Vật lí - Các khái niệm và quan hệ Phần 12 1.15 Định luật vạn vật hấp dẫn Newton Lực hấp dẫn là lực hút tương hỗ giữa hai vật bất kì có khối lượng, bất kể kích cỡ của chúng.. Độ lớn của
Trang 1Vật lí - Các khái niệm và quan hệ (Phần
12) 1.15 Định luật vạn vật hấp dẫn Newton
Lực hấp dẫn là lực hút tương hỗ giữa hai vật bất kì có
khối lượng, bất kể kích cỡ của chúng Độ lớn của lực hấp
dẫn giữa hai vật phụ thuộc vào hai biến: khối lượng và
khoảng cách Nếu chúng ta mang hai quyển sách giáo
khoa vật lí ra ngoài không gian vũ trụ và để chúng cách nhau 1,0 m, chúng sẽ gia tốc về phía nhau rất chậm Nếu chúng ta tách hai hành tinh Trái đất sao cho bề mặt của chúng cách nhau 1,0 m, chúng sẽ gia tốc về phía nhau rất nhanh Nếu chúng ta tăng khoảng cách giữa hai Trái đất
đó lên đáng kể, thì chúng sẽ gia tốc về phía nhau chậm hơn nhiều Newton biểu diễn mối quan hệ này dưới dạng
đại số trong định luật vạn vật hấp dẫn của ông
Xét hai quả cầu khối lượng m 1 và m2 có tâm của chúng
cách nhau một khoảng r (xem Hình 1.56a) Theo định luật
vạn vật hấp dẫn, độ lớn của lực hút giữa chúng được biểu diễn bởi phương trình
Trang 2+ Phóng to hình
Hằng số vạn vật hấp dẫn, G, lần đầu tiên được đo bởi
Henry Cavendish vào năm 1798 Trong thí nghiệm kinh điển của ông, Cavendish sử dụng một cái cân xoắn gồm một thanh ngang dài 2 m treo tại điểm chính giữa của nó bằng một sợi dây mảnh Tại mỗi đầu thanh có gắn một quả cầu bằng chì 0,8 kg Khi hai quả cầu chì lớn hơn, 50
kg, được mang đến gần mỗi quả cầu nhỏ, sợi dây mảnh hơi xoắn lại một chút do lực hút giữa những quả cầu lớn
và nhỏ (Hình 1.56b) Cavendish đã có thể tính ra lực cần thiết để làm xoắn sợi dây mảnh đó, và đã sử dụng nó để tìm lực hút giữa những quả cầu Ông tìm thấy lực hút giữa hai khối lượng 1 kg cách nhau 1 m là 6,67 × 10-11 N Từ định luật vạn vật hấp dẫn Newton
Trang 3Không nên nhầm hằng số này với g, là độ lớn trường hấp
dẫn, hay gia tốc trọng trường