Tiểu Luận Phương Pháp Học Đại Học Và Nghiên Cứu Khoa Học
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, nhóm em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Bình
Dương đãđưa môn học Phương pháp học đại học và nghiên cứu khoa học vào chương
trình giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn thầyNguyễn Phương Tâm đã truyền đạt những kiến thức hữu ích cho chúng em trong thời
gian học tập vừa qua
Trong thời gian tham gia lớp học của thầy, em đã có thêm cho mình nhiều kiếnthức bổ ích, tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiếnthức, những trải nghiệm đáng quý, là hành trang để em có thể vững bước sau này
Bộ môn Phương pháp học đại học và nghiên cứu khoa học là môn học thú vị, bổ ích và
có tính thực tế cao mang lại cho nhóm em những kinh nghiệm mới mẻ Đảm bảo cungcấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên
Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận, khó
có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy xem xét và góp ý để bài tiểu luận của nhóm em được hoàn thiện hơn
Nóm em xin chân thành cảm ơn!”
Trang 31.1.3 Khái niệm du lịch và du lịch tâm linh 61.2 Khái quát thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LỄ HỘI ĐÌNH NGUYỄN TRUNG TRỰC TẠI
THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ, TỈNH KIÊN GIANG
CHƯƠNG 3: LỄ HỘI ĐÌNH NGUYỄN TRUNG TRỰC TRONG VIỆC PHÁT
TRIỂN DU LỊCH TẠI THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ, TỈNH KIÊN GIANG
Trang 43.2 Những tác động của lễ hội đình Nguyễn Trung Trực
17
3.2.1 Đối với môi trường tự nhiên
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do và tính cấp thiết của đề tài
Thành phố Rạch Giá có nền văn hóa bản địa đặc sắc Người Hoa, người Việt vàngười Khmer đã tạo nên văn minh xứ Rạch Giá cực kỳ độc đáo Tại Rạch Giá có rấtnhiều ngôi đền, chùa và nhiều công trình thờ tự linh thiêng nổi tiếng khắp vùng Nam
Bộ Trong đó tiêu biểu là lễ hội đình Nguyễn Trung Trực Đây là lễ hội truyền thống tổchức hằng năm nhằm để tưởng niệm, bày tỏ lòng tri ân công đức đối với vị anh hùngNguyễn Trung Trực một nhân vật lỗi lạc đã ghi một dấu son chói lọi vào trang sử hào
hùng của dân tộc với câu nói bất hủ “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới
hết người Nam đánh Tây” Kiên Giang với điểm mạnh về di tích văn hóa - lịch sử và
lễ hội đặc sắc Đó là tiền đề đưa ngành du lịch Kiên Giang trở thành ngành kinh tế mũinhọn trong những năm tới, đặc biệt là du lịch tâm linh
Trong bài viết này chúng tôi tập trung nghiên cứu về lễ hội đình Nguyễn TrungTrực tại đình thần Nguyễn Trung Trực, tọa lạc tại số 14, đường Nguyễn Công Trứ,phường Vĩnh Thanh, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, nơi đây được công nhận là
di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Trong đình có phần mộ của ông Nguyễn TrungTrực và phía bên sông là chứng tích chiến tranh tiểu hạm Espérance được phục chế lại.Hằng năm vào những ngày 26, 27, 28 tháng tám âm lịch người dân, khách thậpphương hội tụ về đình Nguyễn Trung Trực tại thành phố Rạch Giá để cùng nhau tổchức và tham gia lễ hội
Điểm mạnh của lễ hội là mang đến số lượng lớn khách du lịch từ thập phương
đổ về mang lại giá trị phát triển kinh tế rất cao cho Thành phố Rạch Giá nói riêng vàtỉnh Kiên Giang nói chung Các loại hình lưu trú, lữ hành, ẩm thực được khai thác vàmang lại hiệu quả rất lớn Và cũng qua đó hình ảnh tỉnh nhà Kiên Giang, nơi mà nổi
tiếng với “Gạo Rạch Giá, Cá Hà Tiên, Tiền Phú Quốc” lại được đông đảo từ khắp mọi
nơi biết đến Bên cạnh những lợi ích của lễ hội mang lại, cũng xuất hiện nhiều nhữnghạn chế liên quan đến địa điểm lưu trú, vệ sinh an toàn và tệ nạn trong lễ hội
Chính vì thế tôi chọn đề tài “Lễ hội Nguyễn Trung Trực với việc phát triển dulịch Tại thành phố Rạch Giá tỉnh Kiên Giang từ năm 2022 đến năm 2025” làm đề tài
Trang 6nghiên cứu Qua đó đóng góp một số ý kiến, giải pháp để phát triển có hiệu quả du lịchtại tỉnh Kiên Giang
2 Các công trình nghiên cứu liên quan
1 Võ Thanh Xuân 2014 Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của lễ hội
anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực ở tỉnh Kiên Giang hiện nay Luận văn thạc sĩ
Văn hóa học
Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh
2 Huỳnh Quốc Huy 2017 Tín ngưỡng thờ anh hùng dân tộc Nguyễn
Trung Trực ở tỉnh Kiên Giang hiện nay Luận văn Thạc sĩ Tôn giáo học Đại học Khoa
học Xã hội và Nhân văn
3 Đoàn Công Mạnh 2019 Nghiên cứu, định hướng bảo tồn và phát huy
giá trị di sản văn hóa phi vật thể lễ hội Luận văn Thạc sĩ Việt Nam học Đại Học Hà
Nội
4 Giang Minh Đoán 1991 Nguyễn Trung Trực – anh hùng kháng chiến
chống Pháp NXB Hồ Chí Minh, thành phố Hồ Chí Minh
5 Cao Tự Thanh 2005 Việt Nam bách gia thi NXB Văn hoá Sài Gòn
3 Mục tiêu nghiên cứu
3.1 Mục tiêu tổng quát
Tổng hợp các lý thuyết và thực tiễn liên quan đến lễ hội Nguyễn Trung Trựcgắn với du lịch tâm linh, phân tích thực trạng du lịch tâm linh tại thành phố Rạch Gíatỉnh Kiên Giang, đưa ra giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển du lịch tâm linh gắn liềnvới lễ hội Nguyễn Trung Trực tại thành phố Rạch Giá tỉnh Kiên Giang giai đoạn từnăm 2022 đến năm 2025
Trang 7- Đưa ra giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển du lịch tâm linh gắn liền vớilễ hội Nguyễn Trung Trực tại thành phố Rạch Giá tỉnh Kiên Giang giai đoạn từ năm
2022 đến năm 2025
4 Câu hỏi nghiên cứu
- Các lý thuyết liên quan đến việc phát triển du lịch văn hóa, tâmlinh?
- Thực trạng phát triển du lịch tâm linh tại Kiên Giang?
- Các giải pháp về dịch vụ và bảo tồn, phát huy các giá trị truyềnthống của lễ hội Nguyễn Trung Trực gắn liền với sự phát triển du lịch tại Thànhphố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang?
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là lễ hội truyền thống Nguyễn Trung Trực tạithành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
5.2 Phạm phi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về không gian: tại thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang Phạm vi nghiên cứu về thời gian: giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2025
6 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu về lễ hội Nguyễn Trung Trực phương pháp chính mà nhóm sửdụng ở đây là tổng hợp và phân tích tài liệu Phương pháp phân tích lý thuyết:
+ Phân tích nguồn tài liệu (tạp chí và báo cáo khoa học, tác phẩm khoa học, tàiliệu lưu trữ thông tin đại chúng) Mỗi nguồn có giá trị riêng biệt
+ Phân tích tác giả (tác giả trong hay ngoài ngành, tác giả trong cuộc hay ngoàicuộc, tác giả trong nước hay ngoài nước, tác giả đương thời hay quá cố) Mỗi tác giả
có một cái nhìn riêng biệt trước đối tượng
+ Phân tích nội dung (theo cấu trúc logic của nội dung)
Phương pháp tổng hợp lý thuyết:
+ Bổ sung tài liệu, sau khi phân tích phát hiện thiếu hoặc sai lệch
+ Lựa chọn tài liệu chỉ chọn những thứ cần, đủ để xây dựng luận cứ
Trang 8+ Sắp xếp tài liệu theo lịch đại (theo tiến trình xuất hiện sự kiện để nhận dạngđộng thái); sắp xếp tài liệu theo quan hệ nhân – quả để nhận dạng tương tác
+ Làm tái hiện quy luật Đây là bước quan trọng nhất trong nghiên cứu tài liệu,chính là mục đích của tiếp cận lịch sử
+ Giải thích quy luật Công việc này đòi hỏi phải sử dụng các thao tác logic đểđưa ra những phán đoán về bản chất các quy luật của sự vật hoặc hiện tượng
7 Mô hình nghiên cứu
8 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm có 3 chương
Chương 1: Cơ Sở Lý Luận Và Tổng Quan Về Địa Bàn Nghiên Cứu
Chương 2: Thực Trạng Lễ Hội Đình Nguyễn Trung Trực Tại Thành Phố Rạch Giá, Tỉnh Kiên Giang
Chương 3: Lễ Hội Đình Nguyễn Trung Trực Trong Việc Phát Triển Du Lịch Tại Thành Phố Rạch Giá, Tỉnh Kiên Giang
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm lễ hội
Lễ hội gồm hai phần: phần Lễ và phần Hội
Trang 9Phần lễ (hay còn gọi là nghi lễ): Tùy theo tính chất của lễ hội mà phần lễ sẽ
mang sắc thái riêng, có thể là những nghi thức được tiến hành nhằm đánh dấu hoặc kỷniệm một sự kiện có ý nghĩa nào đó, cũng có thể thuộc về tín ngưỡng tôn giáo bày tỏlòng tôn kính với các bậc thánh hiền và thần linh cầu mong điều tốt đẹp đến với cuộcsống Đây là phần có ý nghĩa quan trọng và thiêng liêng, chứa đựng những giá trịtruyền thống tốt đẹp, giá trị thẩm mĩ và triết học sâu sắc
Phần hội: Là cuộc vui chung được tổ chức cho đông đảo người dân tham gia,
theo phong tục hoặc dịp đặc biệt Mặc dù cũng hàm chứa những yếu tố văn hóa truyềnthống nhưng nội dung phạm vi của nó không khuôn cứng mà hết sức linh hoạt, luônluôn được bổ sung bởi các yếu tố văn hóa mới Cũng có những lễ hội mà ở đó hai phầnlễ và phần hội hòa quyện với nhau, trong đó trọng tâm là phần Hội, nhưng bản thânphần hội đã mang trong mình ý ngĩa tâm linh của phần Lễ Vì vậy, phần Lễ và phầnHội là một thể thống nhất, không thể chia tách; Lễ là nội dung, Hội là hình thức; Lễ làphần Đạo, Hội là phần đời; Lễ là cộng mệnh, Hội là cộng cảm; Hội gắn liền với lễ vàchịu sự quy định nhất định của Lễ Cũng có nhà nghiên cứu đã cho rằng, để tìm hiểuvăn hóa Việt Nam, văn hóa lúa nước, văn hóa làng xã Việt Nam, người ta có thể tìmhiểu thông qua các lễ hội hoặc trực tiếp tham gia vào các lễ hội Từ đó có thể thấy cáclễ hội là một tài nguyên du lịch nhân văn quan trọng
1.1.2 Khái niệm tín ngưỡng
Từ xưa đến nay nhân dân Việt Nam luôn quan niệm rằng bên cạnh cuộc sốngvật chất với thân xác còn có cả cuộc sống tinh thần với tâm linh Từ đó đã hình thànhnên một hệ tư tưởng rất sâu bền ở mọi người là hệ tư tưởng về thần quyền với một hệthống
thần linh mà ai nấy đều tôn trọng, hệ tư tưởng ấy đã dần trở thành tín ngưỡng
Tín ngưỡng là niềm tin của con người được thể hiện thông qua những lễ nghigắn liền với phong tục, tập quán truyền thống để mang lại sự bình an về tinh thần cho
cá nhân và cộng đồng
1.1.3 Khái niệm du lịch và du lịch tâm linh
Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cưtrú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ
Trang 10dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định Nhìn từ góc độ kinh tế, du lịch là mộtngành kinh tế, dịch vụ, có nhiệm vụ phục vụ cho nhu cầu tham quan giải trí nghỉ ngơi,
có hoặc không kết hợp với các hoạt động chữa bệnh, thể thao, nghiên cứu khoa học vàcác nhu cầu khác Như vậy, du lịch là một ngành kinh tế độc đáo phức tạp, có tính đặcthù, mang nội dung văn hoá sâu sắc và tính xã hội cao
Du lịch tâm linh là một loại hình du lịch văn hóa tâm linh, lấy yếu tố tâm linh làmục tiêu để thỏa mãn nhu cầu từ con người Chính vì thế du lịch tâm linh được diễn rabằng các hoạt động khai thác giá trị văn hóa phi vật thể, nhận thức của con người vềtín ngưỡng, tôn giáo, yếu tố tâm linh, và những điều đặc biệt khác để thỏa mãn nhu cầucủa con người Từ du lịch tâm linh sẽ mang đến cho khách du lịch những cảm xúcthiêng liêng và giá trị tận sâu tâm hồn Trong những năm gần đây, ngành du lịch tạiViệt Nam đang trên đà phát triển khá mạnh mẽ, cùng với đó là loại hình du lịch tâmlinh đã góp một phần không nhỏ vào sự phát triển đó
1.2 Khái quát thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
1.2.1 Sơ lược lịch sử
Theo khẩu truyền, có tên gọi Rạch Giá vì xưa kia nơi đây có rừng cây Giá mọctheo ven biển, có một lạch nước chảy ngang qua ra biển Theo sách Gia Định thànhthông chí: Lạch Giá có tên chữ thường gọi là Giá Khê Ngoài ra, còn gọi là Giá Đà, SáiPhu…Tương truyền xưa, khu rừng cây giá này rất nhiều ong mật đóng ổ, người “ăn”ong cạo mật bỏ tàng ong, sáp trắng trôi đầy sông, từ đó người Khmer mới gọi là chợKramuol-so (sáp ong màu trắng)
Năm 1739, Mạc Thiên Tứ lập ra huyện Kiên Giang, đặt trấn lỵ tại đây TrongĐại Nam nhất thống chí, mục “Thành Trì” có ghi: “Huyện nảo (đồn canh của huyện)Kiên
Giang mặt trước dài 19 trượng 2 thước, bề ngang dài 12 trượng 6 thước, ở địa phận xãVân Tập, vào năm Thiệu Trị nguyên niên (1841) Chợ Sái Phu, ở huyện Kiên Giang,tục danh là chợ Lạch Giá, phố xá liền lạc, ghe buôn đến đậu đông đảo.” Mục Từ Miếughi:
“Đền cổ Giá Đà, ở huyện Kiên Giang, nguyên trước gọi là miếu Hội đồng…; Đền cổBắc Đế: Ở Kiên Giang, phía tả Lạch Giá…; Đền Nguyễn Văn Điểu: Ở địa phận xã
6
Trang 11Vân Tập, huyện Kiên Giang Ông Nguyễn Văn Điều, nguyên Quản cơ Vĩnh Long, nămMinh Mạng thứ 21 (1840) ông đi bộ vụ (đi bắt giặc bị trận vong, được tặng chức PhóQuản cơ
và thường có hiển linh, nên năm Thiệu Trị thứ 2 (1842) người nơi ấy lập đền thờ.”
Xưa kia, phía Bắc chợ Rạch Giá là vùng đất hoang vắng, nhiều nơi đất bị ngậpnước khá sâu; thú dữ thường lui tới…Người Việt và nhất là người Hoa ở xung quanhchợ Rạch Giá chỉ chuyên lo buôn bán, cuốc rẫy trên đất giồng Cũng có nhiều ngườiViệt, người Khmer ở ngoại vi chợ làm ruộng
Sau đó, chợ Rạch Giá có bước phát triển, dần dần trở thành một hải cảng, quy tụ
cư dân, thuyền bè từ Hải Nam (Trung Quốc), Tân Gia Ba (Singapore), Xiêm (Thái Lan) …ra vào tấp nập Tả ngạn của Rạch Giá là làng Vĩnh Huề (Vĩnh Hòa) với chợ búa, phố xá, chùa chiền sầm uất Bên cạnh làng Vân Tập với số đông cư dân làm nghề rẫy Hữu ngạn Rạch Giá là làng Thanh Lương nằm trên giồng đất cao; rừng chạy dọc theo biển, ở đây có khá đông người Khmer cư ngụ
1.2.2 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang là một trong 4 đô thị trọng điểm củaĐồng bằng sông Cửu Long Không chỉ là đô thị lớn của vùng, là khu vực có nền kinh
tế phát triển năng động của cả nước Thành phố Rạch Giá có 12 đơn vị hành chính cấp
xã trực thuộc gồm 11 phường: An Bình, An Hòa, Rạch Sỏi, Vĩnh Bảo, Vĩnh Hiệp,Vĩnh Lạc, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quang, Vĩnh Thanh, Vĩnh Thanh Vân, Vĩnh Thông và xãPhi Thông
Về đường bộ, từ trung tâm thành phố Rạch Giá cách thành phố Cần Thơ
120 km về phía Đông, cách thành phố Hồ Chí Minh 248 km về Đông – Bắc,cách thị xã Hà Tiên thuộc Kiên Giang 90 km về phía Tây – Bắc
Đường biển, từ cửa biển Vịnh Thái Lan – Rạch Giá cách huyện đảo Phú Quốctrên 70 hải lý về hướng Tây, cách thị trấn Hòn Tre – Trung tâm huyện đảo Kiên Hảikhoảng 15 hải lý về hướng Tây – Nam Về đường hàng không, du khách có thể đi từsân bay Rạch Giá đến với Phú Quốc, thành phố Hồ Chí Minh và ngược lại
Phía Đông – Nam tiếp giáp huyện Châu Thành;
Phía Đông – Bắc tiếp giáp với huyện Tân Hiệp;
Trang 12Phía Tây – Nam giáp vịnh Thái Lan có thể nhìn thấy các đảo gần, đảo xa Gầntầm mắt nhất là đảo Hòn Tre (Hòn Rùa) thuộc huyện Kiên Hải nằm đối diện với cửabiển Rạch Giá;
Phía Tây – Bắc là cụm núi Ba Hòn: Hòn Đất, Hòn Me và Hòn Sóc thuộc huyệnHòn Đất.1
Điều kiện thời tiết, thể hiện rõ 2 mùa khô và mùa mưa Hằng năm, mùa mưa bắtđầu từ tháng 5 và kết thúc vào tháng 11, thông thường mưa từ 120 ngày đến 170 ngày/năm, mưa nhiều nhất vào thời kỳ gió Tây – Nam chiếm khoảng 90% đến 95% lượngmưa trong năm, những cơn mưa lớn nhất có thể đạt vũ lượng trên 350 m.m vào khoảngtháng 7 và tháng 8 hàng năm
Do đặc điểm về điều kiện địa lý và tự nhiên, Vịnh Thái Lan – Rạch Giá là mộtmiền biển trù phú, được biết đến xưa nay với kinh tế rất phong phú, đa dạng, đó làthương mại-dịch vụ và du lịch, khai thác và chế biến hải sản, cung cấp cho nhiều nơitrong nước và xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới Rạch Giá, tuy không có bãi cát,không có đảo, nhưng nếu du khách đến Rạch Giá bằng đường bộ, sau những cảnhquang mênh mông của ruộng lúa phì nhiêu ở các vùng phụ cận, du khách sẽ cảm nhậnđược hương vị của biển Vị trí thích hợp là dọc theo tuyến ven biển thuộc khu lấn biển
420 ha và khu 16 để ngắm nhìn ra biển vào buổi chiều sẽ thấy mặt trời hoàng hôn đỏrực về phía biển Tây; xa xa lô nhô những đảo lớn nhỏ ẩn hiện trên nền xanh của biển;những tàu đánh cá lướt sóng chập chùng; những vạt cây rừng của vùng ngập mặn xanhngát ven bờ…tất cả hòa trộn nên cảnh sắc “Hoàng hôn biển Tây” thơ mộng và quangcảnh đặc trưng của Rạch Giá trong quần thể vùng đất Biển – Đảo Kiên Giang
1.2.3 Cư dân
Từ vùng đất rộng người thưa, Rạch Giá là nơi cộng cư của người Việt, Hoa vàKhmer, nhưng chiếm đa số là người Việt và Khmer Trước đời Vua Gia Long, dânchúng đã chọn lựa vài gò cao ven các sông rạch để cư trú Từ làng chài nhỏ ven cửasông, Rạch Giá dần phồn thịnh hơn nhờ buôn bán lúa gạo và thương mại sung túc Vào
TK XVII, tức thời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, vùng Rạch Giá nay là một trong 7 đơn
vị hành chính thuộc Trấn Hà Tiên xưa
1 Bản đồ Việt Nam (2021) https://bandovietnam.com.vn/ban - do - tinh - kien - giang
8
Trang 131.3 Tóm tắt chương 1
Thông qua một số lý thuyết khái niệm về du lịch, tín ngưỡng, tâm linh… vàtổng quan về địa bàn nghiên cứu, đã cung cấp cơ bản kiến thức nền tảng để đi sâunghiên cứu về thực trạng và giải pháp ở chương 2 và chương 3
Qua đó ta thấy, Tùy theo hoàn cảnh, trình độ phát triển kinh tế xã hội của mỗidân tộc, mỗi địa phương, quốc gia mà niềm tin váo cái thiêng thể hiện ra các hình thứctín ngưỡng cụ thể khác nhau, chẳng hạn như niềm tin vào đức chúa, niềm tin vào đứcphật, thần Các hình thức tín ngưỡng này dù rộng hay hẹp khác nhau, dù phổ quát trêntoàn thế giới hay là đặc thù của mỗi dân tộc thì cũng là một thực tế biểu hiện niềm tinvào cái thiêng liêng chung của con người mà thôi
Thành phố Rạch Giá là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của tỉnh KiênGiang Rạch Giá cũng là nơi đầu tiên của Việt Nam tiến hành việc lấn biển để xâydựng đô thị mới Nơi đây ngoài các di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng, còn có khu thểthao đạt chuẩn quốc gia và rất nhiều khu vực vui chơi giải trí hấp dẫn Ngày nay, thànhphố biển này khá nhộn nhịp với nhiều hoạt động kinh tế, văn hóa và du lịch, đây thực
sự là điểm dừng chân, nghỉ ngơi lý tưởng của du khách trước khi đến với Hà Tiên, PhúQuốc, Nam Du và các địa danh khác của Kiên Giang Thành phố Rạch Giá có các cơ
sở thờ tự đã được nhà nước cấp bằng công nhận “Di tích Lịch sử Văn hóa - Kiến trúc”như: Chùa Tam Bảo, Phật Lớn, Láng Cát, Quan Đế, đền thờ Anh hùng dân tộc NguyễnTrung Trực, đình Vĩnh Hòa… Đặc biệt, Lễ hội truyền thống kỷ niệm Ngày hy sinh củaAnh hùng Dân tộc Nguyễn Trung Trực diễn ra vào các ngày 26, 27 và 28 tháng Tám
Âm lịch hàng năm thu hút trên 1 triệu lượt du khách hành hương khắp các nơi đếndâng hương, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ chào mừng lễ hội; là dịp giớithiệu, quảng bá tiềm năng du lịch của tỉnh nhà và xúc tiến, đầu tư, phát triển kinh tế
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LỄ HỘI ĐÌNH NGUYỄN TRUNG TRỰC
Trang 14TẠI THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ, TỈNH KIÊN GIANG 2.1 Hiện trạng đình Nguyễn Trung Trực, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang
Đền thờ Nguyễn Trung Trực tọa lạc tại số 14 đường Nguyễn Công Trứ, phườngVĩnh Thanh, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang Mặt đền quay ra cửa biển
Ban đầu, đây chỉ là một ngôi đền nhỏ bằng gỗ, mái lợp lá do dân chài dựng nênbên dòng sông Kiên và rạch Lăng Ông và chỉ cách biển Đông độ chừng trăm mét Qualần sửa chữa vào năm 1881, ngôi đình đã khang trang hơn Nhưng để có diện mạo nhưngày hôm nay, chính là nhờ lần khởi công sửa chữa lớn vào ngày 20 tháng 12 năm
1964, khánh thành ngày 24 tháng 2 năm 1970, do kiến trúc sư Nguyễn Văn Lợi thiết
kế, với toàn bộ kinh phí xây dựng do nhân dân đóng góp
Đình thần được xây dựng theo kiểu chữ tam (chữ Hán: 三), gồm có chánh điện,đông lang và tây lang Cổng đền có ba cửa (tam quan), cổ kính với mái ngói hai tầngtrang trí hình “lưỡng long tranh trân châu” trên đỉnh không chỉ là biểu tượng cho sứcmạnh thần thánh mà còn ẩn trong đó những giá trị nhân văn, phản chiếu trí tuệ, ướcvọng của con người và nền văn minh cổ xưa Trong tâm thức người dân Việt Nam,Rồng có vị trí đặc biệt về văn hoá, tín ngưỡng, đó là biểu tượng cho quyền uy tuyệt đốicủa các đấng Thiên Tử Rồng cũng đứng đầu trong tứ linh "Long, Lân, Quy, Phượng".Hình ảnh Rồng cũng xuất hiện thuở sơ khai với sự tích "con rồng, cháu tiên" và tậpquán trồng lúa nước, trong đó Rồng đóng vai trò giúp gió mưa thuận hoà Hình ảnhRồng ngẩng cao đầu, miệng há rộng ngậm ngọc quý, mào rồng hình lửa cùng tai bờm
và râu vút lên uy nghi hướng về phía mặt trời là biểu tượng cho sức mạnh thần thánh.Hai bên là đôi câu đối bằng chữ Quốc ngữ được đắp nổi sơn vàng trên nền đỏ Đó là
hai câu trong bài thơ Điếu Nguyễn Trung Trực của danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt: “Hỏa
hồng Nhật Tảo oanh thiên địa, Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần”
Qua khỏi cổng, là một lư hương lớn bằng đá, và bức tượng Nguyễn Trung Trựcđúc bằng đồng, có màu nâu đỏ Trước đây, tượng thờ này đặt trước khu “chợ nhà lồng”Rạch Giá, nay sơn lại màu nâu đỏ, và được di dời vào đây Kế đến là ngôi chánh điệnđược thiết kế với mái ngói cong bốn góc, ở các viền góc đều có trang trí hoa văn hìnhrồng và lá cúc Mặt trước chánh điện có hai trụ cột đắp nổi hình rồng uốn lượn từ dưới
10
Trang 15lên quấn quanh cột Trong chánh điện, cột và kèo đều bằng bê tông Đền có tất cảmười cột, mà mỗi cột đều có chân hình bát giác, phía trên có đắp nối hai lớp cánh sen.Ngoài ra, ở nơi đây các hoành phi, câu đối đều được sơn son thiếp vàng, làm cho cácnơi thờ vừa trang nghiêm vừa lộng lẫy Trong chánh điện có rất nhiều bàn thờ, lần lượt
từ ngoài vào trong có các bàn thờ chính như sau:
- Phía bên trái có ngai thờ chung thờ Phó cơ Nguyễn Hiền Điều vàPhó lãnh binh Lâm Quang Ky
- Phía bên phải là ngai thờ thần Nam Hải Ðại tướng quân
Đông lang và tây lang, có các bàn thờ: Tây hiến, Đông hiến, Tiền hiền, Hậuhiền, Thủy long, Đồng bào nghĩa quân liệt sĩ
Mộ Nguyễn Trung Trực nằm trong khuôn viên, Ở góc phải mộ có một tảng đánhỏ ghi ngày đặt viên đá đầu tiên xây mộ là là ngày 18 tháng 10 năm 1986 Bên phải lànhà trưng bày thân thế và sự nghiệp Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực
Năm 1988, Bộ Văn hóa – Thông tin đã công nhận mộ và đền Nguyễn TrungTrực là di tích lịch sử – văn hoá cấp quốc gia
2.2 Sơ lược lịch sử về Nguyễn Trung Trực
Nguyễn Trung Trực là vị anh hùng dân tộc mà tên tuổi gắn liền với những chiếncông vang dội đã đi vào trang sử hào hùng, đó là: trận đốt cháy tàu Espérance trên vàm