Phương pháp nghiên cứu khoa học trong trường đại học Nghiên cứu khoa học là gì

CÂU 1: Nghiên cứu khoa học là gì? Đầu tiên, nghiên cứu khoa học là gì? Nghiên cứu khoa học đề cập đến một quá trình điều tra và khám phá có hệ thống và có tổ chức được thực hiện bởi các nhà khoa học và nhà nghiên cứu để thu nhận kiến thức, thấu hiểu các hiện tượng, kiểm tra các giả thuyết và tìm giải pháp cho các vấn đề. Nó liên quan đến việc áp dụng các phương pháp nghiêm ngặt, thu thập, phân tích và giải thích dữ liệu để tạo ra những phát hiện đáng tin cậy và có thể kiểm chứng. Nghiên cứu khoa học được thúc đẩy bởi mục tiêu nâng cao hiểu biết trong các lĩnh vực khác nhau như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, y học, công nghệ, v.v. Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc mở rộng kiến thức, thúc đẩy đổi mới và giải quyết các vấn đề phức tạp mà xã hội đang phải đối mặt. Bằng cách tuân theo các nguyên tắc khoa học và hướng dẫn đạo đức đã được thiết lập, các nhà nghiên cứu cố gắng tạo ra những kiến thức đáng tin cậy và có giá trị góp phần vào sự tăng trưởng và phát triển của các ngành tương ứng. Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học Sự tiến bộ của kiến thức Nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao kiến thức bằng cách khám phá những hiểu biết mới. Thông qua quá trình điều tra nghiêm ngặt, các nhà khoa học có thể mở rộng hiểu biết của chúng ta về các hiện tượng khác nhau, cho dù đó là trong lĩnh vực y học, công nghệ hay khoa học xã hội. Sự tích lũy kiến thức thu được thông qua nghiên cứu khoa học đóng vai trò là nền tảng cho sự tiến bộ trong xã hội. Giải quyết vấn đề

BÀI LÀM CÂU 1:

* Nghiên cứu khoa học là gì?

Đầu tiên, nghiên cứu khoa học là gì? Nghiên cứu khoa học đề cập đến một quá trình điều tra và khám phá có hệ thống và có tổ chức được thực hiện bởi các nhà khoa học và nhà nghiên cứu để thu nhận kiến thức, thấu hiểu các hiện tượng, kiểm tra các giả thuyết và tìm giải pháp cho các vấn đề Nó liên quan đến việc áp dụng các phương pháp nghiêm ngặt, thu thập, phân tích và giải thích dữ liệu để tạo ra những phát hiện đáng tin cậy và có thể kiểm chứng

Nghiên cứu khoa học được thúc đẩy bởi mục tiêu nâng cao hiểu biết trong các lĩnh vực khác nhau như khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, y học, công nghệ, v.v

Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc mở rộng kiến thức, thúc đẩy đổi mới và giải quyết các vấn đề phức tạp mà xã hội đang phải đối mặt Bằng cách tuân theo các nguyên tắc khoa học và hướng dẫn đạo đức đã được thiết lập, các nhà nghiên cứu cố gắng tạo ra những kiến thức đáng tin cậy và có giá trị góp phần vào sự tăng trưởng và phát triển của các ngành tương ứng

* Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học

Sự tiến bộ của kiến thức

Nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao kiến thức bằng cách khám phá những hiểu biết mới Thông qua quá trình điều tra nghiêm ngặt, các nhà khoa học có thể

mở rộng hiểu biết của chúng ta về các hiện tượng khác nhau, cho dù đó là trong lĩnh vực y học, công nghệ hay khoa học xã hội Sự tích lũy kiến thức thu được thông qua nghiên cứu khoa học đóng vai trò là nền tảng cho sự tiến bộ trong xã hội

Một trong những đóng góp quan trọng của nghiên cứu khoa học là khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp Bằng cách sử dụng các phương pháp khoa học, các nhà nghiên cứu có thể xác định nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề và phát triển các giải pháp dựa trên những dẫn chứng cụ thể Cho dù đó là tìm ra phương pháp chữa trị bệnh, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu hay cải thiện hệ thống giáo dục, nghiên cứu khoa học đều đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết vấn đề

Đổi mới và Khám phá

Nghiên cứu khoa học thúc đẩy đổi mới và khám phá Nó khuyến khích các nhà khoa học suy nghĩ vượt trội, thách thức các lý thuyết hiện có và khám phá những khả năng mới Thông qua thử nghiệm và phân tích, các nhà nghiên cứu có thể mở rộng ranh giới của kiến thức, dẫn đến những bước đột phá và cách mạng hóa các ngành công nghiệp cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống cho cả cộng đồng

* Các loại hình nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học có thể có nhiều hình thức khác nhau tùy thuộc vào bản chất của nghiên cứu Dưới đây là một số loại nghiên cứu khoa học phổ biến:

Nghiên cứu thực nghiệm: Nghiên cứu thực nghiệm liên quan đến việc điều

khiển các biến số để quan sát tác động của chúng và thiết lập mối quan hệ nhân quả Nó thường bao gồm các thử nghiệm được kiểm soát, trong đó các nhà nghiên cứu tạo ra các điều kiện được kiểm soát để kiểm tra các giả thuyết và đo lường kết quả

Nghiên cứu quan sát: Nghiên cứu quan sát tập trung vào việc quan sát và mô tả

các hiện tượng mà không có sự can thiệp hoặc thao túng các biến số Các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu bằng cách quan sát các đối tượng trong môi trường tự nhiên và ghi lại các hành vi, đặc điểm hoặc tương tác của họ

Nghiên cứu mô tả: Nghiên cứu mô tả nhằm mục đích mô tả và ghi lại các đặc

điểm, hành vi hoặc điều kiện của một đối tượng hoặc một nhóm cụ thể Nó liên

quan đến việc thu thập dữ liệu thông qua khảo sát, phỏng vấn hoặc quan sát và cung cấp bản tường trình chi tiết về các hiện tượng quan sát được

Nghiên cứu tương quan: Nghiên cứu tương quan kiểm tra mối quan hệ giữa các

biến mà không ngụ ý quan hệ nhân quả Nó đo lường mức độ liên kết hoặc tương quan giữa hai hoặc nhiều biến để hiểu những thay đổi trong một biến liên quan như thế nào với những thay đổi trong một biến khác

Nghiên cứu định tính: Nghiên cứu định tính tập trung vào việc hiểu và diễn giải

những trải nghiệm, ý kiến và động cơ chủ quan Nó liên quan đến việc thu thập dữ liệu thông qua các cuộc phỏng vấn, Focus Group, hoặc quan sát và phân tích dữ liệu cho các chủ đề, mô hình và ý nghĩa

Nghiên cứu định lượng: Nghiên cứu định lượng liên quan đến việc thu thập và

phân tích dữ liệu số một cách có hệ thống Nó dựa vào các phương pháp thống kê

để đo lường, định lượng và phân tích dữ liệu, cho phép các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận khách quan và đưa ra những khái quát về mẫu đã chọn

CÂU 2:

* Cấu trúc chung của đề cương nghiên cứu khoa học bao gồm:

TÊN ĐỀ TÀI

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

- Câu hỏi: Vì sao lại nghiên cứu đề tài đó?

+ Lí do khách quan: Ý nghĩa trên lý luận và thực tiễn chung

+ Lí do chủ quan: Thực trạng nơi tác giả nghiên cứu, nhu cầu, trách nhiệm, sự hứng thú của người nghiên cứu đối với vấn đề

- Các nghiên cứu đã được thực hiện trước đó từ đó chỉ ra điểm mới của đề tài, vấn đề mà nhóm lựa chọn

- Trọng số trong bài nghiên cứu: Luận giải rõ ràng tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu: 10%

2 Tổng quan nghiên cứu

Tóm tắt, nhận xét những công trình có liên quan (trong và ngoài nước) trong mối tương quan với đề tài đang nghiên cứu:

• Những hướng nghiên cứu chính về vấn đề của đề tài đã được thực hiện

• Những trường phái lý thuyết đã được sử dụng để nghiên cứu vấn đề này

• Những phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng

• Những kết quả nghiên cứu chính

• Hạn chế của các nghiên cứu trước – những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể: Trả lời câu hỏi “Bạn muốn làm được gì khi thực hiện đề tài?”

• Trọng số:

+ Mục tiêu nghiên cứu rõ ràng, bám sát tên đề tài: 10%

+ Sự phù hợp giữa tên đề tài, mục đích nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và nội dung công trình: 5%

4 Đối tượng nghiên cứu

- Là vấn đề được đặt ra nghiên cứu

• Lưu ý: phân biệt đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu:

+ Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu cái gì? – Những hiện tượng thuộc phạm vi NC

+ Khách thể nghiên cứu: Nghiên cứu ai? – Cá nhân/ nhóm xã hội chứa đựng vấn đề NC

5 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian, thời gian, lĩnh vực thực hiện nghiên cứu

• Lưu ý: tránh trường hợp đề tài thực hiện trên phạm vi quá rộng hoặc quá hẹp

6 Phương pháp nghiên cứu

– Trình bày các PPNC được sử dụng (Chỉ rõ PP chủ đạo, PP bổ trợ)

+ Phương pháp thu thập thông tin: khảo sát, lập bảng hỏi, đọc tài liệu,…

+ Phương pháp xử lí thông tin: định lượng, định tính, …

• Trọng số: Phần này thường được quan tâm vì là hướng đi chính của đề tài + PPNC khoa học, hợp lí, đáng tin cậy, phù hợp đề tài: 5%

+ Sự phù hợp giữa tên đề tài, mục đích nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và nội dung công trình: 5%

7 Tính mới của đề tài nghiên cứu

Chỉ ra sự khác biệt, những điểm mới trong đề tài nghiên cứu, mà các nghiên cứu khác chưa có, với sự khác biệt ít nhất 30% không trùng lặp

8 Cấu trúc đề tài: Trình bày vắn tắt các chương của đề tài

Công trình nghiên cứu gồm … trang, … bảng, … hình và … biểu đồ cùng

…… phụ lục Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục từ viết tắt, danh mục bảng

và biểu đồ, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài được kết cấu thành 3 mục như sau:

Chương 1: ………

Chương 2: ………

Chương 3: ………

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

- Tóm tắt nội dung, tổng hợp các kết quả nghiên cứu

- Biện pháp triển khai áp dụng vào thực tiễn

2 Kiến nghị

- Đề nghị ứng dụng trong thực tiễn và đề nghị với tổ chức, cơ quan, cá nhân riêng

- Khuyến nghị, đề xuất hướng phát triển đề tài, nêu rõ vấn đề nào đã được giải quyết, chưa được giải quyết, vấn đề mới nảy sinh cần được NC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Nguồn tài liệu mà nhóm có sử dụng, bao gồm tất cả các tác giả và các công trình có liên quan đã được trích dẫn trong đề tài

- Sắp xếp tài liệu tham khảo tiếng Việt riêng, tiếng nước ngoài riêng;

- Yêu cầu trong Giải thưởng SVNCKH: trích dẫn theo quy định của Tạp chí Phát triển KH&CN

PHỤ LỤC

- Lưu trữ thông tin và liệt kê những bảng số liệu liên quan, phiếu điều tra, bảng điều tra (Nếu thực hiện phiếu điều tra, bảng điều tra phải được trình bày trong phụ lục theo đúng hình thức đã được sử dụng, không nên kết cấu hay hiệu đính lại)

- Vị trí của phụ lục có thể ở đầu hoặc cuối công trình nghiên cứu

CÂU 3:

Phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành em hay sử dụng là phương pháp nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính (Qualitative research) là phương pháp thu thập các thông

tin và dữ liệu dưới dạng ‘phi số’ để có được các thông tin chi tiết về đối tượng nghiên cứu, khảo sát hoặc điều tra (dưới đây gọi chung là ‘đối tượng nghiên cứu’) nhằm phục vụ mục đích phân tích hoặc đánh giá chuyên sâu Các thông tin này thường được thu thập thông qua phỏng vấn, quan sát trực tiếp hay thảo luận nhóm tập trung sử dụng câu hỏi mở, và thường được áp dụng trong trường hợp mẫu nghiên cứu nhỏ, có tính tập trung

Công cụ nghiên cứu định tính

Phỏng vấn sâu (in-depth interview) là phương pháp thu thập thông tin định tính

thông qua việc trao đổi, trò chuyện và phỏng vấn trực tiếp với một đối tượng nghiên cứu Ở đó, đối tượng nghiên cứu (người được phỏng vấn) có thể thoải mái chia sẻ những ý kiến và quan điểm cá nhân, giúp người thực hiện nghiên cứu (người phỏng vấn) khai thác một cách chi tiết, đi sâu vào nhiều khía cạnh của vấn

đề Người phỏng vấn có thể sử dụng các câu hỏi soạn sẵn hoặc không, thường là câu hỏi ‘mở’ (không cho sẵn phương án trả lời), để thực hiện phỏng vấn sâu và thu thập thông tin từ người trả lời một cách linh hoạt, đầy đủ nhất

Một số hình thức phỏng vấn sâu thường được sử dụng trong nghiên cứu, khảo sát, điều tra là: phỏng vấn có cấu trúc (structured in-depth interview), phỏng vấn bán cấu trúc (semi-structured interview) hoặc phỏng vấn tự do (unstructured

interview) Thảo luận nhóm tập trung/ Thảo luận nhóm/ Phỏng vấn nhóm (focus

group discussion) là phương pháp thu thập thông tin định tính thông qua việc trao đổi, trò chuyện và thảo luận với một nhóm đối tượng nghiên cứu Tại đây, người

tham gia có thể cùng bày tỏ, chia sẻ ý kiến và thảo luận để đưa ra ý kiến thống nhất

về vấn đề đặt ra Nếu phỏng vấn sâu giúp người hỏi thu thập thông tin, ý kiến đánh giá của cá nhân thì thảo luận nhóm sẽ thu được kết quả mang tính đa chiều, khách quan dưới nhiều góc độ của một nhóm đối tượng nghiên cứu điển hình

* Các Bước Tham Gia Nghiên Cứu Khoa Học

Xác định câu hỏi nghiên cứu

Bước đầu tiên trong nghiên cứu khoa học là xác định câu hỏi nghiên cứu Các nhà nghiên cứu cần xác định những gì họ muốn điều tra và xây dựng các mục tiêu

cụ thể cũng như có thể đo lường được Quá trình này giúp thu hẹp phạm vi nghiên cứu và định hướng rõ ràng cho nghiên cứu

Tổng quan tài liệu

Trước khi tiến hành nghiên cứu, điều cần thiết là xem xét các tài liệu hiện có liên quan đến chủ đề đã chọn Bước này giúp các nhà nghiên cứu hiểu được tình trạng kiến thức hiện tại, xác định những lỗ hổng hoặc tranh cãi và xây dựng dựa trên nghiên cứu trước đó Bằng cách xem xét các tài liệu liên quan, các nhà nghiên cứu có thể thu được những hiểu biết có giá trị và đảm bảo công việc của họ đóng góp vào khối tri thức hiện có

Một khi câu hỏi nghiên cứu và đánh giá tài liệu được đặt ra, các nhà nghiên cứu cần thiết kế phương pháp nghiên cứu Điều này bao gồm xác định thiết kế nghiên cứu phù hợp, chọn cỡ mẫu và dân số, chọn phương pháp thu thập dữ liệu và thiết lập các kỹ thuật phân tích dữ liệu khác nhau Một kế hoạch nghiên cứu được thiết

kế tốt đảm bảo tính hợp lệ và độ tin cậy của các phát hiện

Thu thập và phân tích dữ liệu

Bước tiếp theo liên quan đến việc thu thập dữ liệu dựa trên thiết kế nghiên cứu

đã chọn Điều này có thể liên quan đến việc tiến hành khảo sát, phỏng vấn, thử nghiệm, quan sát hoặc phân tích các bộ dữ liệu hiện có

Các nhà nghiên cứu cần thu thập dữ liệu chính xác và phù hợp để giải quyết các câu hỏi nghiên cứu của họ Sau khi dữ liệu được thu thập, chúng sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê hoặc định tính để rút ra những hiểu biết có ý nghĩa

* Rút ra kết luận

Sau khi phân tích dữ liệu, các nhà nghiên cứu rút ra kết luận dựa trên những phát hiện của họ Họ giải thích các kết quả, thảo luận về ý nghĩa của chúng và đánh giá xem chúng ủng hộ hay bác bỏ các giả thuyết ban đầu của họ Bước này cho phép các nhà nghiên cứu đóng góp vào nguồn tri thức hiện có, đề xuất các lý thuyết mới hoặc đề xuất các ứng dụng thực tế dựa trên kết quả nghiên cứu của họ

* Những thách thức và hạn chế của nghiên cứu khoa học

Trong khi nghiên cứu khoa học là vô giá, nó cũng phải đối mặt với một số thách thức và hạn chế nhất định Bao gồm:

 Nguồn lực hạn chế: Tiến hành nghiên cứu đòi hỏi phải có kinh phí, thời gian

và khả năng tiếp cận các nguồn lực cần thiết Nguồn lực hạn chế có thể hạn chế phạm vi và quy mô của các dự án nghiên cứu

 Thành kiến và tính chủ quan: Các nhà nghiên cứu cần lưu tâm đến những thành kiến của chính họ và đảm bảo tính khách quan trong suốt quá trình nghiên cứu để tránh làm sai lệch kết quả

 Độ phức tạp của các câu hỏi nghiên cứu: Một số câu hỏi nghiên cứu có thể phức tạp và khó giải quyết, đòi hỏi phải nghiên cứu sâu rộng và hợp tác giữa các ngành khác nhau

Tình huống khó xử về đạo đức: Nghiên cứu liên quan đến các đối tượng là con người có thể đưa ra những tình huống khó xử về mặt đạo đức, chẳng hạn như cân bằng lợi ích tiềm năng với rủi ro tiềm ẩn hoặc đảm bảo quyền riêng tư và bảo mật của người tham gia

Hạn chế về thời gian: Tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng cần có thời gian và các

nhà nghiên cứu thường phải đối mặt với áp lực phải tạo ra kết quả trong thời gian hạn chế Điều này có thể ảnh hưởng đến chiều sâu và tính toàn diện của nghiên cứu

Yếu tố bên ngoài: Các yếu tố bên ngoài như ảnh hưởng chính trị, kinh tế hoặc

xã hội có thể ảnh hưởng đến khả năng tài trợ nghiên cứu, khả năng tiếp cận quần thể nghiên cứu hoặc sự sẵn sàng của các cá nhân hoặc tổ chức tham gia nghiên cứu

Hạn chế về khả năng khái quát hóa: Kết quả của một nghiên cứu cụ thể có thể

không áp dụng được cho một nhóm dân số hoặc bối cảnh rộng hơn Các nhà nghiên cứu cần xem xét những hạn chế của mẫu và thiết kế nghiên cứu của họ khi khái quát hóa kết quả

Bất chấp những thách thức này, nghiên cứu khoa học vẫn tiếp tục là một công

cụ quan trọng để mở rộng kiến thức, thúc đẩy đổi mới và giải quyết các thách thức

xã hội