NGO NGOC AN Bai tap nang cao HOA HUU CO Chuyén dé CAC CHUC HOA HOC! TU LUAN VA TRAC NGHIEM (Tái lần thứ sáu, có sửa chữa uà bổ sung) KG Oe NHA XUAT BAN DAI HOC QUOC GIA HA NOI NGO NGOC AN BAI TAP NANG CAO HÓA HỮU CƠ Chuyên đề: CÁC CHỨC HÓA HỌC (DÀh¡¡ CHO HỌC SINH LỚP 11, 12, ÔN THỊ ĐẠI HỌC & CAO ĐĂNG) NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI Lời nói đầu Để phục Đại 0ụ cho tiệc học cà Cao đẳng, sâu chúng học” nhằm hóa chức nghiền cứu ôn luyện sùnh, chuẩn biện soạn em học gitip cae li thuyét, học ren luvén ki chuyên bị thi vao trường đề “Hóa làm bay phần - Các thức ban, dao sinh có số hiến nang hữu tap dé thị cào trường Đại học cà Cao Ở chương; chúng biến xếp, chọn nhằm Các cản nhớ trình ta phản chính: Phản thứ thứ hai táp mẫu, lọc theo chủ đê: Mơi tấp có hướng dẫn cách giải giúp chức thức tỏi đêu hóa xem ki phan tap dượt giải em hoc sinh suy nghi va học Khi sử dụng cuôn sạch: trước tiên dạng em học hệ thống kiến thức để ơn lại kiến thức quan làm bai tap co ban chuyén dé dé nam viing cdc phương Chúng mong sách giúp ích phần pháp tập sinh cẻ nên trọng, sau giái tap cho bạn đọc, đối uới em học sinh dang chuẩn bị cho kì tuyển sinh Đại học cà Cao đẳng Xin ghi nhận oà cảm ơn ý kiến đóng góp, chí chỗ ‘ thiếu sót để lần tái bán sau hồn TACGIA CHUONG | ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHỨC HÓA HỌC KIEN THUC CO BAN CAN NHG Nhém Nhém chic la gi ? chức nhóm ngun tử định tính chất hóa học mộtphậr tử hợp chất hữu Chất hữu đơn chức, đa chức — Hứp chất hữu đơn chức: Phân tử chí có nhóm chức ~ Hứp chất hữu đa chức đồng nhất: Phân tử có hai hay nhiều nhórh chức giống nhu ~ H¿p chất hữu tạp chức: Phân tử có hai hay nhiều nhóm chức khác Phân loại nhóm Leai hyp chất | | _ Réu _Nhóm OH Amir bac I — — Aminbac II _ | - COOH _ Ault Caboxylic | chức -CHO | | AmeM GOIN) chức i= Vi du CH-OH - HCHO CH, - COOH _————— -N vH hay -NH;, ————.—_ en — CH, - NH - CH, Amin 4c HI Be Xeon © -C” Ea : Anhiđit _ ° o- axit hay-COO- | CH;-CẾ -C-O-CWt i O O ZO °." : O-C,H, CH;-C-~O-C-CH O pc" O hay - (CO), OAmin» axit - CH - COOH NH “CH, - a - COOH NH, Bậc số hợp chất hữu a) Bậc cacbon: Cacbon gọi bậc n liên kết trực tếp với n nguyên tử cacbon khác : Vi du: " weet CH; — CH, -c ~ CH¡ CH, b) Bậc rượu: bậc cacbon mang nhóm Rượu bậc I i R-CH;-OH ` Rượu bậc Ir Rw R'.Z CH - OH ` R Hhay gốc R,R'là gốc hiđrocacbon hiđrocacbon ©) Bậc amin: Amin bậc II R,,R' va R" la g6c hidrocacbon - OH - Rượu bậc 1m R bo R'-C-OH ¿ ‘ # R,R', R" gốc hidrocacbon CHƯƠNG II RUQU-PHENOL šI RƯỢU A KIEN THUC CG BAN CAN NHỚ Định nghĩa phân loại rượu a) Định nghĩa: Rượu hợp chất hữu phân tử chứa hay nhiều nhóm - OH (nhóm hiđroxyl) liên kết với gốc hiđrocacbon b) Phân loại rượu: Rượu đơn chức, da chức (theo số lượng nhóm Thco bà cách Khác - OH) Rượu no, không no thơm (theo gốc hidrocacbon) Rượu bậc I, 2, (theo bậc C gắn với nhóm OH) Đồng phân tên gọi a) Cách viết công thức cấu tạo đồng phân rượu: - Viết dạng mạch cacbon (mạch không nhánh, mạch có nhánh) - Thay đổi vị trí nhóm - OH mạch (đồng phân rượu) - Xen - O vào mạch (đồng phân nhóm chức: ête)là đồng phân khác chức rượu * Lưu Ý: : ~ Các rượu đơn chức khơng no có nối đơi (C,H;„,OH) Ngồi đồng phân cịn có đồng phân mạch vịng, đồng phân hình học (cis-trans), đồng phân khác chức anđchit etc Ví dụ: C,H.OH có đồng phân: CH), = CH ~ CH,OH : Rượu allylic propenol CH; z\ H.C - CH- : Xiclopropanol OH CH, - CH, - CHO : Propanal CH, = CH - O- CH, b) Tên gọi: : Metylvinyl ete _- Rượu đơn chức no mạch không nhánh: Tên thông thường | Rượu (hoặc ancol) + tên gốc hiđrocacbon tương ứng + ic Tén quic t@ (IUPAC) | Tên gốc hidrocacbon tưởng ứng + ol ~ Quy tắc đọc tên quốc tế rượu no đơn chức: + Chọn mạch chính: Mạch cacbon dài có nhóm OH + Đánh số thứ tự: Từ đầu gần nhóm - OH + Gọi tên mạch nhánh (nếu có) với số vị tri cha ching mạch chính, sau tên mạch chính; đến ol với số vị trí nhóm OH (có thể ghi trước tên mạch trước sau ol) Ví dụ: : I- propanol (hoặc propan - | - ol hoac propanol - 1) - metyl - —.propanol hoac rudu iso butylic CH, - CH, - CH,- OH ! CH, —- CH i —- CH; - OH : CH, 2- butanol (hoặc rượu butylic bậc rrợu CH; - CH;- CH-CH, sec butylic) OH 'CH, CH, 26 _OH 2-metyl- - propanol (hodc rugu butty ic bậc rượu tert - butylic) *CH, Tính chất lí học ~ Độ rượu tỉ lệ % thể tích rượu nguyên chất dung dịch rượu — So sánh với hiđrocacbon dẫn xuất halogen có khối lượmg phân tử (M) tương đương, ta thấy rượu sôi nhiệt độ cao cátc phân tử rượu có liên kết hiđro Tính chất hóa học a) Tính chất hóa học rượu đơn chức: ~ Tác dựng với kim loại kiểm, kiểm thổ (Ba, Sr, Ca) ;iải -——— > R†ỊO+H + phóng 1⁄2H; ~ Oxi hóa hữu hạn (oxi hóa nhẹ) tạo anđehil, xeton, a:iL ' ~ Từ phân tử rượu tạo anken * ¡ loại HO - Từ hai phân tử rượu tạo etc Xúc lạc H;SO, đặc (hoặc oxit — Giữa rượu va axit tao este kim loại) t” ® Phản ứng loại nước tạo anken, quy tắc Zaixep: Nhỏm - OH bị tách với nguyên tử hiđro cacbon lân cận có bậc cao adn (+ + với nị hiđro lĩnh độn hơn) Vidlu: CH, 3< nena CH, - CH; - CH - CH,—— ! ~ butanol OH CH=CH~- CH,+ H,0 buten (sản phẩm chính) \ rare CH, - CH; - CH=CH; + H;O | ~ buten (san pham phu) © Pigin ứng loai nude tit hai phan ue rugu tao ete: HSO.d 140C C,H,;OH hay ® Phản ứng vừa loại HO ALO C:H,OH ~~? ———C;H¡ ALC 200¢ RCI + H,O H.SO, dd + HOR’ == este v6 cd RCOOR'+ H;O este hữu ~ _ Rượu bậc bị Ơioxi hóa ——® andehit RCH;- OH + CuO ——> R- CHO + Cu + H;O - (hay RCH;~OH + : = R - CHO +H,0) Rượu bậc hai bi oxi hóa ——> xeton R-CH-R'+ 0; —>RCR'+H,0 : OH Cu Rượu bậc ba bị oxi hóa điều kiện mãnh liệt phần nhiều sản phẩm Cũn;g oxi hóa rượu cho axit hữu cơ: CH, - CH,OH + O, —Mensiim, CH\COOH + H,0 b) Tiính chất hóa học rượu đa chức: ~ Công thức tổng quát: R(OH)y với x > ~ Rượu đa chức no mạch hở, có cơng thức tổng qt: CaHạ,,; Vii du: x (OH)x với n>x>2 tử bị cắt đứt tạo R(ONa); + š H; R(OH)x *mee— maooan> Mác) Tao dung dich xanh tham CH,OH+HO OH HOCH, I Cu CHOH R(ONO;)x + x H;O CH,-O_ _O-CH, | | + HOCH->=CH | | k CH;OH HOCH, — Q aA H | H ,0—CH | +2H:O CH;OH HOCH, Dung dịch xanh Đồng II glixerat ~ Khi phân tử rượu có nhóm - OH gắn với ngun tử cachon có liên kết đơi rượu không bền, chọn vị thành anđehit VỊ dụ: CH:.- CH s Cíi OH CH=CH RE ——>CH; - CH; - CHO CH, =CH-OH-—> CI, B CHO - Khi phân tử rượu có hai nhóm - OH gắn với ngun tử cacbom rượu khơng bến, biến thành anđchit xeton Ví dụ: pH ‘ CH, - CH - OH ——> R pH Cc : —> CH:CHO + H;O ` R-C-R'+H,0 "5š l R' OH oO ~ Khi phân tử rượu có ba nhóm - OH gắn với ngun rượu khơng bền, biến thành axit Ví dụ: " QH CH, - C- OH——> CH.COOH + H,O OH / Phương pháp điều chế rượu đơn chức đa chức a) Phương pháp điều chế rượu đơn chức: C,H¿„, HƯỚNG OMe,= Te ) +HO €H;„,ONa 10 wo CyH2n, 1OH ee tỬ cacsom hì RCHO + H; ““!s RCH.OH R- C= Nit R'+H; RH R' on RCOOR' + H30 -24> RCOOH + ROH ~ Ngoài rượu metylic ctylic điều chế sau: s Rượu metylic điều chế công nghiệp theo phản ứng: CO+2H, -”9; CH.OH 500°C 200atm 2CH¡,+O; 300 ara ` CH,OH *Rugu etylic điều chế: (C2H¡uOs)¿ Xenlulozd +®nHO anit TỶ tmento (EMuoø _tm—— Men rượu C O , 2n + n C ; H OH nC,Hj;O,~~”> Tỉnh bột b) Phương pháp điều chế rượu đa chức: - Phương pháp điều chế glixerin: + Cl; - ““Š CH; = CH - CH;- Cl + HCI = CH - CH; CH; CH; = CH - CH;CI + Ch + H:9 —> CH, = CH = CH; + HCi OH Cl Cl HCIO + HCI CH; - CH - CH; +2 NaOH ——> CH, = CH= CH: +2 NaCl' cl OH Cl OH Hoặc có thể: CH; = CH - CH;CI + Cl, “2 cl cl +3 NaOH ——> cl OH CH, - CH ~ CH, a coca , CH, - CH = CH OH CH - CH —CH; + NaCI OH OH OH - Phương pháp điều c he etylenglicol: CH; = CH, ->em cl cH C | 3CH; = CH; + 2KMnO, + 4H;O —> S95 cH, - CH, OH OH 3CH; - CH; + 2MnO; + 2KOH Ị I OH OH II (}:5 2" | 106 = 2,65 Theo đầu bài, ta có: mụ¿_004 lonen 8g ñ = 2/75 00 BO! a -> a = 0,04 mụ„ = 3,51 gam F 04 [nan +50! Tig Theo đầu cho muối hai axit no đơn chức đồng dẳng liên tiếp Nên: C;H;CƠONa C,H,COONa GOIN GE y.cooNna | X Mol "ca cooxa : (0/04 — x) mol 2C;H;COONa+ = y mol CO; +7 H;O + O, ——® Na;C 10 O; 3,5 x mol x mol Na;CO: + CO; + HạO C;H;COONa + O; ——> (0,04 - x) mol n.= (0,04 - x) 2,5 mol Ne ne = 3,5x Ý =‘ + (0.04 - 0.04 gy? x)2,5 = 2,75 (Giải ta được: x = 0,01 mol; y = 0,03 mol “Từ giá trị ta tính % khối lượng hai muối *154 Các sản phẩm đốt cháy hoàn toàn gam axit cacboxylic X dẫn qua bình đựng H;SO, đặc bình đựng NaOH đặc Sau thí nghiệm, khối lượng bình f tăng 1,8 gam, khối lượng bình tang 4,4 gam Nếu cho bay gam X, thi :373,4 ml (ở đktc) Viết công thức cấu tạo X (Dé thi tuyén sinh vao Dai hoc Thang Long năm 1997 - 1998) - Số mol H;O L8 = ie Gidi = 0,1 mol Sé mol G6; « x 01 mai 44 Vì đốt cháy X tạo CO; H;O có tỉ lệ: sốmol _ | Wậy số mol | X phải axit no đơn chức (phân tử X có nối đôi nên số mol CO = số mol H;O X bị đốt cháy) x= 1x 22400 _ 373.4 59,99 ~ 60 đvC Dat X la C,H2,02: CH, - _ 14n+32 = 60 > n = O OH 155 Cóp gam hỗn hợp (X) gồm axit hữu A có cơng thức tổng qt CaHzaO; rượu B có cơng thức tổng qt C„Hzm„aO phân tử Biết A B có khối lượng ~ Lấy 1/10 hỗn hợp (X) cho tác dụng với lượng dư kim loại Na thu 168 ml khí Hạ (ở đktc) ˆ_— Đốt cháy hoàn toàn 1/10 hỗn hợp (X) cho toàn sản phẩm cháy hấp thụ hết vào dung dịch NaOH 7,88 gam kết tủa dư, sau thêm tiếp dung dịch BaCl; dư vào nhận a) b) c) Viết cân phương trình phản ứng xảy Xác định công thức phân tử A B Tính p d) ®unp gam hon hgp (X) với H;SO, đặc (làm xúc tác) Tính khối lượng este thu Giả thiết phản ứng xảy với hiệu suất 100% (Đề tuyển sinh vao Dai học Huế năm 1998) Giải a) Các phản ứng: C¿_¡Hạy ,COOH + Na —> C,_¡H¿„ COONa +5 CmH2me1OH + Na —> CaH¿„,¿2O + CO; + NaOH O; —> b) Goi x, y lân lượt số mol A B 1/10 hỗn hợp (X): x+yy = Từ (3), (4) có: ncọ= * T200 (4) (5) _ (6) (bI =0,015 nx+my Theo (5), (6) có: Meo,= Myg,co,= Dpạco, = is _ Vay: nx+my = 0,04 Mat khac, theo dau bai: M, = My => 14n+32 =>m 126 @) mCO; + (m+1)H;O = Na,CO, + HO 168 (2) nCO;+nHạO Na;CO; + BaCl; = BaCO;Ì + NaCl Từ (1), (1), (2) (2) có: có (1) CạH¿„,/ONa +5 H;† C,H;,O; + (*z?}» —> 3m -I = Ht = n+] = 0,04 = 14m+4+18 (II) (II) Tit) 1D, (ID) suy ra: y = 0,04 - 0,015 n Điều kiện: < vy < 0,015 nén: ®Khi : eKhiy y >0: n n= 2và m= © Ghi ciui: Thi sinh giải qua số ngun tứ cacbon trung hình: n< 0,04 0.015 = 267 => n = 2a m = ñ CH:COOC;H; + H;O Vì số mol C;H;OH (0,01) lớn số mol CH,COOH cla CH,COOC,H, = 0,005 x 10 = 0,05 mol Mow = 0,05 x 102 (0,005) nên số mo = 5,1 gam 156 Cho hỗn hợp X gồm rượu métylic va hai axit dãy đồnc dimg axit axetic tác dụng hết với Na giải phóng 6,72 lít kh Hạ (đktc) Nếu đur nóng hỗn hợp X (có H;SO, đặc xúc tác) chất hỗn hợp phản ứng vừa đủ với ¡nhau tạo thành 25 gam hỗn hợp este 8) Xác định công thức phân tử, gọi tên chất hỗn hợp X b) Đốt cháy hoàn toàn chất hỗn hợp X dẫn sản phẩm phản ứnc qua: bình đựng H; SO¿ đặc khối lượng bình tăng gam? (Đề thị tuyển sinh Đại học Thủy lợi năm 1997- 1998) Giải a) Đặt số mol cia CH,OH Pat s6 mol cla C,H>,,,;COOH =x mol = y mol Dats6 mol cla C,,;H2,,,;COOH =z mol Các phản ứng: CHIOH+Na——> CHIONa + ait t x mol C,H), ,;COOH + Na —2 y mol 0,5x mol C,H>,,;COONa + ` H, Tf 0,5y mol 123 C,,¡H¿„,(COONa + : H;Ÿ - C„¡H¿„„COOH + Na —> z mol Ta c6: 0,5 : 0,5z mol 6,72 (x+ y +z) = —— DĐ HN x+y+z=0,6 qd) Phản ứng este hóa: H;SO,đ C;H;,,,COOH + CH;OH———> C,H;ạ,iCOOCH; + H;O y mol y mol y mol C„.H„„.,COOH +CH.OH ~Š“>C,„,H„„iCOOCH, + H;O z mol z mol z mol Theo để ra: y +z =x Ty (1), (2): (2) x = 0,3 y+z=0,3 Khdi lugng este: (14n + 60) y + (14if 74)z=25 14n (y+z) +60 (y +z) + 14z=25 =.— 0,3 a 0,3 Vay: z=0,5-0,3n (3) Ty (3): n= (CH,;COOH) va z = 0,2; y = 0,1 Hỗr hợp X: CH;OH: rượu mêtylic hay metanol CH;COOH: axit axetic hay axit ctylic hay etanoic C;H;COOH: axit propionic hay axit propilic hay propamic b) Khi đốt cháy: CH,OH+ 2O —f> CO; +2 H;O 0,3 mol 0,3 mol 0,6 mol CH,COOH +20, —»>2CO, +2H,0 0,1 mol ° 0,2 mol 0,2 mol +7 C;H;COOH + 50 —=3C0,+3H,0 0,2 mol 0,6 mol Khối lượng binh tang: 18 x 1,4 = 25,2 gam 0,6 mol 157 Có chất hữu A B chứa nguyên tố C, H, O 2,25 gamchất A tác dụng vừa đủ với 50 ml dung dịch KOH 1M Đốt cháy hồn tồn gam chất ì 4,4 gam CO; 1,8 gam HO a) Xác định công thức đơn giản chất A, biết chất A tác dụng với NazCO; giải phóng CO¿ 128 b) Xác định cơng thuc cau tạo 112 ml Hạ (đo đktc) 0.6 gam biết ga.3 chết tìc dung voi Na du tao chat B tác dụng vua su với 224 mí H.-(do dktc) co Ni dun nong Giải a) Theo kiện đầu bài, chất A phái axt chất V tác dụng với KOIH Na,CO, giải phóng Khí CO-, nhe Không biết chất À axit no hày Không no: đơn chức hay da chức nên Kí hiệ¡t cêng thức R(COOH), (R+45n) + KOH gam > R(COOK), nmol 2.25 gam 0,05 ¡ ấn n >R=0 = 2.35 0.05 Vay chat A la: (COOED, © > 0.08 mol Chất A axit có nhóm: lình chức có nhóm Cc COOH, vay n= A có cơng thife phan weC +n[I:O HO, co hoa tre | nen cao nhat On cong thife neuyen din sian CHO b) Đặt công thức nguyễn din sian cua BEC LEO, Theo dau bai: đốt gamchat B cho 44 gant COs va 1.8 gam FLO me = 1.2 gam Ta c6: s6 nguyén eC = so mol CO = 0.1 = số mol EO = 03 > my = 0.2 gam 1.6 gam = 0.1 mol 1.20 0.25 = 300 sO nguyén wt songuyén nO a= i X:ÿ!Z=U0.1/0.22:0,i Vậy công thức đơn giáp B lí CHẾ) Cong thie nguyén don sian (CEO) n=l n=2_ >chat Bs HCHO doar vichatnas không tác dựng với Nà? >chấtB:C:H,O- CH:COOH: HCOOCH,: có M = 60 HOCH:CHO.CH/O CHO: CH Ou Trong cong thife céu tae teen chi cd cong thite HOCH với đầu bài: 0.6 = 0,01 60 0.112 ' 224 mol OH HOCILCH+ 0.01 ou ~~ CHO - =2 NIOCHCHO+ HH? + Na 2HOCHLCHO - CH mòi os HOCH CH phù hơp = - 0,00Smol OH OO Tmol (n 3.1 khí tính không phụ hợp với yêu cầu đẻ bài? 158 Để trung hòa 14.8 gam hon họp axit hữu no đơn chúc can 400 ml dụng dịch NaOH 0,5M a) Tính số mol mdi axit hon hop biét rang so mol axit bang 129 b) Nếu đem cạn dung dịch trung hịa thu bao nhiéu gam mtéi khan? c) Xác định cơng thúc phản tử axit nói cHẻ tuyển sinh cào Đại học Sự phạm Kĩ thuật nân T977) Giải a) Dat cong thức axit hữu CaHạ„,COOH C„H›„„¡COOH €ẠH,,¡COOH + NaOH ——> C,H›„,¡COONa + H;O Cons COOH + NaOH — > C„H›;„,(COONa + HO Theo phương trình ta nhận thấy: nu = nguoi = Ú,4 x 0.5 = 0.2 mol nại¿v¡ = Ú.Ì mol b) mywon = 0.2 x 40 = gam mj).= 0.2 18 = 3.6 gam Ap dụng định luật bảo toàn khối ludng : Mya = 14.8 + - 3,6 = 192 gam c) 14 n + 46) 0.1 + (14 m4 46) 0,1 = 14,8 n+m=4 n=0 n=l' >m=4 HCOOH: C,H,COOH ›>m=3CH,COOH: C¡H,COOH 159 Cho m gam hỗn hợp axit no, đơn chức, đồng đẳng tác dụng vuửa đủ với 200 ml dung dịch NaOH 1M Sau phản ứng kết thúc, cô cạn dung dịch hu: 15 gam hỗn hợp muối hữu co khan a) Xác định công thức phân tử công thức cấu tạo axit b) Tính thành phần % theo khối lượng axit hỗn hợp (Dé thi tuyén sinh vao Hoe vién Ki thuật Quân năn 11998) Giải ; a) Đặt công thức axit là: CaH;„„(COOH C,H;„„,COOH ns„oi = 0,2 x P= 0.2 mol CAH, COOH \ mol Con Net (In >nv+ + NaOH —- > C, Eby (COONa + FLO x mol COOH mái + NaOH x mol —->= C,H .COONa y mol + ILO y mol 02 c 608)X (1m3 68) - lễ my =0(Ì >lI4(nx ¡ my)- l4 nem "„ÍX + Ý) Q) n = 0m = A: HCOOH Khi A (b mol), B(a mol) Theo gid thiét: a+b (l)+(3) > > y = b+za = 0,3 = 09 > z= Bu COOH COOH a = 0,1; b = 0,2 => #HCOOH = —0x46 _ „ => %(COOH), (3) (4) a+b4+z(a+b) (1) va (4) > = 0,4 = 01x 46+ 0.2x90 100% 100% - %HCOOH HƯỚ!IG DẪN GIẢI VÀ ĐÁP SỐ 161.Gọi công thức axit A: C;H;„(COOH); B: C„H;„ ,COOH Phương trình đốt cháy: €,H.„(COOIH); + ( xm ng I O, —» (n+ 2)CO, + (n+ 2) HHO 2)\ mol Cli (COOH + _ as Ơmol 4.704 = 0, tmô 1) CO, 4m 11,6 (m+ 0.21 224 C, Hy (COOH), + NaOH — > x mol 2x mol CHa, ‘COOH + NaOH y mol y mol Nyon Ney = 1) y mol 0,35 * 0,2 = = (nt 2)x4 C,H2,(COONa), + HO —> C,,H>, COONa + HO 0,07 (m4 1)y = 0,21 (1) (14n +90)x+(14m+44)y = 5,08 (2) Ti phuong trinh (1) va (2) ta rita: 62x + 30 y = 2,14 Kết hợp với phương trình: x + y = 0,07, gidi ta cé: x = 0.02: y Thay x y vào (1) (2), ta có:2n+ 3m = = 0,03 14 Theo đầu bài, số nguyên tử cacbon chất gấp đôi số nguyên tứ cacbon chít nên: Khi(n+2) = 2(m+l) - Khi (m+ 1)= (n+ 2) Giải ran= không nguyên, nên loại Kết hợp với phương trình: 2n + 3m = 14 Rút được: n = => C,H\(COOH),;m Kết hợp với phương trình: 2n + 3m = 14 - 162 ( C3Hs502), 163 a) C;H,O;; b) CH,COOH 164 = => C,H,COOH a) C;H,O;; b) , C;H;COOH; HO - CH; = CH; CHO; HCOOQHs 165 a) Theo dau bai hai axit axit hữu no đơn chức „ C;H›„.,COOH + Na,CO, = C,H2,;COONa + NaHCO, x mol x mol x mol CjH:„,COOH + Na;COy = CH;„,¡COONa + NaHCO, y mol y mol y mol NaHCO, + HCI = NaCl + CO; + H;ạO (x+y) Na;CO, (x+y) + (0.5-x-y) mol 2HCI = NaCI + CO; + H;O 2(0,5-x—y) mol (05-x—-y)+x+y = 0,7 137 Đặt công thức hai axit đồng đẳng C;zH„„,COOH C,, Hq, COOH + (a a mol Jo: (n+l)CO; —> (n+l)lIO + (n+l)amol {( +1) a] x 44— [(141) a] x 18 = 36,4 = ñ = 3,67 (n+l) amo Hai axit hữu đơn chức đồng đẳng nên ta có: C;H;COOH C,H,GOOH b) ,B có ¡1 đồng phân =e 166 a) Gọi công thức axit hữu đơn chức RCOOH muối RCOOM RCOOH + Ba(OH); 2a mol = (RCÓO);Ba + H:O amol ` - Ba(OH); + HCI bmol (1) = BaC]; + H;O (2) 2b mol garoiey, = O.012 x 1,25 = 0,015 mọi, uc: = 3,75 NxN14,6 = 0,015 : 100 x 36,5 me _Ja+b=0,015 l -2b=0,015 mol a = v x 0,05 | eB / : Theo thí nghiệm 2: RCOOM + H,SO, Maxin hau cut sinh va od Wr inale -_ Áp dụng phương trình pV = nRT : ` ` a=b=0,0075' => 2a=0015 0,015 = 03M Chụcoom ẤN , pV0,784x 1,2 — = —— "* RT — 0,082(273+ 54,6) = 0,035 = 2RCOOH + M)SC ` - _ mol Theo (3) ngcooM = BxcoOH mai sinh © axa = 0,035 ARCOOH m& san = 0,035 — 0,015 = 0,02 mol 0,02 Cc MACOOMI ,== —— 9 =0,4M b) Khối lượng muối khan thí nghiệm đầu gồm: RCOOM; BaCI;:; (RCCO))›ba Arcoom = 0,02 ngạc, = 0,0075 T Ba(RCOO), “ 0,0075 (R + 444+ M)0,02 + 0,075(137 + 71) + 0,0075(2R + 88 + 137) = 5.4325 Giai ta dude? 7R + 4M = 261 261- 4M KH M = Li=7 => R M = Na = 23 = 33,3 (loai) ->R = 24,1 (loai) M = K = 39 => R = 15 (nhan) Vậy muối kim loại kiểm axit hữu là: CH;COOK 167 a) Cu: 1M; b) C;H,O2; CH,\COOH * Luu ¥: Phải xác định 4,1 gam chất rắn chất gi? Có phải tổng khối lượng muối axit hữu và khối lượng NaOH dư khối lượng muối 168 m,.„¡= x x 100= 23 gam: my = 100 + 30= 130 gam C% gui = 23h 100% = 17,7%: Chany= 2o-x 100% = 23,1% 130 130 RCOOH + NaOH ——> RCOONa + H;O RCH;COOH + NaOH ——> RCH;COONa + H;O BNaon = Dax= ÂCdch 1; 2x50ô10 =1 mol 1000 Gọi M; khối lượng mol phân tử axit I Gọi M; lầ khối lượng mol phân tử axit2 M,=M, 23 `: + 14 _ 30 = —+ M,~ M,+14 M,?— 39 M, - 322=0 : Giải ta đượ.: M,= 46; M;= - (loai) Hai axit 14: HCOOH he We BP va CH,;COOH a Giả sử: M,