Bộ Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn Quản lý và phát triển rừng bền vững dựa trên cộng ñồng tại một số vùng có tỷ lệ nghèo cao của tỉnh Bắc Kạn Báo cáo khóa tập huấn Khai thác bền vữn
Trang 1ATTACHMENT 7
Ministry of Agriculture & Rural Development
CARD Project 017/06VIE - Sustainable community-based forest development and management in some high-poverty areas
in Bac Kan Province
Report on a Training Course
Sustainable harvest of Non-timber forest products
26 – 29 September 2008
Khongsak Pinyopusarerk and Tran Thi Thu Ha with contribution from Phan Van Thang
Trang 22008 Due to the importance of non-timber forest products (NTFP) in the project villages, some key commune leaders and officials were invited to participate in order to provide them with the information related to government policies and regulations on harvest and trade of NTFP Local communities have harvested and used NTFP as part of daily
livelihoods, but most of them were not aware of the extent of the importance of NTFP in international trade, and the potential for household income generation
Because of the very specific topic of this training, the project sought support from the Research Centre for Non-timber Forest Products of the Forest Science Institute of
Vietnam for one of their experts on NTFP, Mr Phan Van Thang (Head of NTFP
Cultivation and Harvest Division) to give lectures and prepare material for field
exercises Mr Khongsak Pinyopusarerk (CSIRO) and Dr Tran Thi Thu Ha (TUAF)
assisted Mr Thang throughout the training duration
The training was organised at Van Minh commune centre for Na Muc and Khuoi Lieng villagers (26-27 September), and at Lang San commune centre for To Dooc and Ban Sang villagers (28-29 September) At Van Minh commune the opening ceremony was chaired by the Commune’s Secretary General, Ms Dam Thi Thoi, who participated in the training for the whole two days and led group exercises and discussion At Lang San commune, Chairman Nong Van Tam presided at the opening ceremony Both Ms Thoi and Mr Tam also attended the closing sessions and advised some follow-up activities to training participants
The course lectures were presented for one and half days using PowerPoint slides
(already translated into Vietnamese language) Many group exercises and discussions were included during the lecture sessions The remaining half a day was spent in a forest nearby where participants were shown how to plant some NTFP species and how to carry out sustainable harvest of various NTFP species
The list of participants is given in Appendices 1 and 2 The training PowerPoint slides are presented in Appendices 3 and 4
Training objectives
The main objective was to improve knowledge, skills and attitude of local people and local government staff on sustainable harvest of non-timber forest products
Trang 32 Important roles of NTFP on local livelihood
3 Awareness of key government policies related to harvest and trade of NTFP
4 Planting techniques of some NTFP species
5 Sustainable harvest techniques for local NTFP species
Course contents
The training course consisted of lectures (including extensive group
exercises/discussions) and field practice on planting and harvesting
The lecture sessions covered the following
• Pharmaceutical/cosmetic products from plants
• Tannin, resin, rubber, etc
• Animals and animals products but not food items e.g hide, fir
• Other products, e.g plant bonsai
There are about 750 plant species NTFP in Vietnam The most common and important are bamboos and rattans which are always in high demand
Group exercise: The three groups were asked to list NTFP (both plants and animals) in
the local areas according to their knowledge and understanding The three groups came
up with 20-25 NTFP and most were overlapping between groups
Many participants were not aware of the definition of NTFP and were surprised that many products were considered NTFP For example, fish is one of the most common
Trang 42.2 The role of NTFP
This session emphasised the many roles of NTFP:
(1) Household consumption and income
(2) Raw materials for industry and export revenue
(3) Biodiversity and conservation
Group exercise: Participants were asked to list, according to their view:
(1) The most important NTFP
(2) Common NTFP
(3) Rare NTFP
2.3 Government policies related to NTFP
There are many government decisions and decrees that are related to NTFP harvest and trade At this training these were presented
(1) MARD Decision No 47 on regulations on harvest, utilisation and trade
(2) MARD Decision 04/2004 relating to harvest of bamboos and bamboo shoots from production forest and protection forest
(3) MARD Decision 178/2001 Benefit Policies - permit households, individuals and organisations to harvest NTFP from their forest land
(4) Government Decree 68/1998 Forest Resource Policies concerning resources tax and its implication to NTFP
2.4 Planting techniques
Discussion on how to plant NFTP species which are classified into two main groups: (1) NTFP species that can grow in sunlight These are mainly high canopy tree
species such as cinnamon, Illecium verum, Aquilaria crassna (agarwood),
Canarium album, Bamboos
(2) NTFP species that grow under forest canopy: such as cardamom, rattan, Morinda officinalis
2.5 Sustainable harvest techniques
The concept and principle of sustainable use and harvest of NTFP were described This was followed by group exercises
Group exercises: Each participant group was asked to present the following:
Trang 5It was clear that none of the groups gave much consideration to sustainability of the products This practice has led to the decrease in the number of some plant species For example, some people may cut down small trees to collect fruits, instead of lopping the branches
3 Field practice
Participants visited a forest nearby where many kinds of NTFP were identified Mr Thang also demonstrated how to correctly plant some NTFP species, and how to sustainably harvest some species
Concluding remarks
It was very pleasing to witness active participation from villagers and commune officials during the training The training is considered successful in many ways It has raised the awareness of local people on the importance of NTFP, government regulations, and in particular sustainable harvest practice Participants all agreed that they had to change the way they utilise and harvest NTFP for long-term economic benefit as well as for
conservation of biodiversity
Trang 6Chairman Nong Van Tam opening Questions- Answers
the training at Lang San Commune
Trang 7Appendix 1 Participants at Training in Sustainable Harvest of NTFP
Van Minh Commune, Na Ri District, Bac Kan Province
26-27 September 2008
Management Division, Bac Kan FPD
Commune
Minh Commune
Trang 839 Ban Thi Vuong F “
Trang 9Appendix 2 Participants at Training in Sustainable Harvest of NTFP
Lang San Commune, Na Ri District, Bac Kan Province
28-29 September 2008
Board
Board
Trang 10Appendix 3 Presentation by Khongsak Pinyopusarerk
Trang 11Appendix 4 Presentation by Phan Van Thang
Trang 18Bộ Nông Nghiệp và Phát triển Nông thôn
Quản lý và phát triển rừng bền vững dựa trên cộng ñồng tại một số vùng có tỷ lệ
nghèo cao của tỉnh Bắc Kạn Báo cáo khóa tập huấn Khai thác bền vững lâm sản ngoài gỗ
26-29/9/2009
Trang 19Giới thiệu chung
Là một phần của Dự án CARD 017/06VIE – Quản lý và phát triển rừng bền vững dựa trên cộng ñồng tại một số vùng có tỷ lệ nghèo cao của tỉnh Bắc Kạn, khoa tập huấn về
“Khai thác bền vững lâm sản phẩm ngoài gỗ” ñược tiến hành cho người dân từ bốn làng
ñiểm của dự án là Nà Mực và Khuổi Liềng (xã Văn Minh), Tô ðooc và Bản Sảng (xã Lang San) tại Huyện Na Rì từ 26-29 tháng 9 năm 2008 Do tầm quan trọng của các lâm sản ngoài gỗ (NTFP) tại các làng ñiểm của dự án, một số lãnh ñạo chủ chốt và các cán bộ
xã ñược mời tham gia nhằm cung cấp cho họ những thông tin liên quan ñến các quy ñịnh
và chính sách của nhà nước trong khai thác và thương mại các lâm sản ngoài gỗ Các cộng ñồng ñịa phương thường khai thác và sử dụng NTFP như là một phần của sinh kế hàng ngày, nhưng hầu hết mọi ngươig không nhận thức ñược mức ñộ quan trọng của NTFP trong thương mại quốc tế, và tiềm năng tạo thu nhập cho các hộ gia ñình
Do các chủ ñề của khóa tập huấn này rất riêng biệt, dự án ñã nhờ Trung tâm Nghiên cứu Lâm Sản ngoài gỗ thuộc Viện Khoa họa Lâm nghiệp Việt Nam tìm một chuyên gia về lĩnh vực NTFP, Ông Phan Văn Thang (Trưởng phòng canh tác và khai thác lâm sản ngoài gỗ) trình bày các bài giảng và chuẩn bị tài liệu cho các bài tập thực hành trên thực ñịa Ông Khongsak Pinyopusarerk (CSIRO) và TS Trần Thị thu Hà (TUAF) trợ giúp Ông Thắng xuyên suốt quá trình tập huấn
Khóa tập huấn này ñược tổ chức tại Trung tâm xã Văn Minh cho người dân Nà Mực và Khuổi Liềng (Ngày 26-27 tháng 9), và tại trung tâm xã Lạng San cho người dân Tô Dooc
và Ban Sang (Ngày 28- 29 tháng 9) Tại xã văn Minh, Bí thư xã, bà ðầm Thị Mới, người tham gia toàn bộ khóa tập huấn hai ngày ñể hướng dẫn thảo luận và thực hành theo nhóm, ñã chủ trì lễ khai mạc Tại xã Lang San, Chủ tịch xã Nông Van Tam ñã chủ trì lễ khai mạc Cả Bà Thoi và Ông Tam cũng ñều tham dự buổi bế mạc và tham mưu một số các hoạt ñộng tiếp theo cho các học viên
Các bài giảng của khóa học ñược trình bày bằng PowerPoint (ñã ñược dịch sang tiếng Việt) trong 1,5 ngày Rất nhiều phần thảo luận và thực hành theo nhóm ñược lồng vào trong các phần giảng lý thuyết Nửa ngày còn lại, các học viên ñã ñi xem cách trồng một
số loài lâm sản ngoài gỗ và cách khai thác bền vững các loại lâm sản ngoài gỗ ở những khu rừng gần ñó
Danh sách học viên tham gia tại phụ lục 1 và 2 Phần trình bày bằng PowerPoint tại phụ lục 3 và 4
6 What are NTFP?
7 Important roles of NTFP on local livelihood
8 Awareness of key government policies related to harvest and trade of NTFP
9 Planting techniques of some NTFP species
10.Sustainable harvest techniques for local NTFP species
Trang 20Mục ñích tập huấn
Mục ñích chính là nâng cao kiến thức, kỹ năng và thái ñộ của người dân ñịa phương và cán bộ xã về khai thác bền vững lâm sản ngoài gỗ
1 Lâm sản ngoài ỗ NTFP là gì?
2 Vai trò quan trọng của NTFP ñối với ñời sống (sinh kế) của ñịa phương
3 Nhận thức về những chính sách của nhà nước liên quan ñến khai thác và kinh doanh NTFP
4 Kỹ thuật trồng các loại NTFP
5 Kỹ thuật khai thác các loại NTFP của ñịa phương
Nội dung khóa tập huấn
Khóa tập huấn bao gồm phần bài giảng (gồm cả thảo luận và thực hành theo nhóm) và phần thực hành thực ñịa về trồng và khai thác NTFP
Phần lý thuyết gồm các nội dung sau
Ông Pinyopusarerk trình bày tổng quan về dự án CARD nhằm cung cấp các thông tin cơ bản cho các học viên lần ñầu tiên tham dự tập huấn của dự án Sau ñó ông thảo luận về mục tiêu của khóa tập huấn này, trình bày tầm quan trọng của lâm sản ngoài gỗ và những
gì lâm sản ngoài gỗ có thể ñóng góp ñối với sinh kế của cộng ñộng nông thôn Phần trình bày PowerPoint ñược ñưa trong bảng phụ lục 3
Các chủ ñề cụ thể
Phần trình bày của Ông Thắng ñược chia thành năm chủ ñề (xem phụ lục 4) Trong phần
lý thuyết, các học viên ñược chia thành 3 nhóm ñể thực hành, thảo luận và trình bày theo nhóm Mỗi nhóm ñều gồm các cán bộ xã và dân làng
Trang 21
Thảo luận nhóm: Ba nhóm ñược yêu cầu lập danh sách các lâm sản ngoài gỗ (cả thực
vật và ñộng vật) ở khu vực ñịa phương theo kiến thức và sự hiểu biết của họ Ba nhóm này ñã liệt kê tới 20-25 các loại lâm sản ngoài gỗ, và hầu hết các loài ñều trùng lặp giữa các nhóm
Rất nhiều người tham gia ñã không nhận thức ñược khái niệm về lâm sản ngoài gỗ và ñã rất ngạc nhiên khi nhiều sản phẩm ñược cho là lâm sản ngoài gỗ Ví dụ, cá, là một trong những lâm sản ngoài gỗ phổ biến nhất trong các cộng ñồng nông thôn Người dân thường chỉ nghĩ về tre và mây
2.2 Vai trò của NRFP
Phần này nhấn mạnh nhiều vai trò của lâm sản ngoài gỗ:
(1)Thu nhập và tiêu dùng hộ gia ñình
(2) Nguyên liệu cho ngành công nghiệp và doanh thu xuất khẩu
(3) Bảo tồn và ña dạng sinh học
Thực hành theo nhóm: Những người tham gia ñược yêu cầu liệt kê theo quan ñiểm của
họ:
(1) Lâm sản ngoài gỗ quan trọng nhất
(2) Lâm sản ngoài gỗ thông thường
(3) Lâm sản ngoài gỗ hiếm
2.3 Các chính sách nhà nước liên quan ñến lâm sản ngoài gỗ
Có rất nhiều các quyết ñịnh và nghị ñịnh của chính phủ có liên quan ñến thu hoạch và buôn bán NTFD Những vấn ñề ñã ñược trình bày trong khóa tập huấn này:
(1) Quyết ñịnh Số 47/Qð-BNN của Bộ Nông Nghiệp và PTNN ban hành về quy chế khai thác, sử dụng, buôn bán NTFP
(2) Quyết ñịnh số 04/2004 của Bộ Nông Nghiệp và PTNN liên quan ñến quy chế khai thác tre và măng từ rừng sản xuất và rừng phòng hộ
(3) Quyết ñịnh số 178/2001 của Bộ Nông Nghiệp và PTNN ban hành về các chính sách hưởng lợi- cho phép các hộ gia ñình, cá nhân và các tổ chức thu hoạch lâm sản ngoài gỗ
từ ñất lâm nghiệp ñược giao cho họ
(4) Nghị ñịnh số 68/1998 của Chính phủ ban hành về các chính sách tài nguyên rừng liên quan ñến thuế tài nguyên và việc thực thi ñối với lâm sản ngoài gỗ
2.4 Kỹ thuật trồng
Thảo luận về cách trồng các loài cây NFTP chúng ñược phân thành hai nhóm chính: (1) Những loài cây NFTP có thể sinh trưởng dưới ánh nắng trực tiếp Nhóm này chủ yếu
Trang 22là những cây có tán cao như quế, hồi, trầm hương, trám, tre
(2) Những loài NFTP có thể sinh trưởng dưới tán cây rừng như là: như cây sa nhân,thảo quả, mây, cây ba kích
ðịnh rõ khái niệm và nguyên tắc sử dụng và khai thác bền vững các lâm sản ngoài gỗ Tiếp theo là phần thực hành theo nhóm
Thực hành theo nhóm: Mỗi nhóm tham gia ñược yêu cầu trình bày các vấn ñề sau:
(1) Các phương pháp mà họ thường thu gom hoặc khai thác một số loài lâm sản ngoài gỗ (2) Thời gian thích hợp ñể khai thác lâm sản ngoài gỗ tại các vùng trong ñịa phương (3) Dựa trên quan ñiểm của họ - số lượng và chất lượng các lâm sản ngoài gỗ quan trọng (4) Dựa trên quan ñiểm của họ - nguyên nhân chính làm giảm một số lâm sản ngoài gỗ (5) Những giải pháp nào ñối với việc giảm lâm sản ngoài gỗ
Rõ ràng là không nhóm nào quan tâm nhiều ñến tính bền vững của sản phẩm Thực tế này
ñã dẫn ñến việc giảm số lượng của một số loài thực vật Ví dụ, một số người có thể cắt các cây nhỏ ñể thu hoạch trái, thay vì ngắt cành
2 Thực ñịa
Các học viên ñã thăm quan một khu rừng gần ñó nơi có nhiều loại lâm sản ngoài gỗ ñược xác ñịnh Ông Thắng cũng ñã trình diễn cách trồng một số loài cây lâm sản ngoài gỗ, cách khai thác bền vững một số loài
Nhận xét kết luận
Thật thú vị khi chứng kiến sự tham gia tích cực từ người dân và cán bộ xã trong quá trình tập huấn Khóa tập huấn này ñược xem là thành công về nhiều mặt Nâng cao nhận thức của người dân ñịa phương về tầm quan trọng của lâm sản ngoài gỗ, quy ñịnh của chính phủ, và ñặc biệt là thực hành khai thác bền vững Tất cả các học viên ñều ñồng ý rằng họ phải thay ñổi cách sử dụng và khai thác lâm sản ngoài gỗ nhằm ñảm bảo lợi ích kinh tế lâu dài cũng như bảo tồn ña dạng sinh học
Trang 23Hỏi và giải ñáp Chủ tịch Nông Van Tam khai mạc
khóa tập huấn tại xã Lang San
Thực hành và thảo luận nhóm Trình bày theo nhóm
Trang 24
Phụ lục 1 Danh sách học viên tham gia khóa tập huấn về Khai thác bền vững
NTFP tại xã Văn Minh, Huyện Na Rì, Tỉnh Bắc Kạn
26-27 tháng 9, 2008
cục Kiểm lâm Bắc Kạn
