CHƢƠNG 2: XU HƢỚNG PHÁT TRIỂN ĐỘI TÀU VẬN TẢI BIỂN; ĐẶC TRƢNG CƠ BẢN CỦA SỐ LOẠI TÀU BIỂN 2.1 XU HƢỚNG PHÁT TRIỂN ĐỘI TÀU VẬN TẢI BIỂN 2.1.1 Xu hướng tăng trọng tải tàu 2.1.1.1 Hiện tượng Giữa năm 1950, tàu chở hàng 30.000DWT coi khổng lồ Nhưng sau trọng tải tàu tăng nhanh lên 50.000DWT, 80.000DWT, 100.000DWT thông tin thiết kế tàu dầu trọng tải 250.000DWT làm người kinh ngạc; Có người cho rằng; đóng tàu lớn chẳng qua trị chơi ngơng “kẻ” nhiều tiền, thích tiếng Thực tế thấy nếu: • Năm 1959, tàu dầu thơ trọng tải 100.000DWT hạ thủy Nhật Bản năm 1969 có 120 tàu, năm 1973 có tới 378 tàu; • Tàu hàng khơ tăng trọng tải chậm tàu dầu năm 1973 có 90 tàu trọng tải 100.000DWT Như tàu trọng tải lớn chắn phải mang lại nhiều lợi ích cho người vận chuyển “cuộc chơi ngông kẻ của, nhiều tiền.” 2.1.1.2 Giải thích tượng Vấn đề đặt là: Tại người ta lại tăng trọng tải tàu? Đầu tư khai thác tàu trọng tải lớn người vận chuyển có lợi ích gì? Mục tiêu cao doanh nhânlà tỷ suất lợi nhuận tính theo vốn Nhưng lý thuyết; tăng trọng tải tàu người V/c có lợi: - Tăng khối lượng hàng tăng doanh thu cước vận chuyển; tăng khả vận chuyển tàu; -Giảm đầu mối quản lý giảm số tàu; dùng tàu trọng tải lớn với số lượng thay cho nhiều tàu trọng tải nhỏ mà hồn thành Qyc Cả lợi ích chưa đảm bảo chắn khai thác tàu trọng tải l71n thu tỷ suất lợi nhuận cao hơn; chưa phải lý để sản sinh “người khổng lồ đại dương” Vậy lý tăng trọng tải tàu gì? 2.1.1.2 Giải thích tượng Có chuyên gia cho rằng: “khi tăng trọng tải tàu vốn đầu tư đơn vị chi phí khai thác đơn vị tàu giảm” tăng lợi nhuận tỷ suất lợi nhuận hay “vốn - lời nhiều” Chúng ta giải trình ý kiến chuyên gia: a Về vốn đầu tƣ tàu: Vốn đầu tư vào phần chính: vỏ tàu, máy tàu, t/ bị hàng hải * Phần vỏ tàu: S vỏ tăng bậc 2; Wt, DWT tăng bậc so với kích thước tàu hao phí khối lượng kim loại để đóng tàu trọng tải Lớn giảm dần so với tàu trọng tải nhỏ vốn giảm Phần máy tàu: v=hsố - Khi Dtb ;L B ; có lợi sức cản (Ne/Dtb) - Khi Dtb Ne ; lý luận phần vỏ tàu ta có vốn đầu tư cho mãlực, 1Kw Phần thiết bị hàng hải: Số lượng cấp thiết bị hàng hải định loại tàu vùng hoạt động tàu; loại tàu Dtb vốn đầu tư thiết bị hàng hải phân bổ cho trọng tải tàu giảm 2.1.1.2 Giải thích tượng b Xét chi phí khai thác trọng tải tàu (chi phí khai thác đơn vị) b1 Chi phí khai thác tính theo vốn đầu tư tàu: Gồm: chi khấu hao bản, chi sửa chữa bảo dưỡng, chi vật liệu vật rẻ, chi bảo hiểm thân tàu Các khoản chi tính tỷ lệ định so với vốn đầu tư tàu Chia vế cho DWT b2 Chi phí lương khoản chi phí tính theo lương: Dtb Ntv rtất chậm so với tăng trọng tải (ở slide sau) Định biên thuyền viên tối thiểu phần boong Thông tƣ số 11/2012/TT- BGTVT GT tàu tăng 60 lần (3000/50) số thuyền viên phận boong tăng 3,5 lần (07/02); Định biên thuyền viên tối thiểu phần boong Thơng tƣ số 11/2012/TT- BGTVT Cơng suất máy tăng tàu tăng 40 lần (3000/75) số thuyền viên phận máy tăng lần (07/01) - Khi định biên thuyền viên tiền lương giảm chi phí BHXH, BHYT, BHTN khoản chi liên quan đến thuyền viên tàu tính theo trọng tải giảm theo trọng tải tàu tăng lên 2.1.1.2 Giải thích Dtb tăng, chi phí khai thác đơn vị giảm b3 Chi phí nhiên liệu nước cho tàu: - Định biên thuyền viên theo trọng tải tàu lớn giảm chi phí tiền ăn, nước tính theo trọng tải tàu giảm - Chi phí nhiên liệu theo trọng tải tàu lớn giảm so với tàu nhỏ v = số vì: b4 Chi phí vào cảng - Phí thủ tục XN cảnh cho tàu, hh (*) - Phí trọng tải (*); - Phí Hoa tiêu (*); - Phí bảo đảm hàng hải (*); - Cước tàu lai hỗ trợ rời cập cầu ; - Phí cởi, buộc dây cho tàu; -Phí thuê cầu bến, phao neo đậu; -Phí đóng mở hầm hàng; - Cước xếp dỡ hàng hóa; - Phí chằng buộc, đặt h.hóa; - Phí kiểm đếm, GN hàng hóa; - Phí vệ sinh hầm hàng; - Phí đổ rác; -Phí đại lý thu xếp giấy tờ thủ tục cho tàu vào cảng Cảng, Đại lý ưu tiên tàu TT lớn, nên cước đơn vị theo TTT tàu lớn giảm XH2 TĂNG TỐC ĐỘ TÀU Hiện tƣợng: - Những năm 1950 tốc độ tàu hàng phổ biến 14-17HL/h, tàu khách tới 18-20HL/h -Ngày tốc độ phổ biến: Tàu hàng khô TH 14-18HL/h; tàu hàng rời 14-17HL/g Tàu dầu thô 14-17HL/h, tàu chở SP dầu tới 18HL/h Tàu cont’ từ 14-27HL/h; tàu khách tới 25-30HL/h Nhận xét: Trong khoảng thời gian, trọng tải tàu tăng khoảng gần 20 lần nhƣng tốc độ tàu tăng chƣa tới lần Vấn đề đặt ra: -Vì XH tăng tốc độ chậm so với tăng trọng tải? XH3 CHUN MƠN HĨA ĐỘI TÀU Khái niệm tàu chun mơn hóa: Các loại tàu chun mơn hóa: -Tàu container; tàu RO-RO, Tàu bách hóa, tàu quặng, tàu đơng lạnh -Tàu dầu thơ, tàu SP dầu, tàu khí hóa lỏng -Tàu khách Vấn đề đặt ra: -Vì ngƣời ta phải chun mơn hóa đội tàu VTB? -Tàu chun mơn hóa mang lại lợi ích cho nhà vận tải? -Tàu chun mơn hóa có nhƣợc điểm gì? Tàu Sapphire Princess Mỹ, Mitsubishi đóng tải trọng 100.000t, dài gần 300m, rộng 51 m, cao 54 m Sức chứa tàu đạt gần 4.200 ngƣời Tàu chở gần 2.700 khách 1.120 thuyền viên cập cảng Vũng Tàu Tàu Costa Victoria đƣờng vào Hiệp Phƣớc Costa Victoria thuộc hãng Costa Crociere S.p.A cập cảng Hiệp Phƣớc Tàu Star Cruises chuẩn bị vào cảng Đà Nẵng 2.6.2 tàu cánh ngầm 2.3 Nhóm cỡ tàu thƣờng sử dụng hoạt động hàng hải Tàu Handy Handymax Thƣờng tàu chở hàng khô xô, trọng tải 60.000 DWT trở xuống Tàu Handymax tiêu biểu dài khoảng 150 đến 200m bị hạn chế bến tàu hàng dạng khô xô đặc biệt (các bến nhƣ Nhật Bản cho tàu dƣới 190m cập cầu) Thiết kế tàu Handymax với cỡ tàu tiêu biểu 52.000 đến 58.000 DWT, có hầm hàng cần cẩu, sức nâng cẩu khoảng 30 khối hàng TÀU AFRAMAX Tàu chở dầu thô dầu sản phẩm, trọng tải khoảng 80.000 - 120.000 DWT Đây cỡ tàu lớn theo hệ thống phân loại tàu dầu AFRA (Average Freight Rate Assessment) TÀU PANAMAX  Là loại tàu lớn qua kênh đào Panama áp dụng cho tàu hàng khơ hàng lỏng Kích thƣớc đƣợc xác định kích thƣớc cửa âu tàu rộng 33,5m  Cỡ tàu panamax tàu tổng hợp trọng tải khoảng 79.000t; tàu container khoảng 70.000t TÀU SEAWAYMAX  Là tàu có kích thước lớn lọt phần hẹp kênh St Lawrence Seaway  Tàu Seawaymax dài tối đa 226m rộng 24m, mớn nước tối đa 7,92m Kỷ lục lượng hàng lớn ghi nhận tàu Seawaymax 28.502 quặng sắt, kỷ lục tàu chạy qua đoạn thắt Great Lakes Waterway 72.351 Tàu suezmax  Là tàu có kích thƣớc đạt mức tối đa giới hạn kênh đào Suez  Trƣớc 1967, kênh đào Suez nhận đƣợc tàu dầu trọng tải tối đa 80.000 DWT  Sau chiến tranh chấm dứt, kênh đƣợc đào sâu thêm, mở rộng điểm thắt toàn kênh, trọng tải tối đa đƣợc tăng lên đến 200.000 DWT TÀU CAPESIEZ  Capesize: tiêu chuẩn chƣa rõ ràng, nhƣng không qua đƣợc kênh đào Panama kênh đào Suez Những tàu hoạt động cảng nƣớc sâu, chở quặng sắt than Vì lý tàu Capesize thƣờng hành trình qua lối mũi Cape Horn (Nam Mỹ) hay Cape of Good Hope (Nam Phi)  Cỡ tàu thƣờng giới hạn >80.000t với panama >200.000t với suez Do kích thƣớc lớn, tàu thƣờng vào đƣợc số cảng giới có hạ tầng kỹ thuật thích hợp TÀU VLCC  Là tàu chở dầu thô lớn, trọng tải 150.000-320.000 DWT  Các tàu cho ta lựa chọn khác sử dụng cầu bến nhiều bến chấp nhận đƣợc mớn chúng  Các tàu VLCC thƣờng đƣợc sử dụng chở hàng đến cảng bị giới hạn độ sâu chủ yếu cảng khu vực Địa Trung Hải, Tây Phi Biển Bắc Chúng qua kênh Suez không tải CỠ TÀU ULCC  ULCC: Các tàu chở dầu thô cực lớn; trọng tải 320.000-550.000 DWT  Chúng đƣợc sử dụng chở dầu thô tuyến đƣờng dài từ vịnh Pécxích đến châu Âu Đơng Á, qua Cape of Good Hope eo biển Malacca Vì lý kích cỡ lớn nên loại tàu yêu cầu bến chuyên dụng phù hợp