Tiết 128 129 ôn tập tiếng việt ( hk2 lớp 9)

NỘI DUNG ÔN TẬPKHỞI NGỮ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý... Thành phần câu đứng trước chủ ngữ dùng để nêu lên đề tài được nói đến trong c

NỘI DUNG ÔN TẬP

KHỞI

NGỮ

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN

NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

A Thành phần câu đứng trước chủ ngữ

B Thành phần câu dùng để nêu lên đối tượng được nói đến trong câu

C Thành phần câu nêu lên đặc điểm của đối tượng được nói đến ở vị ngữ.

D Thành phần câu đứng trước chủ ngữ dùng để nêu lên đề tài được nói đến

trong câu

Khởi ngữ là gì ?

A.Bộ phận đứng trước chủ ngữ, nêu sự việc được nói đến trong câu.

B Bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

C Bộ phận tách khỏi chủ ngữ, vị ngữ ; chỉ thời gian, địa điểm … được nói đến trong câu.

Thành phần biệt lập là gì ?

Điền từ thích hợp để hoàn thành các

khái niệm sau :

a)……… thành phần biệt lập, được dùng

để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.

b) ……… là thành phần biệt lập được dùng

để bộc lộ tâm lí của người nói

c)……… là thành phần biệt lập dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.

d) ……….là thành phần biệt lập dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu.

Tình thái

Cảm thán

Gọi đáp

Phụ chú

a/ Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, làm phu hồ cho nó.

1 Hãy cho biết những từ ngữ in nghiêng trong các đoạn trích sau đây là thành phần gì của câu Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Dường như

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

c/ Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng như người ta cho nhau cái gì chứ không phải

là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh - những người

con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn

ta như vậy (Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ sa Pa)

Những người con gái sắp xa

ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn

ta như vậy

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

d/ - Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ Đi bốn

năm hôm mới lên đến đây, vất vả quá !

Những người con gái sắp xa

ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn

ta như vậy

Thưa ông vất vả

quá

Bài tập bổ sung :Các từ ngữ in đậm dưới đây là thành

phần nào trong số các thành phần câu đã học ?

b) Chúng tôi, mọi người – kể cả anh đều tưởng

con bé sẽ đứng yên đó thôi.( Ng.Quang Sáng )

c) Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được nên

anh phải cười vậy thôi ( Ng.Quang Sáng )

d) Trời ơi, chỉ còn có năm phút.

( Nguyễn Thành Long )

e) Bác này ! Lúc nào chúng ta lại trở về nhỉ ?

( Lỗ Tấn )

Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu truyện ngắn “ Bến quê ” của Nguyễn Minh Châu, trong đó có ít nhất một câu chứa thành

phần khởi ngữ và một câu chứa thành

phần tình thái.

“Bến quê” là câu chuyện kể về cuộc đời riêng của một con người Nhưng trong cuộc sống hôm nay, dường như chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp ở đâu

đó một số phận giống như hoặc gần giống như số phận của nhân vật Nhĩ Những suy ngẫm, chiêm nghiệm của Nhĩ về vẻ đẹp bình dị , đích thực của cuộc sống làm người đọc không khỏi day dứt, suy

tư … Nhân vật ấy, chúng ta sẽ có những sự đồng cảm sâu sắc…

Dường như : TP tình thái

Nhân vật ấy : Khởi ngữ

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

LIÊN KẾT NỘI DUNG LIÊN KẾT HÌNH THỨC

LIÊN KẾT

CHỦ ĐỀ

LIÊN KẾT LOGIC

PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT

PHÉP LIÊN KẾT

- Từ

- Cụm từ

- Cấu trúc câu

Các câu, các đoạn sắp xếp theo trình

Nối các ý ở hai cột sau đây sao cho phù hợp

b) Phép liên kết dùng các từ đồng nghĩa, trái nghĩa hoặc cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã dùng

Hãy cho biết những từ ngữ in nghiêng trong các đoạn trích sau đây thể hiện phép liên kết nào ?

Phép liên kết Lặp từ ngữ Đồng nghĩa,

trái nghĩa và liên tưởng

Thế Nối

Từ ngữ

tương

ứng

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

a) Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa

đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh

gõ trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí

rtừng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má

nhưng, nhưng rồi, và

Phép liên kết Lặp từ ngữ Đồng nghĩa,

trái nghĩa và liên tưởng

Thế Nối

Từ ngữ

tương

ứng

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

b) Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo

may ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau lưng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ : “ Bác cần nằm

xuống phải không ạ ? ” ( Những ngôi sao xa xôi )

nhưng, nhưng rồi, và

cô bé, nó

Phép liên kết Lặp từ

ngữ nghĩa và liên tưởng Đồng nghĩa, trái Thế Nối Từ

- Quên à ! Phải, bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa !

Tôi hoảng hốt, đứng dậy nói :

- Đâu có phải thế ! Tôi … ( Cố hương )

nhưng, nhưng rồi, và

cô bé, nó

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

thế

BT 3: Đọc đoạn văn viết về truyện ngắn “ Bến

quê ” của Nguyễn Minh Châu và chỉ rõ sự

liên kết về nội dung, hình thức giữa các câu trong đoạn văn ( Lưu ý các từ ngữ in nghiêng )

“Bến quê ” là truyện ngắn trong tập truyện cùng tên của

Nguyễn Minh Châu Về nội dung, tác phẩm chứa đựng

những suy ngẫm, trải nghiệm sâu sắc của nhà văn về con

người và cuộc đời ; thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng

những vẻ đẹp và giá trị bình dị, gần gũi của gia đình, của quê

hương Về nghệ thuật, truyện ngắn nổi bật ở sự miêu tả tâm

lí tinh tế, nhiều hình ảnh giàu tính biểu tượng, cách xây dựng tình huống, trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật

Chắc chắn, “Bến quê” sẽ có sức neo đậu lâu bền trong tâm

hồn người đọc chúng ta

LIÊN KẾT NỘI DUNG LIÊN KẾT HÌNH THỨC

LIÊN KẾT

CHỦ ĐỀ

LIÊN KẾT LOGIC

PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT

PHÉP LIÊN KẾT

Phép lặp :

I KHỞI NGỮ VÀ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

II LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

III NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý

A.Là nghĩa được nhận ra bằng cách suy đoán

B Là nghĩa được diễn đạt trực tiếp bằng

Điền từ thích hợp vào chỗ trống trong

câu sau đây :

“……… là phần thông báo tuy không

được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ

trong câu nhưng có thể được suy ra từ

những từ ngữ ấy.”

A.Nghĩa tường minh B Nghĩa cụ thể

C Nghĩa khái quát D Hàm ý

Hàm ý

CHIẾM HẾT CHỖ

Một người ăn mày hom hem, rách rưới, đến cửa nhà giàu xin ăn Người nhà giàu không cho, lại còn mắng:

- Bước ngay! Rõ trông như người ở dưới địa ngục mới lên ấy!

Người ăn mày nghe nói, vội trả lời:

- Phải, tôi ở dưới địa ngục mới lên đấy!

Người nhà giàu nói:

- Đã xuống địa ngục, sao không ở hẳn dưới ấy, còn lên đây làm gì cho bẩn mắt?

Người ăn mày đáp:

- Thế không ở được nên mới phải lên Ở dưới ấy các nhà giàu chiếm hết cả chỗ rồi!

Địa ngục vốn là chỗ dành riêng cho bọn nhà giàu như các ông đấy !

Tuấn hỏi Nam:

- Cậu thấy đội bóng huyện mình

chơi có hay không?

Lan hỏi Huệ:

- Huệ báo cho Nam, Tuấn và Chi sáng

mai đến trường để tập văn nghệ chưa?

- Tớ báo cho Chi rồi - Huệ đáp.

Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn đâu !

DẶN DÒ

- Học bài

- Chuẩn bị : Luyện nói

nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ