Lựa chọn phương pháp đơn giản bảo quản chế phẩm nấm metarhizium để diệt mối nhà Cop.. Các chủng vi nấm Metarhizium có ký hiệu M1, M2 và M5 đã được tuyển chọn dùng để tạo chế phẩm diệt m
Trang 1Lựa chọn phương pháp đơn giản bảo quản chế phẩm nấm metarhizium để diệt mối nhà (Cop Formosanus)
Nguyễn Dương Khuê và CS
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Loài mối nhà (Cop Formosanus) phá hoại rất nghiêm trọng các công trình xây
dựng ở nước ta Nghiên cứu dùng vi nấm nhằm thay thế thuốc hoá học để diệt mối không gây ô nhiễm môi trường sống là nhu cầu của thực tế đang đòi hỏi
Các chủng vi nấm Metarhizium có ký hiệu M1, M2 và M5 đã được tuyển chọn
dùng để tạo chế phẩm diệt mối nhà có hiệu lực cao Nhưng các chế phẩm này nhanh chóng suy giảm hiệu lực diệt mối theo thời gian bảo quản
Vấn đề đặt ra là phải tìm được phương pháp bảo quản chế phẩm vi nấm
Metarhizium để diệt mối nhà (Cop Formosanus Shiraki) sao cho các đặc điểm
sinh học cơ bản, nhất là tính độc của chúng không bị biến đổi theo thời gian, có nghĩa là các chế phẩm đó vẫn còn hiệu lực diệt mối nhà
Chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm phương pháp bảo quản kín hoàn toàn không có ánh sáng ở nhiệt độ phòng, nhằm kéo dài hiệu lực diệt mối của chế phẩm theo thời gian trong điều kiện dễ thực hiện và đạt hiệu quả kinh tế
I.Phương pháp nghiên cứu
1 Nguyên, vật liệu nghiên cứu
-Các chủng vi nấm Metarhizium (M1, M2, M5) có khả năng diệt mối nhà (Cop formosanus Shiraki)
Trang 2-Loài mối Coptotermes formosanus shiraki do phòng BQLS định tên và cung cấp
cho thử nghiệm Các cá thể mối đưa vào thử nghiệm khoẻ mạnh bình thường
2 Phương pháp nghiên cứu
-Bảo quản thường ở nhiệt độ phòng
-Bảo quản kín ánh sáng ở nhiệt độ phòng
-Đếm BTT(Bào Tử Trần) bằng buồng đếm hồng cầu Thomas
-Phương pháp đánh giá hiệu lực của chế phẩm thông qua tỷ lệ nảy mầm của BTT theo thời gian bảo quản: 1, 3, 6 và 9 tháng Theo phương pháp của Ducan được tính theo công thức:
X = a x b x c
a: số khuẩn lạc đếm được
b: số giọt/ ml
c: độ pha loãng
-Đồng thời với xác định tỷ lệ % nảy mầm của BTT vi nấm tiến hành thử hiệu lực diệt mối theo phương pháp lây nhiễm, 20% số cá thể trong tập quần mối được phun chế phẩm
-Mỗi công thức 3 lần lặp
-Tỷ lệ (%) mối chết được hiệu tính theo Abboott (1925)
II Kết quả và thảo luận:
Trang 3-Tỷ lệ BTT có khả năng sống phụ thuộc vào điều kiện: nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng… Để kéo dài thời gian bảo quản phải khống chế được điều kiện trên sao cho BTT của vi nấm không hoặc ít bị ảnh hưởng xấu
- Chế phẩm sau thời gian bảo quản, được xác định tỷ lệ nảy mầm của BTT Kết quả ở bảng 1
Tỷ lệ (%) nảy mầm của BTT/gr chế phẩ theo thời gian bảo quản
Thời gian
bảo quản (tháng)
BQ thường 97,00 91,52 70,01 55.25 M1 Mới sản xuất
100%
BQ kín 98,02 95,69 89,34 79,83
BQ thường 94,12 89,00 51,55 29,78 M2 Mới sản xuất
100%
BQ kín 97,78 93,07 88,06 77,05
BQ thường 95,50 92,89 80,00 59,89 M5 Mới sản xuất
100%
BQ kín 96,98 93,79 90,16 77,92
Trang 4Kết quả ở bảng cho thấy nếu bảo quản chế phẩm ở nhiệt độ phòng trong cùng thời gian thì bảo quản kín không có ánh sáng luôn cho tỷ lệ nảy mầm của BTT cao hơn
so với bảo quản thường
Đồng thời với việc xác định tỷ lệ nảy mầm của chế phẩm, các chế phẩm này được thử hiệu lực diệt mối theo phương pháp lây nhiễm Kết quả ở bảng 2 và 3
Tỷ lệ (%) mối chết sau 7 ngày phun chế phẩm Metarhizium đã bảo quản thường ở
nhiệt độ phòng
Tỷ lệ (%) mối chết sau 7, 13 ngày phun chế phẩm Metarhizium đã bảo quản kín ánh sáng ở nhiệt độ phòng
Thời gianbảo
quản
7ngày 13 ngày 7 ngày 13 ngày 7 ngày 13 ngày
Trang 5Mới SX 100 100 100
Các thí nghiệm trên, với thời gian bảo quản 9 tháng thử hiệu lực với mối sau 20 ngày mối chết 100%, còn các đối chứng không có hiện tượng mối chết
Nhận xét:Kết quả bảng 2 và 3 cho thấy: chế phẩm vi nấm (3 chủng M.) được bảo
quản sau 6 tháng, đem thử hiệu lực diệt mối theo phương pháp lây nhiễm, sau 7 ngày phun chế phẩm tỷ lệ mối chết trong thí nghiệm cao nhất 27,34% ở bảo quản thường, 67,8% ở bảo quản kín ánh sáng, tương ứng có tỷ lệ thấp nhất 9,13% so với 60,2% ở bảo quản kín ánh sáng
Khi chế phẩm bảo quản đến 9 tháng thử hiệu lực với mối, sau 20 ngày phun chế phẩm các cá thể mối trong thí nghiệm chết 100%
III Kết luận
Trang 6Chế phẩm Vi nấm Metarhizium để diệt mối nhà (Cop Formosanus) được bảo
quản kín ánh sáng ở nhiệt độ phòng còn hiệu lực diệt mối nhà 100% trong 6 tháng, sau 13 ngày phun chế phẩm; tới 9 tháng sau 20 ngày phun chế phẩm
Điều này đã giúp chúng ta chủ động trong việc sản xuất và dễ dàng trong bảo quản chế phẩm, nâng cao hiệu quả sử dụng chế phẩm cho mục đích phòng trừ mối
Tài liệu tham khảo
1 Nguyễn Lân Dũng-Bùi Xuân Đồng-Lê Đình Lương-1982 Vi nấm
2 Bùi Xuân Đồng - 1977 Một số vấn đề về nấm học
3 Nguyễn Đức Khảm - 1976 Mối ở miền Bắc Việt Nam
4 Kentazo Suzuki, 1991 Laboratory trial of biological control agents against subterranean termites - Paper prepared for the 22nd Annual Meeting Kyoto Japan
5 F.Milner, T.Watson, J.Staples, 1991 The Green Alternative : fungi for termite control CSIRO (Australia), Division of Encomology
Summary
Metarhizium products have been prepared from M1, M2 and M5 strains to kill Coptotermes but the effectiveness of these products quickly deteriorate with
time.Research has been conducted and a method of preservation of Metarhizium products in closed container devoid of light in room temperature is selected and the effectiveness of the products last upto 9 months This method is simple, easily carried out and is highly effective