Bai giang tu van giam sat (a viet) 10 2007

Yờu cầu của thiết kếYêu cầu của thiết kế đối với vật liệu bê tông có thể gồm:  Giá trị c ờng độ nén của bê tông ở tuổi nghiệm thu hay còn gọi là mác.. Túm lại: Yêu cầu của thiết kế đối

1

KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG VẬT LIỆU XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG VÀ

NGHIỆM THU CÔNG TRÌNH

(Tài liệu dùng cho kỹ sư tư vấn giám sát

Buccaneers’ New Stadium 35,000 y3 (26,000 m3)

Buccaneers’ New Stadium 35,000 y3 (26,000 m3)

Lightning Hockey Stadium 20,000 y3 (15,000 m3)

Lightning Hockey Stadium 20,000 y3 (15,000 m3)

Giám sát chất lượng được thực hiện theo các bước sau:

 KiÓm tra chÊt l îng tr íc khi thi

c«ng;

 Gi¸m s¸t sö dông vËt liÖu

trong qu¸ tr×nh thi c«ng;

 NghiÖm thu vËt liÖu trong c«ng

tr×nh sau khi thi c«ng

Giám sát chất lượng bê tông nặng thông thường (mác C10-40)

- Tµi liÖu kü thuËt;

- Yªu cÇu riªng.

Yờu cầu của thiết kế

Yêu cầu của thiết kế đối với vật liệu bê tông có thể gồm:

 Giá trị c ờng độ nén của bê tông ở tuổi nghiệm thu (hay còn gọi là mác ).

 Giá trị c ờng độ nén của bê tông tại thời điểm thực hiện một công việc nào đó.

 Các chỉ tiêu cơ lý khác (ngoài c ờng độ nén) của bê tông

 Các yêu cầu riêng đối với vật liệu chế tạo bê tông.

 Các yêu cầu liên quan công nghệ thi công.

 TCVN 5574-91: M¸c: C, M [ MPa]

 B [MPa]*1,2 (1,15-1,25)=M [MPa] (10-40MPa)

Túm lại:

Yêu cầu của thiết kế đối với vật liệu bê tông là tập hợp các giá trị c ờng độ (nén , nén/uốn), các chỉ tiêu cơ lý khác (độ

chống thấm n ớc, độ chịu mài mòn ) ở tuổi nghiệm thu và ở các thời điểm thực hiện một công nghệ (cẩu lắp, kéo ứng

suất tr ớc ); các yêu cầu riêng liên quan vật liệu và công nghệ chế tạo bê tông

Tiêu chuẩn, quy phạm, tài liệu kỹ thuật

- TCVN 3105-93 (150x150x150 mm)

- ASTM C 172 - 69 (xH = 150x300 mm)

- R(MÉu lËp ph ¬ng) = k x R(mÉu trô)

k = 1,15 - 1,25, trung b×nh k = 1,2 (TCVN 3118-93)

- Dmax = 10,20 mm (đá 1x2) dùng viên mẫu kích th

Túm lại

Căn cứ kỹ thuật để giám sát là tập hợp

các yêu cầu kỹ thuật của thiết kế, các tiêu chuẩn, quy phạm hoặc tài liệu kỹ thuật cần đ ợc áp dụng và một số yêu cầu riêng của chủ đầu t

1.2 Trỡnh tự và nội dung giỏm sỏt

1.2.1 Kiểm tra chất l ợng vật liệu tr ớc khi thi công.

1.2.1.1 Kiểm tra vật liệu chế tạo bê tông.

Đối với các công trình áp dụng TCVN:

+ Xi măng: phù hợp TCVN 2682-99 đối với xi măng poóc lăng

th ờng, TCVN 6260-97 đối với xi măng poóc lăng hỗn hợp

R nén của xi măng R x phải phù hợp với mác BT chế tạo R b

- Rx/Rb  1 đối với bê tông không có phụ gia dẻo hoá và

R x /R b = 0,8 - 1 đối với bê tông có phụ gia dẻo hoá.

+ Cát: phù hợp TCVN 1770-86

+ Đá (sỏi): phù hợp TCVN 1771-87.

+ N ớc trộn và bảo d ỡng: phù hợp TCVN 4506-87.

+ Phụ gia bê tông đ ợc chấp thuận cho sử dụng khi phù hợp với

các yêu cầu kỹ thuật hoặc thi công của công trình

1.2.1.2 Kiểm tra thành phần bờ tụng thớ nghiệm

Mục tiêu cần đạt: Sự phù hợp vật liệu thí nghiệm và vật liệu thi công, độ tin cậy của quá trình đúc, ép mẫu thí nghiệm và phiếu thành phần bê tông do phòng thí

nghiệm lập

Thành phần bê tông đ ợc chấp thuận cho sử dụng khi

đồng thời đảm bảo các yêu cầu sau:

– Vật liệu thí nghiệm đ ợc lấy từ nguồn vật t đã đ ợc chuẩn bị đủ

cung ứng cho một hạng mục công trình cần đổ, đạt chất l ợng theo kết quả kiểm tra nêu ở 1.2.1.1

– Có độ sụt phù hợp dạng kết cấu và biện pháp thi công chúng

Độ sụt hỗn hợp bê tông nên dùng cho các dạng kết cấu

D¹ng kÕt cÊu Đé sôt, cmé sôt, cm

Tèi ®a Tèi thiÓuMãng vµ t êng mãng bª

Đủ sản l ợng: Thành phần bê tông thí nghiệm phải đảm bảo đủ thể tích cho 1m3 bê tông sử dụng (vật liệu khô)

Điều này đ ợc kiểm tra bằng công thức:

 aĐ = 2,63-2,68 g/cm3 với đá dăm gốc đá vôi; 2,7-2,8 g/cm 3 với đá

dăm granít; 2,63-2,66 g/cm 3 với sỏi

Đạt mác trên mẫu thí nghiệm thành phần:

Mẫu bê tông sau khi đúc đ ợc thí nghiệm kiểm tra c ờng

độ nén đ ợc quy đổi về c ờng độ mẫu chuẩn kích th ớc

150x150x150 mm C ờng độ nén từng viên mẫu bê tông đ

ợc tính theo công thức: R =  P/F

Trong đó:

P - Tải trọng phá hoại, tính bằng daN;

F - Diện tích chịu lực nén của viên mẫu, tính bằng cm2;

 - Hệ số tính đổi kết quả thử nén các viên mẫu bê tông kích th ớc khác viên mẫu chuẩn về c ờng độ của viên mẫu kích th ớc 150x150x150mm Giá trị  lấy theo bảng 2

Hỡnh dáng và kích th ớc mẫu

(mm)

Hệ số tính đổi 

Mẫu lập ph ơng100x100x100150x150x150200x200x200300x300x300

0,911,001,051,10

Mẫu trụ71,4x143 và 100x200

150x300200x400

1,161,201,24

C ờng độ nén của thành phần bê tông thí nghiệm là trung bình số học của c ờng độ nén các viên mẫu (chi tiết xem TCVN 3118-93)

Thành phần bê tông thí nghiệm đ ợc coi là đạt khi có mức dự phòng cho thi công nh sau:

- Trong tr ờng hợp đong bằng xô, xe cải tiến, trộn bằng xẻng,

đầm bằng tay: c ờng độ nén trung bình v ợt mác bê tông thiết kế 18-20%;

- Trong tr ờng hợp đong bằng xe cải tiến vạch mức chính xác, hộc đong thể tích chính xác, trộn bằng máy, đầm bằng máy: c ờng độ nén trung bình v ợt mác thiết kế 13-15%;

- Trong tr ờng hợp cân tự động, trộn máy, đầm máy: c ờng độ nén trung bình v ợt mác bê tông thiết kế 10-12%

Đạt mác theo các chỉ tiêu khác nếu thiết kế có yêu cầu: c ờng

độ chịu uốn, mác chống thấm, c ờng độ ở các tuổi công nghệ

* Tính thể tích bê tông Vmẻ tối đa có thể trộn 1 mẻ trong thùng máy dung tích Vmáy

•Năng lực máy trộn: máy trộn rơi tự do áp dụng cho

DS  4-5cm Máy trộn c ỡng bức áp dụng cho mọi loại độ sụt.

Điều chỉnh thành phần mẻ trộn:

• Khi cốt liệu ẩm:

- Thí nghiệm xác định độ ẩm của vật liệu

- Căn cứ vào thành phần bê tông do phòng thí nghiệm cấp,

điều chỉnh thành phần bê tông hiện tr ờng phù hợp với độ ẩm thực tế của vật liệu

- Xh = X - Ch = C (1 + Wc/100)

- Đh = Đ (1 + Wđ/100) = Nh = N - C Wc/100 - ĐWđ/100

• Khi cát lẫn sỏi:

- L ợng sỏi trong cát xác định bằng l ợng cỡ hạt > 5mm L ợng cát và đá đ ợc hiệu chỉnh theo công thức:

Ch = C (1 + Sh

c/100)

Đh = Đ - C Sh

c/100)

1.2.2.2 Giám sát vận chuyển hỗn hợp bê tông.

Mục tiêu cần đạt: đảm bảo hỗn hợp bê tông tại cửa máy bơm

và tại vị trí đổ bê tông có độ sụt phù hợp Mức tổn thất độ

sụt trung bình 2-3 cm cho 30 phút mùa hè và 45 phút về mùa

đông cho phép sử dụng thành phần thí nghiệm điều chỉnh độ sụt tại trạm trộn theo nguyên tắc:

Đồng thời tăng n ớc và tăng xi măng (giữ nguyên tỷ lệ N/X

và l ợng cốt liệu).

Một thông số khác cần giám sát trong quá trình vận chuyển

là sự phân ly của hỗn hợp bê tông Điều này th ờng xảy ra với hỗn hợp bê tông có độ sụt lớn, vận chuyển bằng xe ben trên

đ ờng xóc hoặc bê tông ít xi măng (180 - 220 kg/m3) Khi đó hỗn hợp bê tông cần đ ợc yêu cầu đảo lại bằng xẻng tr ớc khi

đổ vào kết cấu

Khi bê tông không đ ợc bảo d ỡng c ờng độ nén, kéo của bê

tông có thể bị suy giảm 10-30%, các kết cấu bề mặt rộng, đổ bằng bê tông bơm dễ bị nứt do co ngót Các dạng vết nứt co ngót th òng gặp:

1.2.2.5 Giám sát thí nghiệm thử độ sụt, lấy mẫu thử c ờng

độ:

Thử độ sụt:

- Kiểm tra độ sụt của hỗn hợp bê tông nhằm giám sát sự phù

hợp của chúng đối với công nghệ yêu cầu.

- Dụng cụ thí nghiệm độ sụt: côn hình nón và que chọc theo yêu cầu TCVN 3106: 1993.

- L u ý khi thực hiện: Côn thử phải đ ợc giữ cố định, không

lắc ngang

Nhắc côn phải nhẹ nhàng, thẳng đứng.

Lấy mẫu thử c ờng độ:

- Các mẫu kiểm tra c ờng độ bê tông đ ợc lấy tại nơi đổ bê tông và

đ ợc bảo d ỡng ẩm t ơng tự kết cấu theo TCVN 3105:1993

- Khối l ợng lấy mẫu  1,5 V cần lấy.

- Đúc mẫu: kích th ớc viên mẫu tuỳ thuộc vào Dmax cốt liệu lấy theo bảng 4.

Dmax cèt liÖu, mm KÝch th íc viªn mÉu lËp

ph ¬ng, mm

10 vµ 20

50 70 100

100 150 200 300 Kích thước viên mẫu tùy thuộc Dmax cốt liệu

Mẫu lấy đ ợc đảm bảo không bị mất n ớc; không bị tác động của nhiệt độ

-Thử c ờng độ bê tông theo TCVN 3118:1993

- Các thông số ảnh h ởng chính tới c ờng độ nén của bê tông

Rb28 = A.Rx (X/N - 0,5) khi X/N  2,5

Rb28 = A1.Rx(X/N + 0,5) khi X/N > 2,5 Trong đó:

Rb28 - c ờng độ nén của bê tông ở tuổi 28 ngày đêm, MPa;

Rx - c ờng độ thực tế của xi măng, MPa;

X - L ợng xi măng dùng trong 1m3 bê tông, Kg;

N - L ợng n ớc dùng trong 1m3 bê tông,lít ;

A, A1 - là hệ số chất l ợng vật liệu sử dụng.

Mức ảnh h ởng của Rx, N/X có thể 30-50%, mức ảnh h ởng cốt liệu (A, A1) có mức 5-10% Giám sát cần chú ý khi thay đổi loại xi măng, khi trộn thêm n ớc một cách tuỳ tiện

1.2.2.6 Chấp nhận bê tông đã đổ

- Bê tông đ ợc sản xuất đúng vật liệu thành phần đã thiết kế (hoặc phù hợp nếu có điều chỉnh)

- Các công đoạn thi công vận chuyển, đổ, đầm, bảo d ỡng đã

đ ợc thực hiện đúng yêu cầu

- Cốp pha, gông định vị, các chi tiết chờ không bị xê dịch

1.3 Nghiệm thu

Công việc nghiệm thu vật liệu bê tông đ ợc dựa trên các căn cứ:

- Chấp thuận vật liệu, thành phần tr ớc khi thi công;

- Chấp thuận chất l ợng bê tông đã sản xuất và đổ;

- Chấp thuận phiếu thử nghiệm c ờng độ (và một số chỉ tiêu khác thiết kế yêu cầu) bê tông của khối

đổ:TCXDVN 239-06

- Bê tông đ ợc xử lý hết khuyết tật sau khi tháo cốp pha:

2 Bấ TễNG ĐẶC BIỆT

2.1 Bê tông c ờng độ cao

2.1.1Kiểm tra tr ớc khi thi công.

Mác xi măng: Thông th ờng xi măng dùng cao hơn một cấp về c ờng độ so với bê

tông là tốt nhất

Với bê tông mác 50:

Dùng xi măng c ờng độ 5055 (MPa) kết hợp với tối thiểu 1 loại phụ gia dẻo hoá.

Dùng xi măng c ờng độ 4045 (MPa) kết hợp với tối thiểu 1 loại phụ gia dẻo hoá cao cho bê tông có độ sụt thấp (ĐS  10 cm), kết hợp với tối thiểu 1 loại phụ gia siêu dẻo cho bê tông có độ sụt cao (ĐS = 12 18cm).

Với bê tông mác 60:

Dùng xi măng c ờng độ 5055 (MPa) kết hợp với tối thiểu 1 loại phụ gia dẻo hoá cao cho bê tông có độ sụt thấp (ĐS  10 cm), kết hợp với tối thiểu một loại phụ gia siêu dẻo cho bê tông có độ sụt cao (ĐS = 12 18cm).

Dùng xi măng c ờng độ 4045 (MPa) kết hợp với tối thiểu 1 loại phụ gia siêu dẻo có khả năng giảm n ớc mạnh cho bê tông có yêu cầu độ sụt thấp (ĐS  10 cm), không dùng xi măng này để chế tạo bê tông mác 60 (MPa) có độ sụt cao (ĐS = 12 18cm).

Với bê tông mác 70-80: Dùng xi măng c ờng độ 50-55 MPa kết hợp phụ gia siêu dẻo và silicafume.

Tên phụ gia Hãng SX Hiệu qu ảo dưỡng BT

C ờng độ đá cần đảm bảo lớn gấp 2 lần mác bê tông yêu cầu thiết kế, riêng đá dăm có nguồn gốc đá vôi lớn gấp ít nhất 1,5 lần.

Chỉ dùng đá dăm, không nên dùng sỏi (Sỏi chỉ dùng chế tạo BT mác 

40 MPa).

Chất l ợng của cát, đá

* Đá: Chọn loại chất l ợng cao Thành phần hạt nằm trong biểu đồ cấp phối chuẩn TCVN 1771:1986

- L ợng hạt thoi dẹt d ới 15% Các yêu cầu khác theo TCVN 1771: 1986

* Cát - Chọn loại chất l ợng cao Cấp phối hạt nằm trong biểu đồ chuẩn TCVN 1770 :1986 Nên chọn cát Mdl = 2,4  2,7 khi chế tạo bê tông mác cao.

Chọn cát sạch hoặc rửa sạch tr ớc khi dùng (hàm l ợng bùn, bụi sét d ới 1%), cát lẫn ít tạp chất Các chỉ tiêu khác theo TCVN 1770:1986.

Khả năng gây phản ứng kiềm - silíc, hàm l ợng Cl

-2.1.2 Giám sát thi công

• Đảm bảo tính đồng nhất

Hỗn hợp bê tông phải đảm bảo độ đồng nhất cao Nên dùng cân đong tự động và trộn c ỡng bức Nhìn bằng mắt th ờng bê tông mầu sắc đêu, các hạt phân bố đều trong hỗn hợp Bê

tông không phân ly, rời rạc

• Nhiệt thuỷ hoá xi măng và ứng suất nhiệt:

Khi l ợng dùng xi măng lớn (bê tông mác cao) hoặc đổ bê tông khối lớn, nhiệt thuỷ hoá xi măng trong bê tông th ờng gây ứng suất nhiệt lớn để làm nứt bê tông

Giám sát cần yêu cầu và chấp thuận các biện pháp nhằm :

Hạn chế ảnh h ởng nhiệt độ cho kết cấu thông th ờng;

Có các biện pháp thi công phù hợp với bê tông khối lớn

• Bảo d ỡng, chống nứt co ngót:

- Cần tăng c ờng hơn, liên tục hơn so với bê tông thông th ờng

2.2 Bê tông chịu uốn

Ngoài các yêu cầu nh bê tông nặng thông th ờng, đối với bê tông chịu uốn cần l u ý bổ sung các vấn đề sau:

2.2.1 Kiểm tra tr ớc khi thi công.

Ký hiệu Rn/Ru: c ờng độ nén/ c ờng độ uốn của bê tông cần thiết kế Bê tông thông th ờng có thể đạt các giá trị t ơng đ ơng cấp 1

Bảng 6 T ơng quan về mác theo c ờng độ nén và uốn.

2.3 Bê tông chống thấm n ớc.

2.3.1 Kiểm tra vật liệu tr ớc khi thi công.

Ký hiệu Rn/W: T ơng quan mác bê tông theo c ờng độ nén (Rn)

và độ chống thấm n ớc (ký hiệu là W) th ờng đạt các giá trị ghi trên b ng 7.ảo dưỡng BT

B ng 7 T ơng quan c ờng độ nén - độ chống thấm n ớc ảng 7 Tương quan cường độ nén - độ chống thấm nước.

B ng 8 L ợng hạt mịn kích th ớc nhỏ hơn 0,3 mm hợp lý dùng ảng 7 Tương quan cường độ nén - độ chống thấm nước cho bê tông chống thấm cấp 2.(bao gồm toàn bộ khối l ợng xi măng cộng với khối l ợng các hạt nhỏ hơn 0,3 mm trong cát, đá

Các yêu cầu nh bê tông thông th ờng.

Khi phiếu thử Rn/W thực tế ở tuổi thiết kế đạt yêu cầu

2.4 Bê tông bơm.

2.4.1 Kiểm tra tr ớc khi thi công:

- Độ sụt phù hợp khả năng của máy bơm từ 1218cm

- Yêu cầu về kích th ớc lớn nhất của hạt cốt liệu lớn: không

- Yêu cầu về phụ gia

Nên sử dụng phụ gia trong mọi tr ờng hợp Nhằm tiết kiệm xi măng, để hỗn hợp bê tông dễ bơm và hạn chế co ngót gây

nứt kết cấu, cần sử dụng phụ gia dẻo hoá cao hoặc siêu dẻo Ngoài việc giảm n ớc thì phụ gia còn hạn chế việc tắc bơm

• B¶o d ìng ban ®Çu ngay sau khi xoa mÆt;

• B¶o d ìng Èm tÝch cùc sau 2-4 giê xoa mÆt

2.5 Bê tông kéo dài thời gian ninh kết

Cần l u ý bổ xung:

Thông tin cần biết:.

2.5.1 Kiểm tra tr ớc khi thi công

Cần biết mức kéo dài thời gian ninh kết của hỗn hợp

bê tông để chọn phụ gia phù hợp.

Khẳng định thông qua phiếu thử tổn thất độ sụt theo thời gian.

2.5.2 Giám sát thi công:

2.6 Bê tông tháo cốt pha, đà giáo sớm.

2.6.1 Kiểm tra tr ớc khi thi công:

B ng 9 C ờng độ bê tông tối thiểu (%R ảng 7 Tương quan cường độ nén - độ chống thấm nước 28 ) để tháo dỡ cốp

pha, đà giáo chịu lực khi ch a chất t i ảng 7 Tương quan cường độ nén - độ chống thấm nước.

Loại kết cấu C ờng độ bê tông tối thiểu

cần đạt để tháo cốp pha,

%R28

Ghi chú

B n, dầm, vòm có ảo dưỡng BT

khẩu độ nhỏ hơn 2m 50 Với kết cấu có khẩu độ nhỏ hơn 2m, c

ờng độ tối thiểu để tháo cốp pha  8

C ờng độ khối xây

3.2 Các điều kiện tiên quyết để khối xây

đạt chất l ợng

- Qui tắc khi chấp nhận mác gạch xây.

- Qui tắc về thành phần v a xi m ng và xi m ng-vôi ữa xi măng và xi măng-vôi ăng và xi măng-vôi ăng và xi măng-vôi :

k : hệ số chất l ợng vật liệu phụ thuộc vào ph ơng pháp thử xi

m ng, loại xi m ng và chất l ợng cát.ăm ăm

+ L ợng hồ vôi hoặc hồ sét đ ợc xác định theo công thức:

Vh= 0,17(1- 0,002.Qx)

- Thi công khối xây: Thi công theo b n vẽ thiết kế đ ợc duyệt.ảo dưỡng BT

- Giám sát: ộ dẻo v a phù hợp, độ no n ớc của gạch (khi xây Độ sụt, cm ữa phù hợp, độ no nước của gạch (khi xây

v a xi m ng), mạch đầy, chống chồng mạch, độ phẳng và ữa phù hợp, độ no nước của gạch (khi xây ăm

thẳng của khối xây

1000

x kRx Rv

3.3 Kiểm tra tr ớc khi thi công

+ Đảm bảo gạch no n ớc khi xây bằng vữa xi măng.

+ Khối xây gạch phải đảm bảo nguyên tắc: Ngang - bằng; đứng-

thẳng; mặt -phẳng; góc - vuông; mạch không trùng; thành một khối đặc chắc.

+ Thời gian vữa sống

+ Khối xây, mặt trát bằng vữa xi măng phải đ ợc bảo d ỡng nh với

khối đổ bê tông.

+ Mẫu thử nghiệm c ờng độ vữa đ ợc lấy ngay tại chỗ xây

3.5 Nghiệm thu

+ Kiểm tra hồ sơ : phiếu chấp nhận vật liệu ( xi

măng, cát, gạch vôi), phiếu thành phần vữa, phiếu thử c ờng độ vữa thi công.

+ Phiếu nghiệm thu khối xây: Khi không vi phạm

các yêu cầu nêu ở 3.4.

+ Tình trạng bề mặt trát: đạt yêu cầu.

4.1.2 Giám sát thi công

- Thời gian thi công: phải đảm bảo trong thời gian sống của

vữa, mà yếu tố này phụ thuộc vào loại và tỉ lệ phụ gia sử

dụng trong vữa

- Mạch ngừng : khi thi công tiếp phải có lớp kết nối, th ờng

là xi măng pha phụ gia dạng Latex

Bề mặt sau khi trát chống thấm phải đồng đều, không có

khuyết tật bề mặt Trong một số tr ờng hợp cần tiến hành thử

n ớc