(Luận văn thạc sĩ) kiểm sát tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố từ thực tiễn quận 1, thành phố hồ chí minh

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm vừa qua, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động củaViện KSND trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đã c

VIỆN HÀN LÂMKHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC THANH

KIỂM SÁT TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TIN BÁO, TỐ GIÁC VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ TỪ THỰC TIỄN QUẬN 1, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020

VIỆN HÀN LÂMKHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC THANH

KIỂM SÁT TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TIN BÁO, TỐ GIÁC VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ TỪ THỰC TIỄN QUẬN 1, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự

Mã số: 8.38.01.04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN ĐỨC HẠNH

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôivới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Đức Hạnh Các kết quả trình bày trongLuận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ côngtrình khoa học nào trước đây Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận vănđảm bảo tính chính xác và trung thực

Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa

vụ tài chính theo quy định của Học viện khoa học xã hội

Tác giả

Nguyễn Ngọc Thanh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN 81.1 Khái niệm, đặc điểm, phạm vi, ý nghĩa kiểm sát tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố 81.2 Phạm vi và ý nghĩa của kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sát nhân dân 21

Chương 2 THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT VIỆC TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM, KIẾN NGHỊ KHỞI

TỐ TẠI QUẬN 1, TP HỒ CHÍ MINH 272.1 Quy định của pháp luật về kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác,tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố 272.2 Thực trạng tố chức thực hiện các quy định về kiểm sát việc tiếp nhận vàgiải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sátnhân dân quận 1 thành phố Hồ Chí Minh 352.3 Hạn chế, tồn tại của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát nhân dân Quận 1,

Tp Hồ Chí Minh trong hoạt động kiểm sát việc việc tiếp nhận và giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố 432.4 Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc trên thực tiễn thực hiệnquy định về kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố 53

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT VIỆC GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ CỦA

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG THỜI GIAN TỚI 593.1 Một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện pháp luật về kiểm sát việc tiếp nhận,giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố 593.2 Một số giải pháp, kiến nghị trong việc tổ chức thực hiện pháp luật nhằmnâng cao chất lượng hoạt động kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố 64

KẾT LUẬN 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Cơ quan điều tra

Cơ quan cảnh sát điều traĐiều tra viên

Kiểm sát viênTiến hành tố tụngThực hành quyền công tố

Tố tụng hình sựViện kiểm sátViện kiểm sát nhân dân

DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ

Biểu đồ 2.1 Tổng số tố giác, tin báo về tội phạm Viện kiểm sát kiểm sát và kết quả giải quyết từ năm (2015 – 2019)……… 40Biểu đồ 2.2 Tổng số tố giác, tin báo về tội phạm Viện kiểm sát kiểm sát việc thụ lý và giải quyết qua các năm từ (2015 – 2019)……… ….41Biểu đồ 2.3 Cơ cấu tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố theo nhóm tội trong giai đoạn (2015 – 2019) trên địa bàn Quận 1………42

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghịkhởi tố là một hoạt động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cuộc đấu tranhphòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay Đây là hoạt động mở đầucủa quá trình giải quyết vụ án hình sự nhằm phát hiện hành vi phạm tội Trên

cơ sở tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố, cơ quan cóthẩm quyền tiến hành kiểm tra, xác minh và xác định có dấu hiệu tội phạmhay không để quyết định việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự

Viện KSND là một trong bốn hệ thống cơ quan Nhà nước có chức năngthực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp Hoạt động này đượcthực hiện ngay từ khi giải quyết tin báo về tội phạm Do vậy, việc thực hiệnchức năng kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo tội phạm của Viện KSND

có vị trí, vai trò và ý nghĩa trọng yếu để bảo đảm mọi hành vi phạm tội, ngườiphạm tội đều được phát hiện và xử lý kịp thời, đúng pháp luật Thực tiễn thựchành quyền công tố cho thấy, nếu kiểm sát tốt việc giải quyết tố giác, tin báotội phạm sẽ quyết định chất lượng Cáo trạng, thực hành quyền công tố, kiểmsát điều tra, kiểm sát xét xử Kiểm sát tốt việc giải quyết tin báo và tố giác tộiphạm cũng sẽ giúp cho việc đồng ý hoặc hủy bỏ quyết định không khởi tố củaViện KSND đối với CQĐT chính xác và có căn cứ

Xuất phát từ vị trí và tầm quan trọng của công tác kiểm sát việc giảiquyết tố giác tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố như đã nêu trên, trongnhững năm qua, ngành KSND nói chung và Viện KSND Quận 1, Tp Hồ ChíMinh nói riêng đã hết sức quan tâm đến lĩnh vực công tác này và đã đề ranhiều giải pháp để nâng cao chất lượng công tác kiểm sát tin báo tội phạm.Trước sự thay đổi của các điều kiện kinh tế xã hội, các loại tội phạm mới xuấthiện đặt ra yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới Để

tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố trong giai đoạn tiếp theo thì việc tiếp tục nghiên cứu cácquy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành về công tác kiểm sát việcgiải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là hết sức cần thiết

Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Kiểm sát

tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố từ thực tiễn Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài luận văn thạc sĩ luật học.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những năm vừa qua, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động củaViện KSND trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến vấn đề này, cụ thểnhư: Giáo trình luật TTHS của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh,NXB Hồng Đức; Giáo trình luật TTHS Việt Nam của trường Đại học luật HàNội, NXB Công an nhân dân; Giáo trình Kỹ năng th c hành quy n công tực hành quyền công tố ền công tố ố

và ki m sát vi c tuân theo pháp lu t trong t t ng hình s c aểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự của ệc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự của ật trong tố tụng hình sự của ố ụng hình sự của ực hành quyền công tố ủa

trường Học Viện Tư Pháp;ng H c Vi n T Pháp;ọc Viện Tư Pháp; ệc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự của ư Bình luận khoa học BLTTHS Việt Nam năm

2015, NXB Chính trị Quốc gia…

Bên cạnh đó còn có nhiều bài viết được công bố trên các sách, báo, tạpchí chuyên ngành như: Bùi mạnh Cường (2017), “Những vấn đề cơ bản vềthực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố”, Tạp chí Kiểm sát số 19; Lương Thị Thúy Dung (2017),

“Nâng cao chất lương, hiệu quả thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếpnhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố”, Tạp chíKiểm sát số 19; Nguyễn Việt Hùng (2017), “Quan hệ phối hợp trong công táctiếp nhận, quản lý, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố vàđiều tra, truy tố các vụ án hình sự”, Tạp chí Kiểm sát số 08; Nguyễn Thị Mai

Nga (2017), “Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm – Những khởi sắc mới” Tạp chí kiểm sát, số 06…

Ngoài ra, còn có một số luận văn như: Dương Tiến Mạnh (2015), Kiểm sát việc giải quyết tin báo, tố giác tội phạm trong luật tố tụng hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyễn Ngọc Tĩnh (2019), Thực hành quyền công tố trong giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố theo pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sĩ, Học viện Khoa học xã hội; Phạm Viết Vượng (2013),

Cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện Kiểm sát nhân dân Tỉnh Thái Bình, Luận

văn thạc sĩ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh…

Như vậy, vấn đề THQCT và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo,

tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố đã được các nhà nghiên cứu và nhữngngười làm hoạt động thực tiễn áp dụng pháp luật nghiên cứu Tuy nhiên, chưa

có đề tài nào nghiên cứu về công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố từ thực tiễn Quận 1, Thành phố

Hồ Chí Minh Do vậy, việc nghiên cứu đề tài "Kiểm sát tiếp nhận, giải quyếttin báo, tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố từ thực tiễn Quận 1, Thành phố

Hồ Chí Minh " là đòi hỏi khách quan, cấp thiết, vừa có tính lý luận, vừa cótính thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm sát tiếp nhận,giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sátnhân dân nói chung cũng như của CQĐT trong quá trình giải quyết tin báo, tốgiác về tội phạm và kiến nghị khởi tố nói riêng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài phân tích làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn của hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến

nghị khởi tố từ thực tiễn Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó đưa ra một

số giải pháp nhằm hoàn thiện và góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kiểmsát việc tiếp nhận và giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi

tố trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố;

- Nghiên cứu những quy định của pháp luật TTHS, Luật tổ chức ViệnKSND, Thông tư liên tịch hướng dẫn đối với công tác tiếp nhận, giải quyết tin báo,

tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT và Viện KSND

- Nghiên cứu, khảo sát thực trạng và rút ra nhận xét về hoạt động kiểmsát của Viện KSND trong việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố của CQĐT từ thực tiễn Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh từnăm 2015 đến năm 2019, phát hiện những tồn tại, hạn chế của hoạt

động này và các nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế

- Đề ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kiểmsát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

của Viện KSND

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và các quy định của pháp luậtTTHS Việt Nam cũng như thực tiễn hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận và giảiquyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận văn nghiên cứu về hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận

và giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT doViện KSND thực hiện (Không nghiên cứu hoạt động kiểm sát việc

tiếp nhận và giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố doViện kiểm sát quân sự thực hiện).

Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu việc thực hiện các quyđịnh có liên quan đến hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tin báo

tố giác về tội phạm, kiến nghị khởi tố của CQĐT từ năm 2015 đến năm 2019

Về chủ thể, không gian: Những tin báo, tố giác về tội phạm và kiếnnghị khởi tố do Cơ quan CSĐT – Công an Quận 1 tiếp nhận giải quyết; ViệnKSND Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh kiểm sát hoạt động tiếp nhận và giảiquyết

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở phép duy vật biện chứng, duy vậtlịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng thời vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

về Nhà nước và pháp luật, cùng hệ thống các chủ trương, đường lối, quanđiểm chỉ đạo của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về chức năngkiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND được thể hiện trong các văn kiệncủa Đảng

Phương pháp nghiên cứu Luận văn có sự kế thừa từ những kết quảnghiên cứu liên quan đến hoạt động kiểm sát của Viện KSND trong giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố của các công trình nghiên cứutrước Tác giả đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu trong luận vănnhư: Phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn; Phương pháp phân tích

và tổng hợp; Phương pháp thống kê, so sánh; Phương pháp tổng kết thựctiễn… để tổng hợp các tri thức khoa học luật TTHS và luận chứng các vấn đềtương ứng được nghiên cứu trong luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Về mặt lý luận:

Là công trình khoa học được nghiên cứu, phân tích toàn diện và sâu sắc

để làm sáng tỏ về mặt lý luận của hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận, giảiquyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố theo luật TTHS ViệtNam

Luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, có tính hệ thống và tươngđối toàn diện, tổng hợp các quan điểm khoa học trong nước về công tác kiểmsát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tốcủa Viện KSND từ đó tạo cơ sở áp dụng pháp luật thống nhất và có căn cứ.Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ giúp xác định được khái niệm, nội dungcủa hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm

và kiến nghị khởi tố, từ đó đưa ra những kiến nghị về mặt lập pháp nhằm xâydựng và hoàn thiện quy định pháp luật TTHS về vấn đề này

- Về mặt thực tiễn:

Qua nghiên cứu thực tiễn công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyếttin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố trên địa bàn Quận 1, Thànhphố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp hoàn thiệnpháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện công tác kiểm sát này Kết quảnghiên cứu của luận văn giúp cho các Cơ quan THTT, các cán bộ, KSV làmcông tác thực tiễn xác định, áp dụng đúng đắn trình tự, thủ tục trong công táctiếp nhận và giải quyết tin báo tội phạm Bên cạnh đó, tác giả cũng hy vọngluận văn có thể được sử dụng trong công tác giảng dạy của cơ sở đào tạochuyên ngành luật nói chung và cơ sở đào tạo chuyên sâu của nghành kiểmsát nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm phần mở đầu, nội dung, kết luận và danh mục tài liệutham khảo Nội dung của đề tài gồm có 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận về kiểm sát tiếp nhận và giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sát nhân dân

Chương 2 Thực tiễn hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận tố giác, tin báo

về tội phạm và kiến nghị khởi tố tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3 Một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng hoạtđộng kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tốcủa Viện kiểm sát nhân dân trong thời gian tới

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT TIẾP NHẬN VÀ GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM VÀ KIẾN NGHỊ KHỞI

TỐ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

1.1 Khái niệm, đặc điểm của kiểm sát tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

1.1.1 Khái nhiệm kiểm sát tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Để có thể đưa ra được một khái niệm khoa học, đầy đủ và có tính chínhxác về hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố của Viện KSND, trước hết, cần thiết phải làm rõmột khái niệm gần kề như: “tố giác về tội phạm”, “tin báo về tội phạm”, “kiếnnghị khởi tố”, “kiểm sát hoạt động tư pháp trong tố tụng hình sự”…

Để làm rõ khái niệm tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tốchúng ta cần hiểu và làm rõ khái niệm tố giác, tin báo, kiến nghị Dưới góc độngôn ngữ học các thuật ngữ: Tố cáo, Tin báo, tố giác, kiến nghị được hiểu là:

Khái niệm “Tố cáo” được hiểu theo hai nghĩa: thứ nhất, tố cáo là báo cho mọi người hoặc cơ quan có thẩm quyền biết người hoặc hành động phạm pháp nào đó Thứ hai, tố cáo là vạch trần hành động xấu xa hoặc tội ác cho mọi người biết nhằm lên án, ngăn chặn [9, tr.1199].

Khái niệm “Tố giác” hiểu là báo cho cơ quan chính quyền biết người hoặc hành động phạm pháp nào đó [9, tr.1200].

Khái niệm “Tin” hiểu là điều được truyền đi, báo đi cho biết sự việc, tình hình xảy ra [9, tr.1183].

Khái niệm “Báo” được hiểu theo hai nghĩa: Thứ nhất là, cho biết việc gì

đó đã xảy ra Thứ hai là, cho người có trách nhiệm nào đó biết về việc xảy ra

có thể hại đến trật tự an ninh chung… là dấu hiệu biết trước [9, tr.342].

“Kiến nghị” được hiểu là nêu ý kiến về một vấn đề, một công việc để cơquan có thẩm quyền xem xét, tìm ra giải pháp xử lý đúng đường lối, chủtrương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

Trên bình diện pháp lý tố giác về tội phạm, tin báo về tội phạm và kiếnnghị khởi tố được quy định tại Điều 144 BLTTHS 2015:

“1.Tố giác về tội phạm là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền.

2.Tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do

cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

3.Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm”.

Từ quy định của BLTTHS có thể đưa ra khái niệm Tin báo về tội phạm

là những thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc do cơ quan,

tổ chức cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền, người có trách nhiệm tiếp nhận,

thụ lý giải quyết về hành vi có dấu hiệu tội phạm; Tố giác về tội phạm là

những thông tin do cá nhân có danh tính, có địa chỉ rõ ràng cung cấp cho cơquan có thẩm quyền, người có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết về hành vi có

dấu hiệu tội phạm; Kiến nghị khởi tố là những sự việc có dấu hiệu tội phạm

do các cơ quan nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ của mình phát hiện và cóvăn bản kiến nghị đến CQĐT, VKS xem xét khởi tố vụ án hình sự

Từ những phân tích trên có thể hiểu: tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là những thông tin có dấu hiệu tội phạm được quy định

trong BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 do cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp bằng các hình thức khác nhau hoặc thông tin về tội phạm được truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng để các cơ quan có thẩm quyền và người có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết theo quy định của BLTTHS năm 2015.

Hiến pháp năm 2013 và Luật tổ chức Viện KSND năm 2014 quy địnhViện KSND có chức năng, nhiệm vụ THQCT và kiểm sát hoạt động tư pháp.Đây là chức năng hiến định của Viện KSND, thuật ngữ “kiểm sát hoạt động

tư pháp” đã xuất hiện trong các văn kiện của Đảng lần thứ IX trong Nghịquyết của Bộ chính trị… tuy nhiên, các nhà lập pháp nước ta chưa đưa rađược một định nghĩa pháp lý cụ thể về “kiểm sát hoạt động tư pháp”, dẫn đếnnhiều quan điểm, nhận thức khác nhau về khái niệm này

Theo tác giả, kiểm sát các hoạt động tư pháp là sự giám sát các hoạtđộng của các cơ quan tư pháp trong quá trình THTT với mục đích là nhằmbảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh và thống nhất trong quátrình giải quyết các vụ, việc Bản chất của chức năng này trong TTHS là kiểmsát tính có căn cứ và tính hợp pháp trong hành vi của các cơ quan có thẩmquyền THTT

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm chung nhất về kiểm sát các hoạt động

tư pháp trong TTHS là việc giám sát trực tiếp các hoạt động của các cơ quan

tư pháp trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, nhằm bảo đảm cho pháp luật TTHS được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, thống nhất.

Viện KSND là một cơ quan thuộc hệ thống tổ chức bộ máy Nhà nướcvới chức năng, nhiệm vụ là “Viện KSND thực hành quyền công tố và kiểmsát hoạt động tư pháp” Viện kiểm sát THQCT và kiểm sát việc tuân theopháp luật trong TTHS nhằm đảm bảo mọi hành vi phạm tội đều phải đượcphát hiện nhanh chóng, xử lý kịp thời; việc khởi tố, chứng minh, điều tra, truy

tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội,không để lọt tội phạm và người phạm tội.

Luật tổ chức Viện KSND năm 2014 quy định chức năng kiểm sát hoạtđộng tư pháp trong đó có công tác kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm và kiểm sát hoạt động điều tra là hoạt động của ViệnKSND để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổchức, cá nhân trong hoạt động tư pháp nói chung, kiểm sát tính hợp pháp củacác hành vi, quyết định của CQĐT, một số cơ quan khác có nhiệm vụ tiếpnhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi,quyết định của người có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tộiphạm Công tác tiếp nhận và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm là một trong những hoạt động quan trọng trong việc thực hiệnchức năng, nhiệm vụ của ngành KSND Qua việc thực hiện tốt công tác này,Viện KSND mới có cơ sở để đảm bảo các hoạt động tiếp nhận và giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm của CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hànhmột số hoạt động điều tra, của người có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyếtnguồn tin đúng quy định của pháp luật, có căn cứ, khách quan và toàn diện

Theo pháp luật TTHS hiện hành, chỉ có một loại chủ thể có chức năngkiểm sát việc giải quyết tin báo tố giác tội phạm, đó là VKS Khoản 2 Điều

160 BLTTHS năm 2015 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của VKS trong việctiếp nhận và kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm: "Kiểm sát việc tiếpnhận, trực tiếp kiểm sát, kiểm sát việc kiểm tra, xác minh và việc lập hồ sơ giảiquyết nguồn tin về tội phạm của CQĐT…" Như vậy theo BLTTHS 2015, kiểm sátviệc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đốivới VKS là một chức năng, một nghĩa vụ luật định

Căn cứ vào các quy định của Hiến pháp, pháp luật TTHS hiện hành,Luật Tổ chức Viện KSND thì công tác kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố

giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là việc Viện KSND sử dụng tổng hợp quyền năng pháp lý thuộc nội dung công tác kiểm sát do pháp luật TTHS quy định để thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, cơ quan, tổ chức khác và người có trách nhiệm trong việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố nhằm bảo vệ Hiến pháp, bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế

độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Từ khái niệm trên cho thấy, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác,tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là hoạt động giám sát liên tục, cụ thể,toàn diện và trực tiếp các hoạt động của CQĐT thực hiện trong suốt quá trìnhtiếp nhận, giải quyết tố giác tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố theo quyđịnh của pháp luật

1.1.2 Đặc điểm kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sát nhân dân

Thứ nhất, về giai đoạn tố tụng hình sự phát sinh và chủ thể tố giác, tin

báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố được pháp luật quyđịnh là những cơ sở để xác định có dấu hiệu tội phạm hay không Do đó, cơquan có thẩm quyền THTT muốn khởi tố vụ án hình sự, phát động nhữngquan hệ TTHS phải bắt đầu từ những tin tức về tội phạm được chính thứcthông báo chứ không phải là những lời đồn đại không có căn cứ Tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là cơ sở để cơ quan cốó thẩm quyền tiến

hành xác minh về vụ việc, xem xét có hay không có dấu hiệu của tội phạm vàhành vi phạm tội xảy ra Như vậy, việc khởi tố vụ án hình sự chỉ được thựchiện khi đã xác định dấu hiệu của tội phạm và ngược lại, khi đã xác định dấuhiệu tội phạm, nếu không thuộc trường hợp không khởi tố vụ án hình sự thì cơquan có thẩm quyền THTT phải khởi tố vụ án hình sự để điều tra làm rõ Việcxác định dấu hiệu tội phạm dựa trên 06 căn cứ: Tố giác của các nhân; Tin báocủa cơ quan, tổ chức, cá nhân; Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước; Cơ quan có thẩm quyền THTT trựctiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm; Người phạm tội tự thú Từ đó có thể khẳngđịnh, tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố được pháp luật TTHSquy định là giai đoạn tiền tố tụng, đây là những căn cứ, thông tin ban đầu có ýnghĩa vô cùng quan trọng trong công tác điều tra, xác minh sự thật củaCQĐT, là cơ sở quan trọng để bắt đầu các giai đoạn tố tụng tiếp theo của tiếntrình giải quyết vụ án hình sự.

Tố giác về tội phạm là sự tố cáo của công dân về những hành vi nào đó

mà họ cho rằng đó là tội phạm Công dân có quyền và nghĩa vụ tố cáo về hành

vi vi phạm pháp luật hình sự mà họ biết với các cơ quan, tổ chức; Tin báo vềtội phạm được hiểu là thông tin, báo cáo của các cơ quan, tổ chức với CQĐT,VKS, Tòa án về những hành vi, vụ việc đã xảy ra mà các cơ quan, tổ chức đócho là tội phạm; Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyềnkiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan choCQĐT, Viện kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tộiphạm

Như vậy, có thể hiểu là chỉ có cá nhân – là người phát hiện (có thể chính

là bị hại hoặc người chứng kiến hành vi có dấu hiệu phạm tội xảy ra) mới cóthể là chủ thể tiến hành tố giác về tội phạm Còn tin báo về tội phạm có thể do

cơ quan, tổ chức hay các cá nhân thông báo cho cơ quan có thẩm quyền hoặc

thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại, nghĩa là chỉ cần có thôngtin về vụ việc (được nghe lại, kể lại từ người khác…) có dấu hiệu phạm tội là

có thể tiến hành thông báo cho cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin Chủthể của kiến nghị khởi tố là các cơ quan nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ củamình phát hiện thấy có dấu hiệu tội phạm đã kiến nghị bằng văn bản và gửikèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho CQĐT, VKS có thẩm quyền xemxét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm

Thứ hai, về nội dung và cách thức thực hiện việc tố giác, tin báo về tội

phạm và kiến nghị khởi tố

Nội dung tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là những hành

vi có dấu hiệu tội phạm, cụ thể là những hành vi có dấu hiệu vi phạm cácquyền và lợi ích hợp pháp được pháp luật hình sự quy định và bảo vệ Các hành vi

có dấu hiệu tội phạm đó có thể xâm phạm đến chủ quyền quốc gia, an ninh của đấtnước, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, quyền bìnhđẳng giữa đồng bào các dân tộc, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp củacông dân, tổ chức, trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa… cụ thể hơn nữa là các hành

vi xâm phạm đến độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâmphạm chế độ chính trị, chế độ

kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợiích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợppháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xãhội chủ nghĩa được quy định trong BLHS của nước Việt Nam Nội dung các

tố giác, tin báo về tội phạm hay kiến nghị khởi tố rất phong phú, nên tác giảcác lĩnh vực như: tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố thuộc lĩnhvực an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dựcủa con người, xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản, xâm phạm trật tự quản lýhành chính, kinh tế, tham nhũng, ma túy, môi trường…

Pháp luật quy định công dân có thể tố giác tội phạm với CQĐT, VKS,Toà án hoặc với các cơ quan khác, tổ chức khác Không chỉ các cơ quan Tòa

án, Viện kiểm sát, CQĐT, mà điều luật còn quy định bất kể là cơ quan, tổchức nào khi công dân tố giác tội phạm đều có trách nhiệm tiếp nhận vàkhông được phép từ chối tiếp nhận tố giác về tội phạm của công dân Phápluật quy định như vậy nhằm tạo điều kiện cho cơ chế thông tin về tội phạmđược nhanh chóng, tạo điều kiện cho nhân dân tham gia rộng rãi và thuận tiệnvào cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, đồng thời nâng cao trách nhiệmcủa các cơ quan, tổ chức trong việc đấu tranh với tội phạm, bảo vệ trật tự, antoàn cho xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Cũng theoquy định này, công dân có thể tố giác tội phạm bằng các hình thức như vănbản hay tố giác bằng miệng, nếu công dân tố giác tội phạm bằng miệng thì cơquan, tổ chức tiếp nhận phải lập biên bản tiếp nhận Bên cạnh đó, các tố giácđược gửi qua đường bưu chính thì các cơ quan có trách nhiệm theo quy địnhcủa pháp luật vẫn phải tiến hành tiếp nhận, xem xét thụ lý, giải quyết Dokhác nhau về tính chất và chủ thể thực hiện nên về hình thức, tố giác, tin báo

về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản, tuy nhiên kiến nghị khởi tốphải bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền gửi tới CQĐT, VKS.Như vậy, pháp luật quy định rất nhiều phương thức để các cá nhân, tổchức thuận tiện trong việc tố giác, tin báo về tội phạm Bảo đảm cho việc tốgiác tội phạm của công dân được thuận lợi, thúc đẩy việc phát hiện, tố giáccác hành vi vi phạm pháp luật trong xã hội được kịp thời

Thứ ba, về chủ thể thực hiện kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố

giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định ViệnKSND là cơ quan duy nhất được Hiến pháp trao cho chức năng kiểm sát các

hoạt động tư pháp:“VKSND thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp”.

Trải qua các thời kì khác nhau thì chức năng và quyền hạn của ViệnKSND cũng có những thay đổi khác nhau nhưng về cơ bản Viện KSND vẫnđược tin tưởng giao cho hai chức năng Hiến định cơ bản là chức năngTHQCT và chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp

Mỗi giai đoạn TTHS sẽ có những cơ quan THTT đặc thù có nhiệm vụ,quyền hạn trong quá trình giải quyết vụ án, như ở giai đoạn điều tra là CQĐT,giai đoạn xét xử là Tòa án… Tuy nhiên, có một cơ quan đặc biệt, tham giatoàn bộ các giai đoạn TTHS đó là cơ quan VKS VKS tham gia vào việc giảiquyết vụ án hình sự từ giai đoạn có tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghịkhởi tố cho đến khi vụ án được giải quyết xong (thi hành án xong) TTHSViệt Nam hiện hành quy định VKS có chức năng THQCT ở giai đoạn giảiquyết tin báo, tố giác về tội phạm, giai đoạn điều tra và xét xử vụ án hình sự.Đồng thời VKS còn có chức năng kiểm sát các hoạt động tiếp nhận, giải quyếttin báo, tố giác về tội phạm, kiểm sát hoạt động điều tra của CQĐT, kiểm sáthoạt động xét xử của Tòa án, bên cạnh đó còn kiểm sát hoạt động của các tổchức, cá nhân khác khi tham gia vào các giai đoạn tố tụng

BLTTHS năm 2015 đã có những quy định chi tiết về chức năng THQCT

và kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghịkhởi tố Qua đó, thấy được vai trò của VKS đối với công tác kiểm sát việcgiải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT, cơquan được giao thực hiện một số hoạt động điều tra Điều đó thể hiện việckiểm sát tin báo được thực hiện ngay từ giai đoạn ban đầu nhằm đảm bảo việctiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố củaCQĐT được kịp thời, đầy đủ và đúng pháp luật

VKS kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm vàkiến nghị khởi tố là một trong những nội dung đầu tiên trong công tác kiểmsát hoạt động tư pháp của Viện KSND Viện KSND kiểm sát hoạt động tưpháp, kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiếnnghị khởi tố nhằm bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tộiphạm và kiến nghị khởi tố được thực hiện đúng quy định của pháp luật Cụthể chủ thể thực hiện kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tộiphạm và kiến nghị khởi tố là Phó Viện trưởng VKS, KSV, Kiểm tra viên đượcphân công thực hiện khâu công tác này.

Tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố là những cơ sở để xácđịnh có dấu hiệu tội phạm, làm căn cứ để khởi tố, điều tra và xử lý vụ án hình

sự, việc giao chức năng kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tin báo, tố giác

về tội phạm và kiến nghị khởi tố cho Viện KSND thể hiện sự hợp lý về mặt lýluận cũng như trong thực tiễn đấu tranh, phòng chống tội phạm

Trách nhiệm của VKS là phải kiểm sát ngay từ khi tiếp nhận tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố nhằm đáp ứng yêu cầu công tác đấutranh phòng, chống tội phạm là mọi tội phạm xảy ra đều phải được phát hiện

và xử lý kịp thời theo đúng quy định của pháp luật

Thứ tư, về đối tượng bị kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin

báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Kiểm sát trong TTHS nói chung là kiểm sát hoạt động tố tụng của cơquan THTT, người THTT vả người tham gia tố tụng

Đối tượng của công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là hoạt động tuân theo pháp luật trongquá trình tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi

tố của các cơ quan có thẩm quyền và người có thẩm quyền theo quy định củaluật TTHS

Pháp luật tố tụng hình sự quy định cụ thể trách nhiệm tiếp nhận và thẩmquyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm Theo đó mọi tố giác, tin báo vềtội phạm và kiến nghị khởi tố phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời.

Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Cơ quan tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm đólà: CQĐT trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân; CQĐT của ViệnKSND tối cao; CQĐT của VKS quân sự Trung ương; cơ quan Hải quan; lựclượng Cảnh sát biển; Bộ đội Biên phòng; cơ quan Kiểm lâm và các cơ quankhác của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hànhmột số hoạt động điều tra khi thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực quản lý màtiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm thuộc quyền hạn điều tra của cơ quanmình thì tiến hành giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm đó Tương ứng với

hệ thống các cơ quan trên là hoạt động của người THTT là Thủ trưởng, PhóThủ trưởng CQĐT, ĐTV, cấp trưởng, cấp phó cán bộ điều tra thuộc Bộ độibiên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư

Như vậy, đối tượng bị kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là hoạt động tuân theo pháp luật của hệthống CQĐT và các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tracùng hành vi, quyết định tố tụng của những người THTT trong việc tiếp nhận

và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố Trên cơ sở tiếpnhận tin báo, tố giác, cơ quan có thẩm quyền xác định có dấu hiệu tội phạmhay không để quyết định việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự Tráchnhiệm của VKS trong công tác này là kiểm sát chặt chẽ việc giải quyết tốgiác, tin báo về tội phạm, bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báotội phạm của CQĐT phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật và đầy đủ; bảo

đảm mọi tội phạm đều được phát hiện kịp thời, khởi tố, điều tra và xử lýnhanh chóng.

Thứ năm, về mục đích và phương thức của kiểm sát việc tiếp nhận và

giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Mục đích của công tác kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là nhằm bảo đảm tất cả các tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đều phải được tiếp nhận đầy đủ, kịp thờiviệc kiểm tra, xác minh và xử lý nhanh chóng; không để lọt tội phạm và ngườiphạm tội đồng thời cũng không làm oan người vô tội Việc tiếp nhận, giảiquyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố phải khách quan, toàndiện, đầy đủ, chính xác, đúng pháp luật; những vi phạm pháp luật trong côngtác này phải được phát hiện, khắc phục kịp thời và xử lý nghiêm minh Vớichức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tiếp nhận và giải quyết

tố giác và tin báo về tội phạm, VKS phải kịp thời phát hiện và yêu cầu CQĐTkhắc phục ngay những vi phạm nếu có trong quá trình xác minh và giải quyếttin báo, tố giác về tội phạm tránh tình trạng các vi phạm diễn ra nghiêm trọng

và không thể khắc phục được, nhằm bảo đảm các hoạt động của CQĐT tuânthủ nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật

Do đó, để bảo đảm mọi hành vi phạm tội được phát hiện kịp thời, khởi

tố, điều tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật, không để lọt người, lọttội, không làm oan người vô tội, thì các hoạt động công tố phải được thựchiện ngay từ khi tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm Hơn nữa,trong tiến trình cải cách tư pháp và thực tiễn đấu tranh phòng, chống tộiphạm, Đảng và Nhà nước luôn yêu cầu VKS phải tăng cường hơn nữa tráchnhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra đểbảo đảm các hoạt động tố tụng hình sự phải được kiểm tra, giám sát, kiểmsoát chặt chẽ, bởi vì các hoạt động này đều có tác động, liên quan đến quyền

con người, quyền công dân, thậm chí là sinh mệnh chính trị của con người đây là nguyên tắc tối thượng được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận, bảo vệ.Như vậy, việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố trởthành “một giai đoạn” của tố tụng hình sự, VKS thực hành quyền công tố sớmhơn, ngay từ khi tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm là phươngthức hữu hiệu để thực hiện tốt việc kiểm sát hoạt động này.

Để thực hiện tốt vai trò kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm, các KSV cần nắm chắc các quy định của pháp luật về tốgiác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

Viện KSND kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm thôngqua các hoạt động kiểm sát tuân theo pháp luật đối với cơ quan, tổ chức,người có thẩm quyền trong tố tụng hình sự thực hiện việc tiếp nhận, kiểm sátviệc kiểm tra, xác minh và việc lập hồ sơ giải quyết nguồn tin về tội phạm củaCQĐT; kiểm sát việc tạm đình chỉ, phục hồi giải quyết nguồn tin về tội phạm;kiểm sát việc phục hồi giải quyết nguồn tin về tội phạm; yêu cầu CQĐT cungcấp tài liệu liên quan để kiểm sát việc giải quyết nguồn tin về tội phạm.Trường hợp khi phát hiện việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạmkhông đầy đủ, việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm vi phạm quyđịnh của pháp luật thì yêu cầu CQĐT thực hiện các hoạt động, như: tiếp nhận,kiểm tra, xác minh, ra quyết định giải quyết nguồn tin về tội phạm đầy đủ, kịpthời và đúng pháp luật; kiểm tra việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tộiphạm và thông báo kết quả cho VKS; cung cấp tài liệu về vi phạm pháp luậttrong việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm của ĐTV, Cán bộ điềutra; yêu cầu khắc phục ngay những vi phạm pháp luật và xử lý nghiêm minhngười có hành vi vi phạm; yêu cầu Thủ trưởng CQĐT thay đổi ĐTV, Cán bộđiều tra; giải quyết tranh chấp về thẩm quyền giải quyết nguồn tin về tội phạm

và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm theo quy định của BLTTHS.

1.2 Phạm vi và ý nghĩa của kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sát nhân dân

1.2.1 Phạm vi kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện kiểm sát nhân dân

Phạm vi công tác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết đối với tố giác, tinbáo về tội phạm được bắt đầu từ khi CQĐT, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiếnhành một số hoạt động điều tra tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm của các

cơ quan, tổ chức cá nhân chuyển đến cho đến khi ra quyết định khởi tố hoặcquyết định không khởi tố vụ án hình sự Tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo

về tội phạm, kiến nghị khởi tố là nhiệm vụ hết sức quan trọng, đây là khâucông tác mở đầu cho các hoạt động TTHS Có tiếp nhận và giải quyết tố giác,tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố thì mới xác định được có tội phạmhay không có tội phạm xảy ra, để có căn cứ quyết định việc khởi tố hay quyếtđịnh việc không khởi tố vụ án hình sự

Trách nhiệm VKS phải kiểm sát ngay từ khi tiếp nhận tố giác, tin báo

về tội phạm và kiến nghị khởi tố nhằm đáp ứng yêu cầu công tác đấu tranhphòng, chống tội phạm là mọi tội phạm xảy ra đều phải được phát hiện và xử

lý kịp thời theo đúng quy định của pháp luật Theo đó, VKS phải kiểm sátchặt chẽ việc tiếp nhận của các cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tinbáo về tội phạm, đảm bảo các hoạt động này tuân thủ đúng pháp luật, đồngthời, kịp thời phát hiện vi phạm và kiến nghị xử lý Đồng thời, trong suốt quátrình giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT,

cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra thì VKS đều phải bámsát và kiểm sát chặt chẽ, không để xảy ra sai sót và vi phạm pháp luật tronghoạt động của CQĐT, cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra

Xuất phát từ thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và viphạm pháp luật, các tố giác, tin báo cần được tiếp nhận kịp thời, khi sự kiệmphạm tội xảy ra, hiện trường thường bị thay đổi, xáo trộn, đối tượng thực hiệnhành vi phạm tội có thể che giấu hành vi hoặc có nạn nhân trong tình trạnghiểm… Do đó, BLTTHS năm 2015 đã quy định mở rộng cơ quan có tráchnhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm đến Công an xã, phường, thị trấn,Đồn Công an Do đó, VKS cùng cấp cần chuẩn bị nhân lực, cũng như cácbiện pháp kiểm sát phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị để thực hiệntốt nhiệm vụ này.

Pháp luật TTHS quy định qua quá trình kiểm sát việc tiếp nhận, giảiquyết nguồn tin về tội phạm và kiến nghị khởi tố trong trường hợp phát hiện

có vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà VKS

đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được CQĐT khắc phục thì VKS trựctiếp giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm Do đó, KSV vừa phải trực tiếpkiểm tra, xác minh, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm vừa phải tự kiểmsoát chính mình đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật Khi thực hiệnquyền năng pháp lý này, đỏi hỏi trách nhiệm của VKS càng được nâng caohơn, KSV vừa phải trực tiếp kiểm tra, xác minh, giửi quyết tố giác, tin báo vềtội phạm vừa phải tự kiểm soát chính mình đảm bảo đúng quy định của phápluật

Pháp luật TTHS hiện hành của nước ta quy định VKS là cơ quan duynhất giải quyết tranh chấp thẩm quyền giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.Tuy nhiên, đối với từng trường hợp tranh chấp thẩm quyền cụ thể do từng cấpkiểm sát quyết định, phù hợp với quy định của pháp luật

Vi phạm pháp luật có thể diễn ra ở tất cả các lĩnh vực, các cơ quan, tổchức, mọi nơi trong xã hội, do đó, phạm vi kiểm sát việc tiếp nhận và giảiquyết nguồn tin về tội phạm của VKS là rất rộng, trong tất cả các lĩnh vực có

tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố như: kinh tế - tham nhũng –chức vụ, trị an, ma túy, môi trường… của tất cả các cấp, các ngành trongphạm vi cả nước với nguyên tắc không có vùng tối khi kiểm sát việc tiếp nhận

và giải quyết nguồn tin về tội phạm

1.2.2 Ý nghĩa của kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo

về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Viện kiểm sát đóng vai trò quan trọng trong công tác THQCT và kiểmsát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, có ý nghĩatrong việc đấu tranh phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật Kiểm sátviệc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố làhoạt động mở đầu của quá trình giải quyết vụ án hình sự nhằm phát hiện hành

vi phạm tội và người thực hiện hành vi phạm tội Hoạt động kiểm sát việc tiếpnhận và giải quyết tố giác, tin báo tội phạm và kiến nghị khởi tố của VKS có vị trí,vai trò và ý nghĩa tiên quyết để bảo đảm mọi hành vi phạm tội, người phạm tội đềuđược phát hiện và xử lý kịp thời, đúng pháp luật

Thực tiễn thực hiện chức năng THQCT cho thấy, kiểm sát tốt việc tiếpnhận và giải quyết tố giác, tin báo tội phạm và kiến nghị khởi tố sẽ quyết địnhchất lượng công tác THQCT, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử những tiếntrình tố tụng quan trọng để có thể khẳng định có hay không có hành vi tộiphạm xảy ra, người nào thực hiện hành vi phạm tội, tính chất, mức độ và hậuquả do hành vi phạm tội đó gây ra như thế nào Đồng thời, thông qua hoạtđộng này để có cơ sở khẳng định việc khởi tố là đúng người, đúng tội và bảođảm các căn cứ để xử lý tội phạm, bảo đảm cho mọi hành vi phạm tội đềuphải được xử lý theo quy định của pháp luật, tránh làm oan, sai và đồng thờikhông bỏ lọt tội phạm

Kiểm sát tốt việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố sẽ giúp cho việc đồng ý hoặc hủy bỏ quyết định không khởi

tố của VKS đối với CQĐT chính xác và có căn cứ Như vậy, có thể khẳngđịnh hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo tội phạm

và kiến nghị khởi tố là một hoạt động không thể thiếu trong quá trình tố tụnghình sự vì nó bảo đảm cho việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đúng người,đúng tội, đúng pháp luật và không bỏ lọt tội phạm

Qua công tác thực tế thực hiện những quy định của pháp luật về hoạtđộng kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm, mặt côngtác này đã mang lại được những kết quả nhất định; việc phòng, chống oan sai,

bỏ lọt tội phạm được thực hiện triệt để hơn; việc để quá hạn giải quyết tố giác,tin báo về tội phạm ngày càng được hạn chế; góp phần quan trọng trong côngtác đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ vững trật tự an toàn xã hội

Có thể thấy ý nghĩa của công tác kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là nhằm bảo đảm tất cả các tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố đều phải được tiếp nhận đầy đủnhanh chóng, việc kiểm tra, xác minh, xử lý được kịp thời; không làm oanngười vô tội; không để lọt tội phạm và người phạm tội Việc tiếp nhận, giảiquyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố phải khách quan, toàndiện, đầy đủ, chính xác, đúng pháp luật; những vi phạm pháp luật trong côngtác này phải được phát hiện, khắc phục và xử lý; việc phối hợp giữa các cơquan có thẩm quyền trong việc thực hiện một số quy định của BLTTHS năm

2015 đòi hỏi vai trò của VKS là rất quan trọng, là cơ quan đảm bảo việc tốgiác của công dân, cơ quan, tổ chức được thực hiện theo quy định của phápluật

Kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố góp phần bảo vệ pháp chế XHCN, chế độ chính trị, chế độkinh tế, tính mạng sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản… và các quyền hợppháp khác của công dân, giữ vững an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội

Đảm bảo mọi hành vi phạm tội đều được phát hiện và xử lý nhanh chóngnghiêm minh.

Kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyế tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố có vai trò hướng tới các chủ thể của quan hệ pháp luật, thựchiện đầy đủ chức trách nhiệm vụ của mình khi THTT, ngăn ngừa việc lạmquyền của những người THTT, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhữngngười tham gia tố tụng

Ý nghĩa quan trọng của công tác kiểm sát tốt việc tiếp nhận và giảiquyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là nhằm khuyến khích toànthể công dân nâng cao ý thức trách nhiệm trong phối hợp với các cơ

quan chức năng phát hiện và xử lý tội phạm, góp phần hạn chế tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật trong toàn dân

Tiểu kết chương 1

Kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố là hoạt động TTHS đầu tiên và quan trọng của Viện KSNDnhằm thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của mình Thực hiệntốt chức năng kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố sẽ tạo cơ sở vững chắc, đảm bảo cho các hoạt động

tố tụng điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đúng người, đúng tội, tránh bỏ lọttội phạm, tránh làm oan người vô tội, đảm bảo tốt quyền công dân và quyềncon người

Chương 1 của Luận văn, tác giả đã nghiên cứu một số vấn đề lý luậnchung về kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố của Viện KSND Qua Chương 1 tác giả phân tích khái niệm,đặc điểm của kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố, đó là đặc điểm về giai đoạn tố tụng hình sự phát sinh tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố, đặc điểm về chủ thể thực hiện,

về đối tượng thực hiện, cách thức và nội dung của việc tố giác, tin báo về tộiphạm và kiến nghị khởi tố; cũng như các đặc điểm về đối tượng kiểm sát,phương thức và mục đích kiểm sát, chủ thể tiến hành kiểm sát việc tiếp nhận

và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố… Đồng thời tácgiả còn phân tích phạm vi kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện KSND, đó là: phạm vi về thờigian, không gian, lĩnh vực… Từ đó, đưa ra ý nghĩa, tầm quan trọng của việckiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghịkhởi tố của Viện KSND

Chương 2 THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT VIỆC TIẾP NHẬN, GIẢI QUYẾT TỐ GIÁC, TIN BÁO VỀ TỘI PHẠM, KIẾN NGHỊ KHỞI TỐ

TẠI QUẬN 1, TP HỒ CHÍ MINH

2.1 Quy định của pháp luật về kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

Hệ thống pháp luật được sử dụng để giải quyết tố giác, tin báo về tộiphạm trước hết đó chính là BLTTHS hiện hành quy định về trình tự tiếp nhận,giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn củacác cơ quan THTT, người THTT và các cơ quan, tổ chức cá nhân khác có liênquan đến việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm cũng như quyđịnh cụ thể về nhiệm vụ và trách nhiệm của Viện KSND khi thực hiện chứcnăng kiểm sát việc tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm… Ngoài racòn có các quy định về nội dung như BLHS năm 2015 cũng đóng vai trò quantrọng mà các chủ thể THTT cần phải tuân theo Bên cạnh đó, các Thông tưliên tịch, quy chế liên ngành… cũng là một trong những văn bản hướng dẫn

cụ thể hoạt động tiếp nhận và giải quyết nguồn tin về tội phạm nói chung,hoạt động kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm nóiriêng

2.1.1 Quy định của pháp luật về kiểm sát việc tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Điều 146 BLTTHS năm 2015 quy định cụ thể như sau: Khi cơ quan, tổchức, cá nhân trực tiếp tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố thìCQĐT, VKS, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điềutra có thẩm quyền phải lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận; cóthể ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc tiếp nhận Trường hợp tố giác, tin

báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gửi qua dịch vụ bưu chính, điện thoại hoặcqua phương tiện thông tin khác thì ghi vào sổ tiếp nhận…

Như vậy, theo quy định của pháp luật TTHS, cũng như Khoản 1 Điều 5TTLT số 01/2017 thì cơ quan được giao nhiệm vụ tiếp nhận tố giác, báo tin vềtội phạm là CQĐT, VKS, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạtđộng điều tra có thẩm quyền, Khoản 1 Điều 6 TTLT số 01/2017 quy định cơquan có thẩm quyền tiếp nhận kiến nghị khởi tố là CQĐT và VKS BLTTHSnăm 2015 đã quy định mở rộng cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tinbáo về tội phạm đến Công an xã, phường, thị trấn, Đồn biên phòng (khoản 3Điều 146 BLTTHS 2015) Đây là quy định mới, xuất phát từ thực tiễn côngtác đấu tranh phòng, chống tội phạm là các tố giác, tin báo cần được tiếp nhậnkịp thời nên việc quy định như này là hết sức cần thiết Điều này đồng nghĩavới việc mở rộng thêm đối tượng kiểm sát đến cấp cơ sở

Khoản 1 Đều 4 Luật tổ chức Viện KSND năm 2014 có quy định:

“Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện KSND để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết

tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự…”.

Điều 160 BLTTHS 2015 và Điều 10 TTLT số 01/2017 cũng quy định

cơ quan có nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát việc tiếp nhận tố giác, báo tin về tộiphạm, kiến nghị khởi tố là Viện KSND, trong điều luật này cũng quy định vềviệc tiến hành trực tiếp các cuộc kiểm sát, là những hoạt động kiểm sát mangtính toàn diện, để kiểm tra, giám sát việc tuân theo pháp luật của CQĐT, Cơquan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và các cá nhân

có thẩm quyền trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

đảm bảo cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất và ngănngừa các vi phạm, xử lý nghiêm tội phạm trong hoạt động tư pháp.

Trách nhiệm kiểm sát việc tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm củaCQĐT, các cơ quan khác được giao tiến hành một số hoạt động điều tra có ýnghĩa quan trọng Các công việc trong kiểm sát việc tiếp nhận tin báo, tố giáctội phạm gồm:

Viện KSND có nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật của CQĐT,

cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra trong việctiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố theo đúng quy địnhtại khoản 1 Điều 145 BLTTHS 2015 Tại Điều 7, Điều 8 của Quy chế côngtác kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiếnnghị khởi tố quy định Viện trưởng VKS phân công KSV tiếp nhận đầy đủ tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố và theo dõi việc tiếp nhận tốgiác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT cùng cấp Như vậy,KSV phải kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, phân loại của Cơ quan có thẩmquyền điều tra cùng cấp đối với các tố giác, tin báo về tội phạm

Hàng ngày, KSV được phân công chủ động liên hệ với CQĐT để nắmtình hình về tội phạm; theo dõi việc tiếp nhận tố giác, tin báo tội phạm và kiếnnghị khởi tố qua báo cáo ngày và sổ thụ lý Hoạt động này được thực hiệntrong thời gian từ khi tiếp nhận đến khi CQĐT ra quyết định phân công giảiquyết CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điềutra có trách nhiệm thông báo đầy đủ, kịp thời tin báo, tố giác về tội phạm vàkiến nghị khởi tố đã tiếp nhận cho Viện KSND cùng cấp

Khi thực hiện kiểm sát việc tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm vàkiến nghị khởi tố, KSV thực hiện các công tác sau:

Nghiên cứu hồ sơ, tài kiệu ban đầu để nắm được nội dung nguồn tin,việc lập biên bản tiếp nhận có đúng thủ tục tiếp nhận quy định tại Điều 7 của

Thông tư liên tịch 01/2017 hay không? Kiểm sát các văn bản tố tụng củaCQĐT liên quan đến vật chứng có đúng quy định của BLTTHS hay không?

KSV kiểm sát việc phân loại nguồn tin tiếp nhận là tố giác, tin báo vềtội phạm hoặc kiến nghị khởi tố xem có đúng hay không?

Tiến hành kiểm sát việc xác định thẩm quyền giải quyết, qua xác minh

sơ bộ, nếu thấy tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố không thuộcthẩm quyền của đơn vị mình, KSV báo cáo lãnh đạo VKS để có văn bản yêucầu CQĐT cùng cấp chuyển chuyển nguồn tin và tài liệu kèm theo đã thu thậpđược cho CQĐT có thẩm quyền, đồng thời thông báo đến VKS nơi tiếp nhận

để thực hiện kiểm sát Trong trường hợp có tranh chấp về thẩm quyền giảiquyết thì VKS có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định tại Điều

150, Khoản 4 Điều 160 BLTTHS 2015 và Điều 12 TTLT số 01/2017

Kiểm sát việc phân loại nguồn tin, chuyển giao thẩm quyền và việc raquyết định phân công giải quyết có đúng thời hạn theo quy định tại Điều 8, 10TTLT số 01/2017 hay không Trong trường hợp quá thời hạn chuyển hồ sơ vàtài liệu ban đầu về nguồn tin tội phạm cho CQĐT khác có thẩm quyền thì phảixem xét điều kiện, hoàn cảnh, lý do chậm chuyển tại thời điểm chuyển thẩmquyền

Khi kiểm sát trong trường hợp cần thiết có thể cùng trao đổi với CQĐT,yêu cầu CQĐT tiến hành các hoạt động kiểm tra, xác minh nhằm tiếp nhậnđầy đủ về nguồn tin, thu thập chứng cứ, phân loại, xác định thẩm quyền giảiquyết và phải thông báo kết quả cho VKS

Qua công tác kiểm sát nếu phát hiện việc tiếp nhận nguồn tin về tộiphạm không đầy đủ, vi phạm pháp luật thì KSV phải báo cáo với lãnh đạo,yêu cầu CQĐT thực hiện các hoạt động: Tiếp nhận, kiểm tra, xác minh, raquyết định giải quyết nguồn tin đầy đủ và thông báo cho VKS; cung cấp tàiliệu về vi phạm pháp luật trong việc tiếp nhận nguồn tin; khắc phục vi phạm

pháp luật và xử lý nghiêm người vi phạm; thay đổi ĐTV, Cán bộ điều tra;hoặc ban hành văn bản kiến nghị.

2.1.2 Quy định của pháp luật về kiểm sát giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Bên cạnh công tác kiểm sát việc tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạmcủa CQĐT có thẩm quyền thì theo quy định của BLTTHS năm 2015 và Luật

tổ chức Viện KSND năm 2014, Viện KSND có trách nhiệm kiểm sát việc giảiquyết của CQĐT, cơ quan được giao một số nhiệm vụ điều tra đối với tin báo,

tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố Hoạt động kiểm sát việc giải quyết tốgiác tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của Viện KSND được thể hiệnqua việc Viện KSND trực tiếp kiểm sát, kiểm sát việc kiểm tra, xác minh,kiểm sát việc lập hồ sơ và kết quả giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm củaCQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra

Khoản 3 Điều 147 BLTTHS 2015 quy định trong quá trình giải quyếttin báo, tố giác về tội phạm, CQĐT sẽ tiến hành nhiều hoạt động nghiệp vụkhác nhau như thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân

có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin, trưng cầu giám định, yêu cầuđịnh giá tài sản, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi…

KSV được phân công chủ động yêu cầu CQĐT thông báo tiến độ giảiquyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT qua nghiêncứu hồ sơ của CQĐT Trong giai đoạn tố tụng này, KSV được phân côngkiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm phải lập kế hoạch theodõi, kiểm sát chặt chẽ hoạt động giải quyết của ĐTV, nắm bắt được nội dungcũng như tiến độ giải quyết của phía CQĐT để kịp thời chủ động trong côngtác ban hành các văn bản yêu cầu kiểm tra, xác minh bổ sung… tránh tìnhtrạng ĐTV kéo dài thời gian giải quyết tin báo, tố giác và kiến nghị khởi tố

Chủ động đề ra yêu cầu xác minh bằng văn bản về những vấn đề cầnxác minh ngay từ đầu và trong quá trình giải quyết để CQĐT thực hiện Cóthể ban hành nhiều bản yêu cầu xác minh khi có vấn đề cần xác minh thêm.Bản yêu cầu xác minh phải nêu rõ những nội dung cần xác minh để kiểm tratính xác thực của nguồn tin, thu thập, củng cố chứng cứ để làm rõ tình tiết liênquan đến những vấn đề phải chứng minh có hay không dấu hiệu của tội phạm,

là vi phạm hình sự hay là tranh chấp trong lĩnh vực dân sự

Kiểm sát các hoạt động xác minh của CQĐT đúng pháp luật, bảo đảmyêu cầu xác minh được thực hiện đầy đủ; việc thu thập chứng cứ, tài liệu phảitheo đúng trình tự, thủ tục do BLTTHS quy định Trong các vụ việc có tiếnhành khám nghiệm hiện trường; khám nghiệm tử thi, KSV phải tham gia, ghichép lại quá trình khám nghiệm

Trong trường hợp CQĐT áp dụng các biện pháp ngăn chặn đối với đốitượng trong vụ việc cần xác minh thì phải xem xét đến tình hình của sự việc,nhân thân đối tượng đó để ra quyết định phê chuẩn hoặc không phê chuẩn, giahạn áp dụng biện pháp ngăn chặn, cưỡng chế

KSV trực tiếp hoặc tham gia cùng ĐTV lấy lời khai ban đầu của cácđối tượng, người làm chứng, bị hại,… để nắm rõ hơn về nội dung vụ việc,đảm bảo tính khách quan và kiểm sát chặt chẽ hơn hoạt động của CQĐT, đểtránh việc bức cung, nhục hình, thay đổi lời khai, nhất là đối với các đối tượng

bị bắt quả tang vào ban đêm…

Bên cạnh công tác kiểm sát việc giải quyết về nội dung, để kịp thờiphát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm và tác hại của tội phạm đối vớiđời sống xã hội thì Viện KSND còn tiến hành kiểm sát chặt chẽ về thời gian

và biện pháp giải quyết như đã được quy định tại các Điều 147, 148, 149BLTTHS năm 2015 Kiểm sát thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm

và kiến nghị khởi tố Thời hạn giải quyết là 20 ngày, có thể được kéo dài và

gia hạn tối đa là 04 tháng theo quy định tại Khoản 1, 2 Điều 147 BLTTHS

2015 và Điều 10 TTLT số 01/2017

Điều 13 TTLT số 01/2017 quy định “ Cơ quan điều tra, Cơ quan đượcgiao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải thực hiện yêu cầu,quyết định của Viện kiểm sát trong việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo

về tội phạm, kiến nghị khởi tố”

Nếu phát hiện việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghịkhởi tố không được thực hiện đầy đủ, vi phạm pháp luật thì KSV phải báo cáovới Lãnh đạo, yêu cầu CQĐT thực hiện các hoạt động: Cung cấp tài liệu về viphạm pháp luật trong việc tiếp nhận nguồn tin; Khắc phục vi phạm pháp luật

và xử lý nghiêm người vi phạm; Yêu cầu thay đổi ĐTV, Cán bộ điều tra;Hoặc ban hành văn bản kiến nghị…

2.1.3 Quy định của pháp luật về kiểm sát kết quả giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố và một số hoạt động khác

Sau khi hết thời hạn xác minh, CQĐT có thẩm quyền phải ra quyết địnhkhởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự KSV phải kiểm sát chặt chẽ kết quảgiải quyết tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố của CQĐT, Cơquan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra Trường hợp đãhết hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố mà chưa

đủ căn cứ để quyết định việc khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự thì trongthời hạn 03 ngày làm việc, sau khi nhận được thông báo bằng văn bản của cơquan có thẩm quyền điều tra, KSV phải cùng ĐTV nghiên cứu kết quả đã xácminh và báo cáo lãnh đạo hai cơ quan để cùng thống nhất quan điểm giảiquyết vụ việc hoặc thống nhất những nội dung cần yêu cầu tiếp tục xác minh.Điều 160 BLTTHS 2015 cũng quy định VKS có chức năng, nhiệm vụ kiểmsát tin báo tạm đình chỉ

Điều 148 BLTTHS 2015 quy định khi kiểm sát giải quyết nguồn tintrong trường hợp quá thời hạn luật định mà tố giác, tin báo về tội phạm vàkiến nghị khởi tố chưa được giải quyết thì CQĐT ra quyết định tạm đình chỉviệc giải quyết nguồn tin Căn cứ để tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm và kiến nghị khởi tố là phải thuộc một trong các căn cứ sau:

thứ nhất, đã trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản, yêu cầu nước ngoài tương trợ tư pháp nhưng chưa có kết quả; thứ hai, đã yêu cầu cơ quan, tổ

chức, cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật quan trọng có ý nghĩa quyết định đốivới việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án nhưng chưa có kết quả Nhiệm vụcủa VKS trong kiểm sát việc tạm đình chỉ giải quyết nguồn tin của CQĐT, cơquan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra đó chính làkiểm sát các căn cứ tạm đình chỉ có đúng trình tự, thủ tục, đúng căn cứ tạmđình chỉ theo quy định của pháp luật không

Điều 149 BLTTHS 2015 quy định khi lý do tạm đình chỉ việc giảiquyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố không còn, CQĐT cơquan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra ra quyết địnhphục hồi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố Trong thờihạn 03 ngày kể từ ngày ra quyết định phục hồi giải quyết tố giác, tin báo vềtội phạm, kiến nghị khởi tố, CQĐT, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hànhmột số hoạt động điều tra phải gửi quyết định phục hồi giải quyết tố giác, tinbáo về tội phạm cho VKS cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền, cơquan, tổ chức, cá nhân đã tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố VKSkiểm sát thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm tiếp đảm bảo công tácxác minh không quá 01 tháng kể từ ngày ra quyết định phục hồi

Khoản 3 Điều 160 BLTTHS 2015 có quy định về trách nhiệm của ViệnKSND khi kiểm sát việc tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm có pháthiện vi phạm pháp luật Trong trường hợp này, VKS có quyền yêu cầu