Vận Dụng 3 Cặp Phạm Trù Nội Dung Hình Thức, Cái Riêng Cái Chung, Bản Chất Hiện Tượng Và Bản Chất Con Người Bản Chất Con Người Là Tổng Hòa Các Mối Quan Hệ Xã Hộ.pdf

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ KHOA BBAE – KHỞI NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP ~~~~~~*~~~~~~ BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Má[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ KHOA BBAE – KHỞI NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP

~~~~~~*~~~~~~

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin

ĐỀ TÀI: Vận dụng 3 cặp phạm trù: nội dung- hình thức, cái riêng- cái chung, bản chất- hiện tượng và bản chất con người: “bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội”, đưa ra bài học trong giao tiếp, giải quyết mối quan hệ của bản thân

Hà Nội, ngày 10 tháng 8 năm 2020

Sinh viên thực hiện : BÙI BÍCH NGỌC

Giáo viên hướng dẫn : Vũ Thị Hạnh

bảo cho sự tồn tại và phát triển của xã hội, là tập hợp những mối quan hệ giữa con người với con người tác động qua lại với nhau Xã hội sẽ không thể tồn tại khi con người không có mối quan hệ gắn bó với nhau Mỗi cá nhân chỉ biết mình mà không quan tâm đến người khác, không có mối liên hệ với người xung quanh, tức đó không phải là một xã hội phát triển Một xã hội sẽ không thể phát triển khi chỉ tập hợp rời rạc các cá nhân đơn lẻ Giao tiếp

là yếu tố cần có để mỗi con người phát triển được nhân cách và tâm lý cá nhân bình thường Xét về yếu tố bản chất, con người được xem là tổng hòa các mối quan hệ trong xã hội Nhờ

có giao tiếp, mỗi cá nhân có thể tham gia vào các mối quan hệ xã hội, gia nhập vào cộng đồng Đồng thời, phản ánh được các mối quan hệ xã hội và kinh nghiệm để chuyển chúng thành tài sản cho riêng mình Khi giao tiếp với những người xung quanh, bạn sẽ nhận thức được chuẩn mực về đạo đức, pháp luật và thẩm mỹ tồn tại trong xã hội Từ đó, bạn sẽ biết được cái gì đẹp, cái gì không đẹp, cái gì tốt, cái gì không tốt để thể hiện thái độ và hành động sao cho phù hợp với chuẩn mực của xã hội Vậy để thành công trong cuộc sống, điều

vô cùng quan trọng mà ta cần nắm vững và ứng dụng liên tục đó là các kĩ năng, bài học trong giao tiếp và giải quyết các mối quan hệ của bản thân mà trong đó chủ nghĩa duy vật biện chứng đóng một vai trò không nhỏ

Trong chủ nghĩa Mác — Lênin, khái niệm biện chứng dùng để chỉ những mối liên

hệ, tương tác, chuyển hóa và vận động, phát triển theo quy luật của các sự vật, hiện tượng, quá trình trong tự nhiên, xã hội và tư duy Biện chứng bao gồm biện chứng khách quan và biện chứng chủ quan Biện chứng khách quan là biện chứng của thế giới vật chất, còn biện chứng chủ quan là sự phản ánh biện chứng khách quan vào trong đời sống ý thức của con người Theo Ph.Ăngghen: "Biện chứng gọi là khách quan thì chi phối trong toàn bộ giới tự nhiên, còn biện chứng gọi là chủ quan, tức là tư duy biện chứng, thì chỉ là phản ánh sự chi phối, trong toàn bộ giới tự nhiên " Tư duy biện chứng duy vật đòi hỏi chủ thể không chỉ phản ánh đúng những mối liên hệ, sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan, mà còn phải nắm vững và vận dụng nhuần nhuyễn những phương pháp,

Vận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộ

nguyên tắc của phép biện chứng duy vật vào nhận thức và hoạt động thực tiễn Nó có những đặc trưng cơ bản, như tính khách quan, tính toàn diện, tính lịch sử - cụ thể, tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn; không chỉ phản ánh trạng thái hiện tồn, mà còn dự báo xu hướng phát triển của sự vật, hiện tượng Tư duy biện chứng duy vật có vai trò to lớn trong nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người nói chung và sinh viên nói riêng, đặc biệt là trong phương pháp tư duy và giải quyết vấn đề của mỗi con người

Trong cuộc sống, chúng ta đều đã quen với khái niệm “Khái niệm” nhưng ít ai hiểu được định nghĩa của “Phạm trù” - mặt còn lại bên cạnh “Khái niệm” của phương thức định nghĩa về bản thân ta-thế giới Về thực chất, chúng là một: khái niệm là một phạm trù giác tính với nội hàm đủ thông số - xác định rõ ràng được các “yếu tố đáng kể” - để có thể tri giác và diễn đạt được bằng các hình ảnh trực giác đã biết, đồng thời dễ dàng có thể tìm kiếm đối tượng ở ngay xung quanh; phạm trù là một khái niệm có ngoại diên được mở rộng tối đa

- tức là nội hàm tối thiểu đủ có thể phân biệt với các phạm trù khác, và vì vậy để diễn đạt phạm trù này phải thông qua mối quan hệ với các phạm trù khác dễ hình dung hơn

Phạm trù là khái niệm phản ánh những thuộc tính, mối liên hệ cơ bản và chung nhất

của các sự vật, hiện tượng thuộc các lĩnh vực khác nhau Phạm trù triết học là khái niệm rộng nhất, chung nhất phản ánh các mặt, các mối liên hệ với bản chất của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên xã hội và trong tư duy

Phạm trù triết học mang tính biện chứng và tính khách quan Tính biện chứng được thể hiện ở nội dung mà phạm trù phản ánh luôn phát triển, vận động nên phạm trù cũng vận động, thay đổi liên tục, không đứng im Phạm trù có thể chuyển hóa lẫn nhau Tính biện chứng của hiện tượng hay sự vật mà phạm trù phản ánh quy định biện chứng của phạm trù Điều này cho thấy chúng ta cần sử dụng, vận dụng phạm trù hết sức linh hoạt, mềm dẻo, biện chứng và uyển chuyển Tính khách quan thể hiện ở chỗ mặc dù phạm trù chính là kết quả của sự tư duy, tuy nhiên nội dung mà các phạm phù phản ánh lại là khách quan do thiện thực khách quan mà phạm trù phản ánh quy dinh Có thể giải thích rộng hơn là phạm trù khách quan về cơ sở, về nguồn gốc, về nội dung, còn hình thức thể hiện là phản ánh chủ quan của phạm trù

Vận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộ

Các phạm trù được hình thành bằng con đường khái quát hoá, trừu tượng hóa những

thuộc tính, những mối liên hệ vốn có bên trong của bản thân sự vật Vì vậy nội dung của nó mang tính khách quan, bị thế giới khách quan quy định, mặc dù hình thức thể hiện của nó là chủ quan V.I.Lênin viết: "Những khái niệm của con người là chủ quan trong tính trừu tượng của chúng, trong sự tách rời của chúng, nhưng là khách quan trong chỉnh thể, trong quá trình, trong kết cuộc, trong khuynh hướng, trong nguồn gốc"

Các phạm trù là kết quả của quá trình nhận thức của con người, là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan Thế giới khách quan không chỉ tồn tại độc lập với ý thức của con người, mà còn luôn vận động, phát triển, chuyển hoá lẫn nhau Mặt khác, khả năng nhận thức của con người cũng thay đổi ở mỗi giai đoạn lịch sử Do vậy các phạm trù phản ánh thế giới khách quan cũng phải vận động và phát triển để có thể phản ánh đúng đắn và đầy đủ hiện thực khách quan Vì vậy, hệ thống phạm trù của phép biện chứng duy vật không phải là một hệ thống đóng kín, bất biến, mà nó thường xuyên được bổ sung bằng những phạm trù mới cùng với sự phát triển của thực tiễn và của nhận thức khoa học

Các mối liên hệ phổ biến giữa các sự vật, hiện tượng được phép biện chứng duy vật khái quát thành các cặp phạm trù cơ bản như cái riêng, cái chung, cái đơn nhất; tất nhiên và ngẫu nhiên; bản chất và hiện tượng; nguyên nhân và kết quả, khả năng và hiện thực; nội dung và hình thức v.v Chúng được hình thành và phát triển trong quá trình hoạt động nhận thức, hoạt động cải tạo tự nhiên, xã hội Và để có thể có được những mối quan hệ tốt ta cần một lối tư duy biện chứng linh hoạt và khéo léo, mà nền móng của tư duy đó là các cặp phạm trù và bản chất con người Cá nhân tôi cho rằng trong các cặp phạm trù kể trên, nổi bật và quen thuộc nhất trong quá trình giao tiếp và tạo dựng mối quan hệ là cặp Nội dung - Hình thức, Cái riêng- Cái chung và Bản chất- Hiện tượng Ba cặp phạm trù này phản ánh chân thực và rõ nét những tác nhân cấu thành nên quan hệ giữa người với người, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới cách ta giao tiếp hàng ngày Bởi vậy, ta cần hiểu rõ để vận dụng và kiểm soát chúng để quản lý được các mối quan hệ xung quanh ta tốt hơn

Về cặp phạm trù Cái riêng và Cái chung,

Theo quan điểm duy vật biện chứng: cái riêng, cái chung và cái đơn nhất đều tồn tại khách quan Trong đó, cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng mà biểu hiện

Vận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộ

sự tồn tại của nó; cái chung không tồn tại biệt lập, tách rời cái riêng, tức là không tách rời mỗi sự vật, hiện tượng, quá trình cụ thể Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ với cái chung; không có cái riêng tồn tại độc lập tuyệt đối tách rời cái chung Cái riêng là cái toàn

bộ, phong phú, đa dạng hơn cái chung; còn cái chung là cái bộ phận sâu sắc, bản chất hơn cái riêng Bởi vì, cái riêng là tổng hợp của cải chung và cái đơn nhất; còn cái chung biểu hiện tính phổ biến, tính quy luật của nhiều cái riêng Cái chung và cái đơn nhất có thể chuyển hóa cho nhau trong những điều kiện xác định

Mối quan hệ biện chứng giữa cái riêng và cái chung đã được V.I.Lênin khái quát ngắn gọn: "Như vậy, các mặt đối lập (cái riêng đối lập với cái chung) là đồng nhất: cái riêng chỉ tồn tại trong mối liên hệ đưa đến cái chung Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng Bất cứ cái riêng (nào cùng) là cái chung Bất cứ cái chung nào cùng là (một

bộ phận, một khía cạnh, hay một bản chất) của cái riêng Bất cứ cái chung nào cũng chỉ bao quát một cách đại khái tất cả mọi vật riêng lẻ Bất cứ cái riêng nào cũng không gia nhập đầy

đủ vào cái chung, V.V., V.V Bất cứ cái riêng nào cũng thông qua hàng nghìn sự chuyển hóa

mà liên hệ với những cái riêng thuộc loại khác (sự vật, hiện tượng, quá trình), v.v."

Cần phải nhận thức cái chung để vận dụng vào cái riêng trong hoạt động nhận thức

và thực tiễn Không nhận thức được cái chung thì trong thực tiễn khi giải quyết mỗi cái riêng, mỗi trường hợp cụ thể sẽ nhất định vấp phải những sai lầm, mất phương hướng Muốn nắm được cái chung thì cần phải xuất phát từ những cái riêng bởi cái chung không tồn tại trừu tuợng ngoài những cái riêng Mặt khác, cần phải cụ thể hóa cái chung trong mỗi hoàn cảnh, điều kiện cụ thể; khắc phục bệnh giáo điều, siêu hình, máy móc hoặc cục bộ, địa phương trong vận dụng mỗi cái chung để giải quyết mối trường hợp cụ thể Trong hoạt động nhận thức và thực tiễn, cần phải biết vận dụng các điều kiện thích hợp cho sự chuyển hóa giữa cái đơn nhất và cái chung theo những mục đích nhất định, bởi vì giữa cái chung và cái đơn nhất có thể chuyển hóa cho nhau trong những điều kiện xác định

Vậy cần làm gì để ứng dụng những điều trên vào quá trình giao tiếp cũng như thế nào? Theo tôi điều đầu tiên cần lưu ý là trong quá trình giao tiếp ta cần tìm được điểm chung hay Cái chung, từ đó có thể giúp cho việc giao tiếp diễn ra suôn sẻ hơn Bên cạnh đó,

để lấy được thiện cảm của đối phương, ta cũng cần có những cử chỉ, hành động tương tự, qua đó cho tín hiệu rằng ta đang hứng thú với họ Cuối cùng, quan trọng nhất, ta cần tôn

Vận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộVận.dụng.3.cặp.phạm.trù.nội.dung.hình.thức cái.riêng.cái.chung bản.chất.hiện.tượng.và.bản.chất.con.ngưổi.bản.chất.con.ngưổi.là.tổng.hòa.các.mối.quan.hệ.xã.hộ

trọng sự khác biệt của người khác, đây chính là sự tôn trọng cao nhất mà một người có thể dành cho người khác

Đối với cặp phạm trù Nội dung và Hình thức

Nội dung và hình thức gắn bó chặt chẽ, thống nhất biện chứng với nhau Vì vậy, không có một hình thức nào không chứa đựng nội dung, đồng thời không có nội dung nào lại không tồn tại trong một hình thức nhất định Cùng một nội dung có thể biểu hiện trong nhiều hình thức và cùng một hình thức có thể chứa đựng nhiều nội dung

Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức là mối quan hệ biện chứng, trong đó nội dung quyết định hình thức và hình thức tác động trở lại nội dung Khuynh hướng chủ đạo của nội dung là khuynh hướng biến đổi, còn hình thức là mặt tương đối ổn định trong mỗi

sự vật, hiện tượng Nội dung thay đổi bắt buộc hình thức phải thay đổi theo cho phù hợp Tuy nhiên, không phải bất cứ lúc nào cũng có sự phù hợp tuyệt đối giữa nội dung và hình thức Nội dung quyết định hình thức nhưng hình thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại nội dung Hình thức phù hợp với nội dung thì sẽ thúc đẩy nội dung phát triển Nếu hình thức không phù hợp thì sẽ kìm hãm sự phát triển của nội dung

Nội dung và hình thức luôn luôn thống nhất hữu cơ với nhau Vì vậy, trong hoạt động nhận thức và thực tiễn, không được tách rời giữa nội dung và hình thức, hoặc tuyệt đối hóa một trong hai mặt đó Nội dung quyết định hình thức nên khi xem xét sự vật, hiện tượng thì trước phải căn cứ vào nội dung Muốn thay đổi sự vật, hiện tượng thì trước hết phải thay đổi nội dung của nó Trong thực tiễn cần phát huy tác động tích cực của hình thức đối với nội dung trên cơ sở tạo ra tính phù hợp của hình thức với nội dung; mặt khác, cũng cần phải thực hiện những thay đổi đối với những hình thức không còn phù hợp với nội dung, cản trở

sự phát triển của nội dung

Theo cá nhân tôi, để tận dụng cặp phạm trù này một cách hiệu quả trong giao tiếp việc đầu tiên cần thành thạo là đánh giá cùng lúc nhiều biểu hiện để có thể hiểu được cốt lõi suy nghĩ của đối tác vì một Nội dung có thể được thể hiện qua nhiều Hình thức Ta nên học cách hiểu một người không chỉ thông qua lời nói mà còn qua cử chỉ, thái độ Bên cạnh đó, ta cần truyền đạt những Hình thức phù hợp để đối phương cảm thấy an toàn, dễ chịu và cảm thấy được khi giao tiếp với chúng ta Có một câu nói mà tôi rất tâm đắc của nhân vật Harry