe nhận thấy bạn đang mất tự tin, bối rối
về bài thuyết trình của mình
- Ngoài vấn đề trang phục và thái độ hành vi trong khi thuyết trình, thìphong thái khi xuất hiện cũng khá quan trọng Ấn tượng trong phút đầu tiên sẽảnh hưởng đến thái độ của khán thính giả dành cho bạn Nếu có ấn tượng tốt,
họ sẽ dành thiện cảm cho bạn Muốn vậy, bạn hãy xuất hiện với dáng vẻ tự tin,
tư thế đi, đứng thẳng, tự nhiên Mở đầu bằng lời chào khán thính giả và tự giớithiệu bản thân Nếu thiếu phần tự giới thiệu thì mọi người sẽ cho rằng bạn hoặc
là tự ti, e ngại, hoặc là ra dáng kẻ cả làm như mình nổi tiếng lắm không cần phảigiới thiệu; trường hợp nào cũng đều bất lợi cho bạn
1.3.2 Nội dung thuyết trình
1.3.2.1 Đề tài nghiên cứu
- Tổng quát thì không có sự hạn chế về đề tài nghiên cứu Đề tài có thể làvấn đề vĩ mô bao gồm các lĩnh vực kinh tế, chính trị pháp lý, văn hóa xã hội,khoa học kỹ thuật, tự nhiên Đề tài có thể là vấn đề vi mô chủ yếu đề cập vấn đềcon người bao gồm đối thủ cạnh tranh, đối tác giao dịch, khách hàng, nhà cungcấp, nội bộ doanh nghiệp
- Tuy nhiên, để có tính hấp dẫn, thu hút thì cho dù chọn lĩnh vực nào, đề tàicũng cần mang tính thời sự, tính thiết thực, tính đặc sắc, tính mới lạ, tính độc đáo
1.3.2.2 Bố cục trình bày
Nội dung trình bày cần được tổ chức sắp xếp theo một bố cục nhất định,
rõ ràng, hợp lý, mang tính thuyết phục cao, nhằm dẫn dắt người nghe dễ dàngtheo dõi diễn tiến câu chuyện, từ đó hiểu được thông điệp truyền đạt
- Mở đầu:
+ Về hình thức, cần thu hút sự chú ý và tạo thiện cảm nơi người nghe ngaylập tức, có một số cách mở đầu như sau: kể một câu chuyện, dẫn lời một danh nhân,đặt câu hỏi, gợi ý tò mò của khán thính giả, làm điệu bộ khác thường
Trang 12+ Về nội dung, nêu bật được vấn đề nghiên cứu, bao gồm lý do, nội dung,phạm vi, giá trị của nghiên cứu
- Đoạn giữa: khán thính giả có ít thời gian suy nghĩ vì phải theo dõithuyết trình cho nên nếu nội dung không sáng sủa, rõ ràng, ý tứ không liên tục,
tự nhiên thì họ sẽ không hiểu được diễn giả muốn nói gì và không muốn nghe nữa.Cho nên về mặt nội dung, cần tuân thủ đúng trình tự quy định để bảo đảmtính liền lạc, hợp lý của câu chuyện, bao gồm đi từ cơ sở lý thuyết của nghiêncứu, đến các vấn đề cần giải quyết, yêu cầu công việc, ý tưởng và giải pháp,cung cấp bằng chứng, lợi ích khi áp dụng giải pháp, chương trình hành động,các việc làm cụ thể
- Kết thúc: Nếu đoạn mở tạo ấn tượng ban đầu, đoạn giữa tạo giá trịcung cấp thông tin, thì đoạn kết có tác dụng khắc sâu vào tâm trí khán thính giả,bởi những lời sau cùng dễ được nhớ nhất
+ Về mặt hình thức, phải làm sao cho khán thính giả biết là đã kết thúc
và họ ra về mà vẫn còn tiếc
+ Về mặt nội dung, đoạn kết nêu lên điểm nhấn của bài trình bày, giá trị
và hạn chế của nghiên cứu
1.3.2.3 Tính nhất quán
Mỗi bài thuyết trình có sứ mạng hướng đến chỉ một chủ đích nhất định,cho nên tính nhất quán về nội dung phải được thể hiện xuyên suốt từ đầuđến cuối bài thuyết trình, bao gồm: Nhất quán giữa đoạn mở đầu và đoạn kếtthúc.Nhất quán giữa các nội dung chi tiết trong đoạn giữa Cụ thể là phải có sựtương đồng giữa các nội dung cơ sở lý thuyết, thực trạng và phân tích đánh giá,mục tiêu và giải pháp
1.3.3 Công cụ trình chiếu và các yếu tố ngoại tác
1.3.3.1 Kĩ năng sử dụng công cụ PowerPoint
Với sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông,việc thuyết trìnhtrở nên thuận lợi hơn rất nhiều nhờ phần mềm PowerPoint: các ý tưởng trìnhbày được công cụ hỗ trợ để minh họa hoặc nhấn mạnh, thời gian viết vẽ bảng
Trang 13được tiết kiệm, sức thu hút khán giả được nâng cao nhờ hiệu ứng âm thanh vàhình ảnh sống động
Để khai thác PowerPoint hiệu quả, cần tuân thủ một số nguyên tắc chung:làm sao cho các trang chiếu trở nên dễ nhìn, dễ hiểu, dễ nhớ; các trang chiếucàng ngắn gọn, càng súc tích càng tốt, nhưng không được quá nghèo nàn,thiếu hấp dẫn; thiết kế chữ lớn để bảo đảm khán giả xa nhất cũng thấy; nên sửdụng chữ không chân cho rõ ràng; không quá nhiều dòng trên một trang ; khôngquá nhiều chữ trên một dòng; phối màu nền và màu chữ cho tương phản, tốtnhất là màu nền tối, màu chữ sáng
1.3.3.2 Yếu tố không gian, thời gian
- Không gian thuyết trình: kích thước và hình dạng phòng họp cần phù hợpvới số lượng khán thính giả; màn chiếu và bàn ghế được sắp xếp sao cho hợp lý,bảo đảm diễn giả vừa có thể nhìn trực diện tất cả khán giả vừa có thể tham khảohình ảnh sơ đồ khi cần thiết; các phương tiện âm thanh, ánh sáng bảo đảmthích hợp, không bị trục trặc bất thường
- Thời gian thuyết trình: buổi sáng thường được tiếp thu dễ dàng hơn
so với buổi trưa, chiều hay tối; thời lượng của buổi thuyết trình cũng cần phù hợp,trung bình 30 phút đến một giờ là vừa phải; quá dài sẽ gây cảm giác chán ngán,còn quá ngắn thì không thể tải hết lượng thông tin cần thiết (tất nhiên vấn đềthời lượng chỉ mang tính tương đối tùy theo nội dung chủ đề thuyết trình)
1.3.3.3 Yếu tố khán thính giả
- Khán thính giả tích cực: chăm chú lắng nghe, há miệng như muốn
"uống" từng lời của bạn, hăng hái khi bạn lớn tiếng, lo thay khi bạn lỡ quên,muốn nhắc khi bạn ngập ngừng; tóm lại là chung vui và chia lo cùng bạn Chỉcần gặp vài tâm hồn cảm thông như vậy cũng đủ mát lòng rồi
- Khán thính giả gây phiền: không chú ý lắng nghe mà làm việc khác, cườinói cùng nhau thật ồn ào, ra vào phòng thuyết trình tùy tiện ảnh hưởng đến
Trang 14mọi người, buồn ngủ thậm chí ngủ trong khi nghe thuyết trình, phản ứng gay gắtkhi chưa hiểu
- Gặp những tình huống như trên thì bạn cần phải bình tĩnh, nhắc nhởgián tiếp bằng cách chuyển hướng thuyết trình, ví dụ như thông qua một câuchuyện cười, một đoạn phim ngắn; nhưng tốt nhất là bạn nên xem lại chính mình,
do thuyết trình thiếu hăng hái, hấp dẫn; do độc thoại chứ không đối thoại; dođọc giọng đều như ru ngủ; những câu hỏi và tình huống: dù đã lường trước một
số câu hỏi, nhưng vẫn không tránh khỏi gặp phải những câu hỏi hay tình huốngkhó Trước hết, bạn hãy bảo đảm hiểu đúng câu hỏi vì khá nhiều người hỏi rấtdài dòng nhưng không rõ hỏi gì Gặp câu hỏi khó, không nên trả lời ngay, hãysuy nghĩ một chút, hoặc hỏi lại cho rõ, mục đích có thêm thời gian chuẩn bị trả lời
- Đôi khi gặp tình huống khán thính giả muốn tranh luận, thậm chí cố tìnhkhiêu khích, chọc tức, tìm cách bắt bẻ, vặn vẹo Tình huống này, cố gắng hạn chếtranh luận, công việc của bạn là thuyết trình và thuyết phục chứ không phảitranh luận; dù bạn có đúng đến đâu chăng nữa thì chắc gì khán thính giả đồng ý,thừa nhận họ sai
Tiểu kết chương 1
Có thể khẳng định rằng lý thuyết về kỹ năng thuyết trình rất cần thiết chokhoa giáo dục trường Đại học Sài Gòn Sinh viên muốn có được kỹ năngthuyết trình tốt thì trước tiên phải hiểu rõ lý thuyết về kỹ năng thuyết trình.Nhưng lý thuyết ấy sinh viên phải linh hoạt khi áp dụng sao cho phù hợp vớithực tế của từng cá nhân Từ đó, sinh viên mới có thể nâng cao kỹ năng thuyếttrình để đạt được hiệu quả cao trong học tập, trong công việc và trong cuộc sống