Những tri thức và kỹ năng toán học cùng với những phương pháp làm việc trong toán học trở thành công cụ để học tập những môn khoa học khác và nó là cầu nối các ngành khoa học với nhau đồ
Trang 1MỤC LỤC
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5
3.1 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 7
b.Trò chơi hái hoa dân chủ (kiến thức chương 2- số nguyên) 11
d Trò chơi “Lật mảnh ghép” “Lật tranh”, “Đi tìm kho báu” 18
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Toán học là một bộ môn khoa học tự nhiên mang tính trừu tượng cao, tính logic đồng thời môn toán còn là bộ môn công cụ hỗ trợ cho các môn học khác, có tính thực tiễn phổ dụng Những tri thức và kỹ năng toán học cùng với những phương pháp làm việc trong toán học trở thành công cụ để học tập những môn khoa học khác và nó là cầu nối các ngành khoa học với nhau đồng thời nó có tính thực tiễn rất cao trong cuộc sống xã hội và với mỗi cá nhân Môn toán có khả năng
tư duy lôgic, phát huy tính linh hoạt, sáng tạo trong học tập và môn toán là một trong những môn học khó nhất
Hiện nay mục tiêu giáo dục cấp THCS đã được mở rộng, các kiến thức và kỹ năng được hình thành và củng cố để tạo ra 4 năng lực chủ yếu:
+Năng lực hành động
+Năng lực thích ứng
+Năng lực cùng chung sống và làm việc
+Năng lực tự khẳng định mình
Trong đề tài này tôi quan tâm để đi khai thác đến 2 nhóm năng lực chính là
"năng lực cùng chung sống và làm việc" và "năng lực tự khẳng định mình" vì kiến thức và kỹ năng là một trong những thành tố của năng lực HS
Qua quá trình giảng dạy thực tế tôi nhận thấy rằng việc tổ chức các hoạt động trò chơi thông qua các bài toán trong giờ học toán luôn gây được hứng thú cho các em và các em làm việc, học tập rất sôi nổi Vì vậy tôi lựa chọn đề tài “SKKN Phương pháp dạy học tích cực thông qua tổ chức các trò chơi trong dạy học môn Toán lớp 6 sách Kết nối tri thức với cuộc sống”
Qua sáng kiến này tôi muốn đưa ra một số cách thức tổ chức các trò chơi trong tiết dạy và các trò chơi trong môn Toán 6 từ đó hình thành cho học sinh các
kỹ năng như hoạt động nhóm, kỹ năng trình bày, năng lực chung sống, làm việc
và qua các hoạt động trò chơi đó học sinh có cơ hội tự khẳng định mình trước bạn
bè và thầy cô
Trang 3Qua sáng kiến này tôi cũng tự đúc rút cho bản thân mình những kinh nghiệm để làm luận cứ cho phương pháp dạy học mới của tôi những năm tiếp theo
2 Mục đích nghiên cứu
- Đổi mới phương pháp dạy học
- Nâng cao chất lượng dạy học và bồi dưỡng học sinh giỏi
Cụ thể là :
+Tìm hiểu thực trạng học sinh
+Những phương pháp đã thực hiện
+Những chuyển biến sau khi áp dụng
+Rút ra bài học kinh nghiệm
+Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của GV và HS để phát hiện trình độ nhận thức, phương pháp và chất lượng hoạt động nhằm tìm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục
- Phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục khi áp dụng nội dung đang nghiên cứu vào thực tiễn giảng dạy nhằm tìm ra nguyên nhân những sai lầm mà học sinh thường mắc phải khi giải toán Từ đó tổ chức có hiệu quả hơn trong các giờ dạy tiếp theo
3 Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp dạy học tích cực thông qua tổ chức các trò chơi trong dạy học môn Toán lớp 6 tại trường THCS…
4 Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp, điều tra, khảo sát, thu thập và xử lý số liệu
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp đối chiếu so sánh
Trang 4II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận sáng kiến kinh nghiệm
- Toán học có vai trò rất quan trọng đối với đời sống và các ngành khoa học khác Đặc điểm về môn toán nội dung nhiều, công thức tính nhiều, bài tập thì đa dạng (có khó, có dễ, có phức tạp) Vì thế nếu không tìm cách tổ chức một giờ dạy sao cho hợp lý, sinh động hấp dẫn thì rất khó có thể lôi cuốn được học sinh, giờ học sẽ tẻ nhạt, mang tính chất công thức khô khan
- Trong những năm gần đây, định hướng đổi mới PPDH đã được thống nhất theo tư tưởng tích cực hóa hoạt động học tập của HS dưới sự tổ chức hướng dẫn của GV: Học sinh tự giác chủ động tìm tòi, phát hiện, giải quyết nhiệm vụ nhận thức và có ý thức vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiến thức kỹ năng đã thu nhận được
Luật Giáo dục 2005 (Điều 5) quy định:"Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên"
Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết định cách học, tuy nhiên, thói quen học tập thụ động của HS cũng ảnh hưởng đến cách dạy của thầy Mặt khác, cũng có trường hợp HS mong muốn được học theo phương pháp dạy học tích cực nhưng GV chưa đáp ứng được Do vậy, GV cần phải được bồi dưỡng, phải kiên trì cách dạy theo phương pháp dạy học tích cực, tổ chức các hoạt động nhận thức từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, hình thành thói quen cho học sinh Trong đổi mới phương pháp phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp hoạt động dạy với hoạt động học thì mới có kết quả Phương pháp dạy học tích cực hàm chứa cả phương pháp dạy và phương pháp học
- Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực
a Dạy học tăng cường phát huy tính tự tin, tính tích cực, chủ động, sáng tạo thông qua tổ chức thực hiện các hoạt động học tập của học sinh
Trang 5- Luật chơi: Khi trọng tài hô “Bắt đầu” lần lượt học sinh số 1 của mỗi đội lên bảng làm bài, sau đó về giao phấn cho học sinh số 2 và về vị trí cuối hàng đứng,
cứ vậy làm tiếp cho đến khi hết thời gian quy định hoặc hoàn thành hết các bài tập
Khi học sinh làm sai, học sinh tiếp theo được phép sửa bài, tuy nhiên lần sửa bài được tính là 1 lần chơi, sau khi sửa bài xong không được làm tiếp mà phải trở
về vị trí của đội chơi
- Tiến hành: Giáo viên yêu cầu 1 học sinh làm trọng tài Trọng tài làm việc: Đội nào hoàn thành với số lượng nhiều hơn trong khoảng thời gian đã cho hoặc hoàn thành hết các câu hỏi thì sẽ dừng cuộc chơi
Các thành viên trong đội chơi về chỗ ngồi Trọng tài yêu cầu các bạn “khán giả” nhận xét bài làm của hai đội chơi, thành viên của đội này có thể nhận xét bài làm của đội kia Trọng tài xác định đội thắng thua, báo cáo với giáo viên
Giáo viên chốt, nhận xét và cho điểm đội thắng (hoặc thưởng bằng tràng pháo tay…)
Ví dụ: Trò chơi “Tiếp sức” áp dụng cho bài 1.37 trang 24 sách Kết nối tri thức với cuộc sống tập 1
- Đồ dùng : GV chuẩn bị 2 bảng phụ
- Giới thiệu trò chơi:
+ GV nêu tên trò chơi tiếp sức
+ GV hướng dẫn cách chơi: Hai đội xếp thành 2 hàng mỗi đội 5 học sinh
Trang 6- Mỗi học sinh làm 1 bài , sau đó quay về trao phần cho người thứ 2 , cứ như thế cho đến khi hoàn thành bài giải , người sau có thể sửa cho người trước sai Đội nào hoàn thành trước chính xác đội đó sẽ thắng cuộc
+ GV có thế cho học sinh chơi thử trước khi chơi thật
+ GV nhận xét kết quả trò chơi, thái độ người tham dự:
Nhận xét:
- Trò chơi này cũng có thể thay thế các nội dung 1 cách linh hoạt, nội dung kiến thức cần củng số, ôn luyện cũng như để phù hợp với từng đối tượng học sinh, lưu ý các bài toán của 2 đội chơi phải tương đương về độ khó, độ dài, tránh sự chênh lệch
- Trò chơi trên ngoài việc củng cố kiến thức cho học sinh còn có tác dụng rèn luyện về thể chất (HS được vận động) và rèn luyện các phẩm chất đạo đức như: Tôn trọng kỷ luật hăng say chơi hết mình gắn bó giúp đỡ với đồng đội
b.Trò chơi hái hoa dân chủ (kiến thức chương 2- số nguyên)
- Trò chơi thường được dùng trong các kiến thức ôn tập chương
- Đồ dùng: GV chuẩn bị các câu hỏi để củng cố kiến thức trong chương
- Giới thiệu trò chơi:
+ GV nêu tên trò chơi hái hoa dân chủ “kiến thức chương 2 – số nguyên” + GV hướng dẫn trò chơi
+ Đồ dùng: GV chuẩn bị các câu hỏi để củng cố các kiến thức trong chương + GV giới thiệu trò chơi và hướng dẫn cách chơi
- Mỗi dãy cử ra một đội chơi, học sinh 2 đội lần lượt lên bốc thăm và trả lời
GV đánh giá điểm sau mỗi câu và ghi điểm trên bảng
- Tổng điểm của đội nào sau khi hoàn thành cao hơn thì đội đó thắng
- GV nhận xét kết quả trò chơi, thái độ người tham dự
Nhận xét:
- Trò chơi này nhằm củng số các kiến thức trong chương trình, thông qua trò chơi các em có thể ôn tập 1 cách tính cực các kiến thức trong chương
Trang 7- Cũng như trò chơi 2, trò chơi này cũng giúp các em rèn luyện thêm các phẩm chất đạo đức như: Ý thức trách nhiệm cao, gắn bó với đồng đội, tích cực hoạt động vì danh dự đội nhóm
Ví dụ: Trò chơi “hái hoa dân chủ” khi dạy ôn tập kiến thức chương số nguyên ( bài 3.1 ; 3.2 ; 3.3 trang 61 sách Kết nối tri thức tập 1)
Bài 3.1: ( GV gọi một số HS đứng phát biểu và đọc tại chỗ)
Nhiệt độ mỗi nhiệt kế chỉ lần lượt là : -8oC ; 31 oC ; 0 oC ; -22 oC
Bài 3.2:
a) Độ sâu trung bình của vịnh Thái Lan khoảng 45m và độ sâu lớn nhất là -80m
b) Mùa đông ở Sibera ( Nga) dài và khắc nghiệt với nhiệt độ trung bình tháng
1 là -25 oC
c) Năm 2012, núi lửa Harve ( Bắc New Zealand) phun ra cột tro từ độ sâu -700m
Bài 3.3 :
a) Khi máy bay bay ở độ cao 10 000m, nhiệt độ bên ngoài có thể xuống đến
50 oC dưới 0 oC
b) Cá voi xanh có thể lặn sâu 2 500m dưới mực nước biển
Trang 8c Trò chơi: “Giải ô chữ”; “Trò chơi ô chữ”
-Trò chơi này tổ chức vào cuối tiết học, tiết ôn tập để củng cố hoặc tái hiện kiến thức Trong các tiết học ôn tập chương có thể dùng trò chơi này cũng sẽ mang lại hiệu quả cao
Mục đích: Củng cố, khắc sâu kiến thức của bài học, của chương, từ đó giáo dục ý thức, thái độ học tập của học sinh
Rèn kỹ năng ghi nhớ, vận dụng linh hoạt các kiến thức Toán học đã học của học sinh
Phát triển tư duy nhanh nhạy, sáng tạo của học sinh
Chuẩn bị: Bảng ô chữ, các câu hỏi và đáp án tương ứng
Thiết kế trò chơi trên power point để trình chiếu
Cách xây dựng ô chữ:
Trong mỗi tiết, mỗi chương đều có kiến thức trọng tâm Từ đó ta lấy kiến thức
đó làm chủ đề, từ hàng dọc hoặc từ khóa
Chọn các từ, thuật ngữ, các nhân tố để làm từ hàng ngang, các từ hàng ngang phải cô đọng, xúc tích, thể hiện được nội dung của bài toán hoặc liên quan đến kiến thức toán học
Có thể chia nhóm hoặc cả tập thể lớp cùng tham gia, học sinh nào dựa vào từ khóa tìm được từ khóa hàng dọc là bạn dành chiến thắng
Tiến hành: Giáo viên nêu cách tổ chức trò chơi
Nếu là đội: Mỗi đội được trả lời một lần và lựa chọn từ hàng ngang, sau đó thảo luận 30s, nếu không có câu trả lời thì quyền dành cho đội khác, nếu trả lời đúng thì GV lật ô chữ Mỗi từ hàng ngang giải đúng được 10 điểm, giải được từ hàng dọc (từ chủ đề) được 20 điểm Nếu giải được từ khóa hàng dọc (từ chủ đề)
mà chưa cần mở hết các ô chữ sẽ được 40 điểm Nhóm nào đưa ra tín hiệu trước
sẽ được trả lời trước Các nhóm tiếp tục chơi, nếu các nhóm không trả lời được từ khóa hàng ngang thì từ khóa đó sẽ bị đóng
Trang 9Sau khi ra từ khóa hàng dọc (từ chủ đề) Giáo viên tổng kết điểm, nhận xét, khám phá các từ khóa chưa được mở, từ đó nhấn mạnh lại từ khóa và mục đích đưa ra từ khóa …
Ví dụ 1: Tiết dạy ôn tập chương III – Số học 6 tôi có thể cho các em học sinh cùng chơi trò chơi ô chữ để củng cố kiến thức của học sinh, cũng là nhắc nhở lại một số tên kiến thức đã được học trong chương trình toán 6 Với mỗi đáp án đúng, giáo viên có thể cho học sinh gợi ý của một chữ cái
Từ khóa ô chữ: THĂNG LONG
Hàng ngang:
Số 1: Tính thương: a) 297: (-3)
(bài 3.39a trang 74 sách kết nối tri thức tập 1)
Đáp án: 297 : (-3) = -99
Số 2: Tính thương: a) 297: (-3)
(bài 3.39c trang 74 sách kết nối tri thức tập 1)
Đáp án: (-396) : (-12) = 33
Số 3: Trong các số a,b,c, d số bào dương, số nào âm nếu:
a> 0 ; b<0 ; c ≥1 ; d ≤ -2
Đáp án:
⇨ Các số dương là ; a ; c
⇨ Các số âm là : b ; d
Số 3: Có hay không hai số nguyên a và b mà hiệu a-b lớn hơn cả a và b (bài 3.55a trang 76 sách Kết nối tri thức tập 1)
Trang 10THÔNG TIN HỎI ĐÁP:
mới khác của Topskkn.com
Hoặc qua SĐT Zalo: 0946883350 hoặc email: topskkn@gmail.com để hỗ trợ ngay nhé!
