Phương pháp xác định chi phí trực tiếp phần 2 tính giá thành sảnxuất của một sản phẩm trong công ty theo 2 phương pháp là phương pháp xácđịnh

Tuy nhiên mỗi phương phápxác định chi phí khác nhau sẽ có vai trò khác nhau đối với nhà quản trị các cấp.Với mong muốn xem xét, phân tích kỹ lưỡng hai phương pháp xác định chi phí:Phương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 2

Nhóm sinh viên:

Nguyễn Thị Ánh Dương : 11217938 Nguyễn Thị Mỹ Hằng : 11212062

Lê Ngọc Huyền : 11217950Lớp học phần: KTQT1106(222)_06Giảng viên: TS Phạm Thị ThủyNgày 18 tháng 03 năm 2023

HÀ NỘI, 2023

ưu, nhược điểm của từng phương pháp đối với các cấp quản lí của công ty Bêncạnh đó, từ mục tiêu và chiến lược kinh doanh đã đặt ra, chúng em cũng thảoluận về những thước đo phù hợp cho các trung tâm trách nhiệm để nâng cao hiệuquả quản lí cho các nhà quản trị

Thông tin về giá cả nguồn nguyên vật liệu, mức lương lao động và một sốchi phí khác được chúng em lầy từ một số nguồn internet về giá cả thị trường củanguyên vật liệu và nhân công hiện nay Các ước lượng chỉ mang tính tương đối

và tham khảo

GIỚI THIỆU

Với những thành tựu trong khoa học quản trị, việc phân cấp quản lý hìnhthành nên trung tâm trách nhiệm trong hầu hết các doanh nghiệp là tất yếu Cáctrung tâm trách nhiệm tạo ra mối liên hoàn trong hệ thống quản lý Mỗi trung tâmtrách nhiệm khác nhau sẽ có cấp quản lý, quyền và nghĩa vụ khác nhau nên đòihỏi cần có phương pháp đo lường thành quả hoạt động của các trung tâm Cácnhà quản trị cấp cao hiểu rằng hệ thống đo lường của doanh nghiệp ảnh hưởngđáng kể đến hành vi của cấp quản lý và nhân viên Họ cũng ý thức được rằng cácthước đo truyền thống có thể đưa ra tín hiệu sai lệch trong chiến lược cải tiến vàđổi mới liên tục Điều này dẫn đến nhu cầu cần có một công cụ đánh gía cânbằng cả về chiến lược tài chính và vận hành, đó chính là bảng điểm cân bằng(BSC) BSC cung cấp một cơ cấu cho việc lựa chọn các chỉ số đánh giá hiệu suấtquan trọng, bổ sung cho các biện pháp tài chính truyền thống, giúp các nhà quảntrị quản lý và đánh giá hiệu quả thực thi chiến lược của một tổ chức một cáchtoàn diện và đầy đủ, đồng thời liên kết được các hoạt động kiểm soát ngắn hạn

với chiến lược và tầm nhìn dài hạn của doanh nghiệp (Tạ Lê Ngân Hà, 2019).

Bên cạnh đó đối với doanh nghiệp sản xuất, việc xác định chi phí sản xuất và tínhgiá thành sản phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Tuy nhiên mỗi phương phápxác định chi phí khác nhau sẽ có vai trò khác nhau đối với nhà quản trị các cấp.Với mong muốn xem xét, phân tích kỹ lưỡng hai phương pháp xác định chi phí:Phương pháp xác định chi phí trực tiếp và phương pháp xác định chi phí toàn bộ,nghiên cứu sự ảnh hưởng của chúng đến giá thành và quyết định kinh doanh củadoanh nghiệp, vận dụng BSC vào đánh giá hiệu quả các trung tâm trách nhiệm,nhóm chúng em xin được trình bày bài tập lớn sau đây

Bài tập lớn gồm 03 phần:

Phần 1: Thành lập công ty thực phẩm Phần 1 cung cấp một số thông tin sơ

bộ về công ty, chiến lược kinh doanh, cách thức phân cấp quản lý và các trungtâm trách nhiệm trong công ty

Phần 2: Phương pháp xác định chi phí trực tiếp Phần 2 tính giá thành sản

xuất của một sản phẩm trong công ty theo 2 phương pháp là phương pháp xácđịnh chi phí trực tiếp và phương pháp xác định chi phí toàn bộ Từ đó thảo luậnkết quả của từng phương pháp sẽ được các nhà quản trị các cấp sử dụng như thếnào

Phần 3: Đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm Các

thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của từng trung tâm trách nhiệm và ý nghĩacủa các thước đo với nhà quản trị sẽ được thảo luận ở phần này

NỘI DUNG

Phần 1: Thành lập công ty thực phẩm.

1 Tên công ty: DH 2

2 Địa điểm kinh doanh: Công ty hiện tại đang có hai cơ sở: cơ sở miền Bắctại số 86 Phố Hồ Hoàn Kiếm, Hoàn Kiếm, Hà Nội và cơ sở miền Nam tại số 86

Lê Thánh Tôn, phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

3 Mục đích kinh doanh: Tối đa hóa lợi nhuận

4 Chiến lược kinh doanh:

Công ty đang lên kế hoạch mở rộng thị trường ở miền Trung Còn miền Bắc

và miền Nam tiếp tục phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh Do văn hóa tiêudùng của 2 miền Bắc và Nam là khác nhau nên ở mỗi thị trường sẽ có các chiếnlược riêng

Thị trường miền Bắc chỉ có một nhóm người tiêu dùng đồng nhất, tuy nhiên

họ lại là những người có suy nghĩ phức tạp, lo xa, sống không chỉ cho riêng mình

mà còn quan tâm đến việc những người khác nghĩ gì về mình, thích hàng hiệu,tâm lý tập thể, mua sắm có kế hoạch và bị ảnh hưởng rất nhiều bởi quảng cáo vàcác nội dung của quảng cáo…Tuy nhiên do đặc điểm tiêu dùng tập thể, ảnhhưởng của số đông, nên một khi sản phẩm đã được lựa chọn thì lại rất dễ để duy

trì lòng trung thành của họ (Geomarketing: Những ảnh hưởng của văn hóa vùng

miền đến hành vi người tiêu dùng của người Việt Nam, 2010) Vì vậy chiến lược

của công ty ở thị trường miền Bắc sẽ là phát triển thương hiệu; thu hút kháchhàng mới thông qua quảng cáo và các dịch vụ kích thích tiêu dùng (tích điểm đổiquà; đổi que kem, vỏ chai nhựa lấy quà;…); các chính sách khuyến mãi tập trungvào giá sp nhưng vẫn đảm bảo chất lượng, giảm bớt hoạt động hậu mãi Ngoài rakhí hậu cũng thay đổi thất thường nên yêu cầu công ty cần đảm bảo sản lượng

Discover more from:

hàng hóa sản xuất, giảm lượng hàng hóa lưu kho như kem, tránh bị hỏng cũngnhư giảm chất lượng sản phẩm do yếu tố thời tiết.

Thị trường miền Nam có nhiều nhóm người tiêu dùng khác biệt, mức độ sẵnsàng chấp nhận sản phẩm mới cao, dễ thử sản phẩm mới Họ là những người tiêudùng có xu hướng sống cho hiện tại, ít khả năng sẽ tiết kiệm tiền để mua nhữngsản phẩm cao cấp, tâm lý cá nhân, ít thực hiện hành vi mua sắm theo kế hoạch

mà thường mua ngẫu hứng (Geomarketing: Những ảnh hưởng của văn hóa vùng

miền đến hành vi người tiêu dùng của người Việt Nam, 2010) Vì vậy chiến lược

của thị trường miền Nam là tập trung phát triển các sản phẩm mới; nâng cao chấtlượng sản phẩm; đa dạng hóa sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng củanhiều nhóm người tiêu dùng khác nhau; đẩy mạnh các hoạt động tiếp thị tại điểmbán nhằm kích thích tiêu thụ và thu hút khách hàng mới; chú trọng duy trì lòngtrung thành của người tiêu dùng

5 Các loại sản phẩm kinh doanh:

Công ty DH2 sản xuất kinh doanh kem và nước giải khát

6 Cách thức phân cấp quản lý và các trung tâm trách nhiệm:

Cơ cấu tổ chức quản lý Hệ thống kế toán trách nhiệm

Tổng công ty, công ty con Trung tâm lợi nhuận

Các chi nhánh, bộ phận bán hàng Trung tâm doanh thu

Các đơn vị, bộ phận sản xuất,

marketing

Trung tâm chi phí

Phần 2: Phương pháp xác định chi phí trực tiếp.

1 Tính giá thành sản xuất của sản phảm kem que của công ty theo hai phương pháp: phương pháp xác định chi phí trực tiếp và phương pháp xác định chi phí toàn bộ.

Kế toán tài chính 3

29

2 Thảo luận kết quả của từng phương pháp xác định chi phí

Bảng thông tin trên được tổng hợp bởi bộ phận kế toán của tổng công ty

DH2 thu thập từ báo cáo thực hiện trách nhiệm của trung tâm chi phí (các phânxưởng sản xuất ở hai miền), trung tâm doanh thu (bộ phận bán hàng, marketing,

… ở hai miền)

Theo lý thuyết, khi tính theo phương pháp xác định chi phí toàn bộ, giáthành sản xuất đơn vị sản phẩm sẽ bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chiphí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung phân bổ cho từng sản phẩm.Trong kỳ kinh doanh, công ty DH sản xuất được 2.780.000 chiếc và số lượng2tiêu thụ đạt 2.400.000 chiếc kem, tức còn tồn 380.000 chiếc kem trong kho chờđược tiêu thụ trong kỳ tới.Khi tính theo phương pháp xác định chi phí trực tiếp,giá thành sản xuất đơn vị sản phẩm được tính dựa trên chi phí nguyên vật liệutrực tiếp, nhân công trực tiếp, biến phí sản xuất chung mà không bao gồm địnhphí sản xuất chung phân bổ

Đối với công ty DH , giá thành sản xuất 1 chiếc kem theo phương pháp2xác định chi phí trực tiếp là 7.100 đồng, còn theo phương pháp xác định chi phítoàn bộ là 7.600 đồng Sở dĩ có sự chênh lệch về giá thành giữa hai phương phápnày là do 500 đồng định phí sản xuất chung đơn vị không được tính vào giáthành mà được nhà quản trị công ty ghi nhận như khoản chi phí thời kỳ(190.000.000 đồng tương ứng tổng định phí sản xuất chung của 380.000 chiếckem) và được tính hết vào trong kỳ theo phương pháp trực tiếp Do đó, lợi nhuậntheo phương pháp xác định chi phí trực tiếp thấp hơn theo phương pháp xác địnhchi phí toàn bộ 1 khoản tương đương là 190.000.000 đồng Khoản 190.000.000đồng này sẽ được phân bổ dần theo số lượng hàng tồn kho được tiêu thụ theophương pháp xác định chi phí toàn bộ

Vậy kết quả lợi nhuận thuần cũng như các chỉ tiêu khác theo hai phươngpháp xác định chi phí như vậy có ý nghĩa gì đối với các quyết định của nhà quản

với chỉ tiêu vốn đầu tư, DH ưu tiên sử dụng chỉ số ROI và RI để đánh giá hiệu2quả hoạt động đầu tư vốn, tức HĐQT sẽ chú trọng xem xét, đánh giá hai chỉ tiêulợi nhuận thuần và tài sản kinh doanh bình quân trong kỳ Để đưa ra kết luậnđúng đắn về khả năng sinh lời của năm nay so với năm trước hay so với thịtrường chung của ngành, hiệu quả đầu tư vốn thì kết quả lợi nhuận thuần và tổngtài sản bình quân phải được tính toán gần với dòng tiền thuần mà DH thu về từ2việc sản xuất và kinh doanh kem Việc áp dụng phương pháp xác định chi phítrực tiếp sẽ hỗ trợ HĐQT thực hiện điều này Cụ thể, DH là doanh nghiệp2chuyên sản xuất và phân phối kem, đa số các công đoạn sản xuất đều được thựchiện bằng máy móc công suất lớn nên giá trị tài sản cố định của công ty tươngđối cao, vì vậy cần phải tính toán và ghi nhận đầy đủ chi phí sản xuất liên quanđến tài sản cố định một cách đầy đủ trên báo cáo để HĐQT có thể nắm bắt kịpthời và chính xác kết quả hoạt động sản xuất hiện tại của công ty, từ đó đề xuấtphương hướng sản xuất, đầu tư trong kỳ kinh doanh tới Khi sử dụng báo cáo ápdụng theo phương pháp xác định chi phí toàn bộ, HĐQT sẽ gặp khó khăn khiđánh giá kết quả công việc của các nhà quản lý ở trung tâm chi phí tại các phânxưởng sản xuất kem ở hai miền Cụ thể, trưởng phân xưởng sẽ sản xuất quá mức

dự kiến tiêu thụ nhằm tận dụng nguồn chi phí cố định phân bổ cho số lượng kemcòn tồn trong kho, từ đó cắt giảm được chi phí sản xuất nói chung và tăng lợinhuận bộ phận thu về, lấy thành tích này báo cáo cấp trên dẫn đến kết quả đánhgiá hiệu năng công việc bị sai lệch Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp xácđịnh chi phí toàn bộ lại giúp HĐQT đưa ra quyết định chiến lược tốt hơn.Đối với các nhà quản trị cấp thấp hơn thuộc trung tâm chi phí, doanhthu, việc áp dụng phương pháp nào sẽ phụ thuộc vào mệnh lệnh của cấp trên Tuynhiên, trên cương vị của nhà quản trị cấp thấp hơn, phương pháp trực tiếp sẽ cólợi hơn khi lượng kem tồn trong kho giảm vì khi đó, lợi nhuận tính theo phươngpháp trực tiếp sẽ lớn hơn theo phương pháp toàn bộ; nếu các nhà quản trị đượcđánh giá trên cơ sở RI thì phương pháp xác định chi phí trực tiếp sẽ có lợi hơnđối với họ và ngược lại

Ngoài ra, sản phẩm chính của DHH là kem, đây vốn là sản phẩm có hạn

sử dụng ngắn, yêu cầu về bảo quản nghiêm ngặt nên DH đang xem xét áp dụng

hệ thống JIT vào sản xuất kem, tức quá trình sản xuất và phân phối kem sẽ đượclập kế hoạch một cách chi tiết và cụ thể nhất trong từng bước, quá trình đổ khuônkem có thể thực hiện ngay sau khi bước trộn nguyên liệu hoàn thành Điều này sẽgiúp các bước sản xuất được diễn ra liên tục, không rơi vào tình trạng nguyênliệu để không, chờ xử lý Ngoài ra, công ty cũng xem xét áp dụng JIT đến giaiđoạn bán hàng tức số lượng hàng bán sẽ gần khớp số lượng hàng sản xuất ra, từ

đó tránh tồn đọng hàng tồn kho lâu Nếu như vậy thì hai phương pháp xác địnhchi phí trực tiếp và toàn bộ sẽ cho kết quả gần giống nhau, tạo điều kiện cho cácnhà quản lý các cấp của DH đánh giá tốt hơn.2

Phần 3: Đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm.

1 Trung tâm đầu tư

Trung tâm đầu tư là HĐQT – đại diện cho chủ sở hữu vốn vì vậy tráchnhiệm hàng đầu là phải tăng giá trị cho cổ đông Việc này được đánh giá thôngqua các chỉ tiêu tài chính như ROCE, ROI Ngoài ra chỉ tiêu phi tài chính là sựtrung thành của cổ đông vì nếu doanh nghiệp mang lại lợi ích thì cổ đông sẽ sẵnsàng tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp Ngoài ra chiến lược của công ty là

mở rộng thị trường sang khu vực miền Trung, để mở rộng được thì vốn đầu tư làyếu tố quan trọng Việc theo dõi sự tăng thêm về số lượng cổ đông hay số vốntăng thêm cho phép trung tâm đầu tư kiểm soát được tình trạng vốn, từ đó đưa raquyết định thực hiện mở rộng khi đủ vốn cần thiết

Hình 1 Bản đồ chiến lược các mục tiêu thẻ điểm cân bằng trung tâm đầu tư

2 Trung tâm lợi nhuận – Thị trường miền Bắc

Do miền Bắc thực hiện thu hút khách hàng mới , thước đo lợi nhuận từkhách hàng mới cho phép nhà quản trị đánh giá được hiệu quả đem lại từ cácchiến dịch quảng cáo và kích cầu Công ty cũng cần chú trọng chất lượng sảnphẩm cũng như các dịch vụ khách hàng, điều này nảy sinh nhu cầu quản lý và sửdụng lao động tốt Tỷ suất lợi nhuận theo lao động dùng để so sánh tổng lợinhuận với chi phí tiền lương sử dụng cho hoạt động sản xuất và kinh doanh Thịtrường ở miền Bắc còn chú trọng việc giảm giá bán để đánh vào tâm lý ngườitiêu dùng Chỉ tiêu này đánh giá một đồng chi phí tạo ra được bao nhiêu đồng lợinhuận, từ đó nhà quản trị sẽ tìm các biện pháp để nâng hoặc hạ giá thành cho hợp

lý hơn

Hình 2 Bản đồ chiến lược các mục tiêu thẻ điểm cân bằng trung tâm lợi nhuận – Thị trường miền Bắc

3 Trung tâm lợi nhuận – Thị trường miền Nam

Thị trường miền Nam đưa ra thị trường sản phẩm mới để thu hút kháchhàng thích trải nghiệm, đa dạng khách hàng Do đó cần đánh giá dự trên lợinhuận từ sản phẩm mới Tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinhdoanh giúp nhà quản trị đánh giá mức độ thực hiện chiến lược vừa giữa chânkhách hàng cũ, vừa tăng thị phần của công ty Giảm giá bán là một chiến lượccạnh tranh cho công ty, giảm giá bán có thể làm tăng doanh thu do khách hàngmua nhiều hơn Thước đo Lợi nhuận trên doanh thu dùng để đánh giá điều này

Hình 3 Bản đồ chiến lược các mục tiêu thẻ điểm cân bằng trung tâm lợi nhuận – Thị trường miền Nam

4 Trung tâm doanh thu – Thị trường miền Bắc

Mục tiêu chiến lược đặt ra cho thị trường miền Bắc là tăng trưởng doanhthu từ khách hàng cũ, quen thuộc của các cửa hàng, chi nhánh Thước đo được sửdụng ở đây là tốc độ tăng trưởng doanh thu từ tệp khách hàng cũ, thước đo nàygiúp nhà quản lý xem xét, cân nhắc các biện pháp kích thích tiêu dùng khi lượngkem bán ra thấp hơn kế hoạch Ở đây, đối tượng cần tập trung để đảm bảo mụctiêu đề ra là khách hàng thường xuyên mua hàng Vì vậy, để doanh thu cửa hàngtăng so với kỳ trước thì trước hết cần đảm bảo lượng khách hàng ổn định so với

kỳ trước Người miền Bắc có đặc điểm rất trung thành với sản phẩm mà họ đánhgiá cao về chất lượng, độ phủ sóng sản phẩm trên thị trường Do vậy, đạt được sựhài lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm thì khả năng cao họ sẽ tiếp tụcủng hộ sản phẩm

Hình 4 Bản đồ chiến lược các mục tiêu thẻ điểm cân bằng trung tâm doanh thu – Thị trường miền Bắc

5 Trung tâm doanh thu – Thị trường miền Nam

Mục tiêu chiến lược của thị trường miền Nam là tăng trưởng doanh thuqua việc đa dạng hóa loại sản phẩm mới Thước đo để đánh giá mục tiêu này là tỉ

lệ doanh thu từ sản phẩm mới và tỉ lệ doanh thu từ khách hàng mới, hai thước đonày giúp nhà quản lý đánh giá khả năng tiêu thụ của sản phẩm mới, từ đó điềuchỉnh chất lượng kem phù hợp với thị trường khách hàng mục tiêu mới Đối vớikhía cạnh quy trình nội bộ, mục tiêu đề ra là tăng số lượng sản phẩm mới bán ra

để khách hàng có nhiều sự lựa chọn hơn cũng như thu hút thêm tệp khách hàngmới ngoài phân khúc khách hàng mục tiêu hiện tại Sở dĩ như vậy vì người dânmiền Nam vốn có lối sống thoáng hơn, dễ tiếp nhận sản phẩm mới, ưa chuộngtiêu dùng sản phẩm tuy giá cao nhưng chất lượng tốt