Nguyên lý kế toán lý thuyết và bài tập phần 2

_ Tổng hợp chỉ phí sẳn xuất Các khoản chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ như chi phí nguyên vật liệu, chi phí công cụ - dụng cụ, chỉ phí khấu hao tài sản cố định, chi

Sau bhi nghiên cứu chương này, bạn có thể :

1 Hiểu được thế nào là chỉ phí sản xuất, cách phân loại chi phí trong kế toán

tài chính là gì ?

2 Kế toán tập hop chi phi như thế nào và tại sao phân bổ chi phí được thực

hiện trong trường hợp nào ?

3 Hiểu được sản phẩm dở dang là gì ? Việc đánh giá sản phẩm đở dang được

tiến hành như thế nào ?

4 Tính giá thành được tiến hành như thế nào ? Tại sao cần thiết phải tính giá

thành don vi ?

6.1 CHI PHi SAN XUAT

611 Khái niệm

Sản xuất là quá trình đầu tư chi phí để chế tạo ra sản phẩm Chỉ phí sản xuất là

sự hao phí về nguyên vật liệu, công cụ - dụng cụ, khấu hao, tiền lương, các chỉ phí

khác bằng tiển, mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong quá trình sản xuất sản phẩm của mình trong một khoảng thời gian nhất định được biểu hiện bằng tiền Kế toán sản xuất là kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Doanh nghiệp sản xuất là doanh nghiệp thực hiện quá trình sản xuất kinh

doanh của mình bằng cách mua nguyên vật liệu, công cụ - dụng cụ, máy móc thiết bị,

sử dụng lao động của con người, các chỉ phí khác phát sinh để tiến hành sản xuất, chế tạo ra sản phẩm và tiêu thụ sản phẩm đó trên thị trường Thông qua việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, doanh nghiệp xác định được kết quả kinh doanh (lãi - lỗ)

qua một thời kỳ hoạt động, đồng thời với số liệu thu thập doanh nghiệp sẽ trình bày

trên báo cáo tài chính tình hình tại một thời điểm vào cuối kỳ kế toán năm

6.12 Phan loại chỉ phí

Chi phi sản xuất được phân chia thành 3 khoản mục Gồm :

— Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (tài khoản 621)

— Chi phi nhân công trực tiếp (tài khoản 622)

— Chi phí sản xuất chung (tài khoản 627)

6.1.3 Tổng hợp chỉ phí sản xuất và phân bổ chỉ phí

Quá trình sản xuất sản phẩm là quá trình phát sinh thường xuyên, liên tục của

các khoản chi phí sản xuất với mục đích tạo ra một hay nhiều loại sản phẩm khác nhau

Chỉ phí sản xuất bao gồm rất nhiều khoản khác nhau như : chi phí về nguyên vật liệu, chi phí về nhân công, chi phí khấu hao về tài sản cố định Nói một cách tổng quát, chỉ phí sản xuất là toàn bộ các khoản hao phí vật chất mà công ty đã bỏ ra để

thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm Chi phí sản xuất có đặc điểm : vận động thay

đổi không ngừng; mang tính đa dạng phức tạp của nghành nghề sản xuất, quy trình sản xuất

Chi phi san xuất mang tính chất khách quan chỉ khi nào đơn vị hoạt động thi chi phí sản xuất mới phát sinh

Chi phí sản xuất mang tính vận động liên tục vì quá trình sản xuất kinh doanh

là một quá trình vận động trong đó chi phí sản xuất phục vụ cho quá trình sản xuất Chi phi san xuất mang tính đa dạng và phong phú, trong mỗi lĩnh vực sản xuất

có nhiều ngành nghề sản xuất khác nhau và có những quy trình công nghệ khác nhau

Do đó sẽ phát sinh những loại chi phí khác nhau

a _ Tổng hợp chỉ phí sẳn xuất

Các khoản chi phí sản xuất của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ như chi phí nguyên vật liệu, chi phí công cụ - dụng cụ, chỉ phí khấu hao tài sản cố định, chi phí tiền lương, các khoản trích theo lương, các chỉ phí khác bằng tiền, được kế toán theo

dõi và tập hợp vào các tài khoản chi phí như tài khoản 621 “Chi phí nguyên vật liệu

trực tiếp”, tài khoản 622 “Chi phí nhân công trực tiếp” và tài khoản 627 “Chỉ phí sản xuất chung”

Trong quá trình tập hợp này, nếu có khoản chi phí nào liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí, chẳng hạn như nhiều loại sản phẩm khác nhau, thì kế toán phải tiến hành phân bổ cho từng đối tượng chịu chi phí theo một tiêu thức hợp lý

Kế toán sử dụng các tài khoản sau dé phan ánh và theo dõi việc tập hợp chi phí sản xuất như tài khoản 111, tài khoản 112, tài khoản 142, tài khoản 152, tài khoản

Ch.6 : KẾ TOAN CHI PHI SAN XUAT & TINH GIA THANH SAN PHẨM 205

153, tài khoản 214, tài khoản 241, tài khoản 242, tài khoản 331, tài khoản 334, tai khoản 335, tài khoản 338, tài khoản 621, tài khoản 622, tài khoản 627

Tập hợp chi phi : Là công việc thường xuyên :

— Những chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp được tập hợp vào tài khoản “Chi phí

nguyên vật liệu trực tiếp” (Ghi bên Nợ tài khoản 621)

— Những chỉ phí nhân công trực tiếp được tập hợp vào tài khoản “Chi phí nhân

công trực tiếp” (Ghi bên Nợ tài khoản 622)

—_ Chi phí sản xuất chung là chỉ phí phát sinh ở phân xưởng sản xuất, bao gồm

chi phí cho công việc tổ chức, phục vụ sản xuất

b - Phân bổ chỉ phí Trong thực tế có ba tiêu thức phân bổ chỉ phí sản xuất chung được sử dụng nhiều nhất là :

- Phân bổ chi phí nhân công trực tiếp

— Phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, hoặc chi phí nguyên vật liệu

chính

— Phân bổ theo số giờ máy chạy

6.2 TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 6.2.1 San phẩm đở dang và đánh giá sản phẩm dở dang

a Sản phẩm dở dang Sản phẩm đở dang là sản phẩm chưa hoàn thành, còn đang sản xuất dang dở trên dây chuyển sản xuất hay ở các phân xưởng sản xuất

Sản phẩm đở dang là những sản phẩm chưa hoàn tất một trong những công đoạn của quá trình công nghệ chế biến Sản phẩm đở dang có thể tồn tại trên chuyển sản xuất hoặc chỉ hoàn tất một vài công đoạn nào đó đã nhập kho sản phẩm đang chế

tạo

Chỉ phí sản xuất dở dang là chỉ phí sản xuất gắn liền với khối lượng sản phẩm

dé dang

Đánh giá sản phẩm đở dang thực chất là xác định chỉ phí sản xuất ứng với khối

lượng sản phẩm dở dang, việc đánh giá sản phẩm dở dang tùy thuộc vào :

— Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với kết quả sản xuất

— Mức độ ảnh hưởng và đặc điểm vận động của từng loại chỉ phi

— Yêu cầu quản lý về chi phí

b Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang

Đánh giá giá trị sản phẩm đở dang là sử dụng các phương pháp kế toán để xác

định giá trị sản phẩm đở dang

Đánh giá giá trị sản phẩm đở dang được thực hiện bằng nhiều phương pháp

khác nhau tùy theo điều kiện của từng doanh nghiệp, nhưng chủ yếu là hai phương | pháp : phương pháp ước lượng tương đương hoặc phương pháp chi phí trực tiếp

CPSXDDDK + CPPSTKTPPĐG

SLSPHTNK + SLSPDDCK

Trong đó :

- CPSPDDĐK : Chỉ phí sản xuất dở dang đầu kỳ

— CPSPDDGK : Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ

— CPPSTKTPPDG: Chi phi phát sinh trong kỳ theo phương pháp đánh giá

- SLSPHTNK : Số lượng sản phẩm hoàn thành nhập kho

— SLSPDDCK : Số lượng sản phẩm dở dang cuối kỳ

6.2.2 Tinh gid thanh sản phẩm

a Khái niệm

Giá thành sản phẩm tính được bằng cách tổng hợp chỉ phí sản xuất trong kỳ

theo từng đối tượng tính giá thành, cộng thêm (+) trị giá sản phẩm dở dang đầu kỳ,

trừ đi (—) trị giá sản phẩm đở dang cuối kỳ

Có thể mô tả công việc tính giá thành qua sơ đồ sau :

'Trị giá sản phẩm | Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ được tổng hợp từ

đở dang đầu kỳ | các tài khoản 621, tài khoản 622, tài khoản 627

Phương pháp tính giá thành sản phẩm là cách thức để kế toán tính được tổng

giá thành và giá thành đơn vị cho sản phẩm lao vụ hoàn thành

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHÍ SAN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 207

Trong đó : Tổng giá thành sản phẩm bằng (=) giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ cộng (+) chỉ phí sản xuất trong kỳ trừ (-) giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ

6.3 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN

6.3.1

NỢ

Di

Tài khoản sử dụng

Tài khoản 154 "Chi phí sản xuất đở dang"

Giá trị SP dở dang đầu kỳ

Tập hợp chi phí sản xuất trong kỳ, gồm :

CÓ

Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có

Nhập kho thành phẩm trong kỳ

Xuất kho thành phẩm đi tiêu thụ

Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có

NỢ

Giá trị thành phẩm tồn

cuối kỳ

Tài khoản 621 "Chi phí

Trị giá nguyên vật liệu

trực tiếp xuất kho để sản

xuất sản phẩm Tổng số phát sinh Nợ nguyên vật liệu trực tiếp

Kết chuyển vào tài khoản

154 "Chi phí sản xuất dở

dang để tính giá thành

sản phẩm Tổng số phát sinh Có

CÓ

NỢ Tài khoản 622 "Chi phí nhân công trực tiếp" có

Các khoản chi phí

nhân công trực tiếp

Kết chuyển vào tài khoản

154 để tính giá thành sản phẩm

6.3.2 Phương pháp kế toán các nghiệp vụ chủ yếu

a Trường hợp đơn vị áp dụng theo phương pháp kê khai thường xuyên

Tài khoản sử dụng : tài khoản 621, tài khoản 622, tài khoản 627, tài khoản 154,

tài khoản 155

Trình tự hạch toán : Kế toán tiến hành theo 5 bước sau :

Bước I : Tập hợp chi phi phát sinh trong kỳ :

Tập hợp chi phí nguyên vật liệu Nợ 621

Bước 4 : Đánh giá sản phẩm đở dang và tính giá thành sản xuất sản phẩm :

-_ Áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang

— Tính giá thành đơn vị sản phẩm Bước 5 : Nhập kho thành phẩm :

Nợ 155, 632

Có 154 Giá thành của những sản phẩm hoàn thành được tính theo công thức sau đây :

Tổng Chi phí Chi phi Chi phi Chi phi

giá thành sản xuất kinh $ sản xuất sản xuất sản xuất

thực tế dang đầu kỳ trong kỳ cuối kỳ trong kỳ

b _ Trường hợp đơn vị áp dụng theo phương pháp kiểm kê định kỳ :

Tài khoản sử dụng : tài khoản 621, tài khoản 622, tài khoản 627, tài khoản 631, tài khoản 632

Trình tự hạch toán : Kế toán tiến hành theo ð bước sau :

Bước 2 : Tập hợp chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ :

Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp :

Nợ 621

Có 611

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHÍ SẲN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 211

ế toán sản xuất là kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Tập

hợp chỉ phí là công việc thường xuyên : Những chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được tập hợp vào tài khoản “Chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp” (Ghi bên Nợ tài khoản 621);

Những chỉ phí nhân công trực tiếp được tập hợp vào tài khoản “Chi phi nhân công trực tiếp” (Ghi bên Nợ tài khoản 622); Chỉ phí sản xuất chung là chi phí phát sinh ở phân xưởng sản xuất, bao gồm chi phí cho công việc tổ chức, phục vụ sản xuất

Sản phẩm dở dang là những sản phẩm chưa hoàn tất một trong những công

đoạn của quá trình công nghệ chế biến Sản phẩm dở dang có thể tôn tại trên chuyển

sản xuất hoặc chỉ hoàn tất một vài công đoạn nào đó đã nhập kho sản phẩm đang chế tạo Đánh giá giá trị sản phẩm dở dang là sử dụng các phương pháp kế toán để xác định giá trị sản phẩm dé dang

Giá thành sản phẩm tính được bằng cách tổng hợp chi phí sản xuất trong kỳ theo từng đối tượng tính giá thành, cộng thêm (+) trị giá sản phẩm đở dang đầu kỳ, trừ đi (-) tri giá sản phẩm dở dang cuối kỳ Giá thành đơn vị là thương số giữa tổng giá thành sản phẩm và số lượng sản phẩm Các công ty thường áp dụng phương pháp

kê khai thường xuyên nhiều hơn là phương pháp kiểm kê định kỳ vì có hiệu quả về mặt quản lý cao hơn

Ch.6 : KE TOAN CHI PHi SAN XUAT & TINH GIA THANH SAN PHAM 213

6.4.2 Vi du ting dung

a Vidu 01 Công ty TNHH Huy Đạt chịu thué GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế, có các số liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ được kế toán ghi nhận trong

các tài liệu như sau :

Tài liệu I : Số dư đầu kỳ của một số tài khoản :

— Tài khoản 152 (5.000 kg) : 55.000.000 đồng

- Tài khoản 153 (5 đơn vị) : 2.000.000 đồng

Tài liệu 2 : Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ :

as Nhập kho 5.000 kg nguyên vật liệu, đơn giá 14.300 đồng/kg, gồm 10% thuế

GTGT, thanh toán cho người bán bằng chuyển khoản

Mua một thiết bị sản xuất có giá mua theo hóa đơn là 519.200.000 đồng, gồm 10% thuế GTGT, chưa thanh toán cho người bán Thiết bị sản xuất có thời gian sử dụng hữu ích là 10 năm Chỉ phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử được kế toán tập hợp như sau :

- Xuất kho 500 kg nguyên vật liệu để sản xuất thử

— Chi phí dịch vụ mua ngoài chưa thanh toán là 1.000.000 đồng

— Chi phí khác thanh toán bằng tiền mặt là 1.000.000 đồng

Nhập kho 10 đơn vị công cụ dụng cụ, đơn giá 440.000 đồng/đơn vị, gồm 10% thuế GTGŒT, thanh toán bằng tiền mặt

Mua một thiết bị sử dụng ở cửa hàng giới thiệu sản phẩm, giá mua theo hóa

đơn 517.000.000 đồng, gồm 10% thuế GTGT, biết rằng thiết bị này có thời gian sử dụng hữu ích là 8 năm Các chỉ phí lắp đặt chạy thử được kế toán ghi

nhận như sau :

- Xuất kho 5 đơn vị công cụ dụng cụ để lắp đặt

— Chi phí thuê chuyên gia trả bằng chuyển khoản là 5.000.000 đồng

— Chi phí khác thanh toán bằng tạm ứng là 1.000.000 đồng

— Chi phi dich vụ mua ngoài chưa thanh toán là 2.000.000 đồng Xuất kho 5.000 kg nguyên vật liệu trực tiếp sản xuất sản phẩm và 500 kg

dùng cho bộ phận phục vụ sản xuất

Rút tiền gởi ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt là 50.000.000 đồng

7 Mua một thiết bị quản lý văn phòng có giá mua theo hóa đơn là 394.900.000 đồng, gồm 10% thuế GTGT, thanh toán bằng chuyển khoản Chi phí vận chuyển thanh toán bằng tiền mặt 1.000.000 đồng, thuế GTGT 10% Biết rằng thiết bị sử dụng văn phòng có thời gian sử dụng là 6 năm

8 Tạm ứng cho nhân viên 3.000.000 đồng bằng tiền mặt

Yêu cầu : Tính toán và định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, biết rằng

doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng, mức khấu hao kỳ trước ở

bộ phận sản xuất là 5.000.000 đồng, bộ phận bán hàng là 12.000.000 đồng, và bộ

phận quản lý doanh nghiệp là 8.000.000 đồng, xuất kho theo phương pháp bình quân

gia quyền thời điểm (hay còn gọi là liên hoàn)

Mức khấu hao = GI20000)000)- 7 4.000.000 đồng

10 năm x12 tháng

Ch.6 : KE TOAN CHI PHi SAN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẲN PHẨM 215

Mức khấu hao ở bộ phận sản xuất :

Mức khấu hao trích kỳ này = 5.000.000 + 4.000.000 = 9.000.000 đồng

Trích khấu hao tài sản cố định :

Trích khấu hao tài sản cố định :

Mức khấu hao trích kỳ này = 8.000.000 + 5.000.000 = 13.000.000 đồng

Trích khấu hao tài sản cố định :

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 217

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHi SAN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 219

b Vidu 02

Tai công ty TNHH Minh Quân kế toán thué GTGT theo phuong phap khau trv,

kế toán hàng tôn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, xuất kho theo phương

pháp bình quân gia quyền cuối kỳ, khấu hao tài sản cố định theo phương pháp khấu hao đường thẳng, trong kỳ có các tài liệu liên quan được kế toán ghi nhận trong các

tài liệu sau :

Tài liệu I : Số dư đầu kỳ của một số tài khoản : Tài khoản 152 (1.000 kg) : 31.000.000 đồng

Tài liệu 2 : Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ :

1, Nhập kho 2.000 kg nguyên vật liệu, đơn giá 32.450 đồng/kg, gồm 10% thuế

GTGT, thanh toán bằng chuyển khoản Chi phí vận chuyển chỉ hộ cho người

bán bằng tiên mặt gồm 10% thuế GTGT là 1.320.000 đồng

Tiên lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm là 54.000.000 đồng, cho bộ phận phục vụ sản xuất là 3.000.000 đồng, bộ phan

quần lý phân xưởng là 23.000.000 đồng Trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y

tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định tính vào chỉ phí kể cả phần trừ lương Giả sử công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1%

BHTN va 2% KPCP tính vào chỉ phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5% BHYT; 1% BHTN

Xuất kho 1.300 kg dùng trự c tiếp sản xuất sản phẩm và 40 kg dùng cho bộ

phận quản lý phân xưởng

Trích khấu hao tài sản cố định trực tiếp sản xuất sản phẩm là 3.200.000 đồng và bộ phận quản lý phân xưởng là 800.000 đồng

Chỉ phí phát sinh tại phân xưởng sản xuất chưa thanh toán theo hóa đơn là 15.400.000 đồng, gồm 10% thuế GTGT

Cuối kỳ nhập kho 2.000 sản phẩm hoàn thành, chi phí sản xuất dé dang cuối kỳ 4.100.000 đồng

Yêu cầu : Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và tính giá thành đơn vị

Đơn m giá giá = ———————— = 29.500 đồng/k; 5gp ông/kg

Tiền lương phải trả :

Áp dụng phương phúp bình quân gia quyền cuối kỳ (cố định) :

Đơn giá xuất kho :

Đếm gia — 31.000.000 + 59.000.000 = 30.000 đồng/kg

1.000 + 2.000

Trị giá xuất kho :

Trị giá xuất sản xuất = 1.200 * 30.000= 36.000.000

Ch.6 : KE TOAN CHI PHi SAN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 221

XXX (3) 36.000.000] 36.000.000 (6a) 1.320.000 (1b)

36.000.000 |_ 36.000.000 0 1.320.000

XXX (2a) 54.000.000| 65.880.000 (6a) (2b) 6.800.000 | 80.000.000 (2a) (2b) _ 11.800.000

65.880.000 |_ 65.880.000 6.800.000 | 80.000.000

XXX

XXX (2a) 26.000.000| 50.920.000 (8a) 24.400.000 (2b) (2b) — 5.720.000

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHÍ SẲN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 223

6.5 PHAN CAU HOI ON TAP VA BAI TAP CHUONG

6.5.1 Câu hồi ôn tập

1 Hãy cho biết kế toán sản xuất là gì ? Các chỉ phí trong quá trình sản xuất được phân loại thành bao nhiêu khoản mục chủ yếu ?

2 Anh chi hãy cho biết thế nào là sản phẩm dở dang ? Việc đánh giá sản

phẩm dở dang mục đích để làm gì ?

3 Anh chị hãy cho biết khi nào chỉ phí sản xuất chung sẽ được phân bổ ? Tiêu thức phân bổ sản xuất chung thông thường là gì ?

4, Hay cho biết tại sao chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực

tiếp, chi phí sản xuất cuối kỳ phải kết chuyển ? Tài khoản chi phí sản xuất thuộc loại tài khoản gì ?

5 Trong trường hợp tính giá thành sản phẩm, phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định kỳ có khác nhau hay không ?

6 Anh chị hãy cho biết phế liệu thu hồi từ quá trình sản xuất nên được hạch toán vào giảm chi phí sản xuất hay làm tăng thu nhập khác ?

7 Theo anh chi chi phí sản xuất chung cố định khi vượt mức công suất sản xuất bình thường thì chỉ được phân bổ theo mức công suất bình thường còn phần chênh lệch sẽ được hạch toán vào khoản mục chỉ phí nào ? Vì sao ?

8 Trong phương pháp kiểm kê định kỳ hay phương pháp kê khai thường

xuyên kế toán sử dụng tài khoản 631 để tập hợp chi phí sản xuất ?

9 Chi phí sản xuất đở dang cuối kỳ được xác định như thế nào ? Các phương pháp đánh giá sản phẩm khác nhau, theo anh chị chi phí sản xuất dé dang cuối kỳ có khác nhau không ?

10 Anh chị hãy cho biết vật liệu thừa và phế liệu cách xử lý về mặt kế toán giống hay khác nhau ? Vì sao ?

vào sử dụng được tập hợp như sau :

Tiên lương phải trả cho người lao động là 1.000.000 đồng

— Vật liệu phụ xuất dùng là 200.000 đồng

— Công cụ dụng cụ xuất dùng 100.000 đồng

— Các khoản chỉ khác bằng tiền mặt là 200.000 đồng

— Doanh nghiệp đã tăng vốn kinh doanh từ vốn đầu tư xây dựng cơ bản

theo nguyên giá của tài sản cố định này

'Tổng số tiền lương phải thanh toán cho người lao động trong hoạt động sản xuất kinh doanh 14 50.000.0000 déng, phan bổ cho các đối tượng sau :

Sản xuất kinh doanh chính : 28.000.000 đồng

Quản lý phân xưởng : 10.000.000 đồng

Quản lý doanh nghiệp : 5.000.000 đồng

Nhận vốn liên doanh của đơn vị khác bằng tài sản cố định hữu hình Theo

thỏa thuận của hai bên thì giá trị thỏa thuận được chấp nhận là 40.000.000

đồng Biết rằng giá trị còn lại của tài sản cố định này là 50.000.000 đồng, giá trị đã hao mòn là 10.000.000 đồng

Mua 1 tài sản cố định giá mua trên hóa đơn là 838.500.000 đồng, thuế

GTGT là 10% tiền chưa thanh toán cho người bán Chi phí trước khi đưa vào

sử dụng được tập hợp gồm : vận chuyển, bốc dỡ là 500.000 đồng chưa thanh toán cho bên cung cấp dịch vụ, tiền lương phải trả là 500.000 đồng, các

khoản trích theo lương là 95.000 đồng, chi phí lắp đặt, vận hành máy

205.000 đồng thanh toán bằng tiền mặt, vật liệu phụ xuất dùng là 200.000 đồng

Ch.6 : KE TOAN CHI PHI SAN XUAT & TINH GIA THANH SAN PHAM 225

6 Xuất kho nguyên vật liệu dùng để sản xuất sản phẩm là 100.000.000 đồng 7 Khấu hao tài sản cố định dùng cho sản xuất là 6.000.000 đông, bộ phận bán

hàng là 4.000.000 đồng và bộ phận quản lý doanh nghiệp là 2.000.000

đồng

8 Chi tién mat để thanh toán lương cho người lao động sau khi trừ các khoản

trừ lương và khoản tiền lương mà doanh nghiệp giữ hộ là 6.000.000 đồng

9 Các chỉ phí khác phát sinh thanh toán bằng tiền mặt là 16.500.000 đồng, gồm 10% thuế GTGT, phân bổ cho bộ phận sản xuất 8.000.000 đồng, bộ phận bán hàng 4.000.000 đồng, bộ phận quản lý doanh nghiệp 3.000.000 đồng

10 Cuối kỳ nhập kho 2.000 thành phẩm, chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ 400.000 đồng, chỉ phí sản xuất dở dang cuôí kỳ là 600.000 đồng Doanh

nghiệp đánh giá chỉ phí sản xuất đở dang theo phương pháp nguyên vật liệu

trực tiếp

Yêu cầu : Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Tính giá thành đơn vi

sản phẩm

b Bài tập số 02

Tại công ty TNHH sản xuất và kinh doanh thương mại Hoa Nam, trong tháng

12/2010 có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh như sau :

1 Nhập kho 1.000 kg nguyên vật liệu, đơn giá mua 25.000 đồng/kg, thuế GTGT 10% chưa thanh toán tiền cho khách hàng Chỉ phí vận chuyển, bốc

đỡ lô nguyên vật liệu này về đến kho của doanh nghiệp là 2.100.000 đồng,

gồm 5% thué GTGŒT, doanh nghiệp đã thanh toán hộ cho người bán bằng tiên mặt

2 Nhập kho một công cụ dụng cụ trị giá mua trên hóa đơn chưa có thuế là

3.000.000 đồng, thuế GTGT 10%, thanh toán bằng tiền mặt Biết rằng công

cụ dụng cụ này được sử dụng ở bộ phận quản lý phân xưởng, thuộc loại phân

bổ 3 lần

3 Nhập kho 2.000 kg nguyên vật liệu đơn giá mua là 2'7.500 đồng/kg, bao gồm

10% thuế GTGT thanh toán cho khách hàng bằng chuyển khoản Người bán

giao hàng tại kho của doanh nghiệp

4 Mua một tài sản cố định có thời gian sử dụng hữu ích là 10 năm, dùng tạibộ phận sản xuất sản phẩm, giá mua là 330.000.000 đồng, gồm 10% thuế

GTGT, thanh toán cho khách hàng bằng chuyển khoản

5 Xuất kho 1.300 kg nguyên vật liệu để trực tiếp sản xuất sản phẩm và 400 kg

dùng ở bộ phận quản lý phân xưởng

6 Tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm là

20.000.000 đồng, bộ phận quản lý phân xưởng là 10.000.000 đồng 7 Giả sử công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN và 2% KPCPĐ tính vào chỉ phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5% BHYT; 1%

BHTN

8 Xuất kho công cụ, dụng cụ mua vào ở nghiệp vụ số 2

9 Các chỉ phí khác phát sinh tại phân xưởng sản xuất theo hóa đơn gồm 10% thuế GTGŒT thanh toán bằng tiền mặt 2.200.000 đồng

10 Nhập kho 1.000 thành phẩm, số lượng sản phẩm dở dang cuối kỳ là 250, biết rằng chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ là 4.000.000 đồng Doanh nghiệp

áp dụng phương pháp xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối

kỳ, hàng tôn kho đầu kỳ bằng 0 Mức khấu hao trong kỳ trước tại phân

xưởng sản xuất là 6.000.000 đồng

Yêu cầu :

1 Định khoản và phản ánh vào sơ đồ tài khoản liên quan

9 Phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên vào sổ nhật ký chung và sau

1 Mua vật liệu nhập kho chưa thanh toán tiền cho người bán, số lượng 10.000

kg; đơn giá 12.400 đồng/kg, thuế GTGŒT 10%

2 Mua công cụ dụng cụ thanh toán bằng tiền mặt, số lượng 400 đơn vị, đơn giá 60.000 déng/don vi, thué GTGT 10%

3 Xuất vật liệu sử dụng sản xuất sản phẩm là 12.000 kg, biết rằng vật liệu tổn

đầu kỳ là 10.000 kg, đơn giá 12.000 đồng/kg Doanh nghiệp tính giá xuất

kho vật liệu theo phương pháp bình quân gia quyển cuối kỳ

4 Tiên lương phải trả công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm tại phân xưởng

là 30.000.000 đồng

Ch.6 : KẾ TOÁN GHI PHÍ SẲN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẲN PHẨM 227

5 Giả sử công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN va 2% KPCPĐ tính vào chi phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5% BHYT; 1%

BHTN

6 Rút tiền gởi ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt 50.000.000 đồng

7 Chi phí sản xuất chung được kế toán tập hợp trong tháng bao gồm :

— Khấu hao tài sản cố định là 8.000.000 đồng

— Tiền lương nhân viên phân xưởng là 14.000.000 đồng

— Giả sử công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN va 2% KPCD tinh vào chi phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5%

BHYT; 1% BHTN

— Vật liệu xuất dùng là 500 kg

— Công cụ xuất dùng là 200 đơn vị

— Chi phí khác thanh toán bằng tiền mặt là 140.000 đồng

8 Nhập kho 1.000 sản phẩm hoàn thành Biết rằng :

— Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ là 180.000 đồng

— Số lượng sản xuất dở dang cuối kỳ là 50 sản phẩm

Yêu cầu : Định khoản các nghiệp vụ phát sinh và tính giá thành đơn vị

d Bai tap sé 04

Công ty TNHH Trường Thành kê khai và nộp thuế GTGT theo phương pháp

khấu trừ, kế toán hàng tôn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, xuất kho theo phương pháp nhập sau xuất trước, tài sản cố định dùng cho sản xuất chiếm 60%

tổng tài sản của công ty, thời gian sử dụng hữu ích bình quân là 10 năm, khấu hao theo phương pháp đường thẳng, có các số liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ được kế toán ghi nhận trong các tài liệu như sau :

Tài liệu I : Số dư đầu kỳ của một số tài khoản :

~ Tài khoản 151 (2.000 kg) : 30.000.000 đồng

~ Tài khoản 152 (8.000 kg) : 120.000.000 đồng

- Tài khoản 211 : 2.000.000.000 đồng Tài liệu 2 : Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ (tháng) :

1 Nguyên vật liệu mua đang đi đường nay về nhập kho công ty

ot

10

Mua một thiết bị sản xuất có giá mua 513.700.000 đồng, gồm 10% thuế

GTGT, thanh toán bằng chuyển khoản Chỉ phí vận chuyển, lắp đặt, chạy

thử thanh toán bằng tiền mặt gồm 10% thuế GTGŒT là 14.300.000 đồng Thiết bị được đưa vào sản xuất, có thời gian sử dụng hữu ích là 10 năm

Nhập kho 10.000 kg nguyên vật liệu, đơn giá 16.280 đồng/kg, gồm 10% thuế

GTGT, thanh toán bằng chuyển khoản Chỉ phí vận chuyển bốc dé thanh toán bằng tiền mặt gồm 10% thuế GTŒT là 2.200.000 đồng

Tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm là 50.000.000 đồng, cho bộ phận phục vụ sản xuất là 5.000.000 đông và bộ phận quản lý phân xưởng là 15.000.000 đồng Trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn theo tỷ lệ quy định tính vào chi phí có liên quan kể cả phần trừ lương của người lao động Giả sử

công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN va 2% KPCD tinh vao chi phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5% BHYT; 1% BHTN

Xuất kho 12.000 kg nguyên vật liệu để trực tiếp sản xuất sản phẩm, 200 kg cho bộ phận phục vụ sản xuất

Chỉ phí tiện ích phát sinh tại phân xưởng sản xuất thanh toán bằng tiền mặt gồm 10% thuế GTGT là 13.200.000 đông

Thanh lý một thiết bị sản xuất có nguyên giá 300.000.000 đồng, thời gian

sử dụng hữu ích là 5 năm, đã khấu hao hết Chỉ phí thanh lý phát sinh là

2.000.000 đồng, chưa thanh toán cho người cung cấp dịch vụ, thu nhập

thanh lý phát sinh là 3.000.000 đồng, thuế GTŒT 10%, thu bang tién mat Báo hồng một công cụ dụng cụ ở bộ phận sản xuất thuộc loại phân bổ 3 kỳ, trị giá công cụ dụng cụ xuất kho ban đầu là 3.000.000 đồng

Trích khấu hao tài sản cố định dùng trong sản xuất phát sinh trong kỳ Cuối kỳ nhập kho 20.000 sản phẩm, chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ là

khai thường xuyên, xuất kho theo phương pháp nhập trước xuất trước Trong kỳ có các

số liệu được kế toán ghi nhận như sau :

Ch.6 : KẾ TOÁN CHI PHi SAN XUẤT & TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 229

10

Nhập kho 2.000 kg nguyên vật liệu chính đơn giá 800.000 đồng/kg, thuế

GTGT 10%, chưa thanh toán cho khách hàng Chỉ phí vận chuyển, bốc dỡ lô

nguyên vật liệu chính về đến kho của doanh nghiệp là 3.150.000 đồng, gồm 5% thuế GTGT, doanh nghiệp thanh toán hộ cho người bán bằng tiền mặt Một tuần sau, doanh nghiệp chuyển khoản thanh toán cho khách hàng sau khi trừ khoản thanh toán hộ tiền vận chuyển và bốc đỡ

Nhập kho 2.000 kg vật liệu phụ, đơn giá 39.000 đồng/kg, thuế GTGT 10%,

thanh toán cho người bán bằng tiền gởi ngân hàng Chi phí vận chuyển 2.100.000 đồng, trong đó gồm 5% thuế GTGT, doanh nghiệp thanh toán

bằng tiền mặt

Xuất kho 1.000 kg nguyên liệu chính dùng trực tiếp sản xuất sản phẩm A Xuất kho 2.000 kg vật liệu phụ, trong đó, dùng trực tiếp sản xuất sản phẩm

A là 1.500 kg, bộ phận quản lý phân xưởng là 500 kg

Xuất kho công cụ dụng cụ loại phân bổ 2 lần dùng cho phân xưởng trị giá 20.000.000 đồng

Tính ra tiền lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất là 300.000.000 đồng, bộ phận quản lý phân xưởng là 100.000.000 đồng, bộ phận bán hàng

là 50.000.000 đồng và bộ phận quản lý doanh nghiệp là 100.000.000 đồng

Giả sử công ty trích 16% BHXH; 3% BHYT; 1% BHTN va 2% KPCD tinh vao chi phí và trừ vào lương của người lao động là 6% BHXH; 1,5% BHYT; 1%

BHTN

Khấu hao tài sản cố định trong kỳ 250.000.000 đồng, tính cho bộ phận sản xuất là 180.000.000 đồng, bộ phận bán hàng là 30.000.000 đồng, bộ phận

quản lý doanh nghiệp là 40.000.000 đồng

Điện, nước, điện thoại phải trả theo hóa đơn là 44.000.000 đồng, trong đó

thuế GTGŒT 10%, sử dụng cho bộ phận sản xuất là 20.000.000 đồng, bộ phận bán hàng là 10.000.000 đồng, bộ phận quản lý doanh nghiệp là 10.000.000 đồng

Trong kỳ sản xuất hoàn thành 4.000 sản phẩm A nhập kho Chỉ phí sản xuất dở dang đầu kỳ 40.000.000 đồng, số lượng sản phẩm đở dang cuối kỳ là

200 sản phẩm Biết rằng doanh nghiệp đánh giá sản phẩm đở dang theo

phương pháp nguyên vật liệu chính

Yêu cầu : Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và tính giá thành đơn vị sản phẩm A

Trị giá thành phẩm nhập kho theo giá nào và trị giá thành phẩm xuất kho theo giá nào ? Các phương pháp xuất kho có áp dụng đối với thành phẩm hay không ? Tại sao phải áp dụng các phương pháp này ?

Rhi nào cần thiết áp dụng giá hạch toán ? Nếu áp dụng giá hạch toán thì kế

toán xử lý như thế nào ?

TIÊU THỤ VÀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ

7.11 Thế nào là bán hàng

Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình tiêu thụ sản phẩm, nó là quá trình chuyển đổi từ hình thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và kết thúc Qua bán hàng phản ánh được năng lực kinh doanh của doanh nghiệp từ đó có cơ sở để tính kết quả kinh doanh

71.2 Tiêu thụ sản phẩm

Quá trình tiêu thụ sản phẩm là quá trình đem sản phẩm đi bán Bán hàng là

bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa mua vào

Tiêu thụ thành phẩm là giai đoạn tiếp theo của quá trình sản xuất Đó là việc

cung cấp cho khách hàng các sản phẩm, lao vụ, dịch vụ do doanh nghiệp sản xuất ra, đông thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán

Hoạt động tiêu thụ trong doanh nghiệp có thể tiến hành theo nhiều phuơng thức : bán trực tiếp tại kho của doanh nghiệp, chuyển hàng theo hợp đồng, bán hàng

thông qua các đại lý Về nguyên tắc, kế toán sẽ ghi nhận nghiệp vụ tiêu thụ vào sổ

sách kế toán khi nào doanh nghiệp không còn quyền sở hữu về thành phẩm nhưng bù lại đượcquyên sở hữu về tiền do khách hàng thanh toán hoặc được quyền đòi tiền

Sau khi hoàn thành quá trình sản xuất sản phẩm, doanh nghiệp cần tiến hành

việc bán sản phẩm (tiêu thụ sản phẩm) càng nhanh càng tốt nhằm thu hồi vốn và tiếp

tục quá trình sản xuất kinh doanh mới Thành phẩm của doanh nghiệp được coi là tiêu thụ hay doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả năm điều kiện sau :

— Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở

hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua;

— Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa;

— Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn;

— Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán

hàng;

— Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu Trong quá trình bán hàng, có phát sinh các chi phí sau :

— Giá vốn hàng bán là trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ xuất bán

trong kỳ

— Chi phí bán hàng : Là chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa :

Gồm vận chuyển, bốc xếp, quảng cáo, lương bộ phận bán hàng, khấu hao tài sản cố định ở bộ phận bán hàng, chi phí nguyên vật liệu, công cụ và chi phí bằng tiền khác,

Ch.7 : KẾ TOÁN TIÊU THỤ & XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 233

Chỉ phí quản lý doanh nghiệp : Là chỉ phí phát sinh trong quá trình tổ chức

quần lý và điều hành doanh nghiệp : Gồm lương, khấu hao tài sản cố định,

công cụ, dụng cụ và các chi phí bằng tiền khác phục vụ ở bộ phận quản lý doanh nghiệp

Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu : phải nộp cho Nhà nước theo quy định

7.1.3 Các phương thức tiêu thụ thành phẩm

Có 2 phương thức phổ biến : Phương thức tiêu thụ trực tiếp : Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm giao cho khách hàng ngay tại kho hoặc phân xưởng của doanh nghiệp, hàng xuất được chuyển giao quyển sở hữu ngay

Phương thức gởi hàng đi bán : Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm gởi đi cho

khách hàng đến địa điểm đã quy định, hàng xuất gởi đi vẫn thuộc quyển sở

hữu của doanh nghiệp

7.1.4 Các khoản giảm trừ khi tính doanh thu thuần

Doanh thu thuần là chênh lệch giữa tổng doanh thu và các khoản giảm trừ

Chiết khấu thương mại : Là khoản tiền mà doanh nghiệp đã giảm trừ hoặc

đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hàng đã mua hàng (sản phẩm, hàng hóa), dịch vụ với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ghi trên hợp đồng kinh tế hoặc các cam kết mua, bán

hàng giữa các bên

Hàng bán bị trả lại : Giá trị của số sản phẩm đã tiêu thụ bị khách hàng trả

lại do các nguyên nhân vi phạm cam kết hoặc hợp đông kinh tế như hàng bị

mất, kém phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách

Giảm giá hàng bán : Khoản giảm trừ được người bán chấp thuận một cách

đặc biệt trên giá đã thỏa thuận vì lý do hàng kém phẩm chất, hay không

đúng quy cách theo quy định trên hợp đồng kinh tế

Thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế xuất khẩu

Kế toán sử dụng các tài khoản sau để phản ánh và theo dõi việc tiêu thụ thành phẩm : tài khoản 111, tài khoản 112, tài khoản 131, tài khoản 333, tài khoản 351, tài khoản 352, tài khoản ð11, tài khoản 521, tài khoản 531, tài khoản 532, tài khoản

632, tài khoản 641, tài khoản 642,

7.1.5 Kết quả kinh doanh

Kết quả bán hàng là kết quả lãi hoặc lỗ của doanh nghiệp qua một kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh và được tính như sau :

Lãi (lỗ) = Doanh thu thuần - (Giá vốn hàng ban + CP ban hang + CP QLDN)

Trong đó :

4 à E 5

thuận ~ và cung cấp thương hàng trả 1 ; thué

dich vu _ mai ban ici TTDB

Kế toán sử dụng các tài khoản sau để phản ánh và theo dõi việc xác định và

phân phối kết quả kinh doanh : tài khoản 333, tài khoản 421, tài khoản ð11, tài

khoản 521, tài khoản 531, tài khoản 532, tài khoản 632, tài khoản 641, tài khoản 642

7.2.2 Mục đích tính giá thành phẩm

Mục đích của giai đoạn tính giá thành sản phẩm là phải xác định chính xác

lượng hao phí lao động trong kết quả sản xuất thu về được yêu cầu quản lý là :

— Muốn quản lý tốt giá thành sản phẩm cần phải tổ chức tính đúng, tính đủ các loại giá thành sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra Muốn vậy phải xác định đúng đối tượng tính giá thành, vận dụng đúng phương pháp tính giá thành thích hợp và phải dựa trên cơ sở số liệu kế toán tập hợp chỉ phí sản xuất một cách chính xác

— Việc tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm trên cơ sở chỉ phí sản xuất

chính xác, giúp cho việc phản ánh đúng đắn tình hình và kết quả thực hiện

kế hoạch giá thành của doanh nghiệp, xác định đúng đắn kết quả kinh

doanh góp phần quan trọng và thiết thực trong việc tăng cường và cải tiến công tác quản lý kinh tế nói chung

~ Sản phẩm dở dang và thành phẩm cũng là một bộ phận của hàng tồn kho trong doanh nghiệp, cho nên việc tập hợp chi phi san xuất và tính giá thành

phương pháp hạch toán đã dùng đối với các loại hàng tồn kho khác Tức là lựa chọn

áp dụng một trong hai phương pháp : kê khai thường xuyên hoặc kê khai định kỳ

Kế toán nhập - xuất kho thành phẩm phải phản ánh theo tổng sản xuất thực tế

đối với thành phẩm nhập kho thì luôn ghi nhận theo tổng sản xuất thực tế, thể hiện

trên bảng tính tổng sản phẩm của từng kỳ kế toán Đối với thành phẩm xuất kho thì

tổng sản xuất thực tế có thể tính toán theo một trong bốn phương pháp khác nhau là : Nhập trước - xuất trước; Nhập sau - xuất trước, bình quân gia quyền và thực tế đích danh Trong trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên thì tình hình nhập - xuất kho thành phẩm hàng ngày có thể ghi theo giá hạch toán Cuối tháng điều chỉnh lại theo tổng giá trị thực tế Trong đó giá hạch toán có thể là giá thành kế hoạch, giá thành định mức hoặc giá thành sản xuất thực tế kỳ trước Việc hạch toán nhập - xuất kho thành phẩm phải đông thời hạch toán chỉ tiết cả về giá trị và hiện vật với các phương pháp khác nhau Cuối niên độ phải lập dự phòng giảm giá của những sản phẩm tồn kho

— Giá thực tế bình quân gia quyền

— Giá thực tế nhập trước xuất trước

— Giá thực tế nhập sau xuất trước

b _ Giá hạch toán thành phẩm

Để cung cấp kịp thời sự biến động về mặt giá trị của thành phẩm trong điều kiện thực tế thành phẩm không phải lúc nào cũng xác định được (tổng sản phẩm hoàn thành chỉ tính được vào cuối tháng), thì trong kỳ kế toán có thể dùng giá hạch

toán để phản ánh thành phẩm nhập, xuất tổn

Giá hạch toán do phòng kế toán quy định có thể là giá kế hoạch hoặc giá thực tế nhập kho kỳ trước do chỉ là giá quy ước để sử dụng thống nhất trong kỳ hạch toán nên giá hạch toán không phản ánh chính xác chi phí thực tế sản xuất ra thành phẩm

Vì vậy giá hạch toán chỉ sử dụng trong kế toán chỉ phí thành phẩm (phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, sổ chi tiết thành phẩm) Còn trong kế toán tổng hợp (tài khoản kế toán, báo cáo tài chính ) thành phẩm phải được phản ánh theo giá thực tế

Cuối tháng khi tính được giá thực tế thành phẩm nhập kho, kế toán phải xác định hệ số giá thành phẩm để tính ra giá thực tế thành phẩm xuất kho

He so Giá thực tế của thành phẩm tổn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ

giá “iia hạch toán của thành phẩm tổn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ

Tính giá thực tế xuất kho thành phẩm :

Giá thực tế của thành Giá hạch toán của thành „ HỆ số giá

phẩm xuất trong kỳ phẩm xuất trong kỳ Ì 5

7.3 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN

kết chuyển vào tài khoản

632

Ch.7 : KẾ TOÁN TIÊU THỤ & XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 237

Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có D: Giá trị thành phẩm, hàng

hóa gởi đi bán chưa xác

định tiêu thụ cuối kỳ

NỢ Tài khoản 632 “Giá vốn hàng bán” CÓ

Giá vốn hàng hóa đã bán | Kếtchuyển vào tài khoản 911 Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có

NỢ Tài khoản 641 “Chi phí bán hàng” CÓ

Tập hợp chi phíbán hàng | Kết chuyển vào tài khoản 911 Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có

NỢ Tài khoản 642 “Chi phí quản lý doanh nghiệp” co

Tập hop chi phí QLDN_ | Kếtchuyển vào tài khoản 911

Tổng số phát sinh Nợ Tổng số phát sinh Có

NO Tài khoản B11 “Doanh thu bán hàng” CÓ

Các khoản làm giảm doanh | Doanh thu phát sinh thu (chiết khấu thương mại,

NG Tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”

Kết chuyển giá vốn hàng

bán

Kết chuyển chỉ phí bán hàng

Kết chuyển chi phi QLDN

Kết chuyển chi phí tài chính

Kết chuyển chi phí khác

Kết chuyển chỉ phí thuế

TNDN

Kết chuyển lãi sang 421

Kết chuyển doanh thu thuần

Kết chuyển doanh thu HĐTC Kết chuyển thu nhập khác

Chia cổ tức, lợi nhuận cho các

cổ đông, cho các nhà đầu tư,

các bên tham gia liên doanh

Trích lập các quỹ doanh

nghiệp

Số lỗ về hoạt động sản xuất,

kinh doanh của doanh nghiệp

Bổ sung nguồn vốn kinh

doanh

Nộp lợi nhuận lên cấp trên

Số lợi nhuận từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của

doanh nghiệp chưa phân

phối hoặc chưa sử dụng

Số lợi nhuận thực tế của hoạt động sản xuất, kinh

doanh của doanh nghiệp

doanh nghiệp chưa phân

phối hoặc chưa sử dụng

Ch.7 : KẾ TOÁN TIÊU THỤ & XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 289

7.3.2 Phương pháp kế toán tổng quát

Tài khoản sử dụng : Tài khoản 111, tài khoản 112, tài khoản 131, tài khoản

33311, tài khoản 155, tài khoản B11, tài khoản 632, tài khoản 641, tài khoản 821, tài khoản 911, tài khoản 421,

Trình tự hạch toán : Bước 1 : Phản ánh doanh thu, chi phi

Phản ánh doanh thu : Doanh nghiệp là đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế :

Đồng thời phản ánh giá vốn hàng bán :

Nợ 632

Có 155

Bước 2 : Kết chuyển doanh thu, chi phi

Kết chuyển doanh thu thuần ( phương pháp khấu trừ thuế ) :

Ch.7 : KẾ TOÁN TIÊU THỤ & XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 241

chỉ phí tài chính HĐKD Ấy

lợi nhuận khác

Lợi nhuận | Chi phí

sau thuế thuế

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu

được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa,

cung cấp dịch vụ cho khách hàng

Các khoản giảm trừ doanh thu gồm có : Chiết khấu thương mại là khoản tiền

xà doanh nghiệp đã giảm trừ hoặc đã thanh toán cho người mua hàng do việc người mua hang da mua hàng với khối lượng lớn Hàng bán bị trả lại là trị giá của số sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụ bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân như vi

-_ phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế Giảm giá hàng bán là các khoản giảm trừ được người bán chấp nhận trên giá đã thỏa thuận cho số hàng hóa đã bán vì lý do

hàng bán kém phẩm chất hoặc không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế

Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT là khoản tiền thuế mà doanh nghiệp phải nộp cho Nhà nước khi bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ

Chi phí bán hàng là các khoản chỉ phí bỏ ra trong quá trình tiêu thụ thành

phẩm, hàng hóa, dịch vụ như chỉ phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, bảo hiểm, giới thiệu và bảo hành sản phẩm,

Chi phí quản lý doanh nghiệp là các khoản chi phí quản lý chung liên quan đến hoạt động của cả doanh nghiệp, bao gồm : chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý; chi phí cho văn phòng như vật liệu, công cu — dung cụ; chi phí khấu hao và sửa chữa tài sản cố định dùng cho bộ phận quản lý; chi tổ chức hội nghị, một số loại thuế, phí và lệ phí; các chi phí dự phòng; các dịch vụ mua ngoài như điện, nước, điện thoại; các chỉ phí khác bằng tiền như chi tiếp khách,

Kết quả bán hàng là lãi hoặc lỗ của doanh nghiệp qua một kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh Kết quả này được tính toán và xác định trên Tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”

Lãi hoặc lỗ của doanh nghiệp được xác định trên cơ sở lấy doanh thu trừ đi giá vốn hàng bán và trừ đi chi phí hoạt động

7.4.2 Vi du ting dung

a Ví dụ 01

Công ty Hoàng Minh kê khai và nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, kế toán hàng tôn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ, tính giá xuất hàng tồn kho theo phương pháp bình quân gia quyền thời điểm Có các tài liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ được kế toán ghi nhận như sau :

Tài liệu I : Số dư đầu kỳ của một số tài khoản :

- Tài khoản 155 (14.000 sản phẩm) : 168.000.000 đồng

Tài liệu 2 : Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong kỳ :

1 Kết chuyển giá trị thành phẩm tổn kho đầu tháng

2 Phân xưởng sản xuất hoàn thành và nhập kho 36.000 sản phẩm có giá

thành sản xuất 13.000 đông/sản phẩm.