Biện pháp nâng cao hiệu quả học nhóm toán 7

biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động học nhóm cho học sinhTHCS BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG GIỜ HỌC MÔN TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 7 ………………. I. Sơ lược lý lịch Họ và tên: Ngày sinh: ………. Đơn vị công tác: …………………. Chức vụ hiện nay: Giáo viên II. Nội dung: 1. Tên biện pháp: Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm trong giờ học môn toán cho học sinh lớp …………….. . 2. Thực trạng và sự cần thiết của biện pháp Năm học 20212022, tôi được nhà trường phân công dạy môn Toán khối 7 Vật lý lớp 8A và Vật lý khối 9. Năm học 20202021 Nhà trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 nên được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đảm bảo. Tuy nhiên do trường xã nên cũng gặp không ít khó khăn trong việc dạy và học. Trong dạy học việc truyền thụ được kiến thức giúp cho người học lĩnh hội được kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo, thì người giáo viên cũng phải tìm tòi, khám phá ra mọi kỹ năng nhằm giúp cho việc dạy học đạt kết quả cao. Vì vậy trong quá trình thực tế giảng dạy nhiều năm với sự trăn trở tôi đã đi đến chọn đề tài sáng kiến “Kỹ năng dạy học theo nhóm”. là hình thức dạy học đặt học sinh vào môi trường học tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành nhóm một cách thích hợp. Học hợp tác nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác. Thông qua hoạt động nhóm, các em có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà một mình không thể tự làm được trong một thời gian nhất định. Đối với cấp THCS, việc rèn cho các em các kỹ năng học hợp tác nhóm là hết sức cần thiết, tạo điều kiện để các em có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, góp phần vào việc giáo dục toàn diện nhân cách cho học sinh. Việc dạy học theo nhóm được tổ chức dạy học như thế nào? Qua thực tế bản thân giảng dạy ở trường phương pháp dạy học này chưa được sử dụng một cách thường xuyên, hoặc có sử dụng thì cũng còn mang tính hình thức, thường thì chỉ thực hiện khi có thao giảng, dự giờ. Phương pháp dạy học nhóm là một phương pháp rất có ích trong việc dạy học tích cực. Lí thuyết của phương pháp dạy học nhóm mặc dù rất đúng đắn, một số giáo viên áp dụng vào việc dạy học rất hiệu quả, nhưng bản thân tôi thấy việc áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm của mình còn hình thức, chưa hiệu quả. Vì vậy khi tổ chức cho học sinh học nhóm thì thường các em còn một só hạn chế như nhóm trưởng chưa biết chỉ đạo các bạn hoạt động nhóm, một số em chưa tham gia tích cực trong hoạt động nhóm, sự phản biện chưa được rõ ràng, kết quả của nhóm chỉ là của vài học sinh trong nhóm, sĩ số lớp đông, nhóm đông nên việc kiểm tra được toàn bộ HS hoạt động là rất mất thời gian tuy nhiên bản thân chưa có phương pháp khắc phục.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO………

TRƯỜNG PTDT………

BIỆN PHÁP

“NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG GIỜ HỌC MÔN TOÁN CHO HỌC SINH

LỚP 7A ……….”

Tác giả:

Trình độ chuyên môn:

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác:

Nậm Khắt, ngày 18 tháng 10 năm 2021

BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM TRONG GIỜ HỌC MÔN

TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 7 ……….

I Sơ lược lý lịch

- Họ và tên:

- Ngày sinh: ………

- Đơn vị công tác: ………

- Chức vụ hiện nay: Giáo viên

II Nội dung:

1 Tên biện pháp: Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm trong giờ

học môn toán cho học sinh lớp ………

2 Thực trạng và sự cần thiết của biện pháp

Năm học 2021-2022, tôi được nhà trường phân công dạy môn Toán khối 7 Vật lý lớp 8A và Vật lý khối 9 Năm học 2020-2021 Nhà trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 nên được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đảm bảo Tuy nhiên do trường xã nên cũng gặp không ít khó khăn trong việc dạy và học

Trong dạy học việc truyền thụ được kiến thức giúp cho người học lĩnh hội được kiến thức một cách linh hoạt, sáng tạo, thì người giáo viên cũng phải tìm tòi, khám phá ra mọi kỹ năng nhằm giúp cho việc dạy học đạt kết quả cao Vì vậy trong quá trình thực tế giảng dạy nhiều năm với sự trăn trở tôi đã đi đến chọn đề tài sáng kiến

“Kỹ năng dạy học theo nhóm” là hình thức dạy học đặt học sinh vào môi trường học tập tích cực, trong đó học sinh được tổ chức thành nhóm một cách thích hợp Học hợp tác nhóm giúp các em rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc, kĩ năng giao tiếp, tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác Thông qua hoạt động nhóm, các em

có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà một mình không thể tự làm được trong một thời gian nhất định Đối với cấp THCS, việc rèn cho các em các kỹ năng học hợp tác nhóm là hết sức cần thiết, tạo điều kiện để các em có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau, giúp đỡ lẫn nhau, góp phần vào việc giáo dục toàn diện nhân cách cho học sinh Việc dạy học theo nhóm được tổ chức dạy học như thế nào? Qua thực tế bản thân giảng dạy ở trường phương pháp dạy học này chưa được sử dụng một cách thường xuyên, hoặc có sử dụng thì cũng còn mang tính hình thức, thường thì chỉ thực hiện khi có thao giảng, dự giờ

- Phương pháp dạy học nhóm là một phương pháp rất có ích trong việc dạy học tích cực Lí thuyết của phương pháp dạy học nhóm mặc dù rất đúng đắn, một

số giáo viên áp dụng vào việc dạy học rất hiệu quả, nhưng bản thân tôi thấy việc áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm của mình còn hình thức, chưa hiệu quả Vì vậy khi tổ chức cho học sinh học nhóm thì thường các em còn một só hạn chế như nhóm trưởng chưa biết chỉ đạo các bạn hoạt động nhóm, một số em chưa tham gia tích cực trong hoạt động nhóm, sự phản biện chưa được rõ ràng, kết quả của nhóm

chỉ là của vài học sinh trong nhóm, sĩ số lớp đông, nhóm đông nên việc kiểm tra được toàn bộ HS hoạt động là rất mất thời gian tuy nhiên bản thân chưa có phương pháp khắc phục

* Kết quả khảo sát:

Lớp Sĩ số

Xếp loại

Như vậy từ thực tế điều tra trên chất lượng dạy và học môn toán chưa cao

Để nâng cao chất lượng dạy và học, nếu chỉ có điều kiện hơn về cơ sở vật chất, tỉ

lệ thường xuyên chuyên cần của học sinh thôi là chưa đủ mà là một giáo viên tôi cần luôn tâm huyết với nghề tôi luôn trăn trở để tìm ra các biện pháp để nâng cao chất lượng dạy và học, đó chính là lý do tôi chọn nội dung nghiên cứu là: “ Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm trong giờ học toán cho học sinh lớp 7A

trường PTDT bán trú THCS Nậm Khắt ”.

3 Mô tả biện pháp

a) Tính mới của biện pháp:

Theo phương pháp mới dạy học chủ yếu là các em học sinh học theo nhóm, dạy học theo nhóm chưa áp dụng đúng, áp dụng nhưng hiệu quả không cao Việc lựa chọn nhóm trưởng tôi chỉ chú trọng những em khá giỏi, chưa biết cách hướng dẫn nhóm trưởng làm những nhiệm vụ gì, chỉ đạo như thế nào, cần những hiệu lệnh gì Tôi sợ mất nhiều thời gian, sợ học sinh không giải quyết được khi học sinh hoạt động nhóm nên ít cho học sinh thảo luận nhóm Việc soạn đơn vị kiến thức khi yêu cầu học sinh hoạt động nhóm chưa cụ thể, chưa sáng tạo, chưa phân công học sinh chưa rõ ràng Khi hoạt động nhóm các em chụm đầu lại với nhau nhưng chỉ có 2 đến 3 em hoạt động còn lại các em khác chưa chú ý, ít tham gia thảo luận, khó theo dõi Việc thảo luận còn hình thức, các thành viên trong nhóm chưa biết cách thảo luận, sự tranh luận chưa thực sự tích cực, chưa phát huy được khả năng của các em, các em yếu chưa được giúp đỡ và chú trọng Cách chia nhóm của giáo viên chưa linh hoạt trong các tiết học

Bản thân tôi đã giảng dạy áp dụng phương pháp nhóm qua một thời gian và rút kinh nghiệm qua một số tiết, tôi đã cụ thể hoá các hoạt động của giáo viên, các hoạt động của học sinh, chia nhóm linh hoạt, tôi thấy việc hoạt động nhóm hiệu quả hơn hẳn

*Cách chia nhóm

Hầu hết các lớp đều chia thành 5 hoặc 6 nhóm, mỗi nhóm có từ 5 đến 7 học sinh trở lên nên việc hoạt động nhóm khó kiểm soát, chỉ vài học sinh hoạt động Việc theo dõi của giáo viên cũng như nhóm trưởng là rất khó nên việc kiểm tra từng HS hoạt động không là rất khó khăn và không hiệu quả, nên tôi đã linh động trong chia nhóm, thường chia mỗi nhóm lớn thành nhóm nhỏ từ 2 đến 3 HS nếu các em thảo luận cùng nội dung, nhóm 5 đến 6 em nếu nội dung có nhiều yêu cầu

nhỏ để các em phân công nhiệm vụ cho các bạn trong nhóm, để bạn nào cũng đều

có nhiệm vụ, nhóm nào hoạt động chưa tích cực thì nhìn hiệu quả là biết Từ đó, giáo viên sẽ nhắc nhở kịp thời và dễ uốn nắn hơn

*Cách giáo viên kiểm tra HS hoạt động triệt để hơn

Nếu giáo viên không có biện pháp kiểm tra thì một số học sinh sẽ hoạt động hình thức hoặc không tham giao thảo luận trao đổi, kết quả của nhóm chỉ là kết quả của 1 hoặc 2 học sinh, nên việc kiểm tra nhắc nhở kịp thời là rất cần thiết

- Nếu yêu cầu các em hoạt động cá nhân, tôi cho hai em ở cạnh nhau kiểm tra chéo nhau sản phẩm của bạn, sửa chữa cho bạn, em nào không hoạt động là biết ngay kết quả, phát hiện sớm khó khăn của các em, nhắc nhở hoặc hướng dẫn kịp thời

- Tôi đã chia nhóm thành những nhóm nhỏ từ 2 đến 3 em nếu các em thực hiện cùng một nhiệm vụ, để nhóm trưởng dễ theo dõi, do đó học sinh có thể kiểm tra giúp giáo viên tránh các em không ham gia tích cực hoạt động

- Nếu nội dung cần các em hoạt động nhóm mà có nhiều đơn vị kiến thức nhỏ thì tôi chia nhóm thành những nhóm lớn, yêu cầu nhóm trưởng phân công nhiệm

vụ cho các thành viên để các bạn trong nhóm điều có việc để làm, tránh việc các

em không thảo luận, cụ thể như sau:

1 Các thành

viên

2 Chịu trách nhiệm

3 Thảo luận chung 4 Trình bày, thảo luận

trước lớp Thành viên 1

Thành viên 2

Thành viên 3

Thành viên 4

Phần a Phần b Phần c Phần d

Cùng nhau thảo luận từng phần sau khi cá nhân trả lời, giảng bài cho nhau để tất cả các thành viên trong nhóm đều hiểu và thống nhất câu trả lời, ghi ra vở nhóm.

Sau khi cả nhóm thống nhất câu trả lời, các em cử đại diện nhóm trả lời và phản biện.

- Giáo viên cho các nhóm đã thực hiện xong và trả lời đúng đến giúp đỡ những nhóm chưa làm xong, chưa hiểu, đồng thời yêu cầu các thành viên đi giúp

đỡ kiểm tra xem các bạn của nhóm khác có thực hiện nhiệm vụ không sau đó báo cáo cho giáo viên để kịp thời nhắc nhở

*Ví dụ: Giáo viên chia lớp thành những nhóm nhỏ, yêu cầu các em đọc thông

tin của bài toán và thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:

*Bài toán: Điền số thích hợp vào dấu ? và nói ngắn gọn cách làm

a) 3

5=

21

36 60



= 6

?



- Nhóm trưởng ra hiệu lệnh: Mời các bạn hoạt động cá nhân!

- Các thành viên sẽ đọc thông tin và thực hiện tính cá nhân, đồng thời nhóm trưởng cũng thực hiện, để một thời gian đủ các thành viên làm cá nhân rồi nhóm

trưởng hỏi: Các bạn hoạt động cá nhân xong chưa? Một số học sinh trả lời là xong thì nhóm trưởng ra hiệu lệnh: Mời các bạn hoạt động nhóm!

- Nhóm trưởng ra hiệu: Tớ mời bạn T điền phần a Thành viên đó trả lời

xong Nhóm trưởng hỏi tiếp: Mời bạn giải thích, dựa vào kiến thức nào bạn điền như vậy?

- Bạn T giải thích?

- Nhóm trưởng mời các thành viên khác nhận xét: Tớ mời bạn H nhận xét!

- Nhóm trưởng hỏi các thành viên khác: Các bạn có nhất trí không?

- Nếu cả nhóm nhất trí không có ý kiến khác thì giao nhiệm vụ cho thư kí ghi lời giải thích vào quyển vở nhóm, nếu các thành viên có câu giải khác thì mời các bạn lần lượt giải thích, Cả nhóm xem xét và chốt câu trả lời sau đó thư kí ghi câu giải thích vào

vở nhóm để một lát trả lời trước lớp Mỗi phần đều làm lần lượt như vậy

Giải:

a) 3

5=

21

35 Có 2 cách giải thích.

C1: Áp dụng tính chất cơ bản của phân số 3.7 = 21 nên mẫu cũng nhân với 7,

vì vậy chỗ ? điền số 35

C2: Áp dụng khái niệm hai phân số bằng nhau ta làm như sau: (5.21):3 = 35

Vì vậy chỗ ? ta điền số 35

b) b) 36

60



= 6 10

 . Có 2 cách giải thích

C1: Áp dụng tính chất cơ bản của phân số -36:6 = -6 nên mẫu cũng chia với 6,

vì vậy chỗ ? điền số 10

C2: Áp dụng khái niệm hai phân số bằng nhau ta làm như sau: 60.(-6):(-36) =

10 Vì vậy chỗ ? ta điền số 10

b) Hiệu quả khi áp dụng biện pháp

Qua việc áp dụng biện pháp học nhóm như trên tôi nhận thấy các em thảo luận có trình tự, rất sôi nổi, chính cách học nhóm này nên không có em nào bị bỏ lại phía sau, các em đều có trách nhiệm với nhóm Việc hoạt động nhóm được thực chất và rất hiệu quả Các em khá hỗ trợ các em yếu, dần dần các bạn yếu hơn cũng muốn trả lời những câu hỏi ở mức độ khó hơn Trong những năm học trước và năm học này tôi thấy các em đều tiến bộ rõ rệt, các em nhút nhát đã được phát biểu ý kiến và các em đều có cơ hội được nói được trình bày trước nhóm, kỹ năng nói của các em đã tốt hơn trước, các em học yếu đã mạnh dạn hơn Như vậy nhóm rất sôi

nổi và cả lớp cũng sôi nổi vì các em được hỏi bạn tại sao làm cho các thành viên được tranh luận về câu trả lời của mình và câu trả lời bạn

Khi đã tạo được sự hứng thú trong học tập, kết quả học môn toán của các em được nâng lên rõ rẹt

Kết quả giảng dạy giữa kì I năm học 2020 – 2021 đạt được như sau:

Lớp

Trước khi áp dụng biện pháp Sau khi áp dụng biện pháp

7A

(42HS) 0 8 = 19% 18 = 43% 16 = 38% 2 = 4,8% 12 = 28,6% 20= 47,6% 8 = 19%

c) Ý nghĩa việc áp dụng của biện pháp

Qua thực tế giảng dạy trong những năm qua tôi luôn xác định được mục tiêu đồng thời cũng hiểu sâu sắc được vai trò của môn toán trong việc giáo dục học sinh phát hiện ra những mặt hạn chế và có một biện pháp nhằm cụ thể hoá cách thực hiện của học sinh Tôi thấy việc nắm vững phương pháp và cách tổ chức cơ bản về môn toán cũng như việc xây dựng cho mình một cách tổ chức dạy học vững chắc còn tìm ra những giải pháp dạy học phù hợp của việc thảo luận nhóm sẽ có tác dụng và ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động dạy và học, giúp cho giáo viên có một định hướng đúng đắn, phù hợp, có cách thức tổ chức giờ hợp lý Nó giúp học sinh hoàn thiện nhân cách có ý thức tu dưỡng, biết yêu thương, tôn trọng mọi người, từ đó điều chỉnh nên những con người mới với những nhân cách tốt

- Muốn giảng dạy tốt môn học trước hết giáo viên phải hiểu được mục đích yêu cầu của môn học từ đó tìm ra cho mình một định hướng giảng dạy đúng đắn

- Phải hiểu được đặc điểm tâm lý của học sinh, hiểu biết được mức độ cảm nhận của học sinh về thế giới xung quanh thông qua các bài học

- Phải có tính kiên trì công tác giảng dạy, khéo léo động viên kịp thời đối với các em

- Việc hoạt động nhóm được cụ thể hoá nhiệm vụ của giáo viên, nhiệm vụ của nhóm trưởng và nhiệm vụ của các thành viên, các em được trả lời câu hỏi phù hợp

và khả năng của các em được nâng lên dần nhờ sự giúp đỡ của các bạn khác trong nhóm

- Áp dụng nhiều phương pháp trò chơi, phương pháp thích hợp, không áp đặt đòi hỏi quá cao đối với học sinh để giúp các em yêu thích môn học và học tốt hơn

- Trong tiết học luôn tạo không khí vui vẻ thoải mái nhẹ nhàng, thu hút lòng say mê của các em đối với tiết học, môn học

- Việc quan trọng yêu cầu của mỗi tiết học là phải chuẩn bị kỹ bài, đầy đủ đồ dùng

- Sử dụng linh hoạt trong phối hợp các phương pháp dạy học thích hợp

Tôi mạnh dạn thực hiện giảng dạy trong những năm học tới Vì thời gian có hạn nên tôi mới tìm ra được một số biện pháp trên, nhưng tôi sẽ cố gắng hơn nữa

để tìm ra một số biện pháp tối ưu hơn, để đóng góp cho việc học nhóm

4 Kiến nghị, đề xuất (nếu có)

III Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền:

Tôi xin cam đoan biện pháp tôi đưa ra để nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm

có tác dụng nâng cao chất lượng học sinh trường là của cá nhân tôi, không sao chép của cá nhân, tác giả nào

Nậm Khắt, ngày 18 tháng 10 năm 2021

NGƯỜI BÁO CÁO

XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

dụng hiệu quả biện pháp của giáo viên trong công tác giảng dạy hay không?)

………

………

………

………

………

……… ………