ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TIỂU LUẬN CUỐI KỲ HỌC PHẦN TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG GIẢNG VIÊN NGUYỄN THÙY LINH, NGUYỄN HƯƠNG NGỌC, LÊ THỊ[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
HỌC PHẦN: TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG
GIẢNG VIÊN: NGUYỄN THÙY LINH, NGUYỄN HƯƠNG NGỌC,
LÊ THỊ TUÂN
SINH VIÊN: TRẦN THỊ MINH ANH
NGÀY SINH: 07/12/2002
MÃ SINH VIÊN: 20031672
KHOA: QUỐC TỂ HỌC
LỚP: QH –2020 –X.QTH
Phú Thọ, ngày 02 tháng 08 năm 2021
Trang 2cho em có cơ hội học tập và nghiên cứu bộ môn Tư duy sáng tạo và Thiết kế
ý tưởng một cách thuận lợi nhất
Bên cạnh đó, để có thể hoàn thành tiểu luận này, em xin gửi lời cảm
ơn chân thành tới Giảng viên môn học cô Nguyễn Thuỳ Linh, cô Lê Thị Tuân, cô Nguyễn Hương Ngọc, dù chỉ với kì hè ngắn ngủi nhưng các cô đã mang đến những kiến thức thật bổ ích và đáng giá Các cô đã tận tình truyền đạt những kiến thức về môn Tư duy sáng tạo và Thiết kế ý tưởng, đem đến những tiết học thú vị, từ đó giúp em có được đầy đủ những kiến thức để hoàn thành bài tiểu luận này
Đồng thời, em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các cùng lớp học, đặc biệt
là những các bạn cùng nhóm đã chỉ dẫn, giải đáp những thắc mắc, đem đến
sự sáng tạo trong mỗi tiết học và giúp em hoàn thành tiểu luận này một cách thuận lợi
Xin chân thành cảm ơn !
Trang 3ĐỀ BÀI Câu 1 (4đ):
Hãy nêu những hiểu biết của anh/chị về quy trình Tư duy thiết kế: các bước, các giai đoạn, tính tuần hoàn và lợi ích của Tư duy thiết kế Thấu cảm
có ý nghĩa như thế nào trong quy trình Tư duy thiết kế và trong đời sống của chúng ta?
Câu 2 (6 điểm):
Anh/chị hãy lập kế hoạch Odyssey cho tương lai của bản thân với 3 phương án được thuyết minh cụ thể (có nhan đề, khoảng thời gian, nội dung
cụ thể, các câu hỏi đặt ra, thang đo về nguồn lực, sự thích thú, sự tự tin và tính thống nhất)
BÀI LÀM Câu 1:
PHẦN I - MỞ ĐẦU:
Trong cuộc sống, học tập và công việc, con người ta luôn phải đối mặt với những vấn đề từ đơn giản, đến phức tạp Và mỗi vấn đề đều có thể giải quyết bằng một, hay nhiều cách khác nhau Điều này tùy thuộc vào năng lực sáng tạo của mỗi người, mà chẳng cần một phương pháp hay quy trình nào Nói vậy không có nghĩa là chúng ta, mỗi ngày phải đối đầu hàng trăm ngàn vấn đề hóc búa, không có nhu cầu tìm kiếm một giải pháp chung để tăng tốc
độ và tối ưu hiệu quả cho quá trình đó Đó là lý do mà Design thinking ra đời Vậy Design Thinking là gì? Bài tiểu luận này sẽ trình bày rõ ràng và chi tiết về quy trình Tư duy thiết kế - Design Thinking
PHẦN II – NỘI DUNG:
3
Trang 41 Quy trình Tư duy thiết kế là gì?
Tư duy thiết kế (Design Thinking) là quá trình tư duy nhằm tiếp cận
và giải quyết các vấn đề dựa trên tư duy hình ảnh để hữu hình hóa giải pháp
Nó cho phép chúng ta rà soát toàn diện vấn đề và tư duy thích hợp để tìm ra một giải pháp tối ưu Cho dù đó là vấn đề phức tạp hay đơn giản, đặc biệt là các vấn đề trừu tượng, khó dự đoán tương lai, Tư duy thiết kế giúp chúng ta giải quyết được bằng cách hiểu sâu sắc vấn đề liên quan đến con người, tiếp cận thực tế bằng tư duy hình ảnh và phương thức kiểm tra Nếu coi Tư duy thiết kế là một phương pháp thì phương pháp này đề cao sự đổi mới, thiết kế
ra những sản phẩm phục vụ con người Tim Brown, CEO của IDEO có định nghĩa về Tư duy thiết kế như sau: “Design Thinking là hướng tiếp cận vấn
đề xoay quanh con người nhằm xây dựng các giải pháp đổi mới sáng tạo Phương pháp này bao hàm những công cụ giúp kết hợp nhu cầu của con người, khả năng của công nghệ, và những yếu tố cần thiết cho doanh nghiệp
để đạt được thành công”
2 Các bước của quy trình Tư duy thiết kế:
Quy trình tư duy thiết kế gồm 5 bước:
Trang 5a Empathize (Thấu cảm vấn đề):
Giai đoạn đầu tiên trong quá trình Tư duy thiết kế chính là thấu cảm Thấu cảm là quá trình thấu hiểu, đồng cảm với những cảm xúc của người khác Thấu cảm là điều cốt yếu trong tư duy thiết kế, nó cho phép nhà thiết
kế đặt những quan niệm chủ quan sang một bên để nhường chỗ cho sự thấu hiểu sâu sắc về những cảm nhận, cảm xúc hay những khó khăn, bất lợi mà đối tượng (cụ thể ở đây là con người) đang trải qua Nếu coi tư duy sáng tạo như một ngôi nhà thì thấu cảm chính là bước đặt nền móng quan trọng để xây dựng ngôi nhà mang tên “sáng tạo” Sự đồng cảm đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với quy trình thiết kế lấy con người làm trung tâm Sự đồng cảm giúp người thiết kế gạt bỏ những giả định mang tính chủ quan về thế giới cũng như có một cái nhìn thật sự sâu sắc về nhu cầu của đối tượng mục tiêu
Tùy vào sự cưỡng chế thời gian, một lượng thông tin đáng kể sẽ được tập hợp ở giai đoạn này để sử dụng trong suốt giai đoạn tiếp theo và để phát triển ra một sản phẩm riêng biệt
b Define (Xác định vấn đề):
Bước thứ hai trong quy trình
Tư duy thiết kế là bước xác định vấn
đề - Define Đây là quá trình tổng hợp lại những thông tin và đưa đến kết luận dựa trên những thông tin đã được tích lũy ở giai đoạn Thấu cảm
Trong bước này, các thông tin được
5
Trang 6tạo ra và tập hợp ở giai đoạn Thấu cảm sẽ được đặt chung lại với nhau, người thiết kế dựa vào thông tin để phân tích sự quan sát và tổng hợp chúng
để xác định trọng tâm vấn đề cần giải quyết theo hướng tập trung vào con người Khi xác định được chính xác vấn đề cần giải quyết sẽ bớt khó khăn trong việc đưa ra giải pháp Chính ở giai đoạn này, người thiết kế đã có thể thu thập được ý tưởng, yếu tố, giải pháp cho phép họ giải quyết vấn đề Bước này đã cho người thiết kế những hình dung chung nhất về căn nhà
“sáng tạo”, cung cấp các điều kiện để xây dựng, lên ý tưởng về căn nhà
c Ideate (Lên ý tưởng):
Bước thứ ba nối tiếp quá trình Tư duy thiết kế là bước lên ý tưởng Các nhà thiết kế đã sẵn sàng bắt đầu tạo ra các ý tưởng Đây là bước mà căn nhà “sáng tạo” có bản thiết kế sáng tạo với đầy đủ hình dáng, màu sắc, kích thước, vật liệu, kì dị có, điên rồ cũng có Người thiết kế đã trưởng thành hơn
để hiểu được người dùng và nhu cầu của họ ở giai đoạn Thấu cảm; đã phân tích, tổng hợp sự quan sát ở giai đoạn Xác định vấn đề; và đến giai đoạn này yêu cầu người thiết kế khám phá, đề xuất ý tưởng mới mẻ và sáng tạo để giải quyết vấn đề đưa ra ở bước hai Điều quan trọng của bước này là đưa ra càng nhiều ý tưởng, càng nhiều giải pháp càng tốt Người thiết kế không nên
gò bó bản thân bởi những ý tưởng mà bản thân cho là không phù hợp, là điên rồ Đừng để những quy tắc thông thường, những định kiến xã hội trở thành giới hạn cho sự sáng tạo của bản thân bạn Đây là bước đòi hỏi sự sáng tạo hết mức có thể Có thể nói rằng “sáng tạo” là mấu chốt của giai đoạn này
Trang 7d Prototype (Tạo mẫu):
Bước tiếp theo trong quy trình Tư duy thiết kế là bước Prototype – tạo mẫu Bước này, người thiết kế bắt tay vào xây dựng căn nhà “sáng tạo” thành một căn nhà hoàn chỉnh từ các bản thiết kế khả thi và triển vọng nhất, hay đơn giản hơn có thể được gọi là dựng mẫu Đây là bước mà người thiết
kế sẽ thực hiện các ý tưởng bằng những mô hình hay sản phẩm mẫu, từ đó
có thể nghiên cứu tìm ra giải pháp tốt nhất đặt ra ở ba bước trên Mục tiêu quan trọng của bước này là giúp bạn
loại bỏ các giải pháp không khả thi hoặc không thực tế và tập trung vào các ý tưởng có triển vọng Ở giai đoạn này, người thiết kế sẽ nhận thức được những hạn chế, những vấn đề còn hiện hữu của sản phẩm
rõ hơn, từ đó sẽ có ý tưởng tốt hơn
về sản phẩm, và sở hữu tầm nhìn tốt hơn, am hiểu hơn về cách hành xử, suy nghĩ, và cảm nhận của người dùng thực thụ khi tương tác với sản phẩm cuối cùng
e Test (kiểm tra):
Bước cuối cùng của quy trình Tư duy thiết kế là Thử nghiệm (Test) Kiểm tra lại xem việc đưa vào sử dụng căn
nhà “sáng tạo” này có sai sót, cần sửa chữa gì không Trên thực tế bước này có thể được lặp
đi lặp lại nhiều lần Thậm chí trong suốt giai đoạn này, cần phải liên tục thử ngiệm và thu hồi phản hồi từ phía người sửu dụng để tiếp tục cải tiến sản phẩm, dịch vụ Các phản hồi
từ phía người dùng là yếu tố quan trọng nhất
7
Trang 8để phát triển và hoàn thiện giải pháp Vì vậy, người thiết kế cần bám sát thực
tế và bảo đảm có những thay đổi phù hợp để tạo ra những sản phẩm chất lượng nhằm giải quyết vấn đề, nhu cầu của con người
3 Tính tuần hoàn của quy trình Tư duy thiết kế:
Tính chất tuần hoàn trong Tư duy thiết kế có nghĩa là quá trình những vòng lặp thực hiện liên tục 5 bước nêu trên Khi sản phẩm đã được hoàn thiện đến bước thứ 5 là đã hoàn thiện, tuy nhiên trên thực tế sản phẩm sau khi kiểm tra sẽ vẫn còn những sai sót, chưa hoàn thiện, lúc đó người thiết kế cần quay lại bước 1 - thấu cảm để hoàn thiện sản phẩm hơn Và cứ thể quy trình tư duy thiết kế lại tuần hoàn lặp lại cho đến khi sản phẩm đưa đi kiểm tra không có lỗi hay sai sót nào, đáp ứng được nhu cầu của con người Quá trình này giúp người thiết kế giảm thiểu rủi ro một cách đáng kể, tiết kiệm nguồn lực rất nhiều để đưa ra thị trường sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất Thông qua sự tuàn hoàn của quá trình Tư duy thiết kế, người thiết kế sẽ có cái nhìn sâu sắc, hoàn thiện vấn đề, sản phẩm và giải quyết những vấn đề sắp phải đối mặt
4 Lợi ích của quy trình Tư duy thiết kế:
Tư duy thiết kế đặt trọng tâm vào các vấn đề cần giải quyết Tư duy thiết kế là cách tiếp cận để giải quyết vấn đề trong khi đặt người sử dụng vào trung tâm của quá trình Mục tiêu là để phát triển những sản phẩm, giải pháp hữu dụng để đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng Quá trình này lấy con người làm trung tâm, tiếp cận đủ gần với người sử dụng để xem những vấn đề của họ nằm ở đâu và làm sao chúng ta có thể khiến cuộc sống cũng như trải nghiệm của họ tốt hơn và ý nghĩa hơn
Tư duy thiết kế giải quyết đúng trọng tâm của những vấn đề Tư duy thiết kế không chỉ có mục đích là sự sáng tạo và đổi mới, nó đặc biệt đi thẳng vào việc tạo lập giá trị và giải quyết những vấn đề Nhưng thay vì tiếp cận vấn đề theo cách truyền thống, Tư duy thiết kế tìm cách sử dụng những
Trang 9nguyên tắc thiết kế để giải quyết vấn đề, từ nhỏ đến lớn, ở bất cứ các ngành nghề và lĩnh vực nào
Quá trình Tư duy thiết kế cũng đồng thời tận dụng tư duy nhóm Bằng cách xây dựng các nhóm đa ngành và mang lại nhiều tiếng nói, chúng ta thoát khỏi các lĩnh vực và hộp tương ứng để thúc đẩy trí thông minh, kinh nghiệm và chuyên môn của tập thể
Tư duy thiết kế mang lại sự thấu cảm với người dùng bởi lẽ nền tảng của tư duy thiết kế chính là sự thấu cảm Thỉnh thoảng được đề cập như là
“sự khám phá”, sự thấu cảm yêu cầu rằng chúng ta cần tìm kiếm để thấu hiểu và nhận dạng được những nhu cầu và thử thách của con người, đó là trải nghiệm
Tư duy thiết kế cũng có một ý nghĩa to lớn việc thử nghiệm: Triết lý của “thiết kế, thử nghiệm và lặp lại” là trọng tâm của quy trình tư duy thiết
kế Nó cho phép bạn có những bước đột phá hoàn toàn không ngờ bằng cách tạo ra một số nguyên mẫu (prototype) nhanh chóng và khuyến khích những phản hồi nhanh từ phía người dùng và khách hàng trước khi chúng ta đầu tư quá nhiều thời gian, công sức và tiền bạc cho bất cứ ý tưởng nào
5 Ý nghĩa của thấu cảm:
a Ý nghĩa của thấu cảm trong quy trình Tư duy thiết kế:
Thấu cảm là điều cốt yếu trong quy trình Tư duy thiết kế, lấy con người làm trung tâm để tìm hiểu vấn đề và xác định vấn đề Nếu không đặt yếu tố con người lên hàng đầu thì mọi phương án giải quyết đều là vô nghĩa Vấn đề là từ con người nảy sinh ra vì vậy giải quyết vấn đề cũng cần hướng tới con người
Thấu cảm chính là trái tim của Tư duy thiết kế, nếu như một sản phẩm hoặc dịch vụ làm ra mà không phải nhờ thấu cảm mới có được thì đó là sản phẩm vô nghĩa Chính nhờ thấu cảm, chúng ta học được cách lắng nghe
9