Luận văn quản lý hoạt động nhà văn hóa thành phố vĩnh long

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 Khóa VIII của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong những năm qua, Thành

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Tổng quan tình hình nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 7

6 Phương pháp nghiên cứu 8

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 9

8 Bố cục luận văn 9

Chương 1 11

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 11

1.1 Cơ sở lý luận 11

1.1.1 Các khái niệm 11

1.1.2 Vai trò công tác quản lý hoạt động văn hóa 16

1.2 Cơ sở thực tiễn 19

1.2.1 Các văn bản chỉ đạo của Đảng và của ngành 19

1.2.2 Tổng quan về thành phố Vĩnh Long 23

1.2.3 Tổng quan về Nhà văn hóa thành phố Vĩnh Long 27

Tiểu Kết 31

Chương 2 33

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG 33

NHÀ VĂN HÓA THÀNH PHỐ VĨNH LONG 33

2.1 Hệ thống tổ chức, quản lý Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 33

2.1.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 33

2.1.2 Cơ sở vật chất trang thiết bị 33

2.2 Thực trạng hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 34

2.2.1 Hoạt động văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ 34

2.2.2 Hoạt động tuyên truyền cổ động 45

2.2.3 Hoạt động mở các lớp năng khiếu 48

2.3 Nhận định và đánh giá thực trạng 55

2.3.1 Những kết quả đạt được 55

2.3.2 Những tồn tại, hạn chế 65

Tiểu kết 71

Chương 3 73

ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NHÀ VĂN HÓA THÀNH PHỐ VĨNH LONG 73

3.1 Những yếu tố tác động đến công tác tổ chức và quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 73

3.1.1 Yếu tố chính sách 73

3.1.2 Yếu tố kinh tế 74

3.1.3 Yếu tố Văn hóa - Xã hội 75

3.1.4 Yếu tố khoa học kỹ thuật 76

3.2 Định hướng về công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 77

3.2.1 Đổi mới chương trình hoạt động trong công tác quản lý Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 77

3.2.2 Công tác Xã hội hóa các hoạt động Nhà văn hóa Tp Vĩnh Long 79

3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long 80

3.3.1 Nguyên tắc đề xuất các giải pháp trong việc nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động Nhà văn hóa 80

3.3.2 Nhóm giải pháp về nhận thức 84

3.3.3 Nhóm giải pháp về tổ chức 87

3.3.4 Nhóm giải pháp về hoạt động 93

3.4 Kiến nghị 100

Tiểu kết 101

KẾT LUẬN 103

TÀI LIỆU THAM KHẢO 105

PHỤ LỤC 110

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày 17 tháng 7 năm 2007, Bộ trưởng Bộ xây dựng đã ký Quyết định số 1010/QĐ-BXD công nhận thị xã Vĩnh Long thuộc tỉnh Vĩnh Long là đô thị loại III Đồng thời vào ngày 10 tháng 4 năm 2009 Chính phủ đã ban hành Nghị định 10/2009/NĐ-CP thành lập thành phố Vĩnh Long trên địa giới có sẵn của thị xã Vĩnh Long Diện tích tự nhiên của thành phố là 4.800.80 ha, chiếm 3,21% diện tích tự nhiên của toàn tỉnh Có 11 đơn vị hành chính (gồm: phường 1, phường 2, phường 3, phường 4, phường 5, phường 8, phường 9, xã Trường An, xã Tân Ngãi, xã Tân Hòa và xã Tân Hội, với 58 khóm, ấp; Đây là

sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với người dân Thành phố Vĩnh Long, là cơ

sở để xây dựng thành phố Vĩnh Long trở thành đô thị phát triển của tỉnh Vĩnh Long

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (Khóa VIII) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong những năm qua, Thành ủy, Hội đồng dân dân,

Ủy ban nhân dân Thành phố Vĩnh Long đã ban hành nhiều các chủ trương, chính sách, thể chế để phát triển sự nghiệp văn hóa, trong đó việc đầu tư xây dựng hệ thống Nhà văn hóa luôn được quan tâm chỉ đạo Cùng với sự quan tâm chỉ đạo lãnh đạo của cấp ủy Đảng chính quyền và sự đồng tình ủng hộ của toàn thể quần chúng nhân dân, Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long cũng như các thiết chế văn hóa, thể thao ở tỉnh Vĩnh Long nói chung và thành phố Vĩnh Long nói riêng ngày càng phát triển về bề rộng lẫn chiều sâu Hiện nay thành phố có 01 Nhà Văn hóa và 38 Nhà văn hóa kết hợp trụ sở làm việc của Ban Nhân dân Khóm ấp Mặc dù cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn chưa được đầu tư đồng bộ nhưng với nỗ lực khắc phục khó khăn, hệ thống văn hóa, thể thao thành phố Vĩnh Long đã phát huy được hiệu quả trong tổ chức hoạt

động khai thác và sử dụng có hiệu quả Đồng thời, Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long đã tổ chức thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ, là công cụ tích cực tuyên truyền các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, là nơi hưởng thụ sáng tạo văn hóa, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thông qua hoạt động văn hóa văn nghệ, vui chơi giải trí, thể dục thể thao đã thực sự trở thành địa điểm công cộng thu hút mọi tầng lớp nhân dân đến tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, tập luyện thể dục thể thao và các sinh hoạt xã hội khác trong thời gian rỗi

Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long đã phát huy hiệu quả và thực sự trở thành nơi sinh hoạt văn hóa, thể thao, chính trị xã hội của thành phố, đáp ứng nhu cầu về hưởng thụ, sáng tạo văn hóa, rèn luyện sức khỏe trong nhân dân Tuy nhiên, hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long và công tác quản lý hoạt động diễn ra tại đây vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế, bất cập, công trình

đã được sử dụng nhiều năm xuống cấp, trang thiết bị lạc hậu, thiếu công trình phụ trợ đi kèm, trang thiết bị âm thanh ánh sáng không có hoặc có thì chất lượng rất thấp chưa tương xứng với vị thế của Thành phố Đội ngũ cán bộ phụ trách thiết Nhà văn hóa còn hạn chế về chuyên môn nghiệp vụ, đa phần đã lớn tuổi hoặc đào tạo khác ngành văn hóa nên ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quản lý và khai thác sử dụng Nhà văn hóa,… Kinh phí cấp cho công tác tổ chức hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long còn khiêm tốn chưa đáp ứng với điều kiện phát triển và hoạt động hiện nay của thành phố Tìm hiểu thực trạng về công tác quản lý Hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long, để từ đó đưa ra một số giải pháp góp phần khắc phục những hạn chế, tồn tại, góp phần thực hiện chủ trương của thành phố xây dựng thành phố ngày càng văn minh, giàu đẹp

Với những lý do khách quan và chủ quan như đã trình bày ở trên, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Quản lý văn hóa

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long, Luận văn mong muốn đưa ra được những định hướng, giải pháp có giá trị thiết thực, phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động tại Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long hiện nay và trong tương lai

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của Nhà văn hóa và tổng quan về Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long

- Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long Trên cơ sở đó có những đánh giá ưu điểm và hạn chế của công tác quản lý của Nhà văn hóa

- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

3 Tổng quan tình hình nghiên cứu

3.1 Một số công trình nghiên cứu lý luận liên quan đến đề tài

Nghiên cứu, tìm hiểu về quản lý hoạt động văn hóa, nhà văn hóa, trung tâm văn hóa, câu lạc bộ là một vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu trên lĩnh vực khoa học xã hội quan tâm, đã có nhiều đề tài nghiên cứu triển khai đề cập đến vấn đề quản lý, tổ chức hoạt động của nhà văn hóa, Trung tâm văn hóa với nhiều góc độ tiếp cận và mục đích nghiên cứu khác nhau Luận văn đã tìm hiểu và tổng quan một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

Năm 1996, Luận án Phó tiến sĩ khoa học ngành triết học về Giáo dục lý tưởng thẩm mỹ cho thanh niên thông qua hệ thống thiết chế nhà văn hóa, của tác giả Trần Quốc Bảng bảo vệ thành công tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã đề cập đến vai trò giáo dục của thiết chế Nhà văn hóa thông qua hoạt động giáo dục thẩm mỹ đối với việc hình thành nhân cách xã hội chủ nghĩa cho thanh niên Trong phạm vi của đề tài, vấn đề về quản lý thiết chế này không được nghiên cứu, đề cập sâu nhưng kết quả nghiên cứu của đề tài về những hoạt động diễn ra ở đây cũng là cơ sở quan trọng để giúp tôi có cái nhìn hệ thống về mục đích cũng như những hoạt động diễn ra tại Nhà văn hóa

Giáo trình “Đại cương công tác Nhà văn hóa”, của nhóm tác giả Trần

Văn Ánh, Nguyễn Xuân Hồng, Nguyễn Văn Hy (2002), Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin Giáo trình gồm 03 chương Chương 1: Nhà văn hóa - một thiết chế trung tâm của công tác Văn hóa quần chúng, phần này trình bày các khái niệm, các cơ sở khoa học về công tác Nhà văn hóa và thực tế phát triển Nhà văn hóa, Câu lạc bộ ở nước ta Chương 2: Cơ sở lý luận công tác Nhà văn hóa

và xây dựng Nhà văn hóa, phần này trình bày những chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm, nguyên tắc cơ bản của Nhà văn hóa, tên gọi và mô hình thiết chế theo từng cấp Chương 3: Hệ phương pháp công tác Nhà văn hóa, phân loại

hệ phương pháp Nhà văn hóa, Trung tâm văn hóa thể thao, nội dung thực hành của hệ phương pháp công tác Nhà văn hóa, Trung tâm văn hóa, Thể thao Đây là một giáo trình nghiên cứu về lý luận và phương pháp công tác Nhà văn hóa Giáo trình đã trình bày những lý thuyết cơ bản về vai trò, vị trí, mục tiêu, tính chất, chức năng, nhiệm vụ và nguyên tắc trong công tác Nhà văn hóa Đồng thời cung cấp những kiến thức thực hành về phương pháp hoạt động chuyên môn của thiết chế Nhà văn hóa, trong phần lý luận của cuốn sách này đã giúp tôi định hướng trong nghiên cứu của mình

Công trình “ Quản lý hoạt động của hệ thống Nhà văn hóa”, của tác giả

Lê Như Hoa (2008), đăng trên Tạp chí Văn hóa nghệ thuật số 285, đã đánh giá hoạt động Nhà văn hóa trên các mặt: xây dựng cơ sở vật chất, đội ngũ cán

bộ, mạng lưới thiết chế…Đồng thời đưa ra một số phương hướng, phương pháp nâng cao chất lượng hoạt động Nhà văn hóa

Năm 2011, tác giả Nguyễn Duy Bắc đã biên soạn Tập bài giảng quản lý các thiết chế văn hóa trong chương trình đào tạo tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Tài liệu này, nhiều vấn đề liên quan đến lý luận, văn bản chỉ đạo về thiết chế văn hóa được tác giả tập hợp và có phân tích cụ thể Năm 2014, Tác giả Lê Thị Anh có bài “Vai trò của hệ thống thiết chế văn hóa”, đăng trên Tạp chí Cộng sản, đã khẳng định vị trí không thể thiếu của hệ thống thiết chế văn hóa trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào

sự phát triển đời sống tinh thần của người dân trong bối cảnh hiện nay

Bên cạnh các công trình nghiên cứu trên, còn có các nghiên cứu về nhà văn hóa với vai trò như là một thiết chế văn hóa và về vai trò của chính sách Nhà nước trong việc xây dựng các thiết chế văn hóa ở dạng sách, bài báo khoa học, giáo trình, kỷ yếu, báo cáo, các văn bản pháp quy có liên quan đến

đề tài như:” Chính sách văn hóa, động lực của sự nghiệp phát triển văn hóa” của tác giả Nguyễn Hồng Hà, “Đẩy mạnh công tác xã hội hoạt động văn

hóa” của tác giả Quang Dũng, “Vai trò của nhà nước trong xã hội hóa hoạt động văn hóa nghệ thuật” của tác giả Lê Như Hoa,… Những công trình

nghiên cứu lý luận này sẽ là cơ sở cho việc tiếp cận nghiên cứu của luận văn

3.2 Một số công trình nghiên cứu về thực tiễn liên quan đến đề tài

Luận án tiến sỹ khoa học “Vận dụng tổng hợp các phương pháp quản lý

để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động nhà văn hoá”, năm 1990 của Tác giả Bùi Tiến Quý thực hiện Đây là luận án ngành kinh tế, được bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Qua 3 chương tác giả đi sâu phân tích lịch

sử ra đời và phát triển của Nhà văn hóa - Câu lạc bộ Tác giả cho rằng Nhà văn hóa là một thiết chế văn hóa, giáo dục có mục đích cao, góp phần xây dựng con người phát triển toàn diện Bằng hoạt động đa dạng và phong phú

hệ thống Nhà văn hóa đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng tư tưởng

và văn hóa Những kết quả của đề tài này rất cần thiết và là căn cứ tham khảo cho những lập luận của mình

Năm 2005, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Quy hoạch phát triển hệ thống thiết chế văn hóa thông tin cơ sở đến năm

2011 Trong Quy hoạch này đã đề cập cụ thể đến việc bố trí, xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa cụ thể đến cấp cơ sở

Năm 2006, tác giả Nguyễn Minh Hòa chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu thực trạng và giải pháp hoàn thiện các thiết chế văn hóa ở các xã ngoại thành

TP Hồ Chí Minh” Công trình này đã đi sâu vào nghiên cứu các thiết chế văn hóa do nhà nước thực hiện ở cơ sở, đồng thời tiến hành điều tra xã hội học để chỉ ra thực trạng yếu kém, đặc biệt là nguồn nhân lực cán bộ hoạt động văn hóa ở các xã ngoại thành của TP Hồ Chí Minh, qua đó đã đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện thiết chế văn hóa

Trong bài viết “Xây dựng nhà văn hóa xóm, bản thành công và vướng mắc” năm 2007 của tác giả Lưu Huy Chiêm, đăng trên tạp chí Tư tưởng Văn hóa, đã đề cập đến những khó khăn trong việc quản lý, tổ chức hoạt động tại Nhà văn hóa tại cơ sở và bước đầu đưa ra được một số giải pháp

Tác giả Trần Minh Yến - Xây dựng nông thôn mới khảo sát và đánh giá,

(2013), Nhà xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội nội dung sách trình bày một số vấn đề lý luận cơ bản về xây dựng nông thôn mới, đồng thời phản ánh kết quả khảo sát và đánh giá quá trình triển khai thực hiện thí điểm xây dựng nông thôn mới ở 03 xã khảo sát trong tổng số 11 xã được chọn làm thí điểm trong chương trình xây dựng nông thôn mới thuộc chương trình chỉ đạo của Ban Bí

thư Tài liệu này đã giúp cho các học viên có một cái nhìn tổng quát về mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, các tiêu chí, nội dung và mô hình Nhìn chung, các công trình nghiên cứu nêu trên đưa ra những cơ sở lý luận và thực tiễn quá trình hình thành và phát triển Nhà văn hóa nói riêng và các thiết chế văn hóa nói chung ở nước ta Qua việc tổng hợp này, tác giả kế thừa các kết quả nghiên cứu đi trước để làm cơ sở nghiên cứu đề tài “Quản lý các hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long”

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của luận văn là vấn đề quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long Tuy nhiên, để có cái nhìn so sánh, khách quan Luận văn sẽ nghiên cứu hoạt động quản lý của các nhà văn hóa, trung tâm văn hóa ở trong tỉnh có cùng loại hình

5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

5.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long hiện nay như thế nào?

- Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long, cần phải có những định hướng và giải pháp gì cho phù hợp với bối cảnh hiện nay?

5.2 Giả thuyết nghiên cứu

- Từ năm 2009 đến nay, nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long được đầu tư

về cơ sở vật chất và tổ chức hoạt động Tuy nhiên, thực tế công tác quản lý hiện nay vẫn còn nhiều bất cập Những bất cập đó đến từ cơ chế chính sách, nguồn nhân lực, tổ chức hoạt động chuyên môn Những hoạt động này chưa phù hợp trong bối cảnh hội nhập hiện nay Công tác quản lý Nhà nước cần có những điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp với tình hình mới

- Thực trạng những vấn đề bất cập của công tác quản lý hoạt động nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long do nhiều yếu tố tác động như yếu tố chính sách, yếu tố kinh tế, văn hóa xã hội và yếu tố của khoa học và kỹ thuật Chính

vì vậy, cần có những giải pháp về quản lý Nhà nước đồng bộ và phù hợp đối với các hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

6 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu định tính: quan sát, phỏng vấn sâu các đối tượng lãnh đạo quản lý, nhân viên (người thực thi nhiệm vụ) và người dân (đối tượng thụ hưởng) Tác giả đến trực tiếp và tham gia hoạt động diễn ra tại Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long để thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu định lượng: Luận văn tiến hành lấy ý kiến người dân (200 mẫu) đến tham gia sinh hoạt và tham dự những hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện (Convennience Sampling) để tìm hiểu sự cảm nhận của người dân về việc tổ

chức hoạt động của nhà văn hóa Dựa vào kết quả khảo sát này, luận văn sẽ có

cơ sở để đánh giá phân tích những mặt mạnh và hạn chế của quản lý Nhà nước đối với hoạt động Nhà văn hóa và nhu cầu, nguyện vọng của người dân

về xây dựng và phát triển Nhà văn hóa trong bối cảnh hiện nay

- Phương pháp phân tích, tổng hợp số liệu qua các hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long và những tài liệu đã công bố liên quan đến thiết chế văn hóa, Nhà văn hóa; tác giả đã phân tích, tổng hợp số liệu đúc kết

ra những vấn đề liên quan đến đối tượng nghiên cứu của đề tài

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

7.1 Ý nghĩa khoa học

Luận văn làm rõ cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với Nhà văn hóa

và vai trò của Nhà văn hóa

Đề tài luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên và các nhà nghiên cứu có quan tâm trong lĩnh vực quản lý văn hóa

trình hình thành và phát triển Nhà văn hóa ở Việt Nam và sự ra đời của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

Chương 2: Thực trạng hoạt động và công tác quản lý Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

Trình bày khái quát về hệ thống tổ chức, công tác quản lý của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long; thực trạng hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long; qua đó đưa ra những nhận định về ưu điểm hạn chế trong quản lý hoạt động của Nhà văn hóa trong thời gian qua

Chương 3: Định hướng, giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

Từ những thực trạng trong công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa hiện nay, đề xuất những định hướng giải pháp để đổi mới phương thức hoạt động Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long đáp ưng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hóa của người dân trên địa bàn Thành phố Vĩnh Long

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Các khái niệm

Trong tập bài giảng “Quản lý thiết chế văn hóa” tác giả Nguyễn Hữu

Thức cho rằng Thiết chế là một tổ chức do con người lập ra có mối ràng buộc

chặt chẽ ở bên trong giữa con người với công việc thông qua các quy tắc, quy định và điều kiện để thực hiện công việc theo ý muốn chủ quan của con người Trong cuộc sống có các thiết chế: Thiết chế kinh tế, thiết chế văn hóa, thiết chế xã hội Thiết chế xã hội bao gồm: gia đình, xóm làng, trường học, y

tế Thiết chế xã hội ra đời đáp ứng nhu cầu sinh tồn: đảm bảo an ninh trật tự

an toàn, hướng tới các giá trị chuẩn mực tinh thần [25]

Có thể thiết chế là một tổ chức xã hội có kết cấu bên trong khá chặt chẽ

Nó ra đời đáp ứng nhu cầu thường xuyên của con người cho nên nó tồn tại bền vững trong đời sống xã hội Trong đó, thiết văn hóa có các dạng hình thức

đó là: Nhà văn hóa, câu lạc bộ, bảo tàng, thư viện, cung văn hóa, nhà hát, rạp xiếc, rạp chiếu bóng, công viên

Trong bất kỳ thời đại nào, chế độ nào cũng đều phải cần đến những thiết chế văn hóa để góp phấn truyền tải văn hóa chính thống của Nhà nước đến mọi tầng lớp nhân dân, đồng thời tổ chức những hoạt động văn hóa phù hợp với yêu cầu tư tưởng, với chuẩn mực đạo đức, nếp sống, lối sống của chế độ, thời đại đó

Theo từ điển Bách khoa Việt Nam:

Thiết chế văn hóa là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong ngành văn hóa Việt Nam từ những năm 70 của thế kỷ XX: Thiết chế văn hóa là một chỉnh thể văn hóa hội tụ đầy đủ các yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, nhân sự,

quy chế hoạt động, nguồn kinh phí; chỉ riêng một ngôi nhà hoặc công trình văn hóa chưa đủ để gọi là thiết chế văn hóa Ví dụ: Thiết chế Nhà văn hóa phải bao gồm: ngôi nhà trụ sở, bộ máy tổ chức, bộ máy tổ chức, nhân sự, quy chế hoạt động và nguồn kinh phí [27, tr 230]

Hệ thống thiết chế văn hóa là địa điểm chủ yếu để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến các nhiệm vụ chính trị - xã hội ở địa phương; giáo dục người dân nâng cao nhận thức về những đường lối, chính sách, chủ trương của đảng, pháp luật của Nhà nước đến người dân biết và hiểu, góp phần cùng các cấp ủy đảng và địa phương chung tay xây dựng Thành phố Vĩnh Long ngày càng văn minh và giàu đẹp Với phương châm mỗi công dân tốt, mỗi gia đình văn hóa tại địa phương chính là những viên gạch để xây dựng quê hương, tổ quốc ngày càng phát triển thoát khỏi cảnh đói nghèo lạc hậu Qua thực tiễn đã chứng minh hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở đặc biệt là vùng sâu, vùng xa nơi người dân chủ yếu tiếp xúc với Trưởng khóm, ấp hay những cán

bộ xã, phường, thị trấn, Thì hệ thống những thiết chế văn hóa là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp với phong tục, tập quán, lối sống, tín ngưỡng đang phát huy vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy những bản sắc văn hóa đặc sắc của dân tộc

Các thiết chế văn hóa cơ sở được tăng cường, với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có trình độ năng lực chuyên môn, sẽ tổ chức các hoạt động văn hóa một cách sáng tạo, hiệu quả thiết thực; góp phần quan trọng trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc

Theo Đại Từ điển tiếng Việt, khái niệm quản lý được hiểu là:

+ Tổ chức, điều khiển hoạt động của một số đơn vị cơ quan

+ Trông coi, giữ gìn và theo dõi việc gì [27, tr.1363]

Có thể xem quản lý là hoạt động đặc biệt, là yếu tố không thể thiếu được trong đời sống xã hội, gắn liền với quá trình phát triển Quản lý cũng là đối tượng nghiên cứu của khoa học liên ngành Trong khoa học tự nhiên, quản lý được định nghĩa như sau: quản lý là sự điều khiển, định hướng, chỉ đạo một

hệ thống hay một quá trình căn cứ vào những quy luật, định luật hay nguyên tắc, luật tương ứng để cho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của người quản lý, nhằm đạt mục đích đã định trước [23]

Dưới góc tiếp độ cận quản lý theo việc thực hiện theo những mục tiêu đề

ra thì: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ

lực cá nhân nhằm đạt được những mục đích của nhóm Mục tiêu của các nhà quản lý nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm, với thời qian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn

cá nhân ít nhất Với tư cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có tố chất về quản lý là một khoa học [23, tr.18]

Vậy có thể hiểu quản lý là sự điều khiển chiến thuật, là quá trình đi từ chỗ nắm được, nắm đúng cái hiện có, thấy được, thấy đúng cái cần có Biết tìm mọi biện pháp khả thi và tối ưu đưa ra từ cái nhìn hiện thực lên cái cần có Quản lý trong xã hội chính là quản lý con người, ở đây chủ thể và khách thể quản lý là con người Vì vậy trong quản lý xã hội nói chung và quản lý văn hóa nói riêng, phải quản lý trên nguyên tắc tôn trọng, định hướng tạo điều kiện cho các cá nhân phát triển

Quản lý văn hóa là công việc của Nhà nước được thực hiện thông qua

việc ban hành, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực văn hóa, đồng thời phát triển kinh tế -

xã hội của tùng địa phương nói riêng và cả nước nói chung Quản lý văn

hóa bằng nhiều hình thức và phương pháp khác nhau nhằm đạt những mục tiêu mong muốn [31, tr.41]

Hoạt động văn hóa là những hoạt động mang tính chất giúp con người lấy lại tinh thần sau những ngày làm việc căng thẳng, là các hoạt động ngoại khóa, sân chơi bổ ích, những hội thi, hội diễn, Hoạt động văn hóa còn là những hoạt động của con người tác động vào những yếu tố cấu thành nên văn hóa gồm lĩnh vực: vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong suốt chiều dài lịch sử, để lại dấu ấn từng thời đại, từng quốc gia, dân tộc Các hoạt động văn hóa góp phần làm phong phú đời sống vật chất, tinh thần của con người, duy trì, phát huy và tôn vinh cái đẹp, những giá trị nghệ thuật, đạo đức lối sống của con người Hoạt động văn hóa tích cực còn ngăn ngừa, hạn chế, bài trừ tệ nạn xã hội, thói hư tật xấu Ngoài ra, nó còn là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa, tuyên truyền những đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng và Pháp luật của Nhà nước đến với người dân

Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa bao giờ cũng thể hiện tập trung nhất là cuộc đấu tranh về chính trị, tư tưởng và kinh tế Chính vì vậy, quản lý trên lĩnh vực văn hóa là tất yếu và mang tính khách quan Do hoạt động văn hóa không những là một hoạt động sáng tạo mang tính tư tưởng mà còn là hoạt động kinh tế nên quản lý văn hóa là hoạt động xã hội mang tính đặc thù Việc quản lý văn hóa được thực hiện bằng hệ thống pháp luật và các chính sách liên quan đến sự phát triển văn hóa Tùy theo mỗi quốc gia, tùy theo truyền thống văn hóa của mỗi nước, mà có những chính sách quản lý khác nhau Nội dung phương thức, cách thức, biện pháp để quản lý văn hóa cũng

có sự thay đổi, bổ sung, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển chung của xã hội Quản lý hoạt động văn hóa có vai tò quan trọng trong đời sống văn hóa, luôn thu hút động đảo quần chúng nhân dân tham gia, qua đó góp phần giáo dục, định hướng về thẩm mỹ, phong cách, đạo đức, lối sống Quản lý hoạt

động trong thiết chế văn hóa hướng đến mục tiêu để các thiết chế văn hóa này thực hiện tốt nhiệm vụ của nó, đó là giáo dục Xã hội Chủ nghĩa xây dựng con người mới có đời sống tinh thần phát triển toàn diện Xuất phát từ nhiệm vụ

đó phải quản lý phát huy hết chức năng của nó nhằm đáp ứng các nhu cầu về văn hóa tinh thần phong phú và đa dạng của các tầng lớp nhân dân, nhu cầu

về giải trí và sáng tạo của người dân trong thời gian nhàn rỗi Phải quản lý các Nhà văn hóa ngày càng hoàn thiện về cơ sở vật chất, cơ cấu tổ chức và cán

bộ, hệ thống phương pháp chuyên môn thể hiện rõ ràng tính chất giáo dục, tổng hợp, tính đa năng, tính quần chúng và tính xã hội của thiết chế văn hóa này Quản lý hoạt động trong Nhà văn hóa, nghĩa là đảm bảo cho Nhà văn hóa thực hiện tốt cả hai vai trò xã hội của nó là: giáo dục của nó là giáo dục Nhân dân và sự tự giáo dục của những người tham gia vào những hoạt động văn hóa Tuy nhiên, việc quản lý phải mang tính khoa học, chính là để cho toàn bộ hoạt động của nó đi vào kế hoạch đã được ban hành Những hoạt động của Nhà văn hóa được xây dựng thành kế hoạch cụ thể thiết thực nhằm đem lại kết quả cao nhất từ nội dung, biện pháp tổ chức thực hiện đến việc bố trí sử dụng nguồn kinh phí đúng nguyên tắc tài chính Việc quản lý nhu cầu văn hóa đòi hỏi thực hiện tốt các khâu trong quá trình kỹ thuật quản lý

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, Nhà văn hóa là “nơi tổ chức sinh hoạt văn

hóa cho đông đảo quần chúng” [27, tr.1228]

Trong Giáo trình “Đại cương Nhà văn hóa” của tập thể tác giả Trần Văn

Ánh - Nguyễn Xuân Hồng - Nguyễn Văn Hy, nhóm tác giả cho rằng Nhà văn

hóa (Câu lạc bộ, Trung tâm Văn hóa thông tin thể thao) là những cơ quan giáo dục xã hội chủ nghĩa ngoài nhà trường Nó sử dụng những biện pháp chuyên môn rất năng động và hấp dẫn, kể cả những biện pháp tổ chức hoạt động Văn hóa quần chúng tham gia các hoạt động Văn hóa - Xã hội diễn ra

chủ yếu trong thời gian rỗi, nhằm bồi dưỡng, nâng cao, hoàn thiện nhân cách

và thõa mãn nhu cầu văn hóa của họ [40, tr 17-18]

Nhà văn hóa nằm trong hệ thống của thiết chế văn hóa với tính chất đa năng tổng hợp, đặc trưng phương pháp hoạt động kết hợp giáo dục và sự tự giáo dục, với điều kiện hoạt động trực tiếp của nhân dân ở cơ sở kịp thời phục

vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân Nhà văn hóa là một cơ quan giáo dục ngoài nhà trường, là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa - nghệ thuật

có nhiệm vụ để truyền tải những giá trị văn hóa - nghệ thuật của dân tộc và nhân loại về cho công chúng hưởng thụ Đồng thời, tạo điều kiện để quần chúng Nhân dân phát triển và sáng tạo góp phần giữ gìn, bảo lưu và xây dựng các nền văn hóa mới nhằm đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu của người dân trong những thời gian rỗi

Nhà văn hóa, ở một số nơi gọi là Trung tâm văn hóa, chính là nơi để tổ chức các hoạt động nâng cao đời sống tinh thần và hiểu biết về pháp luật của nhân dân, từ đó góp phần đẩy lùi các thói hư tật xấu, giảm thhiểu được các tệ nạn xã hội như: ma túy, mại dâm, trộm cắp, vi phạm trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông, bạo lực gia đình, Loại hình thiết chế văn hóa này được du nhập vào Việt Nam vào những năm 50 của thế kỷ 20 từ Liên bang Xô Viết (Liên Xô cũ) để góp phần đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng ở cơ sở

1.1.2 Vai trò công tác quản lý hoạt động văn hóa

Công tác quản lý giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, luôn thu hút được sự tham gia đông đảo của quần chúng Nhân dân, cùng duy trì và định hướng các hoạt động một cách khoa học và hiệu quả Công tác quản lý phải được tiến hành trên tinh thần dân chủ, xã hội hóa và vận dụng tư tưởng

mỹ học của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho hoạt động Công tác quản lý hoạt động văn hóa tại Nhà văn hóa thông qua các hoạt động: hoạt động tuyên truyền cổ động; hoạt động văn hóa, văn nghệ; hoạt

động các Câu lạc bộ; hoạt động thể dục - thể thao; hoạt động thư viện; hoạt động xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, Ngoài ra, công tác quản lý hoạt động Nhà văn hóa còn nhằm nâng cao chất lượng hoạt động và phục vụ Nhân dân trên địa bàn Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ hoạt động của Nhà văn hóa để bám sát đi sâu vào điều kiện thực tiễn để có những định hướng hoạt động thu hút đông đảo quần chúng Nhân dân đến sinh hoạt, góp phần làm cho phong phú và đa dạng các loại hình văn hóa đáp ứng nhu cầu của người dân ngày càng nhiều và cao hơn

Các hoạt động Nhà văn hóa có vai trò quan trọng trong việc xây dựng con người mới đáp ứng với nhu cầu của thời đại mới Phát huy được những giá trị truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, uống nước nhớ nguồn, đó là những giá trị cao quý của dân tộc Việt Nam cần được bảo tồn và phát huy Những hoạt động này góp phần tuyên truyền cho người dân hoàn thành tốt trách nhiệm của mỗi cá nhân, định hướng cho họ ngày càng hoàn thiện bản thân xây dựng con người có lòng vị tha, bát ái Những giá trị hình thành trên nền tảng này là cơ sở quan trọng để phát triển tính nhân văn và xây dựng nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Đây là những nhân tố quan trọng để đảm bảo cho phát triển bền vững và đem lại sự ổn định của xã hội

Người làm công tác quản lý phải là những người có năng lực quản lý tổ chức tốt, hiệu quả các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thông tin, tuyên truyền ở

cơ sở Hiểu biết và nắm vững về chuyên môn và chuyên ngành công tác để phát huy được những ưu điểm của từng cá nhân Có khả năng tổ chức điều khiển bộ máy, xây dựng kế hoạch hoạt động của đơn vị và quản lý các chương trình văn hóa, văn nghệ phục vụ quần chúng Nhân dân Thực hiện tốt vai trò quản lý các hoạt động tại Nhà văn hóa, điều này giúp cho công tác giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp dân tộc thông qua việc

tổ chức và phát triển các phong trào văn hóa, văn nghệ phát triển sâu rộng trong quần chúng Nhân dân

người dân

Căn cứ vào nhu cầu của người dân trên địa bàn Thành phố Vĩnh Long trong nhiều năm qua, thì Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, vui chơi giải trí phong phú, đa dạng mang lại nhiều lợi ích tinh thần rất lớn cho nhân dân trên địa bàn Thành phố Nhà văn hóa thực sự là cơ quan giáo dục ngoài nhà trường, sự giáo dục tự nguyện, giáo dục về nhân cách Hàng năm có nhiều phong trào văn hóa, văn nghệ được tổ chức như: Hội thi “Thời trang thiếu nhi”, “Bé múa hát cùng mùa xuân”, Hội diễn “văn nghệ quần chúng”, Hội thi “Hát về ca khúc cách mạng”,

“những bài ca đi cùng năm tháng”, “thanh niên thanh lịch”, “em yêu lịch sử Việt Nam”, “Duyên dáng tuổi 40”, đờn ca tài tử, tổ chức các lớp năng khiếu, những hoạt động này mang tính cộng đồng và tính giáo dục rất cao, hướng con người đến chân, thiện, mỹ Đồng thời giúp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thể hiện vai trò trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản

lý Nhà văn hóa đối với cộng đồng và xã hội Các hoạt động vui chơi, giải trí này luôn luôn có sự tham gia và sáng tạo của quần chúng nhân dân góp phần hạn chế giảm được các tệ nạn xã hội, phát hiện nhiều hạt nhân ưu tú nổi trội

để kịp thời tập hợp và bồi dưỡng cho phong trào văn hóa, văn nghệ của quần chúng tại địa phương Ngoài ra, còn tuyên truyền những đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến Nhân dân được

rõ ràng cụ thể, đây là nền tảng tinh thần vững chắt cho sự phát triển bền vững của quê hương, đất nước Những hoạt động của Nhà văn hóa phản ánh những

bộ mặt đời sống của xã hội, làm cho con người đến tham gia giải tỏa những căng thẳng sau những giờ làm việc mệt mỏi; mặt khác qua những Hội thi, Hội

diễn, đã tạo được quan hệ giao lưu và thúc đẩy phát triển tri thức thông qua các hoạt động sáng tạo không chuyên, những hoạt động vui chơi, giải trí và thưởng thức văn hóa, văn nghệ Nhà văn hóa làm cho phong phú về mặt tâm hồn và phẩm chất đạo đức của người dân, phát huy hết những tài năng và sở trường của cá nhân, góp phần tuyên truyền định hướng dự luận xã hội, đẩy lùi các thói hư, tật xấu

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Các văn bản chỉ đạo của Đảng và của ngành

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, bên cạnh những chủ trương đường lối xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế, xã hội, Đảng ta luôn coi trọng xây dựng nền văn hóa Việt Nam vừa mang tính dân tộc, vừa hiện đại, mang tính chất xã hội chủ nghĩa Văn hóa luôn được xác định là mục tiêu, thậm chí là mục tiêu bao trùm của sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội, đồng thời là động lực, nền tảng vững chắt nhất của cách mạng

Năm 1976, Đại hội Đảng lần thứ IV đã xác định đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là “cách mạng tư tưởng và văn hóa” gắn liền với

“cách mạng về quan hệ sản xuất” và “cách mạng khoa học kỹ thuật”, nhằm xây dựng nền văn hóa mới và con người mới XHCN Trong đó, đồng nhất các hoạt động văn hóa và văn nghệ, gắn với xây dựng con người mới XHCN và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, thông qua chín luận điểm1

Đối với mạng lưới thiết chế văn hóa, Nhà nước xây dựng hệ thống tổ chức theo đơn vị hành chính dân cư gồm: Trung ương, tỉnh, huyện và xã, do

Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) quản lý

1 Một là: Văn hóa văn nghệ là bộ phận của sự nghiệp cách mạng, do Đảng lãnh đạo; Hai là, Xây dựng quan điểm dân tộc trong văn hóa văn nghệ; Ba là, Xây dựng quan điểm nhân dân (quần chúng) trong văn hóa văn nghệ; Bốn là, Tính giai cấp và tính Đảng trong văn hóa văn nghệ; Năm là, Văn nghệ cần gắn bó với cuộc sống; tính hiện thực của văn nghệ XHCN; Sáu là, Quan điểm về xây dựng con người mới XHCN; Bảy là, Quan điểm về vị trí, vai trò, chức năng của văn hóa, văn nghệ; Tám là, Quan điểm về tự do sáng tạo của văn nghệ sĩ; Chín là, Quan điểm về tổ chức xây dựng đời sống văn hóa cơ sở;

Ngoài ra, còn có khá nhiều những NVH, CLB chưa được phát triển thành hệ thống do các ngành, giới khác quản lý như: Các NVH, CLB của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, của Hội Nông dân tập thể, của Liên hiệp các Hợp tác

xã, của các Hội hữu nghị Việt Nam với Quốc tế, [38, tr 34]

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (năm 1986) đã đánh dấu

sự đổi mới toàn diện tư duy lý luận của Đảng, trong đó có vấn đề phát triển văn hóa, xây dựng con người Vấn đề văn hóa biểu hiện cụ thể, gồm: sự nghiệp giáo dục, hoạt động văn hóa, văn nghệ Mặc dù chưa thể hiện rõ quan điểm xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế, nhưng Đại hội đã đặt vấn đề hiệu quả của hoạt động văn hóa trong mọi hoạt động xã hội, trong đó có chính trị và kinh tế Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội chỉ rõ: “Mỗi hoạt động văn hoá, văn nghệ đều phải tính đến hiệu quả xã hội, tác động tốt đến tư tưởng, tâm lý, tình cảm, nâng cao trình độ giác ngộ xã hội chủ nghĩa và trình độ thẩm mỹ của nhân dân” [14, tr 91]

Đến năm 1998, Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) khẳng định vai trò quan trọng và sức mạnh nội tại của văn hóa, với tư cách là “nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển của kinh tế

xã hội” Nghị quyết cũng xác định đường lối của Đảng về văn hóa là tăng trưởng kinh tế phải đi đôi, đồng bộ với phát triển văn hóa, nhằm hướng tới một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; nhấn mạnh việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đi đôi với việc tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại thông qua chủ trương: xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Ngày 11/11/2013, Chính phủ ban hành Quyết định số 2164/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa thể thao cơ

sở giai đoạn 2013 - 2020, định hướng đến 20302

Năm 2014, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 9/6/2014, Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước Nghị Quyết này ra đời sau khi đánh giá, tổng hợp và rút kinh nghiệm thực tiễn từ Nghị Quyết TW5 khóa VIII với mục tiêu chung

là Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng

đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội,

là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Trong đó, có những mục tiêu cụ thể làm nền tảng để Luận văn này

nghiên cứu như: Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phù hợp với bối

cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, trong từng cộng đồng

số thôn (riêng ở khu vực miền núi là 50%) có Nhà Văn hóa - Khu Thể thao, trong đó được đầu tư trang thiết

bị và dành tối thiểu 30% thời gian sử dụng trong năm để tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em Cấp xã: 80% số đơn vị hành chính xã (riêng ở khu vực miền núi là 60%) có Trung tâm Văn hóa - Thể thao, trong đó được đầu tư trang thiết bị và dành tối thiểu 30% thời gian sử dụng trong năm để tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em Những địa phương chưa có đủ điều kiện để xây dựng tại mỗi đơn vị hành chính cấp xã một Trung tâm Văn hóa - Thể thao, có thể xây dựng tại cụm xã (3 đến 5 xã) một Trung tâm Văn hóa - Thể thao Cấp huyện: 90% số đơn vị hành chính cấp huyện có Trung tâm Văn hóa - Thể thao; 30% số đơn vị hành chính cấp huyện có Nhà Thiếu nhi; 10% số đơn vị hành chính cấp huyện có Nhà Văn hóa Lao động Cấp tỉnh: 100% số đơn vị hành chính cấp tỉnh có Trung tâm Văn hóa, Trung tâm thông tin cổ động;100% số đơn vị cấp tỉnh có Cung Thiếu nhi, Nhà Thiếu nhi hoặc Trung tâm hoạt động Thanh Thiếu nhi; 50% số đơn vị cấp tỉnh 17 có Cung Văn hóa Lao động, Nhà Văn hóa Lao động; Xây dựng Trung tâm Văn hóa; Cung Thiếu nhi, Nhà Thiếu nhi; Cung Văn hóa Lao động, Nhà Văn hóa Lao động cấp Quốc gia; Khu vui chơi giải trí hiện đại tại Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các địa phương là trung tâm các vùng kinh tế trọng điểm và các đô thị loại I khác trong cả nước Khu chế xuất, Khu công nghiệp: 100% Khu công nghiệp, Khu chế xuất có quy hoạch quỹ đất để xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ công nhân, người lao động; trong đó tối thiểu 30% Khu công nghiệp, Khu chế xuất đã hoạt động xây dựng được Trung tâm Văn hóa - Thể thao phục vụ công nhân, người lao động

làng, bản, khu phố, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và mỗi gia đình Phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng, xã hội trong việc xây dựng môi trường văn hóa, làm cho văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩy con người Việt Nam hoàn thiện nhân cách; Hoàn thiện thể chế, chế định pháp lý và thiết chế văn hóa bảo đảm xây dựng và phát triển văn hóa, con người trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; Xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh, đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, tăng cường quảng

bá văn hóa Việt Nam

Đến tháng 6/2020 Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 76-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI về Xây dựng và phát triển văn hoá, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước

Có thể nói, đây chính là những cở sở pháp lý quan trọng cho việc xây dựng và phát triển văn hóa nói chung, vấn đề quản lý hoạt động nhà văn hóa nói riêng trong tình hình hiện nay Thực hiện luận văn này, tác giả sử dụng các quan điểm, đường lối chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước làm cơ sở để nghiên cứu phân tích và đánh giá thực trạng đồng thời đưa ra những định hướng và giải pháp trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện luận văn

Bộ trưởng Bộ Văn hóa TT&DL đã ban hành các Thông tư quy định về tổ chức, hoạt động và tiêu chí của hệ thống thiết chế văn hóa từ cấp tỉnh cho đến tận thôn, xóm, bản làng, cụ thể: Thiết chế văn hóa cấp tỉnh thực hiện theo Thông tư số 03/2009/TT-BVHTTDL ngày 28/8/2009 của Bộ Văn hóa TT&DL quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Văn hóa tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Tiếp theo là thiết chế văn hóa - Thể thao cấp huyện được thực hiện theo Thông tư số 10/2010/TT-BVHTT&DL ngày 26/02/2010 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa

TT&DL ban hành Quy chế về tổ chức và hoạt động của tổ chức sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch quận, huyện, thị xã thành phố trực thuộc tỉnh; Thông tư số 11/2010/TT-BVHTT&DL ngày 22/12/2010 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa TT&DL quy định tiêu chí của Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Du lịch quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh Tại cơ sở, thiết chế Văn hóa - Thể thao cấp xã thực hiện theo Thông tư

số 12/2010/TT-BVHTT&DL quy định về tổ chức hoạt động và tiêu chí của Trung tâm Văn hóa - Thể thao cấp xã Thiết chế Văn hóa - Thể thao thôn, làng, bản, ấp thực hiện theo Thông tư số 06/2011/TT-BVHTT&DL của Bộ trưởng Bộ Văn hóa TT&DL quy định về tổ chức, hoạt động và tiêu chí của nhà văn hóa - Khu thể thao thôn

Như vậy, với đường lối, chủ trương nhất quán, đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Văn hóa TT&DL về văn hóa trong giai đoạn hiện nay, nhằm xây dựng nền văn hóa Việt Nam là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, phát huy các giá trị truyền thống, tạo sự vững chắc trong quá trình hội nhập và phát triển bền vững của đất nước Theo đó, để đảm bảo cho lĩnh vực văn hóa phát triển đúng hướng đã đặt ra cho công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực văn hóa những yêu cầu mới, thách thức mới nhằm giải quyết những vấn đề bức xúc về văn hóa nảy sinh trong hoạt động thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế về văn hóa với các nước trên toàn thế giới

1.2.2 Tổng quan về thành phố Vĩnh Long

Thành phố Vĩnh Long là trung tâm kinh tế - văn hóa và thương mại - dịch vụ của tỉnh Vĩnh Long, nằm bên bờ sông Cổ Chiên, một nhánh của sông

Tiền Ngày 17 tháng 7 năm 2007, Bộ trưởng Bộ xây dựng đã ký Quyết định

số 1010/QĐ-BXD công nhận thị xã Vĩnh Long thuộc tỉnh Vĩnh Long là đô thị loại III Đồng thời vào ngày 10 tháng 4 năm 2009 Chính phủ đã ban hành Nghị định 10/2009/NĐ-CP thành lập thành phố Vĩnh Long trên địa giới có sẵn của thị xã Vĩnh Long Diện tích tự nhiên của thành phố là 4.800.80 ha, chiếm 3,21% diện tích tự nhiên của toàn tỉnh Có 11 đơn vị hành chính (gồm: phường 1, phường 2, phường 3, phường 4, phường 5, phường 8, phường 9, xã Trường An, xã Tân Ngãi, xã Tân Hòa và xã Tân Hội, với 58 khóm, ấp; thành phố Vĩnh Long có vị trí ranh giới như sau: Phía Đông giáp với xã Thanh Đức, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long; Phía Tây giáp với huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp; Phía Nam giáp với xã Phước Hậu, Tân Hạnh, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long; Phía Bắc giáp với Sông Tiền và tỉnh Tiền Giang;

Theo số liệu thống kê năm 2017 của Chi cục thống kê thành phố Vĩnh Long, trên địa bàn thành phố Vĩnh Long hiện có khoảng 145.318 người, là đơn vị hành chính cấp huyện có mật độ dân số cao nhất tỉnh xếp hàng 1/8, là 3.270 người/km; trong đó tập trung cao nhất tập trung ở phường 1, phường 2, phường 4, dân số của thành phố có 78% người sống ở khu vực đô thị và khoảng 22% sống ở các vùng ven đô thị và khu vực 4 xã Dân số trong độ tuổi lao động chiếm khoảng 70% Thành phố Vĩnh Long có đa dân tộc, trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số (>97%), dân tộc Hoa (>2,3%), còn lại là các dân tộc khác chiếm tỷ lệ không đáng kể (dân tộc Khmer, Chăm, Bana, Tày, Mường, Chăm, ) Người Hoa chiếm tỷ lệ dân số ít nhưng luôn gắn bó, hòa nhập với công đồng các dân tộc khác đóng góp không nhỏ cho sự phát triển kinh tế văn hóa của thành phố trong thời gian qua và tập trung ở đô thị đông nhất thuộc khu vực phường 1, phường 2, phường 4, phường 5

o Phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội

- Về kinh tế

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng (Giai đoạn

2008 - 2018) đạt 11.873 tỷ đồng, tăng 2,5 lần so với năm 2008 Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 4.559 tỷ đồng, tăng 3,3 lần, giá trị sản xuất nông lâm thủy sản đạt 528 tỷ đồng, tăng 2,5 lần, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt 1.039 tỷ đồng, tăng 2,7 lần, thu nhập bình quân trên đầu người đạt 49,5 triệu/người/năm, tăng 2,6 lần so với năm 2008 Chuyển dịch cơ cấu đúng hướng, tăng thương mại dịch vụ và giảm dần giá trị nông nghiệp Trong đó kinh tế ngoài quốc doanh phát triển mạnh, kinh tế tập thể, hợp tác xã có nhiều chuyển biến và hoạt động ổn định hơn, với nhiều ngành nghề, nội dung hoạt động đa dạng Đặc biệt các ngành dịch vụ, ngân hàng, hạ tầng thương mại, thông tin truyền thông đang phát triển mạnh, góp phần đáng kể trong phát triển kinh tế; ngành du lịch được chú trọng phát triển, hoạt động vận tải hoạt động khá góp phần đáng kể trong việc vận chuyển hành khách và hàng hóa.3

- Văn hóa - Xã hội: Trong thời gian qua, việc thực hiện Nghị quyết của

Đảng về phát triển văn hóa Tỉnh Vĩnh Long đã cụ thể hóa thành những chương trình hành động cụ thể phù hợp với truyền thống văn hóa của địa phương Để thực hiện nhiệm vụ này tại địa phương phòng Văn hóa và Thông tin thành phố Vĩnh Long là cơ quan Thường trực tiến hành triển khai thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn thành phố Là đơn vị đặc thù, với địa giới hành chính gồm 07 phường, 04 xã nhưng thành phố chưa được hưởng lợi của việc xây dựng xã nông thôn mới theo Quyết định số: 08/2009/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Ban hành Đề án về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2020 Đến

2018, thành phố có 38 Nhà văn hóa khóm, ấp là nơi sinh hoạt những nội dung

3 [Báo cáo Tổng kết 10 thành lập TP Vĩnh Long (2009 - 2019) của UBND TP Vĩnh Long].

chính trị, phổ biến những đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân qua các cuộc họp Tổ NDTQ Đồng thời

là nơi tổ chức hoạt động kỷ niệm các ngày lễ trên địa bàn như: Đại đoàn kết toàn dân tộc, sinh hoạt chi bộ, Đảng viên 76 hay tiếp xúc cử tri, bầu cử, Qua các hoạt động đã có sự chuyển biến rõ nét, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, đời sống người dân được ngày càng nâng cao, công tác văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao phát triển mạnh mẽ được quần chúng nhân dân nhiệt tình hưởng ứng, góp phần vào nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân Năm 2018, thành phố đã ban hành Quyết định công nhận 58/58 ấp, khóm văn hóa, 219 cơ quan đơn vị đạt chuẩn văn hóa, 65 cơ sở thờ

tự đạt văn hóa, 02 bến bến xe, bến tàu đạt văn hóa và 01 chợ đạt văn hóa Đã công nhận 3 phường và tái công nhận 1 phường đạt chuẩn văn minh đô thị; đang chỉ đạo, tiếp tục đăng ký thực hiện từ 02 phường đạt chuẩn phường văn minh đô thị đến năm 2020.4

Trên địa bàn thành phố Vĩnh Long có 05 Di tích cấp Quốc gia và 08 cấp tỉnh, cụ thể các di tích cấp Quốc gia gồm: Văn Thánh Miếu ( phường 4, TPVL), Thất Phủ Miếu, Công Thần Miếu, Đình Long Thanh (phường 5, TPVL) và Đình Tân Hoa (xã Tân Hòa, TPVL); các Di tích cấp tỉnh gồm: Cây

Da Cửa Hữu Thành Long Hồ, Đình Tân Giai, Đình Tân Ngãi, Chùa Long Khánh, Minh Hương Hội Quán, Chùa Vạn Linh, Đình Long Hồ, Thánh Thất Trường An Những di tích này đã góp phần thêm phong phú hoạt động đời sống tinh thần của người dân thành phố Vĩnh Long trong thời gian qua, đồng thời đây là nơi để người dân đến tham gia sinh hoạt tín ngưỡng,

- Lĩnh vực Giáo dục và Đào tạo: Không ngừng được nâng cao cả về số

lượng và chất lượng, mạng lưới giáo dục được phân bổ rộng khắp theo quy

4 [Báo cáo KT-XH, QP-AN năm 2018 của UBND Tp Vĩnh Long.]

hoạch Cơ sở vật chất luôn được quan tâm đầu tư, chất lượng dạy và học

không ngừng được nâng lên theo hướng đạt chuẩn quốc gia Tỷ lệ trẻ vào mẫu

giáo đạt 100%, vào lớp 1 đạt 100%, 100% xã, phường đã được chất lượng phổ cập giáo dục Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng như trường Trung học phổ thông Lưu Văn Liệt, trường THCS Nguyễn Trường Tộ, Tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp Trung học phổ thông hàng năm đạt khá cao so với cả nước Hiện thành phố Vĩnh Long có 29/45 trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó có 11 trường Mầm non, 10 trường Tiểu học, 05 trường THCS và 03 trường THPT [2] Ngoài ra thành phố cũng

là nơi có hiện diện của các trường Đại học cao đẳng là trung tâm của Đồng bằng như: trường Đại học Xây dựng Miền Tây, trường Đại học sư phạm kỹ thuật, trường Cao đẳng Tài chính, trường Cao đẳng cộng đồng, trường Cao đẳng nghề số 9

Về hoạt thể dục, thể thao: Các phong trào ngày càng được nâng cao cả

về chất và lượng, đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí và rèn luyện thân thể của người dân, đến năm 2018 thành phố có 142 điểm luyện tập thể thao trên địa bàn thành phố [2] Hoạt động thể dục thể thao được duy trì và phát triển

mạnh, đạt nhiều thành tích cao trong thi đấu cấp tỉnh và khu vực

1.2.3 Tổng quan về Nhà văn hóa thành phố Vĩnh Long

nhiều lần Tuy nhiên do công trình có diện tích lớn, đã được sử dụng trên 30 năm, mặc dù được quan tâm đầu tư cải tạo cơ bản đáp ứng được yêu cầu tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, nhưng chưa đáp ứng các sự kiện lớn của thành phố và của tỉnh.5

Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long, diện tích tổng thể gần 2000 m2, trong đó diện tích Hội trường chiếm khoảng 1000 m2, do đó nơi làm việc của cán bộ nhân viên là các phòng khu vực phía sau Hội trường và phòng Thư viện thiếu nhi cũng đang xuống cấp Vì vậy, còn thiếu các phòng chức năng chuyên môn để hoạt động, từ những khó khăn này vào những năm trước đây (2000) đã có quy hoạch xây dựng Trung tâm Văn hóa - Thể thao thành phố tại khóm 5, phường 9, Thành phố Vĩnh Long, công trình cơ bản đã được san lắp mặt bằng, tuy nhiên cho đến nay chưa thực hiện xây dựng xong do còn vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng, và tiền đền bù cho người dân bị ảnh hưởng Các Câu lạc bộ hoạt động tận dụng các khoảng trống của Hội trường

và phía trước sảnh, sân khu vực nhà văn hóa để sinh hoạt vào các buổi sáng hoặc buổi tối trong tuần

Qua nghiên cứu, tìm hiểu các hoạt động, quy chế hoạt động và các Quyết định thành lập thì Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long có chức năng sau:

Tuyên truyền, phổ biến những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của Thành phố Vĩnh Long

Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, hoạt động các câu lạc bộ, bồi dưỡng năng khiếu, nâng cao đời sống văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hóa, giao lưu, giải trí của người dân trên địa bàn Thành phố

5 (Báo cáo tốt nghiệp cuối khóa của Ông Nguyễn Minh Triều, Giám đốc Nhà văn hóa, chuyên ngành Bảo tàng do Trường Đại học văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo tại trường Văn hóa nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long)

Đối tượng phục vụ của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long là quần chúng Nhân dân, cán bộ công chức, viên chức người lao động, các cháu thiếu nhi, học sinh, sinh viên, đang công tác, học tập, làm việc trong các cơ quan, trường học, tổ chức chính trị - xã hội và hiện sinh sống trên địa bàn

Phối hợp với các ngành có liên quan tổ chức tập huấn, Hội thảo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, mở lớp năng khiếu cho đoàn viên, hội viên đang học tập, làm việc và sinh hoạt tại các ban ngành, câu lạc bộ, trường học trên địa bàn Thành phố Vĩnh Long

- Hình thức tổ chức hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long Hoạt động được tổ chức định kỳ: Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long phối hợp liên tịch với các ban ngành, đoàn thể của hành phố như: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Nông dân, Liên đoàn lao động, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Phòng Kinh tế, Phòng Tư pháp, để tổ chức các hoạt động chào mừng kỷ niệm ngày thành lập ngành như: kỷ niệm ngày Quốc tế 8/3, cuộc thi thanh niên làm theo lời Bác nhân kỷ ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 26/3, Hội thi báo công dâng Bác

nhân dịp ngày sinh của Bác 19/5, ngày thành lập Công đoàn 28/7, Những hoạt động này đã tu hút đông đảo công nhân viên chức, người lao động và lực lượng đoàn viên thanh niên hăng hái tham gia, người dân đến xem đã tạo sự lan tỏa trong quần chúng Nhân dân tinh thần học tập lạo động sáng tạo

- Hoạt động thường xuyên: Phối hợp với ban, ngành thành phố có liên quan, Ban Tuyên giao Thành ủy tổ chức tuyên truyền các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị của thành phố như: tuyên truyền ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam 3/2, truyên truyền các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, tuyên truyền Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, tuyên truyền bầu

cử Trưởng, Phó Trưởng khóm ấp, thành viên ban thanh tra nhân dân, tổ chức tiếp xúc cử tri Những hoạt động này đã góp phần phổ biến những chủ turơng, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước đến với Nhân dân kịp thời, nhanh chóng

- Hoạt động bên ngoài Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long: Phối hợp với các ban ngành, đoàn thể chính trị - xã hội của thành phố, các tổ chức cá nhân trên địa bàn thành phố tổ chức các hoạt động của ngành như: Hội thi, Hội diễn, các buổi nói chuyện chuyên đề, tọa đàm của ngành như: Chuyên đề về phát triển đô thị, Hội thảo mô hình nông nghiệp đô thị “trồng hoa lan trên giá thể hữu cơ, trồng nấm, mô hình nuôi lươn không bùn, nuôi ếch” do Phòng Kinh tế thành phố tổ chức đã đem lại thu nhập khá cho người dân trên địa bàn vươn lên thoát nghèo trong thời gian qua

Ngoài ra, Nhà văn hóa còn phối hợp với Hội đồng phổ biến pháp luật của Thành phố tổ chức tập huấn, triển khai các văn bản luật mới đến cán bộ công chức, viên chức đang công tác trong các cơ quan hành chính sự nghiệp

và UBND các phường, xã như: Luật Hiến pháp 2013, Luật đất đai 2013, Luật bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, Luật hôn nhân và gia đình, Luật Giáo dục, Luật Kiến trúc, Luật Xây dựng, Luật Bảo hiểm, Luật Lao

động, Luật Thương mại, Luật hình sự, Luật an toàn thực phẩm, Qua những buổi triển khai các văn bản pháp luật mới này sẽ giúp cho đội ngũ cán bộ công chức viên chức nắm vững chuyên môn thuộc lĩnh vực, ngành công tác phục vụ người dân ngày càng tốt hơn

Tiểu Kết

Nhà văn hóa là một trong những thiết chế văn hóa, là một cơ quan giáo dục xã hội chủ nghĩa ngoài nhà trường Không chỉ thực hiện tuyên truyền đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước mà còn

là nơi cung cấp kiến thức về lịch sử, văn hóa để góp phần giáo dục, rèn luyện; cũng như thưởng thức và hưởng thụ, sáng tạo văn hóa, văn nghệ của quần chúng nhân dân Cho nên phải thực hiện đầy đủ và đúng với đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước đã quy định trong công tác quản

lý hoạt động Nhà văn hóa; phải phù hợp với đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ của Nhà văn hóa trong tình hình mới

Trong chương 1, luận văn đã nêu và làm rõ những khái niệm liên quan đến đề tài như: thiết chế, thiết chế văn hóa, Nhà văn hóa, hoạt động Nhà văn hóa, quản lý cũng như quản lý hoạt động Nhà văn hóa Việc trình bày hệ thống các khái niệm, đã có sự gắn kết chặt chẽ với nhau trong công tác quản

lý Nhà nước về văn hóa, bởi vì các mối quan hệ này đã phát sinh từ những hoạt động thực tế của đời sống xã hội Đã góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân vào những thời gian rỗi, góp phần đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí và hơn nữa là kịp thời phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu cho các đối tượng tham gia vào những hoạt động tại Nhà văn hóa Tp Vĩnh Long Bên cạnh những vấn đề về cơ sở lý luận, chương 1 còn tìm hiểu khái quát về Thành phố Vĩnh Long từ khi thành lập và trong giai đoạn hội nhập,

phát triển hiện nay Ngoài ra, Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long còn đáp ứng được nhu cầu giáo dục học tập, hưởng thụ, sáng tạo và góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa của người dân, tạo điều kiện khuyến khích người dân đến tham gia sinh hoạt thường xuyên

Những nội dung nghiên cứu về mặt lý luận là tiền đề để có thể xác định nhiệm vụ nghiên cứu thực trạng hoạt động và công tác quản lý của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NHÀ VĂN HÓA THÀNH PHỐ VĨNH LONG

2.1 Hệ thống tổ chức, quản lý Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

2.1.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

Căn cứ vào quy chế hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long được Giám đốc Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long ban hành thì Nhà văn hóa

có 10 Cán bộ, công nhân viên chức người lao động chấp hành theo nguyên tắc

cá nhân phụ trách với trách nhiệm Thủ trưởng quyết định, đơn vị có 08 biên chế và 02 hợp đồng lao động; về chuyên môn có 01 trình độ Thạc sĩ, 5 trình

độ đại học, còn lại 04 trình độ cao đẳng, trung cấp Gồm 01 Giám đốc phục trách chung quản lý, điều hành các hoạt động, 01 Phó Giám đốc phục trách bộ phận hành chính - VHVN, TDTT - Bảo tàng - Thư viện

2.1.2 Cơ sở vật chất trang thiết bị

Công tác đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt động của thiết chế Nhà Văn hóa là rất quan trọng, phải đảm bảo phù hợp với chức năng, nhiệm

vụ đã được giao, đồng thời nó cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của những hoạt động tại Nhà văn hóa Việc đầu tư xây dựng Hội trường của Nhà văn hóa phải đảm bảo phục vụ các hoạt động như: Hội thi, Hội diễn, Hội thảo, các chương tình ca múa nhạc, Tọa đàm, các hoạt động của Thành phố, đáp ứng cho những hoạt động thường xuyên của Nhà văn hóa cũng như các hoạt động, tuyên truyền nhiệm vụ chuyên môn của ban ngành, đoàn thể thành phố các phường, xã và các hoạt động khác của tỉnh Ngoài ra, các nơi luyện tập, sinh hoạt của các câu lạc bộ, thư viện thiếu nhi được đầu tư lâu năm hoặc tận dụng lại cơ sở vật chất đã cũ và xuống cấp đã ảnh hưởng đến việc luyện tập cũng như hoạt động biễu diễn tại Nhà văn hóa Thành phố trong thời gian vừa qua Hệ thống âm thanh, ánh sáng, các thiết bị nghe nhìn tuy đã được trang bị

tương đối đầy đủ nhưng sử dụng qua nhiều năm nên chất lượng đã không còn được rõ, và không còn hoạt động tốt Việc đầu tư mua sắm trang phục biễu diễn và đạo cụ phục vụ cho các hoạt động của đội thông tin lưu động hay đi tham gia các Hội thi, Hội diễn do tỉnh tổ chức cũng không còn được tốt, Xe thông tin lưu động đã sử dụng nhiều năm thường xuyên hư hỏng không đáp ứng thường xuyên cho các hoạt động tuyên truyền các sự kiện chính trị diễn

ra trên địa bàn thành phố Hiện nay các trang thiết bị này đã bị xuống cấp do

sử dụng nhiều năm không còn đảm bảo chất lượng ảnh hưởng trực tiếp đến công việc của cán bộ và công nhân viên tại Nhà văn hóa

2.2 Thực trạng hoạt động của Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long

2.2.1 Hoạt động văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ

Trong những năm vừa qua các phong trào văn hóa, văn nghệ của thành phố Vĩnh Long không ngừng phát triển mạnh mẽ, tạo sân chơi lành mạnh của người dân trên địa bàn, các hình thức tổ chức ngày càng đa dạng, nội dung phong phú, góp phần đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hóa của đông đảo quần chúng dân

Hoạt động phong trào Văn nghệ quần chúng của Thành phố Vĩnh Long nói riêng và tỉnh Vĩnh Long nói chung, phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu thu hút được sự tham gia tích cực của những người có đam mê, cùng sở thích

ca hát đến từ các câu lạc bộ, đội văn nghệ mà đặc biệt là loại hình ca vọng cổ, một đặc sản của vùng đất Nam bộ từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu đối với người dân trên địa bàn Chính vì thế trong các Hội thi, Hội diễn văn nghệ quần chúng hay các cuộc liên hoan chào mừng những ngày lễ

kỷ niệm được tổ chức tại Nhà văn hóa Thành phố đều thu hút đông đảo sự tham gia của các diễn viên không chuyên tham gia, góp phần làm phong phú

và giữ gìn bộ môn nghệ thuật cổ truyền của dân tộc Tạo khí thế giao lưu và

thi thố tài năng sôi nổi giữa các đội thi đấu, các cá nhân, đã góp phần lồng ghép tuyên truyền được nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả những chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân trên địa bàn Là một trong những điểm sáng trong các hoạt động phong trào văn nghệ quần chúng của tỉnh Vĩnh Long, Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long đã và đang cùng với các thiết chế văn hóa của tỉnh, được khai thác và đưa vào sử dụng có hiệu quả, cụ thể:

Trong các Kế hoạch tổ chức những hoạt động chào mừng các ngày Lễ, Tết cổ truyền của dân tộc hay tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị trên địa bàn, Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long đã ký kết các Kế hoạch liên tịch phối hợp với các ban ngành, đoàn thể của thành phố như: Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố Vĩnh Long, Phòng Giáo dục và Đào tạo Thành phố, Hội Liên Hiệp phụ nữ thành phố, Phòng Tư pháp, Công an thành phố và UBND các phường, xã hay Sở, ngành tỉnh tổ chức hoạt động biểu diễn văn hóa, văn nghệ phục vụ người dân đến thưởng thức như: Chương trình Văn nghệ mừng Đảng - mừng Xuân, kỷ niệm ngày thành lập Đảng 3/2; ngày giải phóng Miền Nam 30/4; ngày sinh nhật Bác 19/5; ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7; kỷ niệm ngày thành lập công đoàn 28/7; ngày Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2/9, tết Quân - Dân, các ngày kỷ niệm thành lập ngành, tạo không khí vui tươi và trở thành phong trào sâu rộng, có sức lan tỏa trong quần chúng Nhân dân trên khắp địa bàn thành phố, không chỉ nâng cao về chất lượng mà còn thu hút được lực lượng cán bộ công nhân viên chức đến tham gia và đông đảo quần chúng Nhân dân đến hưởng thụ, làm cho phong trào văn hóa ở cơ sở ngày càng phát triển

Cụ thể, hàng năm Nhà văn hóa thành phố còn tổ chức những Hội thi, Hội diễn, văn nghệ quần chúng, thu hút đông đảo các bạn trẻ, các em học sinh đến tham gia như: Thanh niên thanh lịch, Em yêu lịch sử Việt Nam,

Thanh niên với văn hóa giao thông, tìm hiểu tác hại của Thuốc lá, đã tạo được sân chơi lành mạnh, bổ ích cho các bạn trẻ và những em học sinh đến giao lưu, học hỏi trao dồi kỹ năng góp phần đẩy lùi những tệ nạn xã hội Tính bình quân hàng năm Nhà văn hóa đã phục vụ tại chỗ cho người dân trên 30 buổi/năm, với hàng ngàn diễn viên không chuyên tham gia, thu hút trên 10 ngàn người đến xem Ngoài ra, Đội văn nghệ Nhà văn hóa cũng phối hợp tổ chức trên 80 chương trình theo yêu cầu các ban, ngành thành phố và phường,

xã mời phục vụ Như vậy, từ năm 2009 đến - nay đã tổ chức trên 300 buổi biểu diễn tại Nhà văn hóa và hơn 1.000 buổi ngoài Nhà văn hóa thu hút trên

300 ngàn người dự và đến xem [2]

Khác với hoạt động của Trung văn hóa - Thông tin các huyện, thị xã hoạt động văn hóa, văn nghệ của Nhà văn hóa thành phố Vĩnh Long có nhiều nổi trội hơn được đầu tư cơ sở vật chất, tập trung đông đảo lực lượng công tác viên là những giáo viên và các diễn viên quần chúng của Phường, xã tham gia các Hội thi, Hội diễn, văn nghệ quần chúng, tết quân dân, Cụ thể, bình quân hàng năm Nhà văn hóa Thành phố tổ chức trên 30 buổi/năm, với hàng ngàn diễn viên không chuyên tham gia, thu hút trên 10 ngàn người đến xem; trong khi đó năm 2018 Trung tâm Trung văn hóa - Thông tin huyện Long Hồ tổ chức được 20 buổi với 6 ngàn người đến xem, dự; còn Trung văn hóa - Thông tin huyện Trà Ôn tổ chức được 24 buổi với 8 ngàn người đến xem, dự Như vậy với việc xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động có nội dung phong phú

đa dạng, thu hút đội ngũ cộng tác viên chất lượng đã góp phần cho hoạt động văn hóa, văn nghệ của thành phố Vĩnh Long không ngừng phát triển về số lương và chất lượng để phục vụ Nhân dân ngày càng tốt qua từng năm, luôn

là lá cờ đầu trong thực hiện phong trào văn hóa, văn nghệ của tỉnh Vĩnh Long những năm qua

Ngoài ra Nhà văn hóa còn tổ chức các lớp ngoại khóa ngắn hạn vào dịp

hè cho các em học sinh mọi lứa tuổi có đam mê, cùng sở tích đến sinh hoạt như: Vẽ, erobic, khiêu vũ, cầu lông, đàn ghita, Qua những lớp này đã kịp thời phát hiện và đào tạo bồi dưỡng những em có năng khiếu, tố chất và triển vọng để tạo nguồn cho các trường học và thành phố khi tham gia các hoạt động do tỉnh tổ chức cũng thu hút hàng 100 ngàn lượt các em học sinh, sinh viên đến học Cũng chính những hoạt động này đã góp phần cổ vũ, thúc đẩy cho các phong trào văn hóa, văn nghệ ở phường, xã và các đội, câu lạc bộ không ngừng phát triển và trao dồi những kỹ năng cho cá nhân trong việc giao lưu, học hỏi ngày càng cao hơn; góp phần tạo nguồn cho Thành phố khi tham gia các hoạt động của thành phố và tỉnh tổ chức như: các kỳ Đại hội thể dục thể thao, Hội khỏe Phù Đổng, Hội diễn văn nghệ quần chúng do tỉnh tổ chức, gặt hái nhiều thành công và mang về nhiều huy chương cho thành phố, đóng góp vận động viên năng khiếu cho tỉnh tham gia thi đấu các giải trong khu vực và toàn quốc đặc biệt là các môn điền kinh Các hoạt động thường xuyên diễn ra tại Nhà văn hóa Thành phố Vĩnh Long trong thời gian qua đã đáp ứng được nhu cầu của công tác tuyên truyền nhiệm vụ chính trị và

kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm đã thu hút đông đảo quần chúng nhân dân đến tham gia, góp phần nâng cao được mức hưởng thụ và sáng tạo văn hóa ở

cơ sở, đã được Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Vĩnh Long đánh giá là một trong những lá cờ đầu trong phong trào văn hóa, văn nghệ trên địa bàn tỉnh Ngoài

ra các hoạt động này cũng góp phần cho việc tuyên truyền nhân dân cùng xây dựng Thành phố Vĩnh Long ngày càng thêm sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh, nâng cao đời sống tinh thần ở cơ sở

Nhà văn hóa Thành phố còn thường xuyên tổ chức những chuyến giao lưu văn hóa của các Câu lạc bộ như đờn ca tài tử, dưỡng sinh, cờ tướng, khiêu vũ,… với các đơn vị bạn trong và ngoài tỉnh, góp phần để các thành viên của

các Câu lạc bộ có dịp để trau dồi, học hỏi thêm kinh nghiệm góp phần giữ gìn

và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc Định kỳ luân phiên chủ trì tổ chức sinh hoạt đờn ca tài tử tại các cụm của 11 phường, xã, ngoài phát huy bản sắc văn hóa dân tộc còn để các nghệ nhân, và các tài tử có dịp cọ sát học tập nâng cao khả năng đàn, hát,

Ngoài ra, Nhà văn hóa Thành phố tổ chức cho các Hội viên Đội văn nghệ của thành phố tham gia các Hội diễn văn nghệ quần chúng do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức, và đạt nhiều thành tích trong thời gian qua luôn nằm trong top 3 toàn đoàn của 8 huyện, thị, thành phố tham gia Bên cạnh việc tổ chức những cuộc Liên hoan, Hội thi, Hội diễn tại Nhà Văn hóa hàng năm cũng thu hút đông đảo quần chúng nhân dân tại 11 phường, xã đến xem và tham gia hưởng thụ sáng tạo văn hóa, tạo điều kiện cho các hoạt động văn hóa tại địa phương trở thành món ăn tinh thần của người dân thêm phong phú và ngày càng đa dạng Đặc biệt, từ năm 2015 trở lại đây thực hiện sự chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố về việc tổ chức Tết Quân - Dân tại luân phiên vùng “3 Tân” khu vực 4 xã Trường An, xã Tân Ngãi, xã Tân Hòa, xã Tân Hội, Đội văn nghệ Nhà văn hóa Thành phố luôn thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công, đã góp phần khôi phục lại hình ảnh gắn bó như cá với nước giữa Quân - Dân thắm đượm tình nghĩa của anh bộ đội cụ Hồ Những hoạt động diễn ra tại đây rất phong phú đa dạng như: gói bánh tét, giúp dân chỉnh trang nhà cửa, tặng nhà tình nghĩa, khám bệnh miễn phí, đưa hàng Việt về nông thôn cùng những trò chơi dân gian được tái hiện, các hoạt động giao lưu hóa, văn nghệ thu hút hàng ngàn người dân và cán bộ công chức viên chức từ thành phố đến ban, ngành và phường, xã tham gia, tạo khí thế ngày hội của toàn quân, toàn dân trên địa bàn thành phố nhân mỗi dịp Tết đến xuân về