Sáng kiến kinh nghiệp thành lập câu lạc bộ em yêu sinh học ở trường thcs để nâng cao chất lượng dạy học môn sinh học

PHỤ LỤC MỘT VÀI VẤN ĐỀ ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG CÁC CHỦ ĐỀ SINHHOẠT CỦA CÂU LẠC BỘ EM YÊU SINH HỌC Thu thập trên Internet CHUYỆN LẠ TRONG THẾ GIỚI THỰC VẬTNhớ dai như.... Tuy nhiên, trong

UBND HUYỆN KRÔNG NÔTRƯỜNG THCS BUÔN CHOAH

Tên tác giả: PHẠM THỊ AN

GV môn: Sinh học

Buôn Choah, năm học: 2016- 2017

UBND HUYỆN KRÔNG NÔ

TRƯỜNG THCS BUÔN CHOAH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“THÀNH LẬP CÂU LẠC BỘ EM YÊU SINH HỌC Ở TRƯỜNG THCS ĐỂ NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG DẠY HỌC MÔN SINH HỌC”

Bộ môn: Sinh học Tên tác giả: PHẠM THỊ AN

GV môn: Sinh học Đơn vị công tác: Trường THCS Buôn Choah

Buôn Choah, năm học: 2016- 2017

PHỤ LỤC MỘT VÀI VẤN ĐỀ ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG CÁC CHỦ ĐỀ SINH

HOẠT CỦA CÂU LẠC BỘ EM YÊU SINH HỌC

(Thu thập trên Internet) CHUYỆN LẠ TRONG THẾ GIỚI THỰC VẬTNhớ dai như thực vật

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Australia cho thấy cây trinh nữMimosa pudica có khả năng ghi nhớ sự việc đã xảy ra như động vật.Trongnghiên cứu, các chuyên gia của Đại học Tây Australia thử nghiệm các hoạtđộng "huấn luyện" trí nhớ ngắn hạn và dài hạn cho cây trinh nữ (cây

xấu hổ) bằng cách tưới nước đều đặn cho chúng trong các điều kiện ánh sángkhác nhau Thông thường, lá cây mimosa sẽ cuộn lại khi bị dính nước.

Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, các nhà khoa học nhận thấy cây mimosa cóthể hiểu được thí nghiệm không gây ảnh hưởng đến chúng, do đó sau vài lầntác động, chúng không cuộn lá lại ngay lập tức như phản ứng bình thường.Nature World News cho hay, vài tuần sau thử nghiệm, chúng có thể ghi nhớphản ứng được huấn luyện trước đó Cây trinh nữ dường như thích nghi vớicác tác động bên ngoài nhanh hơn trong điều kiện ánh sáng thấp

Thực vật “buôn dưa lê” với nhau?

Có khi nào bạn nghe thấy cây cối "nói chuyện" không? Chắc chắn là

không, ngay cả khi bạn đi giữa một rừng cây Tuy nhiên, các nhà thực vật họclại cho rằng cây cối giao tiếp và kêu cứu đồng loại theo cách riêng củachúng mà thường xuyên nhất là trong trường hợp báo động có nguy hiểm.Chẳng hạn, sau khi bị sâu bọ tấn công, cây cà chua ngấm ngầm báo cho họhàng biết bằng cách giải phóng một số phân tử mùi vào không khí Bức thôngđiệp này được các nhà thực vật học xác định là có mùi của thảm cỏ mới bịxén Ngay sau khi nhận được cảnh báo trên, các cây hàng xóm chuẩn bị đốiphó với sự tấn công của những kẻ phá hoại bằng cách dùi mài vũ khí hóa

học của chúng

Không chỉ có các loại cây trồng mới biết cảnh báo nguy hiểm cho nhauhay “buôn dưa lê” mà trong vùng thảo nguyên Nam Phi, các cây keo khi

bị những chú koudou, loài động vật họ hàng với linh dương, tấn công ngaylập tức cảnh báo cho các cây xung quanh bằng bức thông điệp

khí "Tiếng kêu cứu" này giúp cho các cây khác tìm cách bảo vệ lá của

chúng bằng cách tập trung toàn bộ chất tanin có vị chua chát lên lá Đây làcách phòng thủ hữu hiệu để đẩy lùi những kẻ thù ăn lá

Chiến thuật chống hạn của thực vật

Để chống lại cái nóng, con người biết lắp điều hòa không khí, vậy thựcvật sẽ phản ứng như thế nào để tránh được “stress” về nước?

Thông thường thực vật giữ lại trong mình rất ít nước hút được từ đất.Khi nhựa cây đi từ dưới rễ lên ngọn, nó chứa 98% là nước Lượng nước nàykhi tới lá cây sẽ được bốc hơi thông qua các lỗ khí cực nhỏ trên bề mặt lá.Tuy nhiên, cây sẽ bị"stress" về nước nếu khối lượng nước bốc hơi nhiều

hơn lượng nước mà cây hút được từ đất Để tránh tình trạng này, trong quátrình phát triển, thực vật tiến hành áp dụng rất nhiều phương pháp nhằm tiếtkiệm nước

“Khi rễ cây cảm nhận được tình trạng khan hiếm nước trong lòng đất, lập tức nó tổng hợp ra một loại hoóc môn gây stress Đó là axit abscissique Chất hóa học này theo nhựa cây lên đóng các lỗ khí bốc hơi nước trên bề mặt lá lại Như vậy hạn chế được lượng nước bốc hơi” - Thierry Simonneau, nhà

nghiên cứu thuộc Phòng thí nghiệm sinh lý môi trường thực vật chịu stressthuộc Viện Nông học Montpellier (Pháp) giải thích

Một số loài thì "chống hạn" bằng cách cuộn lá lại như cây ngô hoặc làm

héo lá như cây hướng dương Tuy nhiên như vậy cây sẽ chậm phát triển

Cây di chuyển

Bạn cho rằng cây cối thì không thể đi từ nơi này đến nơi khác? Khôngđúng, có ít nhất 1 loài có khả năng này, đó là cây đước Tại vùng nhiệt đới,chúng mọc vắt qua những cửa sông không khác gì loài chim cao cẳng Rễ cây

đước rất lạ, mọc ra từ những nhánh cây, có thể dài đến 25m, bắt giữ khí oxytrong không khí trước khi cắm vào bùn để lấy nước.

Cây càng lớn lên, những nhánh thấp (nhánh nhiều tuổi nhất) càng mọc

rễ nhiều Dưới sức nặng của bản thân và dưới tác động của gió hay thủy triều,các nhánh này sẽ nứt ra khỏi thân Không được tiếp nhựa sống từ thân cây,cũng không cần vì bản thân, chúng có thể tiếp được sức sống trực tiếp từ lòngđất nhờ vào những chiếc rễ riêng Do bị tổn thương, phần ngoài cùng của

nhánh cây cũng sẽ chết, mặc dù trước đó cũng đã kịp tách ra hoàn toàn khỏithân và tạo thành phần nhánh mới, sống độc lập như cây đước sinh ra từ hạt.Nhưng khác với cây chính, cây này có thể chuyển động Trong suốt thời

gian tăng trưởng, nó tạo ra những rễ mới hướng về trước, bất chấp phần phíasau chết đi và tự hủy Trong vòng 1 năm, cây mới này "đi" được 1 khoảng

cách khó tin đối với 1 vật thể được cho là bất động: 2 - 5cm Nó chỉ dừng lạinếu bị 1 cây khác cản đường hay tách quá xa khỏi bờ biển (lúc này đáy biểnquá sâu)

Cây sát thủ

Với bộ rễ cắm chắc vào lòng đất, thân to, nhánh hướng thẳng lên trời,loài cây này dường như vô hại Nhưng không ai nghĩ rằng chúng đang giấutrong mình những "vũ khí độc" Tại vùng nhiệt đới, cây sung được xem

là "kẻ chuyên bóp cổ” loài cây khác.

Tất cả bắt đầu bằng việc con chim nào đó nhấm nháp 1 quả sung mọng nước.Hạt sung di chuyển đến hệ tiêu hóa chim Do quá cứng nên hạt sung được thải

ra nguyên vẹn trong phân chim Bất hạnh cho loài cây nào nhận được mónquà độc hại trời cho này Vì nếu phân chim rơi xuống và kẹt trong chạc cây,

hạt sung sẽ nảy mầm Từ đây, cây chủ bắt đầu lo lắng Đầu tiên cây sung nhỏđâm rễ thẳng vào thân cây chủ Dần dà những rễ khác mọc thêm, bao bọc vàquấn chặt lấy cây đã hậu đãi tiếp đón chúng

Cây càng mọc lên cao thì càng cần nước, nhưng do thân cây đã bị sung tróichặt không thể to ra Vì thế lượng nước dẫn từ rễ lên lá không đủ Thiếu nước,cây chết khát và "qua đời".

Nó phân huỷ hoàn toàn trong 1 - 2 năm Tàn tích duy nhất của cuộc chiến âmthầm này là chiếc bóng của nạn nhân Nó hiện diện dưới dạng 1 khoảng rỗnggiữa những chiếc rễ sung sát thủ Theo thời gian, rễ sung phát triển tạo

thành 1 thân cây thay thế

MỘT SỐ THÀNH TỰU CỦA NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Việc ghép tấm biểu mô giác mạc người nuôi cấy cho 2 bệnh nhân bỏng giác mạc bước đầu cũng đạt kết quả tốt Đây là hướng điều trị mới mang lại niềm

hy vọng cho những người không may mắc phải những căn bệnh trên với chi phí thấp hơn rất nhiều khi ra nước ngoài điều trị

2 Xử lý nước thải thực phẩm

Hệ thống xử lý nước thải thực phẩm công suất 300m3 một ngày đêm

Hệ thống yêu cầu diện tích lắp đặt ít; khả năng mở rộng, thu hẹp và di chuyểnrất cơ động; thời gian hoạt hoá nhanh; công nghệ ổn định, chi phí vận hành thấp; cần ít nhân công vận hành; ít tạo bùn; độ bền của vật liệu cao; khả năng tiếp nhận công nghệ của nhà máy rất thuận tiện Hệ thống có khả năng xử lý nước thải có mức độ ô nhiễm cao với trình độ khoa học tương đương với các nước trong khu vực như Thái Lan, Trung Quốc Sản phẩm có tính ứng dụng cao, đem lại hiệu quả kinh tế lớn

3 Nấm chất lượng cao

Hiện nay, các quy trình sản xuất giống và nuôi trồng nấm đã được ứng dụng triển khai ở một số cơ sở; hoàn thành một số mô hình sản xuất tại Hà Nội, Quảng Ninh, Lạng Sơn Sản lượng nấm đạt được ban đầu của 3 mô hình

này hơn 45 ngàn tấn nấm tươi Sản phẩm tạo ra giá trị cao, có giá thành rẻ, đảm bảo giá trị dinh dưỡng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước Các quy trình này sẽ được chuyển giao công nghệ cho các cơ sở, địa phương tiến hành nuôi trồng trên diện rộng, mang lại hiệu quả kinh tế, tạo việc làm và xoá đói giảm nghèo.

4 Sản phẩm giúp giám định gen

Sản phẩm bộ “KIT DNA” giúp giám định gen, được sử dụng trong giám định hình sự, góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho nền kinh tế ổn định và phát triển, ngăn chặn kịp thời các loại tội phạm nguy hiểm

Sản phẩm đã được ứng dụng tại các cơ quan Công an của 7 tỉnh, thành phố gồm: Hải Phòng, Cần Thơ, TP Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Thanh Hóa, Nghệ

An và Hà Nội Việc chủ động sản xuất được sản phẩm trong nước sẽ đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng của các cơ sở giám định gen để phá án và giảm chi phí nhập khẩu các sản phẩm cùng loại

5 Phân tích các Protein/Proteome huyết thanh người

Chương trình IDA phân tích các Protein/Proteome huyết thanh người Các nghiên cứu cơ bản về hệ protein huyết thanh người Việt Nam bình

thường và các bệnh nhân đái tháo đường type 2, ung thư máu được phân tích một cách hệ thống bằng các kỹ thuật Proteomics hiện đại, tạo cơ sở dữ liệu về

hệ protein huyết thanh người Việt Nam ở trạng thái bình thường và bệnh lý, đưa ra các ứng viên protein chỉ thị (marker) để chẩn đoán và điều trị bệnh, mở

ra hướng chẩn đoán trong y dược học góp phần trong công cuộc chăm sóc sứckhoẻ cộng đồng

6 Bước tiến mới trong miễn dịch học

Chương trình dự đoán epitop nhận diện bởi tế bào T và B Chương trình sử dụng các công cụ Tin - Sinh học trong nghiên cứu giúp dự đoán các epitop và phát triển vắc xin tái tổ hợp dạng peptid đa epitop để cải thiện khả năng đáp ứng miễn dịch và hiệu lực bảo vệ cao của vắc xin theo dạng in-

silico Sản phẩm đóng góp tích cực về mặt khoa học trong lĩnh vực miễn dịch học, tạo cơ sở khoa học cho việc phát triển vắc xin trên các tác nhân gây bệnhkhác, đồng thời cũng đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực Tin-Sinh học trên nền tảng sinh học của Việt Nam

CÓ THỂ BẠN CHƯA BIẾT VỀ THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT

1 Chim ruồi là loài chim duy nhất trên trái đất có khả năng bay ngược

2 Những con nhện sẽ càng lớn và đạt được kích thước khổng lồ khi trú ngụ trong khu vực dân cư, sống gần con người Thay vì sống trong môi

trường hoang dã, loài nhện đang có xu hướng tiến vào khu dân cư vì rừng rậmđang bị con người tàn phá, thu hẹp

3 Ve sầu có "sở thích ca hát" vào mùa hè, hàng ngàn con ve sầu "gọi hè"một cách cuồng nhiệt, bất kể ngày đêm Thậm chí, nhiều con lao lực đến mức kiệt sức, nhưng chúng vẫn thỏa niềm đam mê đến giây phút cuối cùng

4 Phần lớn phần đời của sâu bướm chỉ là ngủ, chúng ngủ mọi lúc, mọi nơi chờ ngày hóa bướm

5 Kỷ lục về thời gian giao phối lâu và dai nhất thuộc về loài côn trùng thuộc chi Neotrogla, chúng có thể quan hệ nhiệt tình và liên tục trong suốt 70 giờ

6 Loài nhện cái được mệnh danh là "góa phụ đen" bởi vì sau khi giao phối chúng sẽ giết, nhai đầu và ăn thịt những con đực

7 Ong vò vẽ được chứng minh là có "tâm linh tương thông" với những loài hoa, có thể bắt được "trường tính" của phấn hoa, chúng hoàn toàn có thể nhắm mắt vô thức cũng có thể tìm đến được với phấn hoa

8 Mật ong được cho là có hạn sử dụng gần như vĩnh viễn, người ta đã tìm thấy những lọ đựng mật ong trong các lăng mộ Ai Cập cổ đại, và chúng hoàn toàn tươi mới

9 Voi cái chính xác là một bà mẹ "mang nặng đẻ đau" nhất quả đất Voi

mẹ mang thai con trong suốt 24 tháng, voi con mới vừa sinh ra cũng đã nặng gần 100kg

10 Gấu Koala thực chất không phải là một loài gấu, chúng thuộc loài thú có túi

11 Khác với vẻ ngoài ngộ nghĩnh và đáng yêu của mình, những con thú

mỏ vịt có nọc độc rất nguy hiểm

12 Loài bạch tuộc có đến 3 trái tim

13 Thằn lằn có thể bắn những tia máu từ mắt của nó để làm cho kẻ thù hoang mang, sau đó chúng dễ bề bỏ chạy

14 Cá heo có thể ngủ suốt trong vòng 15 ngày hoặc nhiều hơn, trong khingủ chúng vẫn có thể bơi lội, vì khi đó chúng chỉ nghỉ ngơi một nửa bộ não, nửa còn lại để bơi

15 Tôm hùm có tuổi thọ khá cao khi có thể sống được trên 50 năm

16 Tôm hùm nói riêng và hầu hết những loài tôm, tép nói chung, đều "đi

vệ sinh" ra đường miệng

17 Một số loài rùa có thể thở bằng mông

18 Loài khỉ Tarsier có đôi mắt thậm chí còn lớn hơn bộ não của chúng nhiều lần

19 Con nhím nổi tiếng với bộ lông gai sắt nhọn, tuy nhiên, khi mới sinh

ra, nhím bé cũng có bộ lông mềm mại Sau đó vài ngày, bộ lông đó mới bắt đầu cứng lại và sắt nhọn để tự vệ

MỤC LỤC

1 PHẦN MỞ ĐẦU: ………Trang 2

1 1 Lý do chọn đề tài:……… … 2

1 2 Mục đích nghiên cứu:……… 3

1 3 Đối tượng nghiên cứu:……….… .4

1 4 Phương pháp nghiên cứu:……… …4

1 5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:……… 5

2 PHẦN NỘI DUNG:……… 5

2 1 Cơ sở lý luận của vấn đề:……… 5

2 2 Thực trạng:……… 6

2 3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:……… …8

2 4 Kết quả thu được qua khảo sát:……… 13

3 PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:……… 14

3 1 Kết luận:………14

3 2 Kiến nghị:……… 15

PHỤ LỤC

1 MỞ ĐẦU:

Sinh học là một trong những ngành khoa học mũi nhọn ở thế kỉ XXI, đangđược sự quan tâm không chỉ của giới khoa học mà còn của toàn xã hội Đặcbiệt là trong các lĩnh vực di truyền học, công nghệ tế bào, công nghệ gen, sinhthái, môi trường, chọn giống ….đã đạt được những thành tựu rất to lớn trongcuộc sống hiện tại.

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn sinh học, bản thân tôi luôn ýthức rõ những những nhiệm vụ, lợi ích mà bộ môn sinh học đem lại cho họcsinh Chính vì vậy tôi luôn mong muốn và trăn trở làm thế nào để tạo cho họcsinh có thái độ yêu thích, đam mê môn sinh học, từ đó giúp các em có thể lĩnhhội kiến thức một cách chủ động hơn, hiểu rộng, hiểu sâu hơn và biến nguồnkiến thức bộ môn này thành hành trang ứng dụng trong cuộc sống

Trong quá trình giảng dạy, ngoài việc sử dụng phương pháp phù hợp với

bộ môn, thường xuyên sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy, đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng tích cực, chủ động, sáng tạo tôi còn luônchú ý tạo không khí học tập sôi nổi, thoải mái, chú ý vận dụng những kiếnthức vào thực tiễn cuộc sống để các em thấy gần gũi, dễ hiểu, hướng dẫn các

em cách học tập môn sinh học như thế nào để có kết quả….Chính vì vậy chấtlượng bộ môn ngày càng được nâng cao

Tuy nhiên, tôi thấy như vậy vẫn chưa được hài lòng Tôi muốn học sinh cónhững hiểu biết nhiều hơn nữa trong lĩnh vực sinh học sau khi hoàn thành bậcTHCS, muốn các em yêu thích môn học và tự động tìm hiểu, khám phá chântrời tri thức và có một môi trường thuận lợi để phát huy khả năng của mình,trao đổi, học hỏi kiến thức lẫn nhau, nâng cao chất lượng học tập, rèn luyệncác kĩ năng sống, phấn đấu trở thành học sinh giỏi, năng động và sáng tạo

Chính vì vậy, tôi có ý tưởng thành lập câu lạc bộ em yêu sinh học ở trường THCS để nâng cao chất lượng dạy học môn sinh học

1 2 Mục đích nghiên cứu:

Thành lập câu lạc bộ em yêu sinh học ở trường THCS nhằm mục đích:

Tập hợp các học sinh yêu thích môn sinh học để cùng nhau trao đổi kinh nghiệm học tập, giao lưu giữa các nhóm trong câu lạc bộ và giữa câu lạc

bộ với các thầy cô bộ môn, những anh chị lớp trước

Cung cấp, trao đổi tài liệu học tập bộ môn, trao đổi phương pháp học tập,rèn luyện kỹ năng làm bài, góp phần nâng cao chất lượng môn sinh học trong giờ học chính khoá

Xây dựng và rèn luyện phương pháp học tập mới, phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh

Phát hiện những học sinh có năng khiếu học môn sinh học để bồi dưỡng chuẩn bị cho các kì thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh, bước đầu tạo lập thói quen tìm tòi kiến thức mới, bước đầu tập thói quen làm việc khoa học.Đưa kiến thức sinh học vào thực tế cuộc sống để kiến thức trở nên gần gũi, hữu ích, tuyên truyền các hoạt động: Sức khoẻ sinh sản vị thành niên, bảo

vệ thiên nhiên, môi trường, bảo vệ các loài sinh vật….để các em có thể áp dụng những kiến thức học được trong cuộc sống thực tế của mình

Tóm lại mục đích của câu lạc bộ là tạo ra một “không gian sinh học” ở

đó các em không có áp lực thi cử, ở đó các em tự do bày tỏ những suy nghĩ, những ước mơ, hoài bão của mình, những thắc mắc của bản thân, được cùng nhau tìm tòi nguồn tri thức mới, trao đổi với nhau phương pháp học tập hiệu quả và quan trọng nhất là các em được học mà chơi, chơi mà học từ đó thêm yêu thích bộ môn và học tốt bộ môn sinh học

Từ những lí do trên và được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, TPT đội, giáo viên chủ nhiệm các lớp và đặc biệt là sự hưởng ứng nhiệt tình của học sinh ở các khối lớp, tôi đã mạnh dạn xây dựng đề tài “thành lập câu lạc bộ em yêu sinh học ở THCS để nâng cao chất lượng dạy học môn sinh học”

1 3 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh trường THCS Buôn Choah tham gia câu lạc bộ em yêu sinh