Tóm tắt luận án tiến sĩ “Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên các trường đại học tại thành phố Hồ Chí Minh

Nhận thức sâu sắc về những vấn đề trên, với mong muốn góp phần nhỏvào công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện quá trình đào tạo bậc đại học ở nước ta, tôi đã chọn nội dung “Phương pháp th

PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG

ĐẠI HỌC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

TLN với tư cách là một hình thức tổ chức DH đặc trưng ở ĐH có nhiều ưuthế trong việc hình thành và PTNL cho người học Thông qua những chuỗi hoạtđộng tìm tòi, nghiên cứu và tranh luận được tổ chức có chủ định trong các buổiTLN trên lớp, SV sẽ có nhiều cơ hội để lĩnh hội tốt các tri thức, nắm bắt đượccon đường đi đến tri thức, đồng thời rèn luyện kĩ năng, tư duy cũng như thái độ,phong cách làm việc khoa học một cách tích cực và hiệu quả Điều này có nghĩaPPTLN là một công cụ thực sự hữu hiệu để PTNL hành động cho SV Tuynhiên, trên thực tiễn PPTLN vẫn chưa có một vị trí xứng đáng và chưa trở thànhmột hình thức tổ chức DH độc lập trong cơ cấu các hình thức tổ chức DH và đàotạo bậc ĐH ở Việt Nam hiện nay

Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐLCMCĐCSVN) làkhoa học lý luận về sự lãnh đạo của Đảng, là môn học bắt buộc đối với SV cáctrường ĐH ở nước ta, có vị trí hết sức quan trọng trong quá trình đào tạo nguồnnhân lực chất lượng cao cho xã hội Đó là những người phải có phẩm chất đạođức, phẩm chất chính trị và năng lực nghề nghiệp để cống hiến cho xã hội Đặcbiệt, họ phải thấm nhuần tư tưởng, đường lối của Đảng Đòi hỏi nhà trường phải

tổ chức tốt việc dạy và học môn ĐLCMCĐCSVN Việc này cần phải có sự đổimới PPDH mạnh mẽ theo hướng PTNL cho SV

Nhận thức sâu sắc về những vấn đề trên, với mong muốn góp phần nhỏvào công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện quá trình đào tạo bậc đại học ở nước

ta, tôi đã chọn nội dung “Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực cho sinh viên các trường đại học tại thành phố Hồ Chí Minh ” làm đề

tài luận án của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài, đề xuất quy trình sư phạm sửdụng hiệu quả PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL, gópphần nâng cao năng lực của SV và chất lượng DH môn học này ở các trường ĐHtại TP.HCM

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về PPTLN trong dạy họcmôn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- Khảo sát thực trạng tiến hành PPTLN trong dạy học mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL, chỉ rõ hạn chế và những nguyên nhân của hạnchế đó

- Đề xuất các nguyên tắc, quy trình chủ yếu nhằm sử dụng hiệu quảPPTLN trong dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm (TNSP) nhằm kiểm chứng hiệuquả và tính khả thi của quy trình đề xuất trong luận án

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở trường đại học

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Những nguyên tắc, quy trình sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL cho SV các trường ĐH ở thành phố Hồ ChíMinh

4.3 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung: Luận án nghiên cứu PPTLN, các nguyên tắc, quy trình

sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trườngĐH

- Khảo sát thực tiễn: Tổ chức TNSP tại 5 trường (Đại học Sư phạmthành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc gia thành phố HồChí Minh, Đại học Kiến trúc, Đại học Công nghiệp, Đại học Hoa Sen).

- Thời gian: Tiến hành khảo sát điều tra và TNSP trong năm học2016-2017

5 Giả thuyết khoa học

Việc áp dụng được quy trình sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL cho SV hiệu quả không những trang bị cho SVnhững kiến thức cơ bản về môn ĐLCMCĐCSVN mà còn góp phần PTNL của

SV, đáp ứng yêu cầu của Chuẩn đầu ra, nâng cao chất lượng và hiệu quả DH bộmôn ở bậc ĐH

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Luận án sử dụng PP luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩaduy vật lịch sử; quan điểm của Đảng, Nhà nước về đổi mới GD và ĐT; lý luậngiáo dục; quan điểm DH hiện đại và PPDH bộ môn Giáo dục chính trị

6.2 Phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Các PP được sử dụng kết hợp: Lôgic, lịch sử, phân tích, tổng hợp, diễndịch, quy nạp, so sánh, khái quát hóa, hệ thống hóa để thực hiện nhiệm vụ củaluận án

6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- PP điều tra: bảng hỏi, phiếu khảo sát nhằm tìm hiểu thực trạng tổchức DH có sử dụng PPTLN môn ĐLCMCĐCSVN trong đào tạo SV ở trường

ĐH hiện nay

- PP quan sát: quan sát thái độ, tính tích cực và sự hứng thú học tậpcủa SV khi dự giờ các tiết dạy của GV (lớp TN và lớp ĐC); qua các buổi dự giờ,giảng dạy trên lớp trong DH môn ĐLCMCĐCSVN.

- PP phỏng vấn sâu: Sử dụng câu hỏi mở phỏng vấn sâu các GV, các nhàgiáo dục có kinh nghiệm, uy tín trong giảng dạy về thực trạng DH bộ môn

- PP tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Sử dụng để nghiên cứu các bài báo,công trình khoa học, báo cáo, khái quát hóa kinh nghiệm của các nhà giáo dục.Lấy đó làm căn cứ khoa học cho việc xây dựng quy trình sử dụng PPTLN trong

DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- PP nghiên cứu sản phẩm: Nghiên cứu sản phẩm của SV (báo cáo thuyếttrình, sản phẩm nộp, bài kiểm tra, ); đánh giá đề cương chi tiết, kế hoạch giảngdạy của GV để hỗ trợ cho PP điều tra và PP thực nghiệm sư phạm

- PP thực nghiệm: TNSP để phân tích, đánh giá, so sánh nhóm TN và nhóm

ĐC thông qua tác động của TN và chứng minh giả thuyết khoa học của đề tài

6.2.3 Các phương pháp hỗ trợ

PP chuyên gia: Tham khảo ý kiến của một số nhà khoa học trong xây dựng

đề cương, lựa chọn PP nghiên cứu và cách thức tổ chức PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

PP thống kê toán học: PP này được sử dụng để xử lý các tài liệu, số liệunghiên cứu nhằm rút ra những nhận xét, kết luận có giá trị khách quan Đồngthời xử lý các số liệu thu được từ điều tra thực trạng và thực nghiệm bằng toánthống kê và phần mềm SPSS nhằm rút ra những kết luận cần thiết

7 Những luận điểm cần bảo vệ

- TLN là PPDH có vai trò quan trọng đối với việc hình thành những NLchung như: NL hợp tác, NL giải quyết vấn đề, NL tự học, NL sáng tạo cũng nhưnhững NL đặc thù như: NL tư duy phản biện, NL thực tiễn, NL sử dụngCNTT&TT trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- Để vận dụng có hiệu quả PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theoĐHPTNL cần phải thực hiện đồng bộ các nguyên tắc đã đề xuất trong luận án.

- Cần chú trọng thực hiện quy trình sư phạm đã đề xuất trong luận án nhằmnâng cao hiệu quả DH môn ĐLCMCĐCSVN bằng PPTLN theo ĐHPTNL ởnước ta hiện nay

8 Đóng góp mới của luận án

Thứ nhất, hệ thống hóa và làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về PPTLNtrong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trường ĐH

Thứ hai, đánh giá được thực trạng sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trường ĐH hiện nay

Thứ ba, xây dựng được quy trình và đề xuất các nguyên tắc sư phạm để tiến hành TLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

9 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được chia làm 4 chương

CHƯƠNG 1TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓMTRONG DẠY HỌC MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNGSẢN VIỆT NAM THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC1.1 Tổng quan về phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học theo định hướngphát triển năng lực

1.1.1 Phương pháp thảo luận nhóm

Trong lịch sử nhân loại, ý tưởng về PPDH phát huy cao độ tính tích cực củangười học và DH hướng vào người học đã được các nhà tư tưởng, nhà giáo dụclớn quan tâm đề cập Đặc biệt, thời gian gần đây các nghiên cứu trên thế giớidành sự quan tâm đến DH bằng PPTLN là nòng cốt đem lại những giá trị giáodục phù hợp với thời đại

Có nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về DH theo nhóm với cáccách tiếp cận khác nhau và dưới nhiều tên gọi khác nhau như: giáo dục hợp tác,học tập nhóm nhỏ; học tập theo quan điểm tương tác người học - người học đều khẳng định DH theo nhóm vừa phát huy được tính tích cực chủ động củahọc sinh, nhằm đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ học tập vừa phù hợp với xu thếphát triển của DH hiện đại Tuy nhiên, các công trình trên mới chỉ dừng lại ởnghiên cứu lý luận chung, chưa có nhiều công trình nghiên cứu cụ thể về PPTLNtrong dạy học theo ĐHPTNL.

1.1.2 Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Dạy học theo ĐHPTNL đòi hỏi phải sử dụng nhiều PP, hình thức tổ chứcdạy học theo hướng

tích cực hóa hoạt động của người học, góp phần hình thành, phát triển các nănglực cụ thể cho cá nhân Chính vì vậy, trong các công trình nghiên cứu về DHtheo ĐHPTNL đều ít nhiều đề cập đến PPTLN với tư cách là một PPDH tích cực

có nhiều ưu thế trong việc PTNL người học

Tuy nhiên, phần lớn các công trình nghiên cứu dựa trên quan điểm chungcủa các nhà giáo dục thế giới dưới dạng các sách, tài liệu dịch do một số dự áncung cấp cho GV nằm trong chương trình dự án, các đề tài luận văn Thạc sĩ, luận

án Tiến sĩ chứ chưa thực sự có những đóng góp mới, đóng góp riêng phù hợpvới thực tiễn cụ thể của giáo dục Việt Nam và thực tiễn DH mônĐLCMCĐCSVN Vì thế, khi GV sử dụng PPTLN vào thực tiễn DH gặp rấtnhiều khó khăn, lúng túng, áp dụng máy móc mà chưa hiểu được bản chất củacách DH này nên kết quả chưa cao Các khoa học cụ thể khác cũng có nhiều tácgiả đã quan tâm đến việc sử dụng PPTLN nhưng các nghiên cứu tập trung ở đốitượng học sinh tiểu học, học sinh phổ thông, còn SV đại học ít được bàn đến

1.2 Những nghiên cứu về phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học môn Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo định hướng phát triển năng lực

Có nhiều tác giả trong nước nghiên cứu về sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN với các cách tiếp cận khác nhau, dưới nhiều tên gọi khác nhau

Đa phần các tác giả đều khẳng định DH sử dụng PPTLN vừa phát huy được tínhtích cực chủ động của người học nhằm đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ học tậpvừa phù hợp với xu thế phát triển của DH hiện đại Tuy nhiên, các công trìnhtrên mới chỉ dừng lại ở nghiên cứu lý luận chung, chưa có công trình nào nghiêncứu cụ thể về việc sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theoĐHPTNL cho SV

1.3 Những vấn đề luận án cần đi sâu nghiên cứu

- Tiếp tục khẳng định vai trò của PPTLN trong DH đại học nóichung, DH môn ĐLCMCĐCSVN ở các trường đại học nói riêng và đưa ranhững quan niệm, vai trò, cách thức thực hiện PPTLN theo ĐHPTNL trong DHmôn ĐLCMĐCSVN

- Điều tra, đánh giá thực trạng sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trường đại học tại TP.HCM, từ đó thấyđược sự cần thiết của việc sử dụng PP này ở các trường đại học tại TP.HCM

- Khẳng định phạm vi thực hiện PPTLN theo ĐHPTNL không chỉ ởmột trường đại học mà có thể sử dụng TLN ở các trường ĐH tại TP.HCM vàtrên phạm vi cả nước

- Đề xuất các nguyên tắc và xây dựng quy trình sử dụng PPTLNtrong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở trường ĐH hiện nay

- Thiết kế một số bài giảng môn ĐLCMCĐCSVN trong đó có sửdụng quy trình sư phạm mà luận án đề xuất

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬNNHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNGCỘNG SẢN VIỆT NAM THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LựC2.1 Cơ sở lý luận về PPTLN trong dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theoĐHPTNL

2.1.1 Một số vấn đề chung về PPTLN trong dạy học theo ĐHPTNL

2.1.1.1 Phương pháp thảo luận nhóm

- Về khái niệm PPTLN: “PPTLN là một hình thức dạy học, trong đó để đạt được mục tiêu dạy học thì người học phải làm việc cùng nhau theo các nhóm nhỏ, mỗi thành viên trong nhóm đều tham gia vào giải quyết nhiệm vụ học tập trong một khoảng thời gian nhất định dưới sự tổ chức, điều khiển, hướng dẫn của GV” đây là khái niệm mang tính khoa học nhất.

- Đặc điểm cơ bản của PPTLN trong dạy học:

PP, cách thức tổ chức và đánh giá kết quả DH nhằm đảm bảo thực hiện đượcmục tiêu DH nghĩa là đạt được kết quả đầu ra mong muốn

- Ưu điểm: nhấn mạnh năng lực vận dụng của học sinh, tạo điều kiện quản

lý chất lượng theo kết quả đầu ra đã quy định

- Hạn chế:

+ Có thể ảnh hưởng đến tính hệ thống của tri thức và tạo ra các lỗ hổng trithức cơ bản

+ Phụ thuộc vào quá trình thực hiện.

2 Ỉ.Ỉ.3 PPTLN trong dạy học theo ĐHPTNL TLN trong dạy học theo

ĐHPTNL là quá trình GV tổ chức, điều khiển, hướng dẫn SV chuẩn bị, nghiên cứu và tham gia trình bày, thảo luận, tranh luận giữa các nhóm về những chủ đề

TL nhằm phát triển ở SV hệ thống khả năng phù hợp với mục tiêu đào tạo theo chuẩn đầu ra và đảm bảo cho hoạt động cá nhân đạt hiệu quả

Khi tổ chức TLN theo định hướng PTNL, vai trò của người GV vô cùngquan trọng, bên cạnh vai trò tổ chức các hoạt động DH, GV còn phải chỉ rõ cho

SV những NL nào cần rèn luyện thông qua các hoạt động đó; đồng thời GV tổchức hướng dẫn, tập huấn cho SV những NL cần thiết nhất để giúp SV tham giaTLN hiệu quả hơn Những NL cụ thể được đo ở các tiêu chí: thành thục, linhhoạt, sáng tạo và hiệu quả

2.1.2 PPTLN trong dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

2.1.2.1 Dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL sẽ giúp hình thành và phát triểnnhững NL chung: NL hợp tác, NL giải quyết vấn đề, NL tự học, NL tư duy sángtạo cũng như những NL đặc thù: NL tư duy phản biện, NL thực tiễn, NL sử dụngcông nghệ thông tin và truyền thông

2.1.2.2 Vai trò của PPTLN đối với dạy học môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

Trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL, PPTLN có vai trò quantrọng trong việc hình thành và phát triển những NL chung sau đây:

- NL hợp tác

Trong mỗi chủ đề TL, các thành viên có nghĩa vụ như nhau nên mỗi cánhân phải có ý thức cao trong việc thực hiện công việc chung của nhóm mộtcách hiệu quả nhất Mỗi thành viên là một mắt xích quan trọng không thể táchrời trong nhóm Tính kỷ luật, đồng đội và tinh thần đoàn kết được hình thành

trong quá trình TLN Điều này giúp SV tạo bầu không khí tin cậy, khuyến khíchlẫn nhau và góp phần củng cố mối quan hệ bạn bè Bằng cách huy động sứcmạnh của tập thể, người học sẽ đạt được những điều mà một mình khó có thểthực hiện được.

- NL giải quyết vấn đề

GV sẽ từng bước hình thành và PTNL giải quyết vấn đề cho người học khitạo nên một chuỗi những chủ đề/tình huống có vấn đề và điều khiển hoạt độngcủa SV để họ tự lực giải quyết những vấn đề học tập của mình Qua sử dụngPPTLN, NL giải quyết vấn đề sẽ được biểu hiện qua những nội dung sau:

+ SV tự xác định được mục đích học tập là để phát triển bản thân

+ Khuyến khích SV tư duy tích cực để giải quyết vấn đề

+ Khuyến khích SV cùng chia sẻ, hợp tác trước những thách thức trí tuệ

- NL tự học.

PTNL tự học cho SV qua TLN trong DH ĐLCMCĐCSVN, ngoài yếu tốbồi dưỡng, kích thích, hình thành động cơ, nhu cầu, mục tiêu và tình cảm tự thântrong học tập, thì yếu tố cơ bản chính là phát triển cách thức tự học một cáchkhoa học và hiệu quả qua việc PTNL hành động của người học Cụ thể là: PTNLlưa chon, phát hiện vấn đề tự học; NL tim kiêm thông tin, tư liêu phuc vu quatrinh tư hoc; PTNL lập và triển khai kế hoạch tự học; NL giai quyêt vân đê trongqua trinh tư hoc

- NL tư duy sáng tạo.

Trong quá trình triển khai PPTLN để học tập môn ĐLCMCĐCSVN, SV sẽhọc tập và tiếp thu rất nhiều từ những bài học về NL tư duy sáng tạo của Đảng,đồng thời thể hiện sự sáng tạo trong chính cách giải quyết vấn đề và trình bày kếtquả của cả nhóm Hơn thế nữa, sự sáng tạo của tập thể sẽ được tạo ra khi sự sángtạo của mỗi thành viên trong nhóm được hợp nhất lại

Xuất phát từ đặc điểm của nội dung môn ĐLCMCĐCSVN, việc tiến hành

sử dụng PPTLN trong quá trình DH bộ môn theo ĐHPTNL còn góp phần pháttriển những năng lực đặc thù cho SV, cụ thể là:

- NL tư duy phản biện.

Trong TLN, tư duy phản biện giúp SV suy nghĩ vấn đề với nhiều cách giảiquyết khác nhau, theo nhiều hướng khác nhau, thừa nhận những điều chưa đúngcủa bản thân, sẵn sàng thừa nhận cái đúng, phản bác cái sai của người khác, lắngnghe và tôn trọng ý kiến khi tham gia tranh luận Từ đó, SV sẽ kiểm soát đượccảm xúc của bản thân và thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trongnhóm và các nhóm với nhau Không những thế, tư duy phản biện còn giúp ngườihọc có cách tiếp nhận và xử lý thông tin trên cơ sở lựa chọn, sàng lọc, tránh sựphiến diện khi giải quyết vấn đề

- NL thực tiễn

Với mục tiêu: trang bị kiến thức cơ bản về chủ trương, đường lối, quá trìnhhình thành và phát triển cũng như những bài học kinh nghiệm quý báu của cáchmạng Việt Nam, nhằm xây dựng đội ngũ trí thức chuyên nghiệp có đủ NL kiếntạo đất nước tiên tiến, hiện đại đòi hỏi tính thực tiễn cao Với mục đích "học đểlàm việc" SV phải nắm bắt được những kiến thức về chủ trương, đường lối, địnhhướng đổi mới của Đảng với từng nội dung cụ thể để vận dụng vào công việccủa mình trong tương lai Do vậy, những kiến thức thực tiễn và PP ứng xử, giảiquyết vấn đề là một đòi hỏi rất cao khi sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN

- NL sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông.

Trong DH môn ĐLCMCĐCSVN, ngoài chức năng hình thành và phát triểncác NL chung, nhiệm vụ của môn ĐLCMCĐCSVN còn nhằm hình thành và pháttriển cho SV các NL công cụ trong đó NL chủ chốt trong thời đại công nghệ số

là NL sử dụng CNTT&TT Đó là khả năng nhận biết và thao tác được với hệ

thống phần mềm/công cụ công nghệ nhằm tìm kiếm, thu thập, tổ chức và quản lýthông tin có liên quan đến ĐLCMĐCSVN phục vụ cho quá trình học tập vànghiên cứu.

2.1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- Phương pháp tổ chức hoạt động dạy học của GV

- Hoạt động nhận thức của sinh viên

- Môi trường, địa bàn học tập

2.1.2.4 Yêu cầu khi sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

- Về phía giảng viên

- Về phía sinh viên

2.2 Cơ sở thực tiễn sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học mônĐường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo định hướng phát triểnnăng lực cho sinh viên các trường đại học ở TPHCM hiện nay

2.2.1 Đặc điểm của sinh viên trên địa bàn TP Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế của cả nước, có tốc độ tăngtrưởng kinh tế cao, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Nhìn chung,

SV TP.HCM có những đặc điểm cơ bản sau:

- Ưu điểm:

+ Năng động, sáng tạo, luôn quan tâm đến các vấn đề thời sự trong nước

và thế giới, thẳng thắn bày tỏ ý kiến của mình trước tập thể

+ Có nhiều nét độc đáo, sáng tạo trong giờ học

- Hạn chế:

+ Nề nếp, kỉ luật, học tập chưa đảm bảo do sự “đa văn hóa vùng miền’’

+ Chưa có PP học tập, điều kiện sống thiếu thốn

Trong quá trình DH, GV phải tính đến các đặc điểm của SV nói chung vàđặc điểm của SV trên địa bàn TP.HCM nói riêng để tìm ra con đường, PPDHhiệu quả.

2.2.2 Khảo sát thực trạng việc sử dụng PPTLN trong DHmôn

ĐLCMCCĐCSVN theo ĐHPTNL cho SVcác trường ĐH ở TPHCM hiện nay

Nhằm tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân dẫn đến việc DH mônĐLCMCĐCSVN bằng PPTLN theo ĐHPTNL chưa đạt kết quả cao, tác giả đãthực hiện khảo sát việc sử dụng PPDH này ở những nội dung sau:

2.2.2.1 Thực trạng về đội ngũ GVvà tổ chức lớp học

2.2.2.2 Nhận thức của GV và SV về sự cần thiết và mức độ sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL cho SV ở các trường ĐH tại TP.HCM

2.2.2.3 Nhận thức của GV và SV về các NL được hình thành khi sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL.

2.2.3 Đánh giá thực trạng việc sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMCCĐCSVN theo ĐHPTNL

2.2.3.1 Đánh giá kết quả điều tra thực trạng

Qua khảo sát, tác giả nhận thấy việc sử dụng PPTLN trong DH mônĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL có những vấn đề sau:

- Những mặt đạt được:

+ PPTLN theo ĐHPTNL đã được nhiều GV sử dụng

+ GV đã nhận thức được vai trò của PPTLN theo ĐHPTNL, bước đầu cókiến thức và kĩ năng để tổ chức thực hiện PPDH này

+ Cả GV và SV đều xác định được những NL cần hình thành và phát triểncho người học thông qua TLN theo ĐHPTNL

+ GV đã biết kết hợp linh hoạt PPDH này với một số PP khác

+ SV quan tâm đến dạy học bằng PPTLN theo ĐHPTNL và tuân thủ cácyêu cầu của GV khi tiến hành PPDH này

- Hạn chế:

+ Nhiều GV chưa hiểu rõ được đặc điểm và yêu cầu của PPDH này nên khi

sử dụng vào giảng dạy chỉ mang tính hình thức

+ GV chưa thực sự đầu tư thời gian cho việc chuẩn bị giáo án, kế hoạch họctập của SV

+ Việc phát triển NL cho SV thông qua TLN trong DH môn

+ Chưa có cách đánh giá đúng đối với SV

2.2.3.2 Các nguyên nhân của những hạn chế khi sử dụng PPTLN trong

DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trường ĐH tại TP.HCM

- Đối với GV:

+ Sự tiếp cận với PPTLN theo ĐHPTNL còn nhiều hạn chế

+ Năng lực tổ chức điều khiển của GV chưa tốt, chưa căn cứ vào nội dung bài học

để xác định đúng nhiệm vụ học tập và tổ chức các hình thức TLN phù hợp + Việc dạy học bằng PPTLN theo ĐHPTNL chưa có một quy trình khoa học, cụ thể

+ GV chưa biết cách tổ chức cho các nhóm SV báo cáo kết quả sản phẩm nhóm

- Đối với SV:

+ Do nhận thức chưa đúng đắn về TLN theo ĐHPTNL

+ Phần lớn hoạt động nhóm còn mang tính hình thức, chú trọng tạo ra sản phẩm để nộp

+ Hầu hết SV đều yếu và thiếu các kỹ năng làm việc nhóm

+ Cơ sở vật chất chưa đáp ứng tốt cho hoạt động nhóm, số SV đông, chưa có sự quan tâm đúng mức của các cấp lãnh đạo và nhà trường

2.2.3.3 Những vấn đề đặt ra khi sử dụng PPTLN trong DH môn

ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL ở các trường ĐH tại TP.HCM

Từ việc khảo sát thực tiễn và đánh giá thực trạng sử dụng PPTLN trong DHmôn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL cho thấy cần phải giải quyết một số vấn đềsau:

Thứ nhất, cần có biện pháp giúp GV bộ môn và SV nhận thức rõ về sự cần thiết phải tiến hành TLN trong DH môn ĐLCMCĐCSVN theo ĐHPTNL

Thứ hai, cần tìm ra những nguyên tắc, quy trình sử dụng hiệu quả PPTLN theo ĐHPTNL nhằm phát huy tối đa nội lực của người học

CHƯƠNG 3NGUYÊN TẮC VÀ QUY TRÌNH SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬNNHÓM TRONG DẠY HỌC MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNGCỘNG SẢN VIỆT NAM THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LựC Ở

CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH3.1 Các nguyên tắc sử dụng PPTLN trong dạy học môn ĐLCMĐCSVN theoĐHPTNL

3.1.1 Đảm bảo mục tiêu của môn học

Đây là nguyên tắc nhất quán và xuyên suốt trong toàn bộ quá trình DH nóichung, sử dụng PPTLN trong DH môn ĐLCMĐCSVN theo ĐHPTNL nói riêng.Mục tiêu này được quy định rõ trong chương trình môn học đòi hỏi GV thựchiện theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ Đặc biệt, GV cần xác định rõnhững năng lực cần đạt trong bài học, môn học, trên cơ sở đó tổ chức thực hiệnTLN nhằm đạt được mục tiêu đề ra

3.1.2 Đảm bảo tính Đảng và tính khoa học