(Luận văn thạc sĩ) thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước ở thành phố long xuyên, tỉnh an giang

Tuy nhiên, theo thôngbáo kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước trong giai đoạn vừa qua, việcthực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở thành phố Long Xuyênvẫn còn nhiều bất cập

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

-

-TRẦN THỊ DIỄM TRANG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH AN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

-

-TRẦN THỊ DIỄM TRANG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở THÀNH PHỐ LONG XUYÊN TỈNH AN GIANG

Ngành: CHÍNH SÁCH CÔNG

Mã số: 8 34 04 02

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS NHỮ TRỌNG BÁCH

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

ĐTXDCB là một hoạt động đầu tư vô cùng quan trọng và là một nguồnlực tài chính rất lớn, tạo ra hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ cho sự phát triển kinh

tế - xã hội, là tiền đề cơ bản để thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,bảo đảm vững chắc nền quốc phòng - an ninh của cả nước cũng như từng địaphương

Thành phố Long Xuyên là đô thị loại I thuộc tỉnh An Giang, là trung tâmchính trị, kinh tế, văn hóa, của tỉnh và của vùng, là thành phố đầu tiên tự cân đốingân sách (từ năm 2019); Thành phố Long Xuyên nằm bên hữu ngạn sông Hậu,cách thành phố Hồ Chí Minh 189 km về phía Tây Nam, cách thành phố Cần Thơ60km và cách biên giới Campuchia 45 km Là đô thị trung tâm vùng Tứ giácLong Xuyên, có hệ thống giao thông thủy bộ, thuận lợi khi dễ dàng kết nối vớicác địa phương trong tỉnh và các tỉnh tiếp giáp như: Kiên Giang, Đồng Tháp,thành phố Cần Thơ hay ngược lên biên giới Campuchia cũng rất thuận tiện, cónhiều điều kiện để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội Trong vài năm trởlại đây, thành phố Long Xuyên đã tập trung mọi nguồn lực để đầu tư các côngtrình, hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, các dự án trọng điểm góp phần chỉnhtrang đô thị, nâng cấp hạ tầng như: Khu hành chính thành phố, kè hai bên bờsông Long Xuyên, đường tránh thành phố Long Xuyên dự kiến là đường cao tốcđáp ứng yêu cầu phát triển kinh tê- xã hội của vùng… Hiện nay, cầu Vàm Cốngbắc qua sông Hậu kết nối với cầu Cao Lãnh bắc qua sông Tiền, nối thông tuyếnđường huyết mạch và rút ngắn thời gian di chuyển từ thành phố Hồ Chí Minhđến thành phố Long Xuyên, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội địaphương và trong vùng Đây là một lợi thế rất lớn để thành phố Long Xuyên thuhút đầu tư đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới Hàng năm,NSNN của thành phố dành một tỷ lệ lớn (tương đương 30%/ tổng thu ngân sách)

chi cho ĐTXDCB Nguồn vốn ĐTXDCB tăng dần qua các năm, giai đoạn

2016-2020 là 1.538,162 tỷ đồng, dự kiến tổng vốn đầu tư giai đoạn 2021-2025 là1.768,886 tỷ đồng, tăng 15% so với giai đoạn 2016-2020 Tuy nhiên, theo thôngbáo kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước trong giai đoạn vừa qua, việcthực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở thành phố Long Xuyênvẫn còn nhiều bất cập và hạn chế, chưa phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư.Tình trạng thất thoát, lãng phí vốn ĐTXDCB từ NSNN vẫn còn nhiều; Kế hoạchđầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 chưa đảm bảo căn cứ pháp lý, vượtquá nguồn lực của Thành phố, chưa xây dựng các tiêu chí và phân loại về thứ tự

ưu tiên phân bổ vốn, bố trí danh mục còn dàn trải, chưa cấp bách; Công tác phêduyệt chủ trương đầu tư một số dự án chưa căn cứ theo kế hoạch đầu tư côngtrung hạn giai đoạn 2016-2020 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địaphương, có trường hợp phê duyệt vượt định mức; phát sinh và bổ sung kế hoạchvốn còn nhiều; hồ sơ mời thầu và hình thức lựa chọn nhà thầu chưa đúng quyđịnh; công tác thương thảo, ký kết hợp đồng và một số điều khoản ký kết chưachặt chẽ gây thất thoát NSNN; chậm trong quá trình giải ngân dự án làm giảmhiệu quả nguồn vốn đầu tư Các trường hợp này do ảnh hưởng bởi nhiều nguyênnhân, trong đó có nguyên nhân hạn chế ở vấn đề thực hiện chính sách quản lývốn ĐTXDCB từ NSNN

Việc quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở thành phố Long Xuyên vẫn luônđược chú trọng Các cấp chính quyền từ huyện, thị, thành phố trên địa bàn tỉnh

đã có nhiều nổ lực trong việc triển khai thực hiện cơ chế chính sách chung, cảitiến quy trình, thủ tục cấp phát và quản lý sử dụng, tăng cường công tác thanhtra, kiểm tra, đã góp phần quan trọng vào việc sử dụng nguồn vốn đúng mụcđích, đúng quy định và có hiệu quả cao, kịp thời phát hiện những khoản chiĐTXDCB sai mục đích, sai nguyên tắc, vi phạm quy định, sai định mức chi, góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả quản lý việc sử dụng vốn

ĐTXDCB từ NSNN theo nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, tình hình chung trongtỉnh, việc quản lý vốn ĐTXDCB từ nguồn NSNN của thành phố Long Xuyêncòn nhiều bất cập trong nhiều nội dung và ở tất cả các khâu: quản lý, cấp phát, sửdụng và thanh toán vốn đầu tư Việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng thực hiệnchính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn thành phố Long Xuyên

là hết sức cần thiết, nhằm để xác định những vấn đề còn tồn tại trong thực hiệnchính sách và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc quản lý, sửdụng vốn ĐTXDCB từ NSNN ở thành phố Long Xuyên tỉnh An Giang Vì vậy,qua quá trình nghiên cứu và để vận dụng kiến thức đã học, cũng như từ thực tiễn

công tác đúng chuyên môn của bản thân, tôi chọn đề tài “Thực hiện chính sách

quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang” để

nghiên cứu cả về lý luận lẫn thực tiễn nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lývốn ĐTXDCB trên địa bàn thành phố Long Xuyên

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là vấn đề được Đảng và Nhà nước hếtsức quan tâm Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về các

đề tài quản lý vốn đầu tư từ nguồn NSNN với nhiều thể loại khác nhau và đốitượng nghiên cứu cũng khác nhau như: ở cấp quốc gia, vùng lãnh thổ, cấp tỉnhhay cấp huyện nghiên cứu từ khâu huy động vốn (thu ngân sách) để làm nguồnchi đầu tư; khâu quản lý sử dụng vốn và khâu kiểm tra, giám sát thực hiện, để

có những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng vốn đầu tư xâydựng (đầu tư xây dựng), và đề xuất các giải pháp chống thất thoát, lãng phí trongĐTXDCB; tiêu biểu một số công trình nghiên cứu như:

Luận văn thạc sĩ kinh tế chính trị: “Quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của

thành phố Hà Nội” của tác giả Lê Toàn Thắng năm 2012 Luận văn thạc sĩ kinh

tế của tác giả Hồ Đại Dũng: “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ĐTXDCB của tỉnh

Phú Thọ” Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Luận văn đã hệ thống hóa

các vấn đề về vốn đầu tư (VĐT) XDCB, hiệu quả sử dụng vốn ĐTXDCB Luận

văn thạc sĩ “Quản lý dự án ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn huyện

Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh” năm 2017 của tác giả Phạm Thị Lệ Luận văn đã nghiên

cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý dự án ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN;

đã đưa ra được hệ thống các chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả quản lý dự ánĐTXDCB bằng vốn NSNN Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Dương Cao Sơn

“Hoàn thiện công tác quản lý vốn ĐTXDCB thuộc nguồn vốn NSNN thuộc Kho

bạc nhà nước” Luận văn đã đưa ra những vấn đề lý luận cơ bản về nguồn vốn

ĐTXDCB và quản lý chi vốn ĐTXDCB của Kho bạc nhà nước; phân tích, đánhgiá những mặt được và chưa được của quản lý vốn ĐTXDCB đồng thời đề xuấtđược các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn ĐTXDCB Luận văn thạc sĩ

của tác giả Nguyễn Thị Minh Phương năm 2015 “Hoàn thiện công tác thanh

quyết toán vốn ĐTXDCB của dự án bằng nguồn NSNN tại Ban quản lý dự án Hàng Hải II” Luận án Tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Thủy Lan năm 2016

“Đổi mới quản lý dự án đầu tư xây dựng bằng vốn NSNN tại các tổ chức khoa học và công nghệ thuộc Chính Phủ”…

Qua các công trình nghiên cứu trên cho thấy đã tiếp cận khá nhiều nộidung của công tác quản lý vốn ĐTXDCB được chi từ NSNN, tất cả các nội dungđược nghiên cứu rất phong phú và được đề cập ở một số địa phương cụ thể.Trong đó, có một số công trình nghiên cứu về tổ chức thực hiện chính sách quản

lý vốn ĐTXDCB tại một số huyện, tỉnh khác nhau Tất cả các công trình nghiêncứu trên đã khái quát được hệ thống cơ sở lý luận về quản lý vốn ĐTXDCB từNSNN, các chính sách quản lý vốn ĐTXDCB, phương thức tổ chức thực hiệnchính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, phân tích và đánh giá quá trình thựchiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Đồng thời đề ra được phươnghướng, mục tiêu, hệ thống một số các giải pháp vừa có tính cấp bách trước mắt,vừa có tính chiến lược lâu dài cho công tác quản lý chi ĐTXDCB từ nguồn

NSNN nhằm phục vụ tốt hơn cho nhu cầu và lợi ích của nhân dân, thúc đẩy pháttriển kinh tế - xã hội ở địa phương Tuy nhiên, việc nghiên cứu về chính sáchquản lý vốn ĐTXDCB được chi từ NSNN trên địa bàn thành phố Long Xuyêntrong giai đoạn 2016 - 2020 chưa có tác giả nào nghiên cứu dưới góc độ khoahọc chính sách công Đặc biệt, trong giai đoạn này, hoạt động ĐTXDCB để quyhoạch phát triển thành phố Long Xuyên được quan tâm và tăng cường.

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3 1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận về thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ

NSNN, thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địabàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, đề xuất các giải pháp hoàn thiện thựchiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở địa phương này

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận liên quan đến chính sách quản

lý vốn ĐTXDCB từ NSNN và nội dung các bước thực hiện chính sách quản lý vốnĐTXDCB từ NSNN;

- Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang;

- Đề xuất những giải pháp tăng cường hiệu quả thực hiện chính sách quản

lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu việc thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu: từ năm 2016 đến năm 2020

Địa bàn nghiên cứu: thành phố Long Xuyên tỉnh An Giang

Nguồn vốn phân tích: vốn ĐTXDCB thuộc ngân sách cấp thành phố và vốn ngân sách cấp tỉnh hỗ trợ có mục tiêu cho thành phố Long Xuyên.

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5 1 Cơ sở lý luận

Luận văn vận dụng cơ sở lý luận nghiên cứu về chính sách công và

phương pháp duy vật biện chứng, tập trung vào phân tích các quy phạm chínhsách công về chu trình chính sách từ hoạch định đến xây dựng, đặc biệt ở giaiđoạn thực hiện chính sách, việc đánh giá chính sách công có sự tham gia của cácchủ thể chính sách Cơ sở nghiên cứu chính sách công để làm sáng tỏ những vấn

đề lý luận và thực tiễn của việc ban hành và thực hiện chính sách quản lý vốnĐTXDCB từ NSNN cũng như việc đánh giá và hoàn thiện chính sách hiện nay

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập dữ liệu: được sử dụng để lấy ý kiến từ các Sở

ngành cấp tỉnh có liên quan, kinh nghiệm từ các địa phương cấp huyện, thị, ýkiến phản ánh từ người dân thông qua các xã, phường và cán bộ trực tiếp thammưu trong lĩnh vực quản lý vốn ĐTXDCB của thành phố như: Phòng Tài chính -

Kế hoạch, Phòng Quản lý - Đô thị, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực

và các địa phương cấp xã, phường để làm rõ thêm thực trạng, các vấn đề vướngmắc trong thực hiện chính sách và đề xuất các giải pháp cần thiết Số liệu sửdụng trong luận văn chủ yếu là các số liệu thứ cấp, trích dẫn từ các nguồn tài liệunhư: số liệu thống kê, báo cáo của Ủy ban nhân dân thành phố, Phòng Tài chính

- Kế hoạch, Kho Bạc nhà nước và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố Long Xuyên

Bên cạnh dữ liệu thứ cấp được thu thập, đề tài sử dụng phương pháp điềutra bằng bảng hỏi để thu thập các dữ liệu khách quan phục vụ đánh giá, phân tíchthực trạng Đề tài phỏng vấn các cán bộ quản lý, các chủ đầu tư thông qua mẫu

phiếu khảo sát (Phụ lục) Đề tài phát ra 80 phiếu khảo sát thu về 78 phiếu được

sử dụng để tổng hợp phân tích

Phương pháp thống kê: qua các số liệu được thu thập và lấy ý kiến, sau đó

tiến hành rà soát, tổng hợp, phân tích và đánh giá để làm rõ thực trạng việc thựchiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN được hiệu quả, chính xác hơn

Phương pháp tổng hợp, phân tích xử lý dữ liệu: sau khi thu thập được các

số liệu cần thiết thì sẽ sử dụng phương pháp so sánh để phân tích các nội dungliên quan đến chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn thành phốLong Xuyên

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6 1 Ý nghĩa lý luận

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về chính sách để nghiên cứu góp

phần làm rõ một số vấn đề lý luận trong thực hiện chính sách quản lý vốnĐTXDCB từ NSNN, làm cơ sở định hình cho việc đề xuất các giải pháp chínhsách nhằm đảm bảo quản lý vốn ngân sách cho đầu tư được hiệu quả Làm rõ cácnhân tố ảnh hưởng chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Cung cấp những vấn đề có tính thực tiễn trong việc vận dụng các lý thuyết

về chính sách công để xem xét giữa lý thuyết và thực tiễn về chính sách quản lývốn ĐTXDCB từ NSNN của thành phố Long Xuyên Phân tích, đánh giá mộtcách toàn diện thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ nguồnvốn NSNN của thành phố Long Xuyên trong thời gian qua Rút ra những thànhtựu, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm, đề xuất một số giải phápnâng cao hiệu quả quản lý vốn ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN của thành phốLong Xuyên

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo,luận văn được kết cấu thành 03 Chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận về chính sách và thực hiện chính sáchquản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN;

Chương 2 Thực trạng thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từNSNN trên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang;

Chương 3 Quan điểm, phương hướng và giải pháp thực hiện chính sáchquản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh AnGiang

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH VÀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH

NHÀ NƯỚC 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản và quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.1.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

ĐTXDCB là việc sử dụng vốn để tiến hành các hoạt động XDCB nhằm táisản xuất (giản đơn và mở rộng), hiện đại hoá, hoặc khôi phục tài sản cố định.Vốn ĐTXDCB bao gồm: vốn cho xây lắp; vốn đầu tư thiết bị; vốn đầu tư phí xâydựng cơ bản khác làm tăng giá trị tài sản cố định Vốn ĐTXDCB được hìnhthành từ các nguồn vốn khác nhau, trong đó nguồn vốn ĐTXDCB từ NSNN lànguồn vốn chính được dành cho đầu tư kết cấu hạ tầng KTXH

Căn cứ vào nguồn gốc hình thành, vốn ĐTXDCB được hình thành từ: VốnNSNN; Vốn tín dụng đầu tư; Vốn tự có của các đơn vị SXKD dịch vụ thuộc cácthành phần kinh tế quốc dân; Vốn hợp tác, liên doanh với nước ngoài; Vốn vaynước ngoài

Trong các nguồn vốn trên, nguồn vốn ĐTXDCB từ NSNN là nguồn vốnchủ yếu, không có khả năng thu hồi trực tiếp Đó là các công trình/dự án cơ sở hạtầng như đường điện, trường học, bệnh viện, hệ thống thuỷ lợi, đường giaothông,…các dự án trồng rừng (đầu nguồn, phòng hộ); các công trình/dự án thuộcchương trình mục tiêu quốc gia, phát triển kinh tế xã hội; các công trình/ dự ánvăn hoá xã hội, công cộng; các công trình/dự án quốc phòng, an ninh

ĐTXDCB từ NSNN là quá trình nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đãtập trung được dưới hình thức: Thuế, phí, lệ phí để đầu tư cho xây dựng cơ sở

hạ tầng kinh tế, văn hoá xã hội

Vốn ĐTXDCB là khoản vốn đầu tư được ưu tiên hàng đầu trong tổng vốnđầu tư NSNN Chi ĐTXDCB từ NSNN được thực hiện hàng năm nhằm mụcđích để đầu tư xây dựng các công trình, kết cấu hạ tầng kinh tế, văn hoá, xã hội,

an ninh, quốc phòng, các công trình không có khả năng thu hồi vốn ChiĐTXDCB là vốn đầu tư cho đầu tư phát triển

1.1.1.2 Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Quản lý vốn ĐT XDCB là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lývào đối tượng quản lý nhằm đạt được hiệu quả sử dụng vốn đầu tư một cách caonhất trong điều kiện cụ thể xác định Còn quản lý vốn ĐTXDCB của các Banquản lý các dự án cấp huyện được hiểu là sự tác động có mục đích của các Banquản lý các dự án cấp huyện trong việc sử dụng vốn ĐTXDCB nhằm đạt đượchiệu quả sử dụng vốn NSNN một cách cao nhất trong điều kiện cụ thể xác định.Mục tiêu của quản lý vốn NSNN trong ĐTXDCB của các Ban quản lý các dự áncấp huyện là nâng cao hiệu quả KTXH của vốn ĐTXDCB nhằm phục vụ nhucầu, lợi ích của cộng đồng dân cư và xã hội Do đó, để quản lý hiệu quả cần có

cơ chế quản lý phù hợp, bao gồm các quy định về nội dung, trình tự, tổ chức bộmáy và những quy định về trách nhiệm trong quá trình thực thi

1.1.2 Chính sách công và chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.2.1 Chính sách công

Theo tác giả Nguyễn Hữu Hải: Chính sách công là kết quả ý chí chính trịcủa Nhà nước được thể hiện bằng một tập hợp các quyết định có liên quan vớinhau, bao hàm trong đó định hướng mục tiêu và cách thức giải quyết những vấn

đề công trong xã hội” Quan điểm của Viện Chính trị học cho rằng: “…chínhsách công là chương trình hành động hướng đích của chủ thể nắm hoặc chi phốiquyền lực công cộng” Theo tác giả Lê Như Thanh (2016): Chính sách công làmột tập hợp những quyết định liên quan với nhau do nhà nước ban hành, bao

gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm đạt được cácmục tiêu phát triển”.

1.1.2.2 Chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN được hiểu là chức năng vàhoạt động của hệ thống tổ chức nhằm đề ra các chính sách để quản lý vốnĐTXDCB từ NSNN một cách có hiệu quả đảm bảo việc xây dựng và phát triển

cơ sở vật chất - kỹ thuật, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cho nền kinh tế pháttriển

* Nội dung chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

Lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư: Lập kế hoạch đầu tư đóng vai trò quan

trọng trong quản lý vốn ĐTXDCB Việc lập kế hoạch một cách khoa học sẽ giúpcác địa phương chủ động đầu tư có định hướng, tránh đầu tư chồng chéo, thiếuđồng bộ gây ra các lãng phí về nguồn lực Để làm tốt điều này, trước tiên phảixây dựng được phương hướng/chiến lược đầu tư khoa học, hợp lý, xác định cácngành, lĩnh vực ưu tiên, từ đó xác định được cơ cấu vốn đầu tư theo ngành/vùng

và theo nhóm dự án Để đảm bảo tính khả thi thì cần thiết phải thẩm định, thẩmđịnh vốn ĐTXDCB cho DAĐT là việc kiểm tra lại các điều kiện, quy định cầnphải đảm bảo cho DAĐT trước khi phê duyệt Vốn ĐTXDCB cho DAĐT sửdụng vốn NSNN để đầu tư phát triển phải được thẩm định

Giải ngân vốn đầu tư: Việc giải ngân vốn ĐTXDCB là việc chủ đầu tư trả

tiền cho nhà thầu khi khối lượng công việc hoàn thành Vấn đề là phải kết hợpđược hài hòa lợi ích của chủ đầu tư và nhà thầu Nguyên tắc chung trong việcgiải ngân, đó là kỳ hạn giải ngân càng ngắn thì càng có lợi cho cả hai bên vớiđiều kiện đảm bảo có khối lượng được nghiệm thu, đồng thời đảm bảo vốn chonhà thầu thi công và thúc đẩy tiến độ thi công

Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát sử dụng vốn đầu tư: Thanh tra, kiểm

tra, giám sát là một khâu quan trọng trong quản lý vốn ĐTXDCB Việc thanh,

kiểm tra, giám sát nhằm tìm ra các ưu điểm để phát huy; đồng thời phát hiệnnhững sai lệch so với mục tiêu để điều chỉnh kịp thời Mặt khác, qua việc thanh,kiểm tra, giám sát có thể phát hiện những điểm bất hợp lý trong hoạt động quản

lý để kịp thời sửa đổi, hoàn thiện cho phù hợp Theo quy định chung về quản lývốn ĐTXDCB cho DAĐT, việc giám sát, đánh giá đầu tư đối với vốn ĐTXDCBcho DAĐT xây dựng công trình cần thực hiện đối với các dự án sử dụng vốn nhànước trên 50% tổng mức đầu tư; tổ chức thực hiện giám sát, đánh giá đầu tư(Người quyết định đầu tư hoặc người ủy quyền quyết định đầu tư có trách nhiệm

tổ chức thực hiện việc giám sát, đánh giá đầu tư Để có cơ sở cho công tác đánhgiá dự án, Bộ ra quyết định đầu tư cần phải theo dõi vốn ĐTXDCB cho DAĐT,nội dung theo dõi, kiểm tra vốn ĐTXDCB cho DAĐT của người có thẩm quyềnquyết định đầu tư Bên cạnh việc theo dõi vốn ĐTXDCB cho DAĐT, Bộ raquyết định đầu tư phải lập kế hoạch kiểm tra vốn ĐTXDCB cho DAĐT tổ chứckiểm tra vốn ĐTXDCB cho DAĐT do mình quyết định đầu tư ít nhất 01 lần đốivới các dự án có thời gian thực hiện dài hơn 12 tháng; Tổ chức kiểm tra các vốnĐTXDCB cho DAĐT khi điều chỉnh dự án làm thay đổi địa điểm, quy mô, mụctiêu, vượt tổng mức đầu tư từ 30% trở lên Các trường hợp kiểm tra khác khi cầnthiết: Cơ quan QLNN về đầu tư quyết định tổ chức kiểm tra vốn ĐTXDCB choDAĐT theo kế hoạch hoặc đột xuất Trên cơ sở kiểm tra, theo dõi các vốnĐTXDCB cho DAĐT mình quản lý, Bộ chức năng đưa ra những đánh giá dự án

và đưa ra các giải pháp giải quyết quyết các vấn đề phát sinh, tồn đọng

Tổ chức nghiệm thu, quyết toán vốn đầu tư: Việc quyết toán vốn

ĐTXDCB của một dự án là tổng kết, tổng hợp tất cả các khoản thu, vốn đầu tư

để làm rõ tình hình thực hiện một vốn ĐTXDCB cho DAĐT Việc quyết toánvốn đầu tư công trình XDCB hoàn thành có vai trò quan trọng đối với công tácquản lý vốn ĐTXDCB, thể hiện ở chỗ: Một là, thông qua quyết toán vốn đầu tư,chủ đầu tư và các đơn vị có liên quan nắm được đầy đủ tình hình thu vốn đầu tư

của dự án; Xác định được đúng giá trị tài sản cố định và nguồn vốn hình thànhtài sản cố định làm cơ sở tính toán chính xác giá trị hao mòn tài sản cố định vàogiá thành sản phẩm, xác định đúng thu nhập và số thuế thu nhập doanh nghiệpphải nộp NSNN, từ đó tăng cường hạch toán kinh tế…; Hai là, thông qua quyếttoán vốn đầu tư giúp cho Nhà nước nắm được tình hình và tốc độ đầu tư của cácđơn vị, các ngành, các thành phần kinh tế cũng như toàn bộ nền kinh tế để hoạchđịnh đúng đắn các chính sách kinh tế; Ba là, thông qua công tác quyết toán vốnđầu tư để đánh giá kết quả qua quá trình đầu tư rút kinh nghiệm nhằm tăngcường công tác quản lý vốn đầu tư phù hợp với tình hình hiện nay.

Do vậy, quyết toán vốn ĐTXDCB của một dự án phải đạt được hai yêucầu cơ bản, đó là: (i) Quyết toán vốn đầu tư phải đúng đắn, chính xác, phải đượcxác định theo đúng nguồn vốn hình thành, vốn đầu tư qua các năm và quy đổiđược giá trị về thời điểm bàn giao để đưa công trình/dự án vào khai thác sử dụng;(ii) Quyết toán vốn đầu tư phải đảm bảo tính kịp thời, đó là việc xác định giá trịtài sản cố định đưa vào sản xuất, sử dụng được kịp thời nhằm quản lý tốt tài sản

cố định đó, xác định được chính xác giá trị hao mòn, tăng cường hạch toán kinh

tế Để đảm bảo hai yêu cầu này thì cần thiết phải có những quy định cụ thể vềnội dung đối với công tác quyết toán đầu tư; đồng thời, cần công khai quyết toánrộng rãi cho toàn bộ cán bộ, công nhân viên trong cơ quan của chủ đầu tư, giámsát, nhà thầu, cơ quan cấp vốn, cơ quan quản lý nhà nước…

1.1.3 Thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là thực hiện chínhsách, quản lý quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ NSNN đểđầu tư tái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bước tăng cường, hoàn thiện, hiệnđại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế quốcdân đảm bảo hiệu quả nguồn vốn đã được bỏ ra đầu tư

1.2 Các bước thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Trên cơ sở các quy định của pháp luật, các văn bản pháp quy của Chínhphủ, các bộ ngành thì các địa phương, các ngành, các cấp chịu trách nhiệm xâydựng kế hoạch quản lý vốn, kế hoạch triển khai thực hiện và kiểm soát chặt chẽphạm vi, quy mô của từng dự án đầu tư theo đúng mục tiêu, lĩnh vực, chươngtrình đã được phê duyệt; thực hiện nghiêm các quy định về thẩm định nguồn vốn

và khả năng cân đối vốn; tuyệt đối không được phê duyệt chủ trương đầu tư vàquyết định đầu tư nếu không xác định rõ được nguồn vốn và khả năng cân đốivốn; đẩy nhanh công tác đền bù giải phóng mặt bằng đối với các dự án; đối vớicác dự án đã được cấp có thẩm quyền thẩm định nguồn vốn, “chỉ được phê duyệtchủ trương đầu tư và quyết định đầu tư không vượt quá mức vốn đã được thẩmđịnh của từng nguồn vốn”; chỉ được phép tổ chức đấu thầu khi được bàn giaomặt bằng sạch để thi công

1.2.2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước

Có nhiều hình thức phổ biến, tuyên truyền như: Tổ chức các chuyên đề,hội thảo và tập huấn… nhằm triển khai các chủ trương chính sách cho các cánhân, đơn vị liên quan trong quản lý và thực hiện chính sách quản lý vốnĐTXDCB từ NSNN Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hộinhư: Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, cần tổchức nhiều hoạt động phong phú, đa dạng nhằm tuyên truyền các chính sách, chủtrưởng của Đảng và Nhà nước từ việc xây dựng kế hoạch, chủ trương đầu tư,nguồn vốn và người hưởng lợi từ việc đầu tư dự án trên địa phương Tuyêntruyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như Đài phát thanh -

Truyền hình, báo, tạp chí, cổng thông tin điện tử của các tỉnh, thành phố, các bộ,ban, ngành, đoàn thể trung ương và địa phương được triển khai một cách đadạng, phong phú.

1.2.3 Phân công, phối hợp thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước

Trong quy hoạch, thiếu sự phối hợp liên ngành, liên vùng; chưa quan tâmđúng mức đến công tác lập, điều chỉnh quy hoạch, nên nhiều khi lúng túng trongchủ trương đầu tư, quyết định các dự án đầu tư Muốn có sự phân công, phối hợptốt trong thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN thì việc côngkhai về xây dựng, phê duyệt và quản lý quy hoạch, dự án đầu tư, phân bổ kếhoạch đầu tư, quản lý nguồn vốn trong các ngành, các cấp từ Trung ương đến các

Bộ, Ngành, địa phương, các ban quản lý dự án; tăng cường tính công khai dânchủ với sự tham gia giám sát của cộng đồng; thường xuyên và công khai báo cáo

về quá trình thực hiện đầu tư trong tất cả các giai đoạn, ở tất cả các ngành, cáccấp để nhân dân, các cơ quan dân cử, các tổ chức chính trị xã hội

1.2.4 Duy trì, điều chỉnh thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước

Việc triển khai thực hiện chính sách cần được căn cứ vào thực tiễn triểnkhai để có những điều chỉnh kịp thời, đồng thời rút ra được các bài học kinhnghiệm, xác định được nhu cầu thực tế để duy trì thực hiện chính sách Tuynhiên, vẫn còn một số bất cập trong việc vận dụng các văn bản pháp luật trêntrong quản lý, điều hành vốn ĐTXDCB, một số văn bản chưa phù hợp với thực

tế, chưa được quy định cụ thể Vì vậy, các cơ quan của Chính phủ cần rà soát lạivăn bản pháp luật về đầu tư công và các chính sách điều hành vốn để tham mưucho Quốc hội sửa đổi bổ sung cho ngày một hoàn thiện và sát với thực tế hơn

1.2.5 Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chính sách quản lý vốn đầu

tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Đối với các dự án khởi công mới, chỉ bố trí vốn ngân sách Trung ương,ngân sách địa phương cho các dự án phê duyệt quyết định đầu tư theo đúng mứcvốn đã được Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư thẩm định Tổ chứcviệc công bố công khai các kết luận thanh tra, kiểm tra; thực hiện nghiêm túccông tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểmtra theo quy định pháp luật; tham mưu đề xuất chế tài và xử lý nghiêm các viphạm về quản lý, sử dụng vốn ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN.

1.2.6 Tổng kết, đánh giá thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước

Việc đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cần được tổng kếtnhằm đánh giá được hiệu quả, rút ra được các khó khăn, hạn chế trong quá trìnhtriển khai thực hiện chính sách và tìm ra những giải pháp để thực hiện ngày mộttốt hơn Cụ thể như công tác quy hoạch xây dựng vẫn còn tồn tại hiện tượng bịđộng trong việc bố trí đất đai, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng; haytrong công tác chuẩn bị đầu tư, đấu thầu, hiện vẫn còn tồn tại nhiều mặt yếu kém

về năng lực của đơn vị tư vấn thiết kế, thẩm tra, giám sát, thi công, điều hành dự

án và cả những đơn vị được giao làm chủ đầu tư, đồng thời sự phối hợp chưachặt chẽ giữa các đơn vị này đối với cơ quan quản lý nhà nước, một số đơn vịcòn chưa thực hiện triệt để các quy định của nhà nước về đấu thầu nên công tácnày đôi lúc chưa công khai, minh bạch Trong công tác quản lý, phân bổ và cấpphát vốn vẫn còn nhiều cấp quản lý và còn bất cập

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.3.1 Yếu tố chủ quan

Thứ nhất, việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu tư Đây là nhân tố có

ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư trong phạm vi ngành/ vùng lãnh

thổ Việc xây dựng kế hoạch huy động, phân bổ vốn đầu tư hợp lý sẽ làm tănghiệu quả sử dụng vốn đầu tư, hạn chế lãng phí, thiếu đồng bộ trong ĐTXDCB.

Thứ hai, chu trình quản lý đầu tư xây dựng Đây là nhân tốcó ảnh hưởng

trực tiếp đến việc sử dụng vốn đầu tư các dự án xây dựng cơ bản, thể hiện ở cáckhâu trong quản chu trình lý vốn ĐTXDCB cho DAĐT từ nguồn vốn NSNN

Thứ ba, năng lực, trách nhiệm của các chủ thể: Kỹ năng, thái độ, trình độ

của con người tham gia quản lý dự án đầu tư có ý nghĩa quan trọng, quyết định

và chi phối các nhân tố khác trong việc sử dụng vốn ĐTXDCB

1.3.2 Yếu tố khách quan

Một là, cơ chế quản lý vốn đầu tư xây dựng là nhân tố quan trọng thúc đẩy

hoạt động đầu tư xây dựng, tiết kiệm trong quản lý vốn ngân sách cho ĐTXDCB,hạn chế thất thoát trong sử dụng vốn NSNN, góp phần nâng cao việc sử dụngvốn đầu tư

Hai là, chính sách phát triển kinh tế Các chính sách tài khóa, chính sách

phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại, chính sách tỷ giá, chính sáchtiền tệ,…có ảnh hưởng tới hoạt động quản lý vốn NSNN trong ĐTXDCB trênnhiều phương diện từ nguồn vốn thực hiện, chủ trương/định hướng đầu tư; vốn,

…

Ba là, năng lực của nhà thầu: Thực tế trong hoạt động XDCB, các công

trình XDCB trên địa bàn thường do các nhà thầu địa phương thực hiện, đảmnhận Trong khi đó, tiến độ, chất lượng công trình/dự án lại phụ thuộc nhiều vàonăng lực, trnhf độ thi công của các nhà thầu Như vậy, các nội dung chủ yếu củaquản lý vốn ĐTXDCB sử dụng vốn NSNN gồm: Công tác kế hoạch hoá vốnĐTXDCB từ ngân sách; Công tác lập và quản lý quy hoạch; Công tác lập vàthẩm định vốn ĐTXDCB cho DAĐT , thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán; quản lýcông tác đấu thầu; Công tác thanh quyết toán; Công tác quản lý chất lượng côngtrình xây dựng; Năng lực Ban quản lý và chủ đầu tư; Công tác giám sát đánh giá

đầu tư; Trách nhiệm của các cấp/ ngành trong quản lý các dự án đầu tư xâydựng.

1.4 Kinh nghiệm thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước và bài học rút ra

1.4.1 Kinh nghiệm thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước tại huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

Trong quá trình chấp hành vốn đầu tư ngân sách huyện, các chủ đầu tưđược thụ hưởng NSNN lập tiến độ thanh toán trên cơ sở tiến độ thi công của cáccông trình từ đó lập theo Mục lục vốn đầu tư NSNN thành các quý và tháng đểthực hiện Trên cơ sở đó các chủ đầu tư vừa kiểm soát được tiến độ thi công vừachủ động kiểm soát được tiến độ vốn đầu tư ngân sách cho các dự án, công trình.Vào tháng 9 hàng năm, phòng Tài chính Kế hoạch huyện phối hợp với Chi cụcthuế tham mưu cho UBND huyện hoàn thiện các số liệu dự toán về đầu tư từNSNN cho xây dựng cơ bản trên địa bàn năm kế hoạch Phòng Tài chính kếhoạch tổng hợp nhu cầu vốn đầu tư và tính toán định mức vốn đầu tư ngân sáchhuyện cho các đơn vị và các lĩnh vực hoạt động của huyện báo UBND huyệntổng hợp dự toán vốn đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện để trìnhHĐND huyện, đồng thời báo cáo UBND tỉnh, Sở Tài chính và các ngành chứcnăng liên quan xem xét làm cơ sở thảo luận dự toán Trong cùng một thời kỳngân sách, việc xây dựng dự toán về cơ bản theo định mức và bổ sung cân đốingân sách huyện ổn định như năm trước, nên việc xây dựng dự toán những nămnày không phức tạp Trường hợp có chính sách mới hay nhiệm vụ phát sinh thìUBND tỉnh và Sở Tài chính tính toán bổ sung mục tiêu cho ngân sách huyện

1.4.2 Kinh nghiệm thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước tại huyện Châu Thành, tỉnh An Giang

Căn cứ vào dự toán được UBND tỉnh giao, Phòng Tài chính Kế hoạchhuyện chủ động phối hợp với Chi cục thuế tham mưu cho UBND huyện lập dự

toán thu vốn đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện và xây dựng phương

án phân bổ vốn đầu tư ngân sách đối với các đơn vị và các lĩnh vực theo thẩmquyền; Thẩm định, thống nhất số liệu giao dự toán ngân sách cho cấp xã, các cơquan, đơn vị thụ hưởng ngân sách huyện để UBND huyện trình HĐND huyệnxem xét, quyết định phê chuẩn

Việc xây dựng dự toán và giao dự toán ngân sách được UBND huyệnChâu Thành đặc biệt quan tâm và chỉ đạo sát sao; đồng thời giao nhiệm vụ vàgắn trách nhiệm của các tập thể và cá nhân thủ trưởng của các tập thể đó (Chicục thuế, phòng Tài chính Kế hoạch) đối với công tác xây dựng dự toán năm kếhoạch Do đó, việc các cơ quan tham mưu cho UBND huyện thực hiện việc lập

dự toán đối với thu, vốn đầu tư đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện hếtsức cẩn trọng và thực hiện các bước chắc chắn, rà soát kỹ các khoản thu đểkhông bỏ sót các khoản thu vốn đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản và đảmbảo cân đối ngân sách; tính toán kỹ lưỡng nhu cầu vốn đầu tư để việc lập phương

án phân bổ ngân sách hợp lý, đảm bảo đúng luật, đúng định mức Đối với cáckhoản vốn đầu tư đầu tư phát triển phải tính toán nguồn ngân sách huyện bố trí

kế hoạch cho các dự án và các nguồn mà tỉnh, Trung ương ghi vốn, các dự ánphải đảm bảo đủ các trình tự về thủ tục và các điều kiện khác quy định, phù hợpkhả năng ngân sách, đồng thời ưu tiên bố trí vốn cho các dự án đã hoàn thànhcông tác quyết toán Đối với các khoản vốn đầu tư thường xuyên, việc lập dựtoán căn cứ các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức do Chính phủ, Bộ Tàichính và UBND tỉnh An Giang quy định

Đối với các đơn vị sử dụng ngân sách huyện căn cứ dự toán năm đượcUBND huyện giao lập dự toán gửi về phòng Tài chính Kế hoạch và Kho bạc huyệnlàm cơ sở để hàng tháng rút dự toán vốn đầu tư theo chế độ, định mức quy định,đảm bảo việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và đúng nguyên tắc quy định Thựchiện đúng cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kinh phí, biên chế theo quy định tại

thông tư 43 và thông tư 130 của Bộ Tài chính Chấp hành nghiêm chỉnh việc tiếtkiệm 10% vốn đầu tư hoạt động thường xuyên (không tính kinh phí vốn đầu tưlương và các khoản theo lương) để tạo nguồn thực hiện chính sách mới về lương

và các chính sách khác của Nhà nước quy định

Đối với vốn đầu tư đầu tư phát triển: Chủ đầu tư của các dự án theo danhmục các dự án đã được UBND huyện phê duyệt và kết quả thông báo nguồn vốncủa phòng Tài chính Kế hoạch Chủ đầu tư có trách nhiệm gửi đầy đủ hồ sơ vềKho bạc Nhà nước huyện để tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư theo quy định.Phòng Tài chính Kế hoạch huyện cân đối nguồn vốn đảm bảo thanh toán kịp thờitheo khối lượng đã hoàn thành Ngoài ra, phòng Tài chính Kế hoạch còn có tráchnhiểm thẩm tra quyết toán các dự án hoàn thành đối với các dự án thuộc thẩmquyền cấp huyện

1.4.3 Bài học kinh nghiệm về thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cho thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

Từ các nghiên cứu trên, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm về quản

lý sử dụng vốn ĐTXDCB cho thành phố Long Xuyên như sau:

Thứ nhất, phân cấp quản lý đầu vốn tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản

huyện: Trên cơ sở phân cấp, huyện cần chủ động phân bổ dự toán cho các đơn vịngay từ đầu năm để các đơn vị chủ động triển khai nhiệm vụ, không để tình trạngchờ kinh phí mới thực hiện Đối với lĩnh vực vốn đầu tư, trên cơ sở dự toán đãđược giao, UBND huyện cũng cần chủ động bố trí vốn cho từng công trình đểđảm bảo đúng tiến độ thực hiện dự án đã phê duyệt

Thứ hai, lập dự toán đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện: Việc

lập dự toán đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản thành phố Long Xuyên phảiđược các cơ quan chuyên môn tham mưu cho UBND huyện bám sát kế hoạchphát triển kinh tế - xã hội của huyện theo từng giai đoạn cụ thể, đáp ứng được

các yêu cầu cơ bản nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện Công tác lập

dự toán đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện luôn được UBND thànhphố Long Xuyên quan tâm và chấp hành, phối kết hợp tốt với các đơn vị có liênquan Từ đó, làm cơ sở thuận lợi cho những khâu chấp hành dự toán và quyếttoán đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản theo quy định của Luật ngân sách

Thứ ba, công tác chấp hành dự toán đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản

thành phố Long Xuyên Về quản lý vốn đầu tư đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơbản: Việc kiểm soát nguồn phải được lãnh đạo huyện quan tâm yêu cầu cơ quanchuyên môn thường xuyên rà soát để đảm bảo nguồn cân đối đáp ứng yêu cầunhiệm vụ Về thủ tục cấp vốn đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản, các dự án

và thanh quyết toán phải đảm bảo đúng quy trình, đúng kế hoạch, đúng mục đíchnhằm góp phần hạn chế thất thoát trong ĐTXDCB

Thứ tư, quyết toán ngân sách huyện Công tác quản lý đầu tư từ NSNN

cho xây dựng cơ bản ở thành phố Long Xuyên phải đảm bảo đúng theo quy địnhcủa Luật ngân sách làm cho việc triển khai khâu quyết toán đầu tư từ NSNN choxây dựng cơ bản ngày càng đơn giản, hạn chế những sai phạm trong quá trình tổchức thực hiện

Thứ năm, công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra vốn đầu tư từ NSNN cho

xây dựng cơ bản huyện Đối với công tác kiểm tra, giám sát của HĐND huyện,

để làm tốt công tác kiểm tra, giám sát, HĐND huyện phải có những nghị quyếtchuyên đề về công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý đầu tư từ NSNN cho xâydựng cơ bản

Tiểu kết chương 1

Kết quả nghiên cứu của chương 1 tập trung vào các nội dung sau:

Một là, làm rõ các khái niệm công cụ liên quan đến quá trình thực hiện

chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN như vốn ĐTXDCB, quản lý vốnĐTXDCB, chính sách quản lý vốn ĐTXDCB, trong đó khái niệm thực hiệnchính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN được hiểu là thực hiện chính sách,quản lý quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ NSNN để đầu tưtái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bước tăng cường, hoàn thiện, hiện đại hóa

cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế quốc dânđảm bảo hiệu quả nguồn vốn đã được bỏ ra đầu tư

Hai là, làm rõ được nội dung chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN:

Lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư; Giải ngân vốn đầu tư; Tổ chức thanh tra, kiểmtra, giám sát sử dụng vốn đầu tư; Tổ chức nghiệm thu, quyết toán vốn đầu tư làmcăn cứ để nghiên cứu quá trình thực hiện chính sách

Ba là, phân tích các bước thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ

NSNN với xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách; phổ biến, tuyêntruyền chính sách; phân công, phối hợp thực hiện chính sách; duy trì, điều chỉnhthực hiện chính sách; Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chính sách;Tổng kết, đánh giá thực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

Bên cạnh đó, nội dung chương 1 cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đếnthực hiện chính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, kinh nghiệm thực hiệnchính sách quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ LONG XUYÊN, TỈNH AN GIANG 2.1 Khái quát về đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang ảnh hưởng đến thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Thành phố Long Xuyên cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 185 km vềphía tây nam, thành phố Cần Thơ khoảng 60 km về phía tây bắc và cách biêngiới Campuchia 55 km Thành phố nằm bên bờ sông Hậu và có vị trí địa lý:

Phía đông giáp huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp qua một đoạn nhỏ sôngHậu và huyện Chợ Mới

Phía tây giáp huyện Thoại Sơn

Phía nam giáp quận Thốt Nốt và huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần ThơPhía bắc giáp huyện Châu Thành

TP Long Xuyên có diện tích đất tự nhiên 114,96 km2 (11.496,4ha) gồm 13phường, xã, với tổng dân số 272.591 người Năm 1999 được công nhận là đô thịloại III, đến năm 2009 trở thành đô thị loại II Sau 10 năm xây dựng và pháttriển, TP Long Xuyên được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại I trựcthuộc tỉnh An Giang năm 2020

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

Long Xuyên được phê duyệt là trung tâm tăng trưởng kinh tế, thương mại,dịch vụ của vùng đồng bằng tại khu vực Nam sông Hậu Đồng thời, TP LongXuyên cũng là trung tâm đào tạo, chuyển giao công nghệ, chế biến thủy sản,nông sản, có vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đối với tỉnh

An Giang và vùng ĐBSCL Nhiều công trình, dự án trọng điểm đã được đầu tư

và đưa vào sử dụng, diện mạo TP ngày càng khang trang hơn Nhiều khu đô thịmới, hiện đại được hình thành, các khu trung tâm thương mại và chợ đã đưa vàohoạt động TP Long Xuyên đã nâng cấp, mở rộng đồng bộ 168 tuyến đường nội

ô TP, đã tạo kết nối không gian đô thị

Hiện, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của Long Xuyên là 10,25%; thunhập bình quân đầu người của thành phố Long Xuyên đạt 132 triệuđồng/người/năm, bằng 2,26 lần thu nhập bình quân đầu người cả nước; cơ cấukinh tế chuyển dịch theo hướng tiến bộ, đặc biệt tỷ trọng thương mại, dịch vụnăm 2020 chiếm đến 80,39 % trong nền kinh tế, cao nhất trong hệ thống 12 đôthị tỉnh lỵ của vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Theo điều chỉnh quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm

2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Long Xuyên được xác định là một trong 6 đôthị loại 1 của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; là trung tâm tăng trưởng kinh tế,trung tâm thương mại dịch vụ của tiểu vùng giữa đồng bằng tại khu vực phíaNam sông Hậu Long Xuyên cũng là trung tâm đào tạo, chuyển giao công nghệ,trung tâm công nghiệp chế biến nông sản, thủy sản, có vai trò quan trọng thúcđẩy phát triển kinh tế - xã hội đối với tỉnh An Giang nói riêng và vùng kinh tếtrọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long

Trong năm 2019, thu NSNN trên địa bàn TP Long Xuyên ước đạt 1.288 tỉđồng, đạt 175,48% dự toán tỉnh giao và đạt 106,2% dự toán thành phố giao Cóthể nói, TP Long Xuyên đã thực hiện khá tốt công tác điều hành thu - chi ngânsách, kịp thời cấp phát các khoản chi lương, bảo đảm an sinh xã hội, kinh phí trợcấp các đối tượng chính sách theo quy định, chi trả lương và giải ngân khốilượng hoàn thành các công trình trên địa bàn Được biết, trong năm 2019 vừaqua, kết quả chỉ tiêu chủ yếu của TP về Công nghiệp là 27.701 tỉ đồng, Xâydựng: 4.245 tỉ đồng, Nông nghiệp: 2.257 tỉ đồng, tổng mức Bán lẻ hàng hóa:16.042 tỉ đồng, doanh thu Dịch vụ ăn uống và lưu trú 5.500 tỉ đồng

2.2 Thực trạng chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

2.2.1 Lập kế hoạch, quy hoạch

Nhìn chung, công tác quản lý quy hoạch xây dựng thời gian gần đây đã cónhiều chuyển biến tích cực, công tác quy hoạch được quan tâm, các đồ án quyhoạch đã thể hiện tư duy đổi mới và tầm nhìn dài hạn

Bảng 2.1 Danh mục quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thành phố Long

1 Nhà máy chế biến cao lanh tinh 722.344,98

2 Trạm biến áp 110KV Đông Xuyên 653.332,20

3 Trạm biến áp 110KV Mỹ Hòa 227.008,7

II Hạ tầng công cộng

1 Mở rộng nâng cấp các phường trung tâm thành phố 334.777,62

2 Cấp nước phường Mỹ Bình, Mỹ Hòa 443,87

3 HTKT Khu công nghiệp Vàm Cống 1.453,56

III Ngành nông - lâm - ngư nghiệp

1 Nâng cấp hệ thống hồ chứa đã có 467,87

2 Nâng cấp hệ thống đê kè sông 1.543,78

3 Cơ sở chế biến nông lâm thủy sản 456,95

IV Giao thông

1 Đường đến trung tâm các phường 1.227,15

2 Cải tạo nâng cấp đường tỉnh lộ 5.675,40

3 Cải tạo nâng cấp một số tuyến ngập lụt, đường cứu hộ 656,70

4 Kiên cố hệ thống giao thông nông thôn 1.770,00

V Thương mại - Dịch vụ

1 Dự án Bảo tàng Hồ Chí Minh ngoài trời 458,27

2 Xây dựng hệ thống chợ nông thôn 2.345,67

VI An ninh quốc phòng

1 Căn cứ hậu phương quân sự thành phố 128.342,45

VII Giáo dục, Y tế, văn hóa thể thao

1 Kiên cố hoá hệ thống trường học, trạm xá 18.345.54

2 Sân vận động thể thao trung tâm thành phố 555,45

3 Sân thể thao các phường, xã 237,54

4 Nâng cấp trung tâm y tế thành phố 1.7345.34

VIII Nâng cấp mức sống - môi trường

1 Chương trình xóa đói giảm nghèo 34.345,45

Nguồn: Quyết định số 3212/QĐ-UBND ngày 26/12/2012 của UBND tỉnh

Công tác quy hoạch vốn ĐTXDCB cho DAĐT xây dựng cơ bản trên địa

bàn thành phố Long Xuyên từng bước hoàn chỉnh Trên cơ sở NSNN cho phép,

Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên đã xây dựng kế hoạchđầu tư trung hạn, ngắn hạn, trình Ban Bí thư ra chủ trương đầu tư các dự án phùhợp với quy hoạch, kế hoạch được duyệt, đồng thời phù hợp quy hoạch phát triểnkinh tế - xã hội tổng thể trên địa bàn thành phố

2.2.2 Phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Từ năm 2018 đến nay việc ĐTXDCB của Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCBthành phố Long Xuyên chủ yếu tập trung vào các công trình xây mới; sửa chữa,cải tạo, nâng cấp, đầu tư cơ sở hạ tầng, xây dựng công nghiệp hóa - hiện đại hóatrên địa bàn thành phố Nguồn vốn chủ yếu là vốn đầu tư thuộc NSNN Bên cạnh

đó cũng có một số dự án có nguồn vốn từ các đơn vị sản xuất kinh doanh thuộccác cơ quan Đảng ở địa phương nhưng chiếm tỷ lệ rất nhỏ Việc quản lý đầu tư

và xây dựng của Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên thựchiện theo các quy định của nhà nước về quản lý đầu tư và xây dựng cụ thể theotừng thời điểm Văn phòng UBND huyện là đơn vị dự toán ngân sách cấp I theoLuật ngân sách

Bảng 2.2 Tình hình thực hiện ĐTXDCB trên địa bàn thành phố Long Xuyên giai

Nguồn: Tổng hợp báo cáo hàng năm của UBND thành phố Long Xuyên

Nếu năm 2018, vốn ĐTXDCB là 13.125 tỷ đồng thì đến năm 2020 số vốnnày đã lên đến 18.651 tỷ đồng (tăng gấp 1.5 lần năm 2018) Điều này cho thấyđầu tư phát triển của Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyêncàng ngày càng lớn và đòi hỏi phải có giải pháp quản lý tốt hơn để đạt được cácmục tiêu đề ra đồng thời đạt hiệu quả đầu tư Hàng năm vào tháng 7, cơ quanquản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên lập kế hoạch nhu cầu vốn đầu tưcho các dự án do đơn vị thực hiện, kể cả đối với dự án đang triển khai thực hiện

và dự án khởi công mới của năm sau, gửi về UBND thành phố, để tổng hợp vàcân đối nhu cầu vốn đầu tư của năm kế hoạch Kế hoạch nhu cầu vốn đầu tư baogồm cả 02 nguồn: vốn ngân sách cấp và nguồn tự huy động hợp pháp của đơn vị

Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên tổng hợp nhu cầu vốnđầu tư của các Dự án, lập văn bản kế hoạch đầu tư nguồn ngân sách gửi Phòng

Tài chính - Kế hoạch thành phố vào cuối tháng 7 hàng năm, kế hoạch này baogồm danh mục các DAĐT, có phân ra các lĩnh vực như Dự án khoa học côngnghệ, dự án giáo dục đào tạo, y tế, môi trường…dự án kết thúc, dự án chuyểntiếp, dự án khởi công mới và nhu cầu vốn cho từng dự án.

Trên cơ sở kế hoạch phân bổ vốn đầu tư từ nguồn NSNN phân bổ hàngnăm thường vào cuối tháng 11, cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố LongXuyên tiến hành phân bổ kế hoạch vốn ngân sách cho các Dự án vào cuối tháng

12 và ra văn bản thông báo vốn đầu tư nguồn ngân sách vào đầu năm Kế hoạchcho các đơn vị quản lý dự án để thực hiện Với công tác thực hiện phân bổ vốncông khai, dân chủ giúp Chủ đầu tư xây dựng được công tác triển khai dự ántừng giai đoạn, từng năm kế hoạch nhằm đảm bảo tiến độ của dự án cũng nhưchủ động được nguồn vốn trong từng giai đoạn cụ thể Tuy nhiên, do khả năng

bố trí vốn NSNN hàng năm chưa thể cân đối cho nhu cầu đầu tư, thường thì chỉ

bố trí được 40% đến 50 % so với kế họach của Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCBthành phố Long Xuyên đăng ký với UBND thành phố Vì vậy mà nguồn vốn đầu

tư từ ngân sách được bố trí theo thứ tự ưu tiên: Trước hết cho các dự án kết thúc,tiếp đến là các dự án chuyển tiếp rồi mới đến các dự án khởi công mới

Đối với vốn đầu tư phát triển: Chủ đầu tư của các dự án theo danh mục các

dự án đã được UBND huyện phê duyệt và kết quả thông báo nguồn vốn củaphòng Tài chính - Kế hoạch Chủ đầu tư có trách nhiệm gửi đầy đủ hồ sơ về Khobạc nhà nước huyện để tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư theo quy định Phòng Tàichính - Kế hoạch huyện cân đối nguồn vốn đảm bảo thanh toán kịp thời theokhối lượng đã hoàn thành Ngoài ra, phòng Tài chính - Kế hoạch còn có tráchnhiểm thẩm tra quyết toán các dự án hoàn thành đối với các dự án thuộc thẩmquyền cấp huyện

Bảng 2.3 Chi đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản của thành phố Long Xuyên so

với dự toán giai đoạn 2018 - 2020

Nguồn: Tổng hợp báo cáo hàng năm của UBND thành phố Long Xuyên

Từ bảng số liệu vốn đầu tư từ NSNN cho xây dựng cơ bản huyện so với

dự toán qua 3 năm (2018 - 2020) ở trên, ta thấy kết quả thực hiện vốn đầu tưngân sách thành phố Long Xuyên so với dự toán ngân sách huyện giao qua cácnăm cơ bản đã bám vào dự toán giao

2.2.2 Công tác giải ngân vốn đầu tư

2.2.2.1 Công tác thiết kế, chuẩn bị đầu tư

Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên chỉ đạo các chủđầu tư xác định quy mô, công suất, lập khái toán trình phê duyệt chủ trương đầu

tư trên cơ sở bảo đảm tuân thủ theo kế hoạch 5 năm đã được phê duyệt; các dự

án được duyệt phải phù hợp với qui hoạch hoặc định hướng phát triển chung củathành phố mà thi công công trình Công tác chuẩn bị ĐTXDCB đã từng bướcchuyển biến theo hướng tập trung, giảm dàn trải Tuy nhiên, tiến độ hoàn thànhthủ tục triển khai các dự án chuẩn bị đầu tư một số dự án còn chậm, có những dự

án kéo dài vài năm Công tác thẩm định vốn ĐTXDCB cho DAĐT dần đượchoàn thiện, việc triển khai công tác chuẩn bị đầu tư có những chuyển biến bướcđầu nhưng so với yêu cầu vẫn còn một số nội dung cần được hoàn thiện như:Công tác lập dự án, thiết kế nhiều dự án còn sơ sài chưa đủ các nội dung theo

quy định, hồ sơ phải điều chỉnh bổ sung kéo dài thời gian; năng lực các Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên , các chủ đầu tư còn hạn chế.

2.2.2.2 Tổ chức thẩm định định, phê duyệt vốn đầu tư

Ở Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên, Phòng Tàichính - Kế hoạch là đơn vị đầu mối được thành ủy giao tổ chức thực hiện thẩm địnhvốn ĐTXDCB cho DAĐT Qua tìm hiểu công tác thẩm định dự án của Cơ quan quản

lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên được thực hiện đảm bảo đầy

đủ các bước và nội dung theo yêu cầu về quản lý đầu tư XD của Chính phủ, cụ thể như sau:

Về chủ trương đầu tư: Các dự án trước khi chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấnlập phải được Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên chấp nhận

về chủ trương đầu tư, trong đó có xác định rõ mục tiêu đầu tư, quy mô các côngtrình đầu tư, dự kiến về tổng mức đầu tư và khả năng các nguồn vốn: ngân sáchcấp, tự huy động của đơn vị, vốn vay (nếu có) Trên cơ sở đó chủ đơn vị đầu tưthuê đơn vị tư vấn có đủ về điều kiện năng lực phù hợp với quy định của phápluật lập dự án

Về thẩm định dự án: Tuỳ theo quy mô, tính chất của mỗi dự án để các đơn

vị chức năng phân công người có trình độ chuyên môn phù hợp với nội dung,tính chất của dự án để tiến hành thẩm định Đối với các dự án đầu tư của cơ quanquản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên thì do các phòng chuyên môn làPhòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Quản lý đô thị và Ban Quản lý dự án đầu tưxây dựng khu vực, do Phòng Tài chính - Kế hoạch làm đầu mối tiến hành thẩmđịnh

Quy trình thẩm định được tiến hành: Sau khi có tờ trình thẩm định, phêduyệt dự án của đơn vị gửi kèm theo hồ sơ vốn ĐTXDCB cho DAĐT, Phòng Tàichính - Kế hoạch có trách nhiệm làm văn bản gửi các đơn vị có liên quan, kèmtheo hồ sơ dự án lấy ý kiến thẩm định; ý kiến thẩm định của các đơn vị được lập

thành văn bản gửi về Phòng Tài chính - Kế hoạch, cùng với ý kiến thẩm định củamình Phòng Tài chính - Kế hoạch lập văn bản kết quả thẩm định Trong quá trìnhthẩm định này nếu có nội dung cần làm rõ hoặc các ý kiến khác với nội dung dochủ đầu tư trình cùng với thuyết minh dự án, thì có thể tổ chức hội nghị họp vớithành phần tham dự có các đơn vị trên, chủ đầu tư và cơ quan tư vấn lập dự án đểtrao đổi thống nhất và bổ sung, chỉnh sửa hoàn thiện dự án trình lãnh đạo quản lýphê duyệt.

Vốn vay kể cả Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (ưu đãi) hoặc vaythương mại phải được tổ chức tín dụng thẩm định về tài chính và có văn bẳnchấp thuận cho vay Trong quá trình thẩm định vốn ĐTXDCB cho DAĐT đãtuân theo qui hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế/ vùng/ ngành/ lãnh thổ, áp dụngđúng các chính sách hiện hành, giảm các thủ tục rườm rà, thực hiện chế độ mộtcửa Các dự án đã thẩm định về cơ bản đã được bố trí kế hoạch đầu tư, một số dựán/công trình đã đưa vào sử dụng với hiệu quả cao

Bảng 2.4 Bảng tổng hợp thẩm định vốn ĐTXDCB 2018 - 2020

Dự án Số lượng Số lượng Số lượng Số lượng Số lượng Số lượng

(Nguồn: Ban quản lý các dự án thành phố Long Xuyên )

Qua bảng 2.4 Số dự án giai đoạn 2018-2020 được đề xuất, thẩm định phê

31

đầu tư chủ đầu tư trình lên xin phê duyệt bị cắt không nhiều là do: Trước khi tổchức thực hiện lập báo cáo khả thi, lập dự toán và thiết kế cơ sở, chủ đầu tư đãđược UBND thành phố phê duyệt về chủ trương đầu tư cũng như quy mô của dự

án góp phần đáng kể và việc tránh lãng phí về thời gian cũng như về vốn đầu tưcho chủ đầu tư và NSNN trong lập dự án và thiết kế công trình Trong quá trìnhthẩm định đã tham gia cùng với chủ đầu tư, đơn vị tư vấn để chỉnh sửa, hoànthiện nội dung, qui mô phù hợp với điều kiện thực tế và hiệu quả đầu tư của dựán/công trình, góp phần tiết kiệm cho NSNN Tuy nhiên, trong quá trình thẩmđịnh, tổ thẩm định vẫn gặp một số những khó khăn và tồn tại do: Công tác khảosát, lập dự toán vốn đầu tư của một số dự án/công trình chưa thực sự đảm bảoyêu cầu về chất lượng Do vậy, có những dự án được duyệt nhưng khi thi công,phải điều chỉnh thiết kế, bản vẽ thi công và dự toán Chất lượng hồ sơ dự án chưatốt nên khi trình cơ quan thẩm định còn phải chỉnh sửa nhiều lần, dẫn đến kéo dàithời gian điển hình như: Hồ sơ dự án, thiết kế, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn lậpcòn nhiều thiếu sót, phải chỉnh sửa mất nhiều thời gian, làm ảnh hưởng đến tiến

độ Khi thẩm định một số dự án không xem xét tính hiệu quả của dự án do thiếuquy hoạch ngành, nên khi xây xong chưa đạt tính hiệu quả cao trong thực tế

Trong quá trình thực hiện dự án, nhiều dự án vẫn phải điều chỉnh tổngmức đầu tư, một số dự án kéo dài thời gian thực hiện: Vốn ĐTXDCB ngân sáchcấp giai đoạn 2016 - 2020, cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố LongXuyên phân bổ và thực hiện kế hoạch cho các dự án dựa trên nguyên tắc ưu tiênngành, lĩnh vực theo quy hoạch Do khả năng bố trí vốn NSNN hàng năm chưathể cân đối cho nhu cầu đầu tư, thường thì chỉ bố trí được 40% đến 50 % so với

kế họach của cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên đăng ký vớiUBND thành phố Vì vậy mà nguồn vốn đầu từ NSNN được bố trí theo thứ tự ưutiên: Trước hết cho các dự án kết thúc, tiếp đến là các dự án chuyển tiếp rồi mớiđến các dự án khởi công mới

2.2.2.3 Giải ngân vốn đầu tư

Vốn đầu tư bố trí cho xây dựng hạ tầng nông thôn hàng năm từ 5 - 6 tỷ cho

5 đến 7 dự án (trong đó có 2 -3 dự án mới mỗi năm), trung bình mỗi dự án đượccấp 800 - 1 tỷ đồng mỗi năm; Quản lý nhà nước: xây dựng nhà làm việc của cơquan xã, phường, huyện, trường học và trung tâm y tế ưu tiên trong kế hoạch vốnhàng năm, trong giai đoạn 2018 - 2020, cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thànhphố Long Xuyên tiến hành thực hiện xây dựng 02 tòa nhà làm việc, hàng nămtrong kế hoạch vốn, ban quản lý bố trí 1,5 tỷ đồng cho hai dự án này, đạt kếhoạch giải ngân 100% hàng năm

Với mục tiêu hoàn thiện, tăng cường cơ sở vật chất nhằm nâng cao chấtlượng đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển nền kinh tế Trong những nămqua, Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên đã dành nguồn vốnđầu tư hàng năm lớn cho lĩnh vực đầu tư xây dựng sơ sở vật chất cho các trườnghọc, các dự án xây dựng phòng học, phòng thí nghiệm, nâng cấp và mở rộng nhàbếp, phòng ăn cho các trường bán trú…

Vốn bố trí cho xây dựng đầu tư cơ bản cơ sở hạ tầng ở thành phố LongXuyên là rất lớn, hàng năm, ngoài các dự án đang tiếp tục thực hiện, có thêm đến

5 - 7 dự án mới được phê duyệt, đặc biệt năm 2019 có tới 9 dự án mới nâng tổng

số dự án thực hiện, đồng thời trong năm lên tới 26 dự án, trong đó có 13 dự án bướcvào giai đoạn hoàn thành Các dự án được triển khai đồng loạt tại hầu hết các xã,phường trên địa bàn thành phố

Tất cả các vốn ĐTXDCB cho DAĐT XDCB các trường đều là dự ánnhóm B với đặc điểm thời gian thực hiện dự án theo kế hoạch được phê duyệt từ

3 - 4 năm Số vốn đầu tư ban quản lý bố trí cho các dự án trung bình 5-7 tỷ đồngmột năm Trong tổng số các dự án thực hiện, phần lớn dự án hoàn thành theo kếhoạch ban đầu

2 2.3 Công tác kiểm tra, giám sát sử dụng vốn đầu tư

Công tác giám sát việc sử dụng vốn đầu tư đã góp phần hoàn thiện cơ chế,chính sách đầu tư vốn ngân sách cho xây dựng cơ bản làm cho các qui định phùhợp hơn với yêu cầu thực tế quản lý ở nước ta Các chủ đầu tư, cơ quan quản lývốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên tổ chức thực hiện giám sát việc sử dụngvốn đầu tư dự án do mình quản lý và báo cáo cơ quan quyết định đầu tư theo cácnội dung theo quy định nhà nước và hướng dẫn của UBND thành phố LongXuyên.

Bảng 2.5 Tình hình tổ chức đoàn thanh tra, kiểm tra về đánh giá vốn đầu tư thành

phố Long Xuyên giai đoạn 2018 - 2020

Số đoàn liên Số đoàn liên Số đoàn

(Nguồn: Ban quản lý các dự án thành phố Long Xuyên năm 2020 ) Trong

giai đoạn 2018-2020, thành phố Long Xuyên đã cử hơn 200 lượt

thanh tra kết hợp liên ngành để thanh tra, kiểm tra về việc sử dụng vốnĐTXDCB trên địa bàn thành phố Long Xuyên, năm 2018 với 53 đoàn kiến tratuyến tỉnh, huyện và 8 đoàn liên ngành, đến năm 2020 là 58 đoàn tuyến tỉnh,huyện và 22 đoàn liên ngành Thông qua giám sát, cơ quan quản lý vốnĐTXDCB thành phố Long Xuyên đã kịp thời phát hiện và giải quyết các tồn tại,tháo gỡ vướng mắc giúp cho chủ đầu tư, thúc đẩy tiến độ triển khai của dự án.Kết quả giám sát việc sử dụng vốn đầu tư cũng là cơ sở để cấp có thẩm quyền có

34

thực hiện một cách có hiệu quả các công việc giám sát, đánh giá đầu tư, có một

số đơn vị thực hiện nhưng còn mang hình thức nên chưa thực sự giúp hoạt độngquản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên trong việc kịp thời điều chỉnh cáchoạt động đầu tư và các dự án đầu tư Chưa thực hiện việc giám sát cộng đồng

2.2.4 Công tác quyết toán vốn và nghiệm thu công trình

Tổng hợp lập báo cáo quyết toán các vốn ĐTXDCB cho DAĐT của cácchủ đầu tư ở địa bàn thành phố trong những năm qua gặp không ít khó khăn.Tình trạng vốn ĐTXDCB cho DAĐT hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng được

01 đến 02 năm song chủ đầu tư chưa hoàn thành việc tổng hợp vốn đầu tư phí, hồ

sơ chứng từ và lập báo cáo quyết toán dự án hoàn thành trình người quyết địnhđầu tư phê duyệt Thời gian tổng hợp, lập báo cáo quyết toán của chủ đầu tư theothống kê thường bị chậm hơn so với quy định hiện hành từ 1,5 đến 2 lần

Nguyên nhân là hồ sơ, chứng từ vốn ĐTXDCB cho DAĐT xây dựngnhiều, liên quan đến nhiều đơn vị tham gia trong các khâu Đồng thời hồ sơ thủtục liên quan đến nhiều văn bản hướng dẫn các bộ, ngành khác nhau Mặt khác,

Cơ quan quản lý vốn ĐTXDCB thành phố Long Xuyên, cán bộ quản lý thực hiệnthuộc các cơ quan Đảng chủ yếu là kiêm nhiệm và thiếu kinh nghiệm Trong quátrình quản lý, tổ chức thực hiện, nhiều chủ đầu tư chưa tuân thủ về trình tự thủtục hồ sơ theo quy định của luật pháp Tình trạng thiếu văn bản pháp lý liên quanđến việc điều chỉnh, bổ sung thiết kế, quản lý chất lượng công trình… việc lậpbáo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành còn gặp nhiều vướng mắc do thiếu hồ

sơ thủ tục trong quá trình thực hiện, lúng túng trong khâu tổng hợp, phân bổ vốnđầu tư phí

Việc tổ chức thẩm tra phê duyệt quyết toán cũng gặp không ít khó khăn,thời gian thẩm tra phê duyệt quyết toán cũng bị kéo dài Hồ sơ, chứng từ trìnhphê duyệt của chủ đầu tư kèm theo báo cáo không đầy đủ, không đúng quy định;báo cáo quyết toán thiếu nội dung (không làm quy đổi vốn đầu tư), phân bổ vốn

đầu tư phí không đúng, do đó phải yêu cầu Chủ đầu tư bổ sung hồ sơ chứng từ,lập lại báo cáo… Chất lượng, nội dung báo cáo kiểm toán quyết toán dự án hoànthành còn hạn chế, chưa tuân thủ chuẩn mực kiểm toán Nhiều dự án phải yêucầu kiểm toán bổ sung Thời gian chủ đầu tư hoàn thiện báo cáo, cung cấp bổsung hồ sơ, chứng từ không theo yêu cầu; đơn vị tư vấn kiểm toán, kiểm toán bổsung các nội dung theo yêu cầu thường kéo dài Hoạt động thanh quyết toán củanhiều dự án chậm so với qui định, còn một số dự án thủ tục thanh toán chưa đảmbảo Thậm chí có công trình/dự án đã quyết toán nhưng khi thanh tra, kiểm travẫn phát hiện thất thoát Thủ tục thanh toán/cấp phát và thẩm định quyết toánchưa được cải tiến theo hướng tinh gọn Giá vật liệu thông báo chậm, thông báotheo từng quý không phù hợp với sự thay đổi nhanh của thị trường dẫn đến chủđầu tư phải xin thông báo giá riêng cho từng công trình, điều này gây ra hiệntượng giá vật liệu xây dựng không có tính thống nhất Một số giá vật liệu chưasát giá thị trường.

2.3 Thực tiễn các bước thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang

2.3.1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Thực hiện công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, cơ sở pháp lý cơquan quản lý các dự án thành phố Long Xuyên cũng như các chủ thể phải tuântheo: Các luật: Luật NSNN (2015); Luật Xây dựng (2014); Luật Đầu tư (2014);Luật Đầu tư công (2014, 2019); Luật Đấu thầu (2013)… Các Nghị định: Nghịđịnh số 59/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý vốn ĐTXDCB cho DAĐT;Nghị định số 42/2017/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điềuNghị định 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 về quản lý vốn ĐTXDCB cho DAĐTxây dựng; Nghị định số 32/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý vốn