Bài tập nhóm luật thương mại thành lập công ty cổ phần

Lê Ngọc Anh Tháng 1/2021, anh Hoà đang là cổ đông công ty cổ phần kinh doanh thiết bịvăn phòng, chị Ngọc đang là chủ doanh nghiệp tư nhân cũng kinh doanh đồ gỗ và bà Mai công chức Sở Kế

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TẬP NHÓM 01

LỚP: N07.TL2 MÔN: LUẬT THƯƠNG MẠI

ĐỀ BÀI LTM1-N7

Hà Nội, tháng 3/2022

MỤC LỤC

ĐỀ BÀI 2

LỜI MỞ ĐẦU 3

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 4

1 Các nhà đầu tư trên có quyền thành lập công ty cổ phần không? 4

2 Do nhu cầu hoạt động kinh doanh, tháng 6/2021 công ty muốn huy động thêm vốn Hãy tư vấn các phương thức huy động vốn cho Công ty Hoàng Gia? .7 3 Tháng 6/2021, Hoà muốn chuyển nhượng toàn bộ 150.000 cổ phần phổ thông và 30.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết cho người em trai là Minh, biết rằng khi công ty được thành lập Hoà sở hữu 100.000 cổ phần phổ thông và 30.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết Hỏi Hoà có thể thực hiện được dự định của mình không? 11 4 Ngọc sở hữu 50.000 cổ phần phổ thông Ngọc muốn chuyển nhượng toàn bộ số cổ phần này thành cổ phần ưu đãi biểu quyết nhưng công ty không chấp nhận Vì vậy, Ngọc yêu cầu công ty mua lại cổ phần của mình Hãy nhận xét về yêu cầu của Ngọc? 14

5 Sau một thời gian kinh doanh, công ty hoạt động không như hiệu quả mong đợi, chỉ có Mai vẫn muốn tiếp tục kinh doanh còn các cổ đông khác đều muốn rút vốn khỏi công ty Hãy tư vấn các cách thức giúp Mai thực hiện được mong muốn của mình? 15

6 Giả sử Mai cũng như các cổ đông khác đều không muốn tiếp tục công việc kinh doanh Anh (chị) hãy tư vấn cách thức để doanh nghiệp rút khỏi thị trường và thủ tục cần thực hiện? 19

KẾT LUẬN 22

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

ĐỀ BÀI

LTM1-N7 (Tác giả: Ths Lê Ngọc Anh)

Tháng 1/2021, anh Hoà (đang là cổ đông công ty cổ phần kinh doanh thiết bịvăn phòng), chị Ngọc (đang là chủ doanh nghiệp tư nhân cũng kinh doanh đồ gỗ)

và bà Mai (công chức Sở Kế hoạch và Đầu tư đã về hưu được 03 năm) cùng nhauthành lập Công ty cổ phần Hoàng Gia kinh doanh sản xuất đồ gỗ, nội thất với sốvốn điều lệ là 3 tỷ đồng, được chia thành 300.000 cổ phần Trong đó có 250.000 cổphần phổ thông và 50.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết

1 Các nhà đầu tư trên có quyền thành lập công ty cổ phần không?

2 Do nhu cầu hoạt động kinh doanh, tháng 6/2021 công ty muốn huy độngthêm vốn Hãy tư vấn các phương thức huy động vốn cho Công ty Hoàng Gia?

3 Tháng 6/2021, Hoà muốn chuyển nhượng toàn bộ 150.000 cổ phần phổthông và 30.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết cho người em trai là Minh, biết rằng khicông ty được thành lập Hoà sở hữu 100.000 cổ phần phổ thông và 30.000 cổ phần

ưu đãi biểu quyết Hỏi Hoà có thể thực hiện được dự định của mình không?

4 Ngọc sở hữu 50.000 cổ phần phổ thông Ngọc muốn chuyển nhượng toàn

bộ số cổ phần này thành cổ phần ưu đãi biểu quyết nhưng công ty không chấpnhận Vì vậy, Ngọc yêu cầu công ty mua lại cổ phần của mình Hãy nhận xét vềyêu cầu của Ngọc?

5 Sau một thời gian kinh doanh, công ty hoạt động không như hiệu quảmong đợi, chỉ có Mai vẫn muốn tiếp tục kinh doanh còn các cổ đông khác đềumuốn rút vốn khỏi công ty Hãy tư vấn các cách thức giúp Mai thực hiện đượcmong muốn của mình?

6 Giả sử Mai cũng như các cổ đông khác đều không muốn tiếp tục công việckinh doanh Anh (chị) hãy tư vấn cách thức để doanh nghiệp rút khỏi thị trường vàthủ tục cần thực hiện?

LỜI MỞ ĐẦU

Nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, năng động mà trong đó nền kinh

tế tư nhân là một động lực quan trọng Có thể nói, sự ra đời và lớn mạnh khôngngừng của các doanh nghiệp dưới nhiều hình thức khác nhau (Công ty trách nhiệmhữu hạn, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh và Doanh nghiệp tư nhân) đã đónggóp rất lớn cho nền kinh tế chung của cả nước Bên cạnh việc sở hữu những đặcđiểm chung của loại hình doanh nghiệp khác như: được công nhận là một tổ chứckinh tế; có tư cách pháp nhân; có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định,… công ty cổphần cũng có nhiều điểm mạnh riêng, đặc biệt là khả năng huy động vốn lớn vàlinh hoạt

Để tìm hiểu và vận dụng những quy định pháp luật liên quan đến công ty cổphần, Nhóm 01 xin lựa chọn đề bài LTM1-N7 của tác giả Ths Lê Ngọc Anh cho

Bài tập nhóm môn Luật Thương mại Hy vọng với việc thực hiện bài tập này, cánhân mỗi thành viên của nhóm sẽ trau dồi thêm nhiều kiến thức và kinh nghiệmgiải quyết tình huống thực tiễn qua những vấn đề pháp lý xoay quanh công ty cổphần

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Các nhà đầu tư trên có quyền thành lập công ty cổ phần không?

Công ty cổ phần là loại hình doanh nghiệp được nhiều nhà đầu tư lựa chọnkhi thành lập công ty vì những ưu điểm nổi bật: Chế độ chịu trách nhiệm hữu hạnnên mức độ chịu rủi ro của các cổ đông thấp; khả năng huy động vốn cao và linhhoạt; phạm vi hoạt động bao trùm mọi ngành nghề, lĩnh vực Khái niệm công ty cổphần xây dựng dựa trên những đặc trưng của loại hình doanh nghiệp này được quyđịnh cụ thể tại khoản 1 Điều 111 Luật Doanh nghiệp 2020:

“1 Công ty cổ phần là doanh nghiệp, trong đó:

a) Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần;

b) Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là 03 và không hạn chế số lượng tối đa;

c) Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp;

d) Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 120 và khoản 1 Điều 127 của Luật này.”

Pháp luật Việt Nam quy định tổ chức, cá nhân có quyền thành lập, quản lýdoanh nghiệp; tổ chức, cá nhân có quyền góp vốn vào doanh nghiệp, cũng có nghĩa

là họ có thể trở thành cổ đông sáng lập trong công ty cổ phần Tương tự việc thànhlập doanh nghiệp dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân hay công ty hợp danh,người sáng lập công ty cổ phần cũng cần thỏa mãn những điều kiện nhất định Căn

cứ quy định về Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và

quản lý doanh nghiệp tại Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, cả 03 nhà đầu tư là anh

Hòa, chị Ngọc, bà Mai đều không thuộc các trường hợp cấm theo khoản 2 và khoản

3 Điều này Nói cách khác, cả 03 chủ thể đều có khả năng thành lập và quản lý; gópvốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào công ty cổ phần Tuy nhiên, mỗi cá nhânđều có những địa vị pháp lý khác nhau đòi hỏi sự đánh giá cụ thể và kĩ lưỡng vềquyền thành lập công ty cổ phần bên cạnh quy định của Luật Doanh nghiệp 2020

Cụ thể:

Nhà đầu tư thứ nhất, anh Hòa đang là cổ đông công ty cổ phần kinh doanh

thiết bị văn phòng Pháp luật hiện hành không giới hạn số lượng công ty mà mộtchủ thể có thể trở thành cổ đông Bên cạnh đó, việc anh Hòa đang là cổ đông củamột công ty cổ phần khác cho thấy anh có năng lực, tiềm lực nhất định về tài sảnphục vụ cho việc góp vốn điều lệ của công ty ban đầu Do đó, anh Hòa hoàn toàn

có quyền thành lập công ty cổ phần

Nhà đầu tư thứ hai, chị Ngọc - chủ doanh nghiệp tư nhân cũng kinh doanh

đồ gỗ Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịutrách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp1

Khoản 4 Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định: “Doanh nghiệp tư nhân

không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công

ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần” Tuy nhiên, điều

luật này chỉ hạn chế quyền góp vốn, thành lập, mua cổ phần, phần vốn góp củadoanh nghiệp tư nhân mà không giới hạn những quyền ấy đối với chủ doanhnghiệp Vì vậy, Chủ doanh nghiệp tư nhân (cá nhân chị Ngọc) có quyền được thànhlập công ty cổ phần Hoàng Gia kinh doanh sản xuất đồ gỗ, nội thất Chị Ngọc cóthể đồng thời là thành viên sáng lập của công ty cổ phần

Nhà đầu tư thứ ba, bà Mai - công chức Sở Kế hoạch và Đầu tư đã về hưu

được 03 năm Có thể nói, trong 03 chủ thể mà tình huống đưa ra, bà Mai là chủ thểđặc biệt nhất vì bà Mai là một công chức nhà nước đã về hưu Trong một số trườnghợp nhất định, địa vị xã hội và tính chất nghề nghiệp là bức tường ngăn cấm một

người trở thành cổ đông của công ty ví dụ như Nghị định 59/2019/NĐ-CP Quy

định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật phòng, chống tham nhũng có

hiệu lực từ ngày 15/8/2019 Tại khoản 1 Điều 22 Nghị định 59/2019/NĐ-CP quyđịnh các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Kế hoạch và Đầu tư là một trong

các lĩnh vực mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã sau khi thôi chức vụ Tuy

nhiên, trong trường hợp này bà Mai đã về hưu được 03 năm, thỏa mãn thời hạn quy

định tại khoản 1 Điều 23 Nghị định 59/2019/NĐ-CP là từ 12 tháng đến 24 tháng 2

Vì vậy, bà Mai có quyền trở thành cổ đông sáng lập công ty cổ phần

Căn cứ những quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 59/2019/NĐ-CP, anh Hòa, chị Ngọc và bà Mai đều có quyền thành lập công ty cổ phần

2 Do nhu cầu hoạt động kinh doanh, tháng 6/2021 công ty muốn huy động thêm vốn Hãy tư vấn các phương thức huy động vốn cho Công ty Hoàng Gia?

Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhu cầu tăng vốn, mở rộng thị trường

là một trong những nhu cầu cấp thiết để tăng khả năng hội nhập và cạnh tranh củadoanh nghiệp Là doanh nghiệp đặc trưng cho loại hình công ty đối vốn, công ty cổphần có khả năng huy động vốn khá linh hoạt bằng nhiều cách khác nhau Căn cứ

2 Thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã sau khi thôi chức vụ được quy định như sau:

a) Từ 12 tháng đến 24 tháng đối với nhóm 1 gồm các lĩnh vực quy định tại khoản 1 Điều 22 của Nghị định này;

quy định của pháp luật hiện hành, công ty Hoàng Gia có thể huy động vốn trongcông ty cổ phần bằng những cách như: Huy động vốn góp ban đầu; huy động vốnbằng việc chào bán cổ phần; huy động vốn thông qua việc phát hành trái phiếu; huyđộng vốn từ tín dụng Ngân hàng; giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư và chuyển thành cổphần cho các cổ đông; huy động vốn từ các nguồn khác Cụ thể:

Huy động vốn góp ban đầu.

Để thành lập Công ty Hoàng Gia Hoàng gia, nguồn vốn do các cổ đông đónggóp là yếu tố quyết định để hình thành công ty Mỗi cổ đông là chủ sở hữu củacông ty và chịu trách nhiệm hữu hạn trên trị giá số cổ phần mà họ nắm giữ Do đó,khi thành lập, công ty Hoàng Gia phải huy động vốn góp của các cổ đông sáng lập.Pháp luật quy định các cổ đông sáng lập phải cùng nhau đăng ký mua ít nhất 20%tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán3 Như vậy, tối thiểu, các cổ đôngphải cùng nhau nắm giữ 20% số cổ phần dự tính phát hành; số cổ phần còn lại sẽđược phát hành để huy động đủ số vốn điều lệ Việc huy động vốn góp ban đầugiúp cho doanh nghiệp hoàn toàn chủ động sử dụng nguồn vốn; không bị phụ thuộcvào bên ngoài

Huy động vốn bằng việc chào bán cổ phần

Chào bán cổ phần là việc công ty tăng thêm số lượng cổ phần được quyềnchào bán và bán các cổ phần đó trong quá trình hoạt động để tăng vốn điều lệ Kếtquả của việc chào bán cổ phần sẽ đảm bảo huy động vốn điều lệ trong quá trìnhthành lập công ty hoặc sẽ làm tăng vốn điều lệ của công ty trong trường hợp công

ty đang hoạt động Khoản 3 Điều 112 Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép Công tyHoàng Gia có quyền phát hành cổ phần các loại để huy động vốn Cụ thể hơn, có

thể hiểu đây là hình thức chào bán cổ phần nhằm tăng vốn điều lệ của công tythông qua việc tăng thêm số lượng cổ phần.

Chào bán cổ phần được thực hiện dưới các hình thức như sau:

Chào bán cổ phần cho cổ đông hiện hữu: Đây chính là trường hợp công ty

tăng thêm số lượng cổ phần được quyền chào bán và bán toàn bộ số cổ phần đó chotất cả cổ đông theo tỷ lệ cổ phần hiện có của họ tại công ty Cách huy động vốn nàykhông làm tăng số lượng cổ đông của công ty song vẫn làm tăng vốn điều lệ Huyđộng vốn bằng hình thức này gọi là huy động vốn từ trong nội bộ công ty

Chào bán cổ phần ra công chúng: Chào bán cổ phần ra công chúng là việc

chào bán cổ phần theo một trong các phương thức sau đây: Thông qua phương tiệnthông tin đại chúng, kể cả internet; Chào bán cổ phần cho từ một trăm nhà đầu tưtrở lên, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; Chào bán cho một sốlượng nhà đầu tư không xác định

Chào bán cổ phần riêng lẻ: Công ty Hoàng Gia chào bán cổ phần cho dưới

một trăm nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và không sửdụng phương tiện thông tin đại chúng hoặc internet Việc chào bán cổ phần riêng lẻcủa công ty cổ phần đại chúng được thực hiện theo quy định của pháp luật chứngkhoán

Huy động vốn thông qua việc phát hành trái phiếu

Công ty Hoàng Gia có quyền phát hành trái phiếu, trái phiếu chuyển đổi vàcác loại trái phiếu khác theo quy định của pháp luật và Điều lệ công ty Trái phiếu

là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối vớimột phần vốn nợ của công ty cổ phần phát hành Trái phiếu thực chất là một hợpđồng vay để tăng vốn vay của công ty Huy động vốn bằng hình thức phát hành trái

phiếu là hình thức huy động vốn vay tiền trong công chúng, vì vậy, khả năng huyđộng vốn là rất lớn, điều đó một mặt tạo thuận lợi tài chính cho công ty, nhưng mặtkhác cũng tạo ra nhiều rủi ro cho người mua trái phiếu.

Huy động vốn từ tín dụng Ngân hàng

Tín dụng ngân hàng là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất Thôngqua hình thức này, Công ty Hoàng Gia có thể có được các khoản vay ngắn hạn,trung hạn và dài hạn đáp ứng được nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinhdoanh

Hình thức tín dụng ngân hàng có ưu điểm nổi trội hơn so với huy động vốnbằng việc phát hành trái phiếu như khi vay vốn ngân hàng nếu đến hạn trả nợ công

ty chưa có khả năng trả thì có thể xin gia hạn nợ, nhưng nếu công ty phát hành tráiphiếu thì phải có nghĩa vụ hoàn trả các khoản lãi và gốc khi trái phiếu đến hạnthanh toán Tuy nhiên, để huy động vốn thông qua hình thức ngân hàng, đòi hỏicông ty phải đáp ứng các điều kiện nhất định như có tình hình tài chính lành mạnh,

có phương án sử dụng vốn khả thi và có tài sản đảm bảo cho khoản vay

Giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư và chuyển thành cổ phần cho các cổ đông.

Công ty Hoàng Gia có thể giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư và chuyển thành cổphần cho các cổ đông Tức là công ty có thể lấy những khoản lợi nhuận sau khi nộpthuế để tái đầu tư, chứ không trả cho chủ sở hữu công ty dưới dạng cổ tức Bởi thunhập giữ lại là nguồn vốn có giá trị để đầu tư vào các tài sản cố định bổ sung vàhiện có Chúng làm tăng giá trị của doanh nghiệp và điều này có thể làm tăng giá

cổ phiếu

Huy động vốn từ các nguồn khác

Bên cạnh những hình thức huy động vốn trên, Công ty Hoàng Gia có thể huyđộng vốn thông qua nguồn vay nợ từ tổ chức tín dụng, các quỹ đầu tư hoặc tiếnhành liên doanh liên kết trong và ngoài nước.

Huy động vốn là một hoạt động quan trọng để duy trì và phát triển doanhnghiệp Tuy nhiên, việc lựa chọn hình thức huy động vốn cần phải cân nhắc kĩlưỡng để phù hợp với tình hình của công ty, hạn chế được tối đa rủi ro trong quátrình huy động và sử dụng nguồn vốn sau này

3 Tháng 6/2021, Hoà muốn chuyển nhượng toàn bộ 150.000 cổ phần phổ thông và 30.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết cho người em trai là Minh, biết rằng khi công ty được thành lập Hoà sở hữu 100.000 cổ phần phổ thông và 30.000 cổ phần ưu đãi biểu quyết Hỏi Hoà có thể thực hiện được dự định của mình không?

Khoản 3 Điều 120 Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định:

“3 Trong thời hạn 03 năm kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập được tự do chuyển nhượng cho cổ đông sáng lập khác và chỉ được chuyển nhượng cho người không phải là cổ đông sáng lập nếu được sự chấp thuận của Đại Hội đồng cổ đông Trường hợp này, cổ đông sáng lập dự định chuyển nhượng cổ phần phổ thông thì không có quyền biểu quyết về việc chuyển nhượng cổ phần đó.”

Điều 116 Luật Doanh nghiệp năm 2020 cũng quy định hạn chế chuyểnnhượng cổ phần biểu quyết như sau:

“1 Cổ phần ưu đãi biểu quyết là cổ phần phổ thông có nhiều hơn phiếu biểu quyết so với cổ phần phổ thông khác; số phiếu biểu quyết của một cổ phần ưu đãi biểu quyết do Điều lệ công ty quy định Chỉ có tổ chức được Chính phủ ủy quyền

và cổ đông sáng lập được quyền nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết Ưu đãi biểu quyết của cổ đông sáng lập có hiệu lực trong 03 năm kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Quyền biểu quyết và thời hạn ưu đãi biểu quyết đối với cổ phần ưu đãi biểu quyết do tổ chức được Chính phủ ủy quyền nắm giữ được quy định tại Điều lệ công ty Sau thời hạn ưu đãi biểu quyết, cổ phần ưu đãi biểu quyết chuyển đổi thành cổ phần phổ thông.

2 Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết có quyền sau đây:

a) Biểu quyết về các vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông với

số phiếu biểu quyết theo quy định tại khoản 1 Điều này;

b) Quyền khác như cổ đông phổ thông, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.

3 Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết không được chuyển nhượng cổ phần đó cho người khác, trừ trường hợp chuyển nhượng theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật hoặc thừa kế.

4 Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”

Như vậy, cổ phần phổ thông mà cổ đông sáng lập sở hữu sẽ được tự dochuyển nhượng nếu công ty đã hoạt động được từ đủ 3 năm trở lên Nếu vẫn trongthời hạn 3 năm từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thì quyềnchuyển nhượng sẽ bị hạn chế chỉ được tự do chuyển nhượng cho cổ đông sáng lậpkhác, nếu chuyển nhượng cho cổ đông khác không phải cổ đông sáng lập hoặc chongười không phải cổ đông của công ty thì phải được sự đồng ý của các cổ đôngsáng lập khác thông qua hình thức biểu quyết