Đảng ra đờitrở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểutrung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của dân tộc Việt Nam.. C.Mác vàĂnghen đã phát hiện
Trang 1TIỂU LUẬN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG
VAI TRÒ CỦA LÃNH TỤ NGUYỄN ÁI QUỐC TRONG QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG
SẢN VIỆT NAM
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
CHƯƠNG 1 NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH 2
1.1 Cơ sở lý luận 2
1.2 Cơ sở thực tiễn 5
1.3 Qúa trình ra đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc 6
CHƯƠNG 2 NGUYỄN ÁI QUỐC CHUẨN BỊ NHỮNG ĐIỀU KIỆN CHO VIỆC THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN 11
2.1 Về tư tưởng 11
2.2 Về tổ chức 12
CHƯƠNG 3 HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG 15
3.1 Hội nghị thành lập Đảng 15
3.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 16
KẾT LUẬN 18
DANH MỤC TÀI KIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930 là sự kiệnlịch sử cực kì trọng đại, một bước ngoặt vô cùng quan trọngtrong lịch sử cách mạng Việt Nam, đánh dấu một mốc sonchói lọi trên con đường phát triển của dân tộc ta Đảng ra đờitrở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểutrung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của dân tộc Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam làĐảng duy nhất lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân laođộng thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phấn đấu đạt mục tiêutiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội, dân chủ, công bằng, vănminh Trong đó, người có vai trò hang đầu, có tác động lớnnhất đến việc thành lập Đảng là Nguyễn Ái Quốc Tác giả đã
chọn đề tài “ Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam” để làm rõ
được vai trò đó
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Phân tích được rõ vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với quátrình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
3 Kết cấu đề tài
Chương 1: Nguồn gốc và quá trình hình thành
Chương 2: Những chuẩn bị của Nguyễn Ái Quốc cho việcthành lập Đảng
Chương 3: Hội nghi thanh lập Đảng và cương lĩnh chínhtrị đầu tiên của Đảng
Trang 5NỘI DUNG CHƯƠNG 1 NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH.
1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Sự ra đời của Chủ nghĩa Mác – Lenin
Chủ nghĩa Mác ra đời vào những năm 40 của thế kỉ XIX,khi mà chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu đang trên đà phát triểnmạnh mẽ đã tạo ra những điều kiện kinh tế - chính trị - xã hộithuận lợi cho sự ra đời của chủ nghĩa Mác Đặc biệt, sự xuấthiện giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử và cuộc đấu tranhtranh mạnh mẽ của giai cấp này là một trong những điều kiệnchính trị - xã hội quan trọng nhất cho sự ra đời của chủ nghĩaMác C.Mác và Ăngghen đã kế thừa, tiếp thu có chọn lọc, pháttriển, sáng tạo ra học thuyết khoa học và cách mạng của giaicấp công nhân là chủ nghĩa xã hội khoa học C.Mác vàĂnghen đã phát hiện ra quy luật giá trị thăng dư và sáng lập
ra chủ nghĩa duy vật lịch sử, chỉ rõ hình thành, phát triển, diệtvong của chủ nghĩa tư bản và vai trò lịch sử toàn thế giới củagiai cấp vô sản là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựngthành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
Tới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa Mác đượcV.I.Lenin bổ sung, phát triển trong điều kiện chủ nghĩa tư bảnchuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, khoa học thế giới vi
mô phát triển và chủ nghĩa xã hội hiện thực được xây dựng ởnước Nga Xô viết, mở ra giai đoạn phát triển mới của chủnghĩa Mác – Lenin
1.1.2 Quan điểm của Mác – Lenin về tầm quan trọng của Đảng
Theo quan điểm của Mác – Lenin, “trong xã hội xây dựngtrên cơ sở phân chia giai cấp, cuộc đấu tranh giữa các giai cấp
Trang 6thù địch, đến một chừng mực nào đó, sẽ trở thành đấu tranhchính trị Đấu tranh của Đảng là phản ánh đấu tranh chính trịcủa giai cấp có giá trị đầy đủ và có thể thức dứt khoát nhất”.
Mác và Ăng-ghen là những người đầu tiên đã phát hiện ra
sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản: thủ tiêu chủ nghĩa tưbản, xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản khôngcòn giai cấp Giai cấp vô sản sở dĩ là lực lượng tiên phong vàtriệt để cách mạng trong cuộc đấu tranh lật đổ chế độ tư bản,
là vì “giai cấp vô sản đã chế ngự trung tâm kinh tế và hệ thầnkinh của toàn bộ nền kinh tế tư bản chủ nghĩa Đó cũng là vì ,
về mặt kinh tế và chính trị của quần chúng lao động dưới chế
độ tư bản chủ nghĩa” Thực tế lịch sử đã chứng minh sự xuấthiện của giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử với tư cách là mộtlực lượng chính trị độc lập trong xã hội tư sản đã quy định tínhtất yếu của sự thành lập đảng để lãnh đạo cuộc đấu tranh củagiai cấp vô sản Tổ chức là phương tiện mạnh mẽ nhất củagiai cấp vô sản để đấu tranh chống lại kẻ thù có tổ chức làgiai cấp tư sản Nhưng không phải mọi hình thức tổ chức đềubảo đảm cho giai cấp vô sản có thể hoàn thành được sứ mệnhlịch sử của mình là giải phóng nhân dân lao động, khỏi mọibóc lột và áp bức Giai cấp cùng toàn thể nhân dân lao độngkhông thể được giải phóng về kinh tế, nếu không lật đổ sựthống trị về kinh tế của giai cấp tư sản Nhưng muốn tiếnhành đấu tranh chính trị, giai cấp vô sản phải có sự thốngnhất về mục đích và tổ chức Và chỉ có đảng chính trị mới cóthể đem lại sự thống nhất ấy V.Lênin viết: “Giai cấp vô sản cóthể trở thành và tất nhiên sẽ trở thành một lực lượng vô địch,
vì một lẽ duy nhất là sự thống nhất tư tưởng của giai cấp côngnhân dựa trên những nguyên lý của chủ nghĩa Mác, được củng
cố bằng sự thống nhất vật chất của tổ chức, tập hợp hàng
Trang 7triệu người lao động, thành một đạo quân của giai cấp côngnhân”, “ sẽ không có một phong trào vững chắc nếu không cóĐảng vững chắc lãnh đạo, hãy cho tôi một tổ chức của nhữngngười cộng sản, tôi sẽ làm đảo lộn cả nước Nga này”.
1.1.3 Căn cứ cho sự ra đời của Đảng cộng sản trong lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin
1.1.3.1 Đảng xuất hiện trên cơ sở phong trào công nhân.
Trước khi có sự xuất hiện của đảng cộng sản, phong tràocông nhân còn mang tính chất tự phát, rời rạc, chưa có ýnghĩa chính trị độc lập, vì cuộc đấu tranh chưa được chỉ đạobởi lý luận cách mạng khoa học, chưa được lãnh đạo bởi đảngcộng sản Phong trào công nhân về nội dung chưa có ý thứcgiác ngộ về giai cấp, chưa vượt qua giới hạn ý thức nghiệpđoàn, mà ý thức nghiệp đoàn thì còn lệ thuộc vào ý thức hệ tưsản Vào thời kỳ này, những người có tư tưởng xã hội chủnghĩa còn đứng ngoài phong trào công nhân Họ công kíchchế độ tư bản chủ nghĩa nhưng quan điểm của họ chưa khoahọc, họ chỉ là những người có thiện chí, những nhà khôngtưởng cho nên chưa có tác động thúc đẩy xã hội phát triển.Khi công nghiệp phát triển, giai cấp vô sản ngày một đôngđúc, lớn mạnh cùng sự xuất hiện của đảng và được lãnh đạobởi bộ tham mưu và đội tiên phong của mình là đảng cộngsản, giai cấp công nhân có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sửcủa mình là kẻ đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng xãhội cộng sản chủ nghĩa
1.1.3.2 Đảng ra đời cần có sự tồn tại của học thuyết Mác – Lênin
Theo Lênin, phong trào công nhân không thể thắng lợinếu như không có lý luận cách mạng khoa học “Lý luận nàykhông thể do tưởng tượng mà bịa đặt ra Lý luận này được
Trang 8hình thành trên cơ sở tổng hợp kinh nghiệm cách mạng và tưtưởng cách mạng của tất cả các nước trên trái đất Lý luận đó
ra đời từ nửa thế kỷ 19 Lý luận đó là chủ nghĩa Mác”
V Lênin nhấn mạnh rằng: Chủ nghĩa xã họi khoa học
“chỉ có thể trở nên sức mạnh, khi nó trở thành mục tiêu củacuộc đấu tranh chính trị của giai cấp công nhân Chỉ trongđiều kiện này, lý luận cách mạng mới trở nên sức mạnh cảitạo, mới được quán triệt vào đời sống, mới được phát triểnsáng tạo và phong phú, trên cơ sở kinh nghiệm đấu tranhmới của giai cấp công nhân và đảng của nó
V Lenin cũng chỉ rõ: “Không có lý luận cách mạng, khôngthể có phong trào cách mạng” và từ đó “chỉ có đảng được vũtrang bằng lý luận tiên phong mới đóng được vai trò là ngườichiến sĩ tiên phong”
1.1.3.3 Đảng cộng sản ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào công nhân.
Sự kết hợp này dẫn đến tổ chức và hoạt động của độitiên phong vô sản, bộ tham mưu của giai cấp vô sản là đảngcộng sản Sự kết hợp giữa lý luận cách mạng khoa học vàphong trào công nhân, trước hết là một quá trình tất yếu củaviệc thành lập đảng Đó là thời kỳ lịch sử, trong đó từ giai cấpcông nhân, đã xuất hiện đội tiên phong của mình; những phần
tử tiên tiến này tập hợp thành tổ chức chính trị, thành đảngcộng sản V Lênin đã chỉ ra rằng, việc thành lập đảng cộngsản - quá trình kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phongtrào công nhân Nhưng con đường kết hợp này lại phụ thuộcvào điều kiện lịch sử cụ thể của từng nước V.Lênin viết:
“Trong tất cả các nước, đã có thời kỳ phong trào công nhân
và chủ nghĩa xã hội tồn tại biệt lập với nhau, mỗi bên đi theocon đường riêng biệt của mình và trong tất cả nước, sự biệtlập ấy đã làm yếu cả chủ nghĩa xã hội lẫn phong trào công
Trang 9nhân Trong tất cả nước, chỉ có sự kết hợp chủ nghĩa xã hộivới phong trào công nhân đem lại cơ sở vững vàng cho cả haibên Nhưng ở mỗi nước, sự kết hợp chủ nghĩa xã hội vớiphong trào công nhân đã được diễn ra với tính chất lịch sử,theo con đường riêng biệt, phụ thuộc vào những điều kiện địaphương và thời gian”.
Đảng cộng sản là đội tiên phong có ý thức và có tổ chứccủa giai cấp công nhân Chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tưtưởng của Đảng “Tổ chức không có tư tưởng - đó là điều vônghĩa, trên thực tế là biến giai cấp công nhân thành nhữngtên tay sai đáng thương hại của chính quyền tư sản”
1.2.1.2 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng dẫn chủ
tư sản
Phong trào Đông du (1906- 1908) do nhà yêu nước PhanBội Châu lãnh đạo Phong trào mở đầu cho cuộc vận động giảiphóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản
Phong trào Đông kinh nghĩa thục (1907) diễn ra khá sôinổi dưới nhiều hình thức như tuyên truyền cải cách văn hóa,
xã hội, hô hào thực nghiệp, đả phá tư tưởng, lê thói phongkiến, bài trừ mê tín, hủ tục, đả kích tham quan ô lại, cổ vũlong yêu nước…
Trang 10Phong trào Duy tân (1906-1908) do các sĩ phu yêu nướcnhư cụ Phan Châu Trinh, Trần Qúy Cáp, Huỳnh Thúc Kháng…khởi xướng Phong trào nhằm vận động cải cách văn hóa xãhội, động viên lòng yêu nước, đả kích bọn vua quan thối nát,
đề xướng tư tưởng dân chủ tư sản,…
Phong trào Việt Nam quang phục hội (1912) do Phan BộiChâu vận động thành lập dưới sự tác động của cách mạngTân Hợi Trung Quốc năm 1911
Trong chiến tranh thế giới nhứ nhất (1914-1918), cáccuộc khởi nghĩa vũ trang chống Pháp của nhân dân Việt Namvẫn tiếp diễn, nhưng đều không thành công
Thất bại của những phong trào trên đã chứng tỏ giai cấpphong kiến và hệ tư tưởng phong kiến không đủ điều kiện đểlãnh đạo phong trào yêu nước giải quyết thành công nhiệm vụdân tộc ở Việt Nam
1.2.2 Cách mạng thế giới
Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Các nước tư bản đế quốc vừa tăng cường bóc lột nhân dân lao động trong nước vừa xâm lược và
áp bức nhân dân các dân tộc thuộc địa Sự thống trị của chủ nghĩa đế quốc làm cho đời sống nhân dân lao động các nước trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở các nước thuộc địa
Năm 1917, Cách mạng tháng 10 Nga thắng lơi thức tỉnh các dân tộc nô lệ vùng lên tranh đấu để tự giải phóng Hồ Chí Minh viết: “Đối với nhân dân và đặc biệt những người cách mạng, cách mạng tháng Mười đã đem lại cho chúng tôi chủ nghĩa Mác-Lê nin Học thuyết bất hủ đó đã vạch ra con đường
mà chúng tôi phải đi theo”
Trang 111.3 Qúa trình ra đi tìm đường cứu nước của
Nguyễn Ái Quốc.
Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19-5-1890, quê ở làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An Lúc nhỏ có tên là NguyễnSinh Cung, khi đi học lấy tên là Nguyễn Tất Thành Lớn lên lấytên giữa lúc nước mất, nhà tan, đau xót trước cảnh lầm than của đồng bào, Nguyễn Tất Thành sớm có chí đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng dân tộc
Ngày 5-6-1911, Nguyễn Tất Thành rời đất nước ra đi tìm đường cứu nước, xem các nước làm thế nào rồi trở về giúp đồng bào
Trên lộ trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã trảiqua những bước ngoặt lớn
Một là, nhận ra hạn chế của các nhà yêu nước đươngthời
Nguyễn Ái Quốc rất khâm phục tinh thần yêu nước của PhanBội Châu, Phan Châu Trinh, Hoàng Hoa Thám nhưng khôngđồng ý đi theo con đường của một người nào Trong khi nhiềungười còn ngưỡng mộ cách mạng tư sản, Người đã vượt qua
sự hạn chế tầm nhìn của họ, đi tìm con đường cứu nước khác
Hai là, tìm ra hạn chế của cách mạng dân chủ tư sản lànhững cuộc cách mạng không giải phóng được công nông vàquần chúng lao động
Cuộc khảo sát có một không hai ở Mỹ và Anh, Pháp đãgiúp Nguyễn Aí Quốc nhận ra là ở đâu cũng có hai loại người:người giàu và người nghèo, người áp bức và người bị áp bức.Càng ngày Người càng hiểu sâu sắc bản chất của chủ nghĩa
đế quốc
Ngày 6-7-1911, Nguyễn Tất Thành đến cảng Macxay,thấy nhiều phụ nữ nghèo khổ, Nguyễn Tất Thành nói với người
Trang 12bạn: “Tại sao người Pháp không đi “khai hóa” đồng bào của
họ trước khi đi “khai hóa” chúng ta?”
Làm thuê trên chiếc tàu đi vòng quanh châu Phi, tận mắttrông thấy những cảnh khổ cực, chết chóc của người da đendưới roi vọt của bọn thực dân, Nguyễn Tất Thành nghĩ: Đối vớibọn thực dân, tính mạng của người thuộc địa, da vàng hay dađen cũng không đáng một xu
Giữa tháng 12-1912, Nguyễn Tất Thành tới nước Mỹ,Người dành một phần thời gian để lao động kiếm sống, Ngườidành một phần thời gian để lao động kiếm sống, còn phần lớnthời gian dành cho học tập, nghiên cứu Cách mạng tư sản Mỹnăm 1776 Khi thăm tượng Thần tự do, Nguyễn Tất Thànhkhông để ý đến ánh hào quang đầu tượng mà xúc động trướccảnh những nô lệ da đen dưới chân tượng
Cuối năm 1913, Nguyễn Tất Thành từ Mỹ sang Anh vàcuối năm 1917 trở lại Pháp
Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) giết hại biếtbao sinh mạng, phá hủy vô vàn của cải Qua đó, Nguyễn ÁiQuốc càng hiểu them bản chất của chủ nghĩa tư bản
Qúa trình nghiên cứu, xem xét Cách mạng tư sản Mỹ(năm 1776) và Cách mạng tư sản Pháp (năm 1789) đã giúpNguyễn Ái Quốc học hỏi được nhiều điều Tuy vậy, Người vẫnđánh giá những cuộc cách mạng tư bản là
“những cuộc cách mạng không đến nơi”
Chiến tranh kết thúc, các nước thắng trận họp Hội nghịhòa bình ở Vécxay (Pháp) để chia phần Thay mặt Hội nhữngngười Việt Nam yêu nước, Nguyễn Ái Quốc gửi đến Hội nghịbản yêu sách 8 điểm Trong khi chờ đợi giải quyết vấn đề dântộc tự quyết, Người chỉ đề cập những yêu sách “tối thiểu” và
“cấp thiết” Tổng thồng Mỹ Wilson, tác giả chương trình 14
Trang 13điểm với chiêu bài dân tộc tự quyết cũng có mặt ở hội nghị.Nhưng những yêu sách dù khiêm tốn của Nguyễn Ái Quốc đãkhông được Hội nghị đáp ứng
Sự kiện này đã giúp Nguyễn Ái Quốc hiểu rõ ““chủ nghĩaUynxon” chỉ là một trò bịp bợm lớn” Những lời tuyên bố tự docủa nhà chính trị tư sản trong lúc chiến tranh thực ra chỉ lànhững lời đường mật để lừa bịp các dân tộc Muốn được giảiphóng, các dân tộc chỉ còn có thể trông cậy vào lực lượng củabản than mình Đầu năm 1919, Nguyễn Ái Quốc gia nhậpĐảng Xã hội Pháp, một đảng tiến bộ lúc bấy giờ Người có dịptiếp xúc, hoạt động với nhiều nhà chính trị nổi tiếng ở Pháp.Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu và hoạt động trong phong trào côngnhân, liên lạc và cùng hoạt động với nhiều nhà cách mạng ởnhiều thuộc địa Pháp
Ba là, đi theo con đường của Cách mạng Tháng MườiNga, đi theo Quốc tế Cộng sản
Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi là sưkiện chính trị lớn nhất của thế kỷ XX, mở ra thời đại mới tronglịch sử loài người, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủnghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới, thời đại thắng lợi củacách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản, đồngthời đặt ra sự lựa chọn mới với những người cách mạng ViệtNam: Độc lập dân tộc cho một số ít người hay cho đại đa sốngười? Độc lập dân tộc đi lên chủ nghĩa tư bản hay độc lậpdân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội?
Khi được biết thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga,Nguyễn Ái Quốc ngưỡng mộ cuộc cách mạng đó và kính phụcV.I.Lenin Người đã tham gia nhiều cuộc vận động ủng hộnhân dân Nga bảo vệ thành quả cách mạng Tháng 3-1919,Quốc tế Cộng sản ra đời, ảnh hưởng phong trào cách mạng