ĐỀ CƯƠNG QUẢN TRỊ HỌC Câu 1 Hãy nêu và phân tích các khái niệm khác nhau về quản trị Phân biệt sự giống và khác nhau giữa quản trị và quản lý ? Theo trường phái hành vi quản trị là hoàn thành công việ[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG QUẢN TRỊ HỌC
Câu 1: Hãy nêu và phân tích các khái niệm khác nhau về quản trị Phân biệt sự giống và khác nhau giữa quản trị và quản lý ?
Theo trường phái hành vi: quản trị là hoàn thành công việc thông
qua người khác
Theo Robbin & Stoener: quản trị là một tiến trình bao gồm: việc
hoạch định tổ chức, bố trí nhân sự, sự điều khiển và kiểm tra hoạt động của người khác một cách có ý thức nhằm hoàn thành những mục tiêu do tổ chức đề ra
Theo Harold Kootz: quản trị là việc thiết lập và duy trì một môi
trường nơi mà cá nhân làm việc với nhau theo từng nhóm để có thể hoạt động một cách hiệu quả nhằm hoàn thành những mục tiêu do
tổ chức đề ra
Phân tích:
Theo trường phái hành vi: định nghĩa này xác định rằng hoạt động quản trị chỉ phát sinh khi con người kết hợp với nhau thành một tổ chức Nếu cá nhân chỉ sống, hoạt động một mình như Rôbinson trên hoang đảo, thì không có hoạt động quản trị Khi có hai người quyết tâm kết hợp với nhau để cùng thực hiện mục tiêu chung thì sẽ phát sinh nhiều hoạt động mà chưa ai có kinh nghiệm khi sống và làm việc một mình Trong sự kết hợp thành tổ chức, các hoạt động quản trị là hết sức cần thiết vì nếu không có nó, tập thể sẽ không biết phải làm gì, làm như thế nào, hoặc sẽ làm lộn xộn, thay vì bước cùng một hướng thì mỗi người lại bước theo những hướng khác
nhau
Về cơ bản, quản trị và quản lý đều nói về công việc của người lãnh đạo khi vận hành tổ chức
Về sự khác nhau của quản trị và quản lý
Trang 2niệm
Quản trị (Administration) là toàn bộ quá trình đưa các quyết định về chính sách, quy tắc, mục tiêu
Quản lý (Management) là tiếp nhận, thực hành điều phối để hướng tới mục tiêu của quản trị
Bản
chất Đưa ra các quyết định
Thi hành các quyết định
Mục
tiêu Cần đặt ra các chiến lược Quan tâm đến chiến thuậtvà phương án
Nhiệm
vụ
Có tầm nhìn, khả năng động viên, thúc đẩy và truyền cảm hứng cho tổ chức
Có khả năng tổ chức, có phẩm chất kiên định, linh hoạt và làm việc hiệu quả
Phạm
vi
Quản trị con người
Quản lý công việc
Quá
trình Quyết định trả lời cho câuhỏi: Cái gì? Bao giờ? Quản lý quyết định ai?Như thế nào?
Cấp
bậc Cao nhất trong tổ chức Trung gian và thấp trongtổ chức
Chức
năng
Các kế hoạch và chính sách đều được quyết định dựa theo tư duy và lập kế hoạch
Thi hành dưới sự giám sát nhất định và thúc đẩy, kiểm soát nhân viên
Trang 3năng Nhận thức và con người
Kỹ thuật và kỹ năng con
người
Mức độ
ảnh
hưởng
Đưa ra quyết định bị ảnh hưởng bởi cộng đồng, chính phủ, phong tục tập quán
Đưa ra bị ảnh hưởng bởi quyết định, quan điểm của nhà quản lý cấp cao
Tổ
chức
Thường thấy tại các cơ quan chính phủ, quân sự, tôn giáo, giáo dục, doanh nghiệp
Thường thấy ở các doanh
nghiệp
Vấn đề
xử lý
Các khía cạnh kinh doanh, phải kết hợp cả lãnh đạo và
tầm nhìn
Các vấn đề về hoạt động, vận hành của một tổ chức
Câu 2: trình bày nội dung chủ yếu của học thuyết nho giáo của khổng tử ?
Sơ lược về Khổng tử:
Khổng tử tên thật là Khổng Khâu (28 tháng 9 năm 551 TCN – 11 tháng 4 năm 479 TCN) là một triết gia và chính trị gia người Trung Quốc, sinh sống vào thời Xuân Thu nước Lỗ xuất thân trong một gia đình quý tộc nhỏ đã từng giữ chức tổng trưởng bộ hình Sau đó
khổng tử từ quan về nhà dạy học và xây dựng nên tư tưởng của mình
Nội dung chính: Học thuyết nho giáo là một hệ thống triết lý tư
tưởng nhằm xây dựng một xã hội thịnh trị dựa trên nền tảng lấy đạo đức để trị vì thiên hạ
Khổng Tử thực hiện san định lại các kinh sách của Thánh hiền đời trước, lập thành 6 cuốn sách: Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Lễ, Kinh
Nhạc, Kinh Dịch, Kinh Xuân Thu về các vấn đề khác nhau như thi ca,
Trang 4nghi lễ, bói toán, sử học Bộ sách này có thể được xem là một
dạng Bách khoa toàn thư đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc
Ngũ kinh
Kinh thư: là bộ kinh ghi lại các biến cố của các đời vua trước thời kỳ Khổng tử
Kinh thi: là bộ kinh ghi chép lại những bài thơ về tình yêu nam nữ trước thời kì khổng tử
Kinh lễ: là bộ kinh ghi chép lại những lễ nghi, tập tục, nét văn hóa của thời ki trước khổng tử
Kinh dịch: là một hệ thống tư tưởng triết học cơ bản được ghi nhận lại dựa trên những sự chuyển dịch của người Á Đông cổ đại Sự
chuyển dịch này có thể được hiểu là sự cân bằng dựa trên đối kháng
và thay đổi
Kinh xuân thu: ghi lại những biến cố, sự kiện quan trọng của nước
Lỗ nơi khổng tử sinh ra và lớn lên
Ngoài ra còn có Kinh Nhạc bàn về nhạc thuật và nhạc khí, nhưng nguyên bản đã bị thiêu hủy trong Chiến tranh Hán-Sở, chỉ còn đôi
chút làm thành một thiên trong Kinh Lễ, gọi là Nhạc ký Tuy nhiên,
giới học giả cũng cho rằng, so với 5 cuốn còn lại thì sách này có phẩm chất thấp nhất
Tứ thư: Đại học, luận ngữ, trung dung, mạnh tử
Để xây dựng một xã hội thịnh trị cần có người quân tử
Tu thân là tu theo đức, là để đạt được đức
Tu thân được chia thành 2 phần:
Dành cho nam gồm:
- Tam cương ( Quân thần cương, Phụ tử cương, Phu phụ cương )
- Ngũ thường ( nhân, lễ, nghĩa, trí, tín )
Dành cho nữ gồm:
- Tam tòng ( tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử )
- Tứ đức ( công, dung, ngôn, hạnh )
Câu 3: phương pháp ra quyết định là gì? Phân loại phương pháp ra quyết định cho vd minh họa
Trang 5Phương pháp ra quyết định là cách thức mà chủ thể quyết định
dùng để thực hiện một, một số hoặc tất cả các bước của quá trình
ra quyết định
Có 4 loại phương pháp ra quyết định:
- Phương pháp cá nhân ra quyết định: là phương pháp đưa ra quyết định trên cơ sở kiến thức và kinh nghiệm cá nhân của nhà quản trị.khi xuất hiện những nhiệm vụ (vấn đề) thuộc thẩm quyền của mình, nhà quản trị tự đề ra quyết định mà không cần có sự cộng tác của các chuyên gia hoặc tập thể.
- Phương pháp ra quyết định tập thể: là phương pháp mà theo đó người lãnh đạo không chỉ dựa vào kiến thức và kinh nghiệm của mình mà còn sử dụng kiến thức và kinh nghiệm của tập thể để xây dựng quyết định, đồng thời tự chịu trách nhiệm về những quyết định đã ra.
- Phương pháp định lượng toán học: là một phương pháp ra
quyết định hiện đại và ngày càng có ý nghĩa quan trọng cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin Thực chất phương pháp này là vận dụng toán học vào quá trình ra quyết định quản trị
- Phương pháp ngoại cảm: là phương pháp quyết định dựa vào khả năng ngoại cảm của con người Có thể dựa vào khả năng ngoại cảm của bản thân, người lãnh đạo cũng có thể dựa vào khả năng ngoại cảm của người khác “ những người có giác quan thứ 6 “
Ví dụ:
Câu 4: phân tích các kỹ năng cần thiết đối với nhà quản trị? Nêu mức độ quan trọng của từng loại kỹ năng đối với từng cấp quản trị
- Kỹ năng kỹ thuật hay kỹ năng chuyên môn: Là khả năng cần thiết
của nhà quản trị để thực hiện một công việc chuyên môn cụ thể, kỹ năng này đòi hỏi nhà quản trị có sự am hiểu về lĩnh vực chuyên môn
mà họ phụ trách Ví dụ: kỹ năng định khoản trong công tác kế toán,
kỹ năng soạn thảo hợp đồng
- Kỹ năng nhân sự: là những khả năng cần thiết để biết cách làm
việc với con người, biết động viên họ nỗ lực làm việc Kỹ năng nhân
sự cần thiết đối với nhà quản trị thông qua: thông tin hiệu quả, có thái độ quan tâm tích cực đến mọi người và xây dựng không khí hợp
Trang 6tác thân ái, biết cách động viên nhân viên dưới quyền Bất cứ nhà quản trị nào, dù thấp hay cao cũng đều phải tiếp xúc và làm việc với con người, vì vậy kỹ năng nhân sự rất cần thiêt đối với mọi nhà quản trị
- Kỹ năng tư duy (nhận thức): Là kỹ năng đặc biệt quan trọng với
các nhà quản trị, đặc biệt là quản trị cấp cao Kỹ năng này đòi hỏ nhà quản trị phải có tầm chiến lược, hiểu rõ mức độ phức tạp của môi trường tác động đến doanh nghiệp, biết phân tích và giải quyết vấn đề một cách hệ thống để giảm thiểu mức độ phức tạp, rủi ro của hệ thống đến mức có thể đối phó được Có kỹ năng tư duy tốt
sẽ giúp nhà quản trị nhìn thấy trước được vấn đề và định hướng đúng con đường phát triển tổ chức, đưa tổ chức đến thành công ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn nhất
Các nhà quản trị phải có đầy đủ các kỹ năng trên, nhưng tầm quan trọng của mỗi kỹ năng tùy thuộc vào cấp bậc của nhà quản trị trong tổ chức:
- Kỹ năng chuyên môn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các nhà
quản trị cấp cơ sở, do họ phải thường xuyên tham gia tổ chức, và trực tiếp thực hiện các công việc mang tính chuyên môn, kỹ thuật
- Kỹ năng nhân sự tỏ ra cần thiết với tất cả các cấp quản trị, bất cứ
nhà quản trị nào cũng phải chịu trách nhiệm với một nhóm dưới quyền trong tổ chức, và chính kỹ năng về con người giúp họ có thể gắn kết các thành viên trong nhóm, tìm cách phát huy tốt nhất khả năng của từng cá nhân trong việc hướng tới thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhóm
- Kỹ năng về tư duy tỏ ra cực kỳ quan trọng đối với các nhà quản trị
cấp cao Chỉ khi các nhà quản trị cấp cao có kỹ năng tư duy tốt, có khả năng phán đoán, tầm nhìn bao quát thì những mục tiêu, chiến lược hoạt động mà họ đề ra cho tổ chức mới phù hợp và có thể thực hiện được
Câu 5: khái niệm quyết định quản trị Phân tích vai trò của quyết định quản trị Cho vd minh họa
Quyết định quản trị là sản phẩm sáng tạo của nhà quản trị nhằm định ra chương trình và tính chất hoạt động của doanh nghiệp Để giải quyết một vấn đề đã chín muồi trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan của hệ thống được quản trị và việc phân tích các thông tin về hiện trạng của hệ thống đó
Vai trò của quyết định quản trị:
Trang 7- Thực hiện vai trò định hướng các hoạt động của tổ chức khi nó quy định hướng vận động và phát triển, khắc phục mâu thuẫn trên cơ sở nghiên cứu các lợi ích đến những yêu cầu, đòi hỏi của quy luật khách quan
- Đóng vai trò hợp tác về phối hợp và ràng buộc các hoạt động của các bộ phận về không gian và thời gian
- Có vai trò áp đặt cưỡng bức hoặc động viên khi nó mang tính chất pháp lệnh đối với hệ thống quản trị
- Đảm bảo điều kiện cần thiết cho hoạt động của tổ chức khi nó xác định các nguồn lực vật chất cần thiết cho việc thực hiện mục tiêu của tổ chức
Vd minh họa
Câu 6: Truyền thông là gì? Vẽ sơ đồ tiến trình truyền thông Hãy nêu trở ngại của tiến trình truyền thông và cách khắc phục ?
Truyền thông là sự luân chuyển thông tin từ người này sang người
khác thông qua những tín hiệu, ký hiệu có ý nghĩa
Sơ đồ tiến trình truyền thông
Một số trở ngại
- Do cơ cấu tổ chức
- Do mục tiêu tổ chức các bộ phận
- Sự chuyên môn hóa trong ngôn ngữ
Cách khắc phục:
Trang 8- Bám sát đối tượng nhận tin
- Điều chỉnh luồng thông tin
- Sử dụng thông tin phản hồi
- Sự đồng cảm
- Đơn giản hóa ngôn ngữ, hình tượng
- Biết lắng nghe người khác
- Sử dụng hệ thống, kênh thông tin không chính thức
- Tăng cường sự thương lượng giữa các nhóm
Câu 7: Nêu và phân tích các các bước của quá trình ra quyết định ? cho ví dụ
Bước 1: xác định vấn đề
Trước hết cần phải xác định có cần phải quyết định hay không hay
có nghĩa là có một
vấn đề thực sự không Việc tìm ra vấn đề là một bước quan trọng trong tiến trình ra
quyết định, vì không thể sửa sai khi không biết cái sai là gì Xác định cái sai và mô tả
cái sai chính là công việc liên tục tìm và xử lý thông tin, do đó phải
có hệ thống thu thập thông tin hiệu quả Đây là bước đầu tiên của tiến trình ra quyết định nhưng lại rất quan trọng như một nhà quản trị nổi tiếng đã nói: ‘Xác định đúng vấn đề là thành công được một nửa công việc’
Bước 2: liệt kê các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định Cần liệt kê tất cả các yếu tố mối trường vĩ mô và vi mô như: sự thay đổi chính sách của nhà nước, sự thay đổi về công nghệ, sự thay đổi trong thị hiếu của khách hàng, sự xuất hiện của các đối thủ cạnh tranh Chính những yếu tố này ảnh hưởng rất lớn đến quyết định của nhà quản trị
Bước 3: thu thập và chọn lọc thông tin có liên quan
Chỉ có thể giải quyết đúng đắn các vấn đề nếu như có thông tin đầy
đủ, chính xác kịp thời Cần thu thập các thông tin từ thị trường, khách hàng, các đối thủ cạnh tranh, từ các nhân viên bán hàng Bước 4: quyết định giải pháp
- Đưa ra nhiều phương án khác nhau để lựa chọn
- So sánh, đánh giá các phương án
Trang 9- Lựa chọn phương án tốt nhất
Bước 5: tổ chức thực hiện quyết định
Tổ chức thực hiện quyết định cũng rất quan trọng Có quyết định đúng nhưng nếu tổ chức thực hiện kém thì cũng không thể đạt được kết quả mong muốn Để thực hiện tốt quyết định phải lập kế hoạch
cụ thể, chi tiết để đạt được kết quả mong muốn phải nêu rõ
- Ai thực hiện
- Bao giờ bắt đầu, khi nào kết thúc, tiến độ thực hiện như thế nào
- Thực hiện bằng phương tiện nào
Bước 6: đánh giá kết quả thực hiện quyết định
Cần được đánh giá cẩn thận các mặt như:
- Kết quả thực hiện mục tiêu của quyết định
- Các sai lệch và nguyên nhân của các sai lệch giữa thực hiện so với kế hoạch thực hiện quyết định
- Các tiềm năng chưa được sử dụng trong quá trình thực hiện quyết định
- Các kinh nghiệm và bài học thu được
Ví dụ:
Câu 8: Hoạch định là gì? Phân tích tiến trình hoạch định Cho
ví dụ
Hoạch định là quá trình xác định những nhiệm vụ mục tiêu và đề ra
những giải pháp nhằm hoàn thành những mục tiêu đó
Tiến trình hoạch định bao gồm 6 bước:
B1: nhận thức tổng quát về thời cơ:
- Đánh giá được bên trong điểm mạnh
Điểm yếu
Lợi thế cạnh tranh
- Đánh giá yếu tố bên ngoài Đối thủ cạnh tranh
Phương thức cạnh tranh
Cơ hội => tận dụng được gì B2 : xác định tiền đề của hoạch định
Trang 10- Tiền đề của hoạch định đó là: những giả thuyết, những dự báo,
dự đoán các kế hoạch hiện có của công ty, các chính sách của doanh nghiệp, của nhà nước
B3 : xác định mục tiêu
B4 : xây dựng các phương án
B5: đo lường và lựa chọn các phương án
B6: xây dựng các kế hoạch hỗ trợ và đánh giá
Ví dụ:
Câu 9: Anh chị hiểu thế nào về hoạch định chiến lược và
hoạch định chiến thuật? Tác dụng và hoàn cảnh áp dụng của
nó trong công tác quản trị tổ chức
Hoạch định chiến lược: là một loại hoạch định có nhiệm vụ vạch ra
và thực hiện các kế hoạch hoạt động chiến lược về quản trị Hoạch định chiến lược giữ vai trò chủ đạo và định hướng trong tiến trình hoạch định, là chiếc cầu nối giữa tương lai và hiện tại, liên kết mọi nguồn lực để thực hiện nhiều hoạt động hết sức quan trọng ở mỗi doanh nghiệp Hoạch định chiến lược nhằm mục tiêu xây dựng lộ trình và triển khai để tổ chức thực hiện những mục tiêu, chủ trương phương châm chiến lược đã được lựa chọn
Hoạch định chiến thuật( tác nghiệp): là những hoạch định liên quan
đến việc triển khai các chiến lược trong những tình huống cụ thể và trong thời gian ngắn ( thường là hàng tháng hay hàng năm) Nội dung chủ yếu của hoạch định tác nghiệp là định ra chương trình hoạt động ngắn hạn, sử dụng các nguồn lực đã được phân bổ để hoàn thành các nhiệm vụ đã được đề ra Hoạch định tác nghiệp có thể mô tả bằng quá trình xác định các kế hoạch cho những hoạt động không lặp lại và kế hoạch thường xuyên chính sách, thủ tục quy định
Tác dụng
Hoạch định chiến lược: giúp vẽ ra một bức tranh toàn cảnh, rõ ràng
về cách mà doanh nghiệp hoạt động, thể hiện trực quan hóa những
ý tưởng thật rõ ràng, dễ hiểu Thể hiện định hướng phát triển cụ thể
Trang 11giúp doanh nghiệp kiên định với những mục tiêu đặt ra, để khai thác
và kiểm soát nguồn nhân lực
Hoạch định tác nghiệp: hỗ trợ cho hoạch định chiến lược nhằm hoàn thành các mục tiêu của doanh nghiệp Quá trình này còn có khả năng thúc đẩy các mục tiêu ngắn hạn của các doanh nghiệp và phương thức để đạt được mục tiêu ấy “lộ diện”
Hoàn cảnh áp dụng trong công tác quản trị tổ chức
Câu 10: tại sao nói quản trị vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật ? theo anh chị để nâng cao tính nghệ thuậ trong quản trị các nhà quản trị cần phải lưu ý vấn đề gì trong thực tiễn công tác quản trị
1 Quản trị mang tính khoa học: Quản trị là một khoa học vì nó có
đối tượng nghiên cứu cụ thể, có phương pháp phân tích và có lý thuyết xuất phát từ các nghiên cứu Quản trị học là một khoa học liên ngành vì nó sử dụng nhiều trí thức của nhiều ngành học khác như kinh tế học, tâm lý học, xã hội học…
Thứ nhất: quản trị phải đảm bảo phù hợp với sự vận động của các quy luật khách quan
Thứ hai: trên cơ sở am hiểu các quy luật khách quan mà vận dụng tốt nhất các thành tựu khoa học cùng với những kinh nghiệm thực
tế vào thực hành quản trị
Thứ ba: quản trị phải đảm bảo phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của mỗi tổ chức trong từng giai đoạn cụ thể
2 Quản trị là một nghệ thuật: Người ta xem quản trị là một nghệ
thuật còn người quản trị là ngưởi nghệ sĩ tài năng chính vì xuất phát
từ những cơ sở sau:
- Quản trị là quá trình làm việc với con người và thông qua con con người
- Quản trị được học thông qua kinh nghiệm thực tiễn, mà kinh
nghiệm thực tiễn lại được hoàn thiện bởi những con người có tài năng tương ứng
Trong thực tiễn công tác quản trị, để nâng cao tính nghệ thuật nhà quản trị cần lưu ý đến :
