Báo cáo biện pháp thi giáo viên giỏi môn lịch sử 6, 7 phương pháp kể chuyện tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học lịch sử lớp 6,7 thcs

- Tên biện pháp: Phương pháp kể chuyện - Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch sử lớp 6,7 THCS.. - Biện pháp kể chuyện trong giờ học lịch sử nhằm tạo hứng thú cho học sinh, góp ph

HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP

HUYỆN

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

GIẢNG DẠY MÔN: LỊCH SỬ

HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP

HUYỆN

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

GIẢNG DẠY MÔN: LỊCH SỬ

PHÒNG GD&ĐT TRỰC NINH

TRƯỜNG THCS VIỆT HÙNG

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

KỂ CHUYỆN LỊCH SỬ - TẠO HỨNG THÚ CHO

HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC LỊCH SỬ

PHẦN I TÊN BIỆN PHÁP, LĨNH VỰC ÁP DỤNG

PHẦN II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

PHẦN III HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

PHẦN IV ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

PHẦN V CAM KẾT

CẤU TRÚC BIỆN PHÁP

- Tên biện pháp: Phương pháp kể chuyện - Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học

Lịch sử lớp 6,7 THCS

- Lĩnh vực áp dụng: Môn Lịch sử 6,7

PHẦN I TÊN BIỆN PHÁP, LĨNH VỰC ÁP DỤNG

I Tên biện pháp, lĩnh vực áp dụng

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

1 Mục tiêu, ý nghĩa, sự cần thiết của biện pháp trong quá trình giảng dạy tại trường THCS Việt Hùng

1.1 Thực trạng trước khi tiến hành biện pháp:

*Về phía giáo viên:

Do giáo viên còn bỡ ngỡ trong vận dụng phương pháp dạy học Còn lúng túng khi vận dụng phương pháp giảng dạy để phù hợp với chương trình sách giáo khoa Giáo viên chưa linh hoạt trong cách áp dụng các phương pháp dạy học phù hợp với từng đơn vi kiến thức của bài học nên hiệu quả dạy học chưa cao.

Khi tham gia các cuộc sinh hoạt chuyên môn tôi nhận thấy các đồng nghiệp đều có khó khăn chung là thiếu ý tưởng trong tổ chức các hoạt động của học sinh, giờ giảng vẫn nặng nề về hoạt động của thầy.

Đội ngũ giáo viên còn thiếu nhiều về chủng loại như Lịch sử-Địa lý.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

1 Mục tiêu, ý nghĩa, sự cần thiết của biện pháp trong quá trình giảng dạy tại trường THCS Việt Hùng

1.1 Thực trạng trước khi tiến hành biện pháp:

*Về phía nhà trường

Cơ sở vật chấtt của nhà trường còn chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh.Riêng số lượng học sinh khối 6 có 3 lớp mỗi lớp 41 hs/ lớp, khối 7 mỗi lớp là 47 hs/lớp, diện tích phòng học nhỏ, nhà trường chưa có đủ các phòng học chức năng để học sinh học tập.

*Về phía học sinh:

Các em đa số rụt rè, thường thụ động, thiếu sự sáng tạo khi học.Các em chưa ham thích học tập môn học, chưa tích cực tham gia các hoạt động học tập nên hiệu quả học tập chưa cao.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

1 Mục tiêu, ý nghĩa, sự cần thiết của biện pháp trong quá trình giảng dạy tại trường THCS Việt Hùng

1.2 Mục tiêu, ý nghĩa, sự cần thiết của biện pháp.

Góp phần định hướng nhận thức đúng đắn cho học sinh, giáo dục tình yêu quê hương đất nước, tinh thần tự hào dân tộc, lòng biết ơn với các thế hệ cha ông đã ngã xuống cho hòa bình, độc lập hôm nay, từ đó ý thức được trách nhiệm của mình với quê hương đất nước qua đó nâng cao chất lượng bộ môn Lịch sử nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung, từng bước đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục của Đảng và nhà nước

- Biện pháp kể chuyện trong giờ học lịch sử nhằm tạo hứng thú cho học sinh, góp phần quan trọng là chỗ dựa để học sinh hiểu biết sâu sắc,nhớ lâu bài học.

- Biện pháp này hướng cho học sinh năng lực tự học và sáng tạo qua các hình thức học tập

đa dạng nhằm tạo hứng thú cho học sinh học tập môn Lịch sử lớp 6, 7, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

1 Mục tiêu, ý nghĩa, sự cần thiết của biện pháp trong quá trình giảng dạy tại trường THCS Việt Hùng

2.1 Những yêu cầu đối với giáo viên và học sinh khi vận dụng phương pháp kể chuyện lịch sử vào tiết học Lịch sử.

* Đối với giáo viên:

- Nắm chắc nội dung về nhân vật, sự kiện lịch sử có liên quan đến bài học.

- Kể chuyện bằng giọng kể để gây hứng thú cho học sinh chứ không phải chỉ là việc đọc lại nội dung.

- Khi kể chuyện giáo viên phải biết chắt lọc, kể gọn và sau mỗi câu chuyện phải biết đặt những câu hỏi hoặc gợi ý cho học sinh nêu lên suy nghĩ của mình, từ đó giáo dục tư tưởng cho HS

- Khi kể chuyện lịch sửchủ yếu là kể về nhân vật lịch sử thì cần lưu ý đến các vấn đề sau:

+ Nhân vật đó phải gắn với sự kiện lịch sử mà giáo viên đang giảng dạy.

+ Hoạt động nổi bật hay thành tích của nhân vật lịch sử đó là gì?

+ Ảnh hưởng hay vai trò của nhân vật đó như thế nào trong sự kiện lịch sử.

+ Có thể cho học sinh tự chuẩn bị và kể hay đóng vai nhân vật lịch sử.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.1 Những yêu cầu đối với giáo viên và học sinh khi vận dụng phương pháp kể chuyện lịch sử vào tiết học Lịch sử.

* Đối với học sinh:

- Tìm hiểu thêm về tiểu sử của nhân vật lịch sử đã được học.

- Sưu tầm các tư liệu có liên quan đến nhân vật lịch sử đã được giáo viên giới thiệu.

- Có thể lưu ý tìm các công trình (đường phố), hay lưu nhớ ngày kỷ niệm có liên quan đến nhân vật lịch sử đã được biết để khắc sâu hơn về nhân vật lịch sử.

- Phải hình thành xu hướng khi gặp một yếu tố nào đó có liên quan đến nhân vật lịch sử phải cố gắng tìm hiểu để biết nhân vật đó là người như thế nào?

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.2 Mô tả chi tiết biện pháp.

Chuẩn bị của giáo viên: Để có được những câu chuyện về nhân lịch sử dụng trong

dạy học Lịch sử cần sự chuẩn bị khá công phu của giáo viên Mỗi bài học học sinh có thể được biết đến nhiều nhân vật lịch sử

Giáo viên lựa chọn câu chuyện phù hợp với nội dung và mục tiêu của bài học:

Không phải bất kì bài học nào cũng kể chuyện , mà tuỳ nội dung bài học mà vận dụng phù hợp nhất Không nên lạm dụng quá việc kể chuyện làm loãng không khí lớp học Kể chuyện phải vừa sức tiếp thu của học sinh

Kết hợp phương pháp kể chuyện với phương pháp khác: Giáo viên có thể sử dụng

câu chuyện về nhân vật lịch sử để cung cấp sự kiện và khắc sâu biểu tượng lịch sử cho học sinh Hoặc sử dụng câu chuyện về nhân vật kết hợp với các phương pháp trình bày miệng.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.2 Mô tả chi tiết biện pháp.

Các bước khi tiến hành:

Bước 1: Tìm hiểu nội dung lịch sử cơ bản trong bài liên quan tới nhân vật Sưu tầm tài

liệu liên quan tới nhân vật là khâu vô cùng quan trọng

Bước 2: Để có câu chuyện hoàn chỉnh, tôi cần phác thảo phần khung câu chuyện Chủ đề

câu chuyện phải căn cứ vào nội dung đơn vị kiến thức tương ứng trong bài, thể hiện được tinh thần và nội dung mà câu chuyện muốn truyền tải Đồng thời, chủ đề là cốt lõi để truyền tải

thông điệp lịch sử cho câu chuyện

Bước 3: Xây dựng câu chuyện về nhân vật lịch sử theo kịch bản đã phác thảo.Giáo viên

có thể chuẩn bị trước một số video phim hoạt hình về câu chuyện để học sinh tham khảo.

Bước 4: Cuối cùng, xem lại kết cấu, trình bày của câu chuyện Sau đó, tiến hành sửa chữa

hoặc bổ sung những hạn chế của câu chuyện cho phù hợp với mục đích sử dụng khi dạy học.

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

* Những câu chuyện về nhân vật lịch sử có thể và cần sử dụng trong lịch sử 6

STT Có thể xây dựng và sử dụng câu chuyện lịch sử. Nội dung kiến thức tương ứng Thuộc bài học

1 Truyện về nguồn gốc loài người theo kinh thánh Nguồn gốc loài người Bài 3

2 Truyện về kim tự tháp, vườn treo Ba-bi-lon Ai Cập và Lưỡng Hà cổ đại Bài 6

3 Truyện về sông Hằng, về phật giáo Ấn Độ cổ đại Bài 7

4 Truyện về Khổng Tử, Tần Thuỷ Hoàng Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII Bài 8

6 Truyện về xây thành Cổ Loa, về vua An Dương Vương Nước Âu Lạc Bài 13

7

Truyện về Hai Bà Trưng,Bà Triệu, Lí Bí

Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu giành độc lập tự chủ( Từ đầu công nguyên đến trước thế kỉ thứ

8 Truyện về Ngô Quyền Bước ngoặt lịch sử đầu thế kỉ X Bài 17

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

* Những câu chuyện về nhân vật lịch sử có thể và cần sử dụng trong lịch sử 7

STT NVLS có thể xây dựng và sử dụng câu chuyện Nội dung kiến thức tương ứng Thuộc bài học

1 Câu chuyện về Cô- lôm-bô Một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới Bài 2

2 Truyện về Khổng Tử “Khổng Tử học đàn” Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo Bài 7

3 Truyện về Vua A-cơ-ba: “ Những con Quạ trong Vương quốc”

Sự ra đời của các vương triều:

Gúp-ta, Hồi giáo Đê-li, Mô-gôn. Bài 8

4 Truyện về Đinh Bộ Lĩnh: “Cậu bé cờ lau Đinh Bộ Lĩnh”

Công cuộc thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh và sự thành lập của nhà Đinh Bài 13

5 Truyện về Lý Thường Kiệt: “Chủ động tấn công nước Tống, giành

thắng lợi tại châu Khâm, châu Liêm, châu Ung”

Chủ động tiến công để tự vệ

Bài 15

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

Ví dụ 1 : Khi dạy bài 7, lịch sử lớp lớp 7: Văn hoá Trung Quốc

- Ở mục I: “Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo” Khi trình bày về Nho giáo lại trở

thành hệ tư tưởng thống trị trong đời sống chính trị, xã hội Trung Quốc, giáo viên giới thiệu Khổng

Tử là một trong những nhà triết học vĩ đại nhất trên thế giới, là người sáng lập Nho học Trung Quốc Sau đó giáo viên tổ chức cho học sinh kể những mẩu chuyện hay về Khổng Tử

Khổng Tử học đàn

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

Khổng Tử học đàn

Khổng Tử ngẫm nghĩ một lúc rồi trả lời: “Mặc dù con đã thành thạo kỹ năng chơi đàn, nhưng vẫn chưa nắm bắt được tư tưởng và tình cảm của bài nhạc”

Một ngày nọ, Sư Tương đến nhà của Khổng Tử, sau khi nghe Khổng Tử đàn, ông ngay lập tức bị

mê hoặc bởi tiếng đàn phát ra

Tư Tương thở dài: “Con đã hiểu được tư tưởng và tình cảm chứa trong bản nhạc đó, chúng ta học

từ khúc mới đi!” Thế nhưng Khổng Tử lại nói: “Con vẫn chưa lĩnh hội được người sáng tác bản nhạc này là người như thế nào!”

Thời gian cứ như thế lại trôi qua

Sư Tương hết sức kinh ngạc nói với ông: “Không sai, bản nhạc đó chính là của Chu Văn Vương

Sự chăm chỉ và nỗ lực của con thật tuyệt vời”

Khổng Tử nổi tiếng là một người tài hoa, uyên bác Trong bất cứ việc gì ông cũng đều hành động cẩn trọng, tìm hiểu tường tận gốc rễ, lĩnh hội từng chút một

Chính vì thế, ông mới có thể thấu hiểu, tường tận bể tri thức của thiên hạ

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

Ví dụ 2 : Khi dạy bài 8 (Lịch sử 7): Khái quát lịch sử Ấn Độ thời phong kiến

Ở mục 2 Sự ra đời của các vương triều: Gúp-ta, Hồi giáo Đê-li, Mô-gôn.Giáo viên có thể mở

rộng bằng câu chuyện về ông vua kiệt suất của vương triều Mô- gôn là A-cơ-ba ( 1556-1605)

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

Những con quạ trong Vương quốc

Một lần vào một ngày nắng đẹp, vua Akbar và Birbal đang đi dạo thong thả trong khu vườn cung điện Đột nhiên, vua Akbar nghĩ đến việc kiểm tra trí thông minh của Birbal bằng cách hỏi anh

ta một câu hỏi khó Hoàng đế đã hỏi Birbal, ở Vương quốc của chúng ta có bao nhiêu con quạ? Hiện tại, một số con quạ của chúng ta phải đến thăm các vương quốc khác, Birbal trả lời với nụ cười toe toét Akbar mỉm cười với khiếu hài hước và hóm hỉnh tuyệt vời của Birbal

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

công nguyên đến trước thế kỉ thứ X)

Ở mục I: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Một số câu chuyện về nhân vật, sự kiện lịch sử:

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.3 Ứng dụng cụ thể phương pháp kể chuyện trong giờ dạy lịch sử lớp 6, 7.

Ví dụ 3: Khi dạy bài 15, Lịch sử lớp 6: Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu giành độc lập tự chủ ( Từ đầu

công nguyên đến trước thế kỉ thứ X)

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Thuở xưa, nước ta bị giặc ngoại xâm đô hộ Chúng thẳng tay chém giết dân lành, cướp hết ruộng nương màu mỡ Chúng bắt dân lên rừng săn thú lạ, xuống biển mò ngọc trai, khiến bao người thiệt mạng vì hổ báo, cá sấu, thuồng luồng, … Lòng dân oán hận ngút trời, chỉ chờ dịp

vùng lên đánh đuổi quân xâm lược…

Hai Bà Trưng bước lên bành voi Đoàn quân rùng rùng lên đường; giáo lao, cung

nỏ, rìu búa, khiên mộc cuồn cuộn tràn theo bóng voi ẩn hiện của Hai Bà Tiếng trống dội lên vòm

cây, đập vào sườn đồi, theo suốt đường hành quân

Thành trì quân giặc lần lượt sụp đổ dưới chân của đoàn quân khởi nghĩa Tô Định

ôm đầu chạy về nước Đất nước ta sạch bóng quân thù Hai Bà Trưng trở thành hai vị anh hùng

chống giặc ngoại xâm đầu tiên trong lịch sử nước nhà

II NỘI DUNG BIỆN PHÁP

2.2.4 Tính mới, tính sáng tạo của biện pháp .

Giáo viên khơi gợi, giao nhiệm vụ để học sinh về nhà sưu tầm câu chuyện có nội dung liên quan đến bài học, các em sưu tầm nội dung truyện đến tranh ảnh hoặc các đoạn video, phim hoạt hình được chuyển thể từ nội dung phim Sau đó các em mang sản phẩm của mình tự trình bày trước lớp các em sẽ rất hứng khởi và vui thích Sản phẩm của các em sẽ được trưng bày ở không gian lớp học

Học sinh có thể sân khấu hoá lại câu chuyện dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Sử dụng câu chuyện về nhân vật lịch sử để cung cấp sự kiện và khắc sâu biểu tượng lịch sử cho học sinh

Sử dụng câu chuyện về nhân vật khi kết hợp với đồ dùng trực quan để làm tăng tính trực quan trong dạy học Lịch sử khiến cho tiết học phong phú, sinh động hơn

Bằng những biện pháp thực hiện như trên, bản thân tôi mạnh dạn áp dụng thực hiện trong giảng dạy và đã mang lại kết quả hết sức khả quan.

Đối với giáo viên: Qua quá trình thử nghiệm đề tài, giáo viên được phát huy mọi khả năng

của mình trong quá trình dạy học, kiến thức bộ môn được củng cố và nâng cao, giáo viên rút ra được nhiều kinh nghiệm quý báu cho bản thân

Đối với học sinh: Các em được mở mang kiến thức, phát triển tư duy, phát huy tính độc lập

sáng tạo, các em hào hứng học tập hơn, chủ động học tập

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

Kết quả kiểm tra nhận thức sau khi sử dụng phương pháp kể chuyện trong dạy học lịch

sử cho học sinh cho thấy kết quả có sự thay đổi rõ rệt cụ thể như sau:

Câu hỏi 1:“Em cảm thấy thế nào khi học tập môn Lịch sử”?

Kết quả so sánh với khảo sát trước và sau khi thực hiện biện pháp như sau:

Cảm thấy rất hứng thú Cảm thấyhứng thú Cảm thấybình thường Cảm thấymệt mỏi

Trước khi áp dụng đề tài Sau khi áp dụng đề tài

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

Câu hỏi 2: Các em mong muốn tham gia học tập những tiết học Lịch sử có sử dụng các câu

chuyện lịch sử liên quan đến bài học ?

3 Hiểu sơ sài, mau quên 0 0% 0 0%

4 Hoàn toàn không hiểu bài 0 0% 0 0%

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

Câu hỏi 3: Các em mong muốn tham gia học tập những tiết học Lịch sử có nội dung sử dụng

các câu chuyện kể lịch sử không ?

1

Các em mong muốn tham gia học tập những tiết học Lịch sử

có nội dung sử dụng các câu chuyện kể lịch sử không? 47/47

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

Kết quả tiến hành kiểm tra, khảo sát chất lượng trước khi áp dụng biện pháp và sau khi áp dụng biện pháp kết quả như sau:

Điểm 9, 10 Điểm7, 8 Điểm 5,6 Điểm 3-4 Điểm 2-1

Trước khi áp dụng đề tài Sau khi áp dụng đề tài

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

III HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN

IV ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động tạo hứng thú và động lực cho học sinh có ý

nghĩa vô cùng quan trọng trong dạy và học Lịch sử Như UNESSCO đã đề ra mục tiêu của giáo dục là:” Học để biết, học để làm, học để chung sống”.Vì thế việc tổ chức cho học sinh tham gia vào các hoạt động học tập sẽ giúp các em năng lực hợp tác, năng lực tư duy lịch sử, giải quyết vấn đề sáng tạo,…đạt hiệu quả cao nhất Qua các hoạt động, học sinh sẽ ghi nhớ kiến thức tốt hơn và phát triển năng lực học sinh toàn diện.Cách dạy này giúp học sinh hoạt động và học tập dưới sự tổ chức và điều khiển của giáo viên trong suốt quá trình tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng và hành vi hay thái độ học tập đúng đắn Có thể nói việc tạo hứng thú cho học sinh trong tiết học Lịch sử là một trong những định hướng cơ bản của chương trình giáo dục phổ thông 2018