TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI 2 VIỆN NGHIÊN CỨU SƯ PHẠM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc ĐỀ ĐÁNH GIÁ KẾT THÚC HỌC PHẦN Môn: Nâng cao chất lượng tự học Lớp: NVSP dành cho Giảng viên Câu hỏi: Phân tích sự cần thiết của kỹ năng giải quyết vấn đề trong hoạt động tự học? Thầy (cô) nêu tên một vấn đề thuộc hoạt động học tậpgiảng dạynghiên cứu khoa họchoạt động nghề nghiệp khác, vận dụng các công cụ, kỹ thuật đã biết để thực hiện các bước trong quy trình giải quyết vấn đề đó.
Trang 1TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI 2
VIỆN NGHIÊN CỨU SƯ PHẠM
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ ĐÁNH GIÁ KẾT THÚC HỌC PHẦN
Môn: Nâng cao chất lượng tự học
Lớp: NVSP dành cho Giảng viên
Câu hỏi: Phân tích sự cần thiết của kỹ năng giải quyết vấn đề trong hoạt động tự
học? Thầy (cô) nêu tên một vấn đề thuộc hoạt động học tập/giảng dạy/nghiên cứu khoa học/hoạt động nghề nghiệp khác, vận dụng các công cụ, kỹ thuật đã biết để thực hiện các bước trong quy trình giải quyết vấn đề đó
Trang 2BÀI LÀM
Giải quyết vấn đề (Problem solving) là một kỹ năng rất cần thiết trong học tập, làm việc và mọi thứ khác xoay quanh cuộc sống của bạn Trong công việc hằng ngày, khi có một vấn đề nào đó xảy ra, ta thường phân vân không biết giải quyết theo hướng nào Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem-solving Skills) là khả năng xác định và tìm ra các giải pháp hiệu quả cho các tình huống phức tạp hoặc khó khăn Đó là quá trình sử dụng các phương pháp logic, tư duy sáng tạo và khả năng phân tích để xác định nguyên nhân của vấn đề, thu thập thông tin liên quan, đánh giá các lựa chọn và đưa ra quyết định tốt nhất
Kỹ năng giải quyết vấn đề bao gồm cả khả năng phân tích, tư duy linh hoạt, khả năng làm việc nhóm, kỹ năng quản lý thời gian và khả năng đưa ra quyết định một cách tỉnh táo Đây là một kỹ năng quan trọng trong nhiều lĩnh vực cuộc sống và công việc, vì việc giải quyết vấn đề đúng cách có thể mang lại hiệu quả và thành công
Kỹ năng giải quyết vấn đề có vai trò đặc biệt quan trọng trong công việc vì kỹ năng này giúp nhân viên và nhà quản lý đối phó và giải quyết các tình huống phức tạp và khó khăn mà họ gặp phải hàng ngày
1 Xác định và phân tích vấn đề: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp người làm việc nhận biết và định rõ vấn đề mà họ đang đối mặt Bằng cách phân tích tình huống, họ có thể hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ của vấn đề và tìm ra cách tiếp cận phù hợp
2 Thu thập và đánh giá thông tin: Kỹ năng giải quyết vấn đề cung cấp cho người làm việc khả năng thu thập và đánh giá thông tin liên quan Điều này giúp
họ có được cái nhìn tổng thể về tình huống và cơ sở để đưa ra quyết định thông minh và cân nhắc
Trang 33 Tư duy sáng tạo: Kỹ năng giải quyết vấn đề khuyến khích tư duy sáng tạo và linh hoạt Điều này cho phép người làm việc tìm ra những phương pháp và giải pháp mới để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả và nhanh chóng
4 Đưa ra quyết định: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp người làm việc đánh giá các lựa chọn có sẵn và đưa ra quyết định cuối cùng Điều này đòi hỏi khả năng đánh giá và cân nhắc các yếu tố liên quan, như tiến độ, nguồn lực và tác động
dự kiến
5 Tăng hiệu quả và năng suất: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả và nhanh chóng, giúp tăng cường năng suất và hiệu quả làm việc Nếu một người làm việc có kỹ năng giải quyết vấn đề tốt, họ có khả năng xử lý các tình huống khó khăn một cách tỉnh táo và đạt được kết quả tốt
6 Làm việc nhóm: Kỹ năng giải quyết vấn đề cũng là một yếu tố quan trọng trong việc làm việc nhóm Kỹ năng này giúp các thành viên trong nhóm tương tác, thảo luận và đưa ra quyết định chung để vượt qua các thách thức và vấn đề
Kỹ năng giải quyết vấn đề không chỉ có vai trò quan trọng trong công việc mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cuộc sống cá nhân và xã hội Dưới đây là một số vai trò của kỹ năng này trong cuộc sống:
1 Rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề cá nhân: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp bạn đối mặt và vượt qua các thách thức, khó khăn trong cuộc sống hàng ngày
Nó giúp bạn xác định rõ vấn đề, tư duy sáng tạo và tìm ra các giải pháp hiệu quả
2 Tăng sự tin và sáng tạo: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp bạn tự tin hơn khi đối mặt với những tình huống khó khăn Nó khuyến khích tư duy sáng tạo và linh hoạt để tìm ra các giải pháp mới và đột phá
Trang 43 Tăng cường khả năng quản lý cuộc sống: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp bạn tổ chức và quản lý cuộc sống cá nhân hiệu quả hơn Bằng cách xác định ưu tiên, phân loại công việc và đưa ra quyết định thông minh, bạn có thể tận dụng thời gian và năng lực của mình một cách tốt nhất
4 Tương tác xã hội: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp cải thiện khả năng giao tiếp
và tương tác xã hội Bạn có khả năng lắng nghe, đưa ra ý kiến và đề xuất giải pháp trong các tình huống nhóm, gia đình hoặc xã hội
5 Phát triển tư duy phản biện: Kỹ năng giải quyết vấn đề giúp phát triển tư duy phản biện và phân tích cẩn thận Bạn học cách suy luận logic, đánh giá thông tin
và đưa ra nhận định dựa trên dữ liệu có sẵn
Không phải ai cũng có kỹ năng giải quyết vấn đề tốt, đặc biệt khi gặp phải các vấn đề khó khăn trong cuộc sống và công việc hàng ngày, khả năng giải quyết vấn
đề thể hiện năng lực tư duy và nền tảng kiến thức của bạn, do vậy kỹ năng này hoàn toàn có thể cải thiện được bằng nhiều cách, và nó sẽ có kết quả khi bạn sẵn sàng và xác quyết rằng tôi muốn điều đó
Trang 5* Vận dụng các công cụ, kỹ thuật đã biết để thực hiện các bước trong quy trình giải quyết vấn đề đó.
VẤN ĐỀ: SỰ BẤT ĐỒNG Ý KIẾN GIỮA CÁC HỌC VIÊN VỚI NHAU Bước 1: Xác định vấn đề
Áp dụng quy tắc 5W1H:
- Who: Vấn đề của học viên và liên quan đến giảng viên, và giảng viên là người chịu trách nhiệm giải quyết
- What: Vấn đề là sự bất đồng ý kiến giữa các học viên với nhau
- When: Vấn đề xảy ra sau khi giảng viên chia sẻ về một nội dung trong bài học
- Where: Vấn đề này xảy ra trong lớp học
- How: Khắc phục bằng cách làm rỏ các nguyên nhân gây mâu thuẩn, đưa quan điểm các học viên lại gần nhau
Vấn đề khá khẩn cấp và quan trọng, nếu không giải quyết sẽ gây ra sự mất định hướng trong bài học
Điểm đặc biệt là cần khai thác cụ thể lý do gây mâu thuẩn
Xác định các nguồn lực cần có để giải quyết: Nội dung kiến thức chia sẻ bổ trợ, các công cụ phương tiện, cách thức
Trang 6Bước 2: Tìm hiểu nguyên nhân
Áp dụng sơ đồ xương cá để phân tích nguyên nhân và các loại nguyên nhân
Trang 7Bước 3: Xây dựng giải pháp
Phân thành 03 nhóm giải pháp.
Thứ 1: Bản thân nội dung & người thầy: Lựa chọn nội dung chính xác, hạn
chế gây tranh cãi, truyền đạt nội dung đúng và đầy đủ đến các người học
Thứ 2: Nhóm về yếu tố cá nhân học viên:
- Phân tích tổng hợp các ý kiến của các bên, để tìm tiếng nói chung và giải quyết vấn đề để đi đến thống nhất
- Tìm được tiếng nói chung, sự thống nhất trong công việc và tôn trọng ý kiến của các thành viên khác
- Hướng cả hai học viên về cùng một góc nhìn, cùng một khía cạnh nhìn nhận vấn đề thông qua: đổi góc nhìn cho nhau và người dạy tập trung chia sẽ cho
cả hai về mục tiêu mà bài giảng hướng đến
- Buông bỏ cái tôi, kiểm soát cảm xúc và lắng nghe nhiều hơn
- Thỏa thuận và sắp xếp công việc hợp lý
- Giả định kết quả xảy ra theo các trường hợp của nhóm đang tranh luận, xét
ưu và nhược điểm của cách làm khác nhau để nhóm tìm ra hướng giải quyết chung
Thứ 3: Nhóm yếu tố xung quanh tác động
- Đảm bảo quá trình giao tiếp của học viên
- Hạn chế các nhiểu loạn từ các yếu tố xung quanh: tâm trạng, cảm súc thời điểm
Sử dụng sơ đồ tư duy tóm tắt các giải pháp
Trang 9Bước 4: Lựa chọn giải pháp tối ưu
Giải pháp tối ưu là tập trung vào nhóm yếu tố nội dung và người dạy & tập trung vào giải quyết đồng bộ hóa góc nhìn
- Lựa chọn nội dung chính xác, hạn chế gây tranh cải,
- Truyền đạt nội dung đúng và đầy đủ đến các người học
- Hướng cả hai học viên về cùng một góc nhìn, cùng một khía cạnh nhìn nhận vấn đề
Bước 5: Lập kế hoạch và giải quyết vấn đề
Hạng mục Hoạt động Nguồn lực Người chịu
trách nhiệm
Thời gian
Lựa chọn nội
dung chính
xác
Điều chỉnh nội dung bài giảng
Tài liệu, bài giảng, cách thiết kế bài giảng
Người dạy Hoàn tất điều
chỉnh ngay khi xảy ra vấn đề
Truyền đạt nội
dung đúng và
đầy đủ
Điều chỉnh cách truyền đạt, phương pháp giảng dạy
Công cụ hỗ trợ, góp ý các chuyên gia
Người dạy Hoàn tất điều
chỉnh ngay khi xảy ra vấn
đề
Hướng cả 2
học viên về
cùng 1 góc
nhìn
Đổi góc nhìn vấn đề của học viên
Đưa ra giả thuyết kết quả của từng nhận
Các hoạt động thực tế, các công cụ bổ trợ như video, tư liệu sinh động…
Người dạy, người học
Hoàn tất điều chỉnh ngay khi xảy ra vấn
đề
Trang 10Tổng hợp các góc nhìn
Trang 11Bước 6: Giám sát và đánh giá
- Giám sát mức độ thành công của kế hoạch giải quyết và đánh giá kết quả
- Điều chỉnh để vấn đề được giải quyết hoàn toàn