Đó là quá trình thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội nhằm cải biến một xã hội nông nghiệp thành một xã hộicông nghiệp gắn với việc hình thành từng bước quan hệ sản xuất tiến bộ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
***
BÀI TẬP LỚN
Họ và tên SV: hehehe bài này 8 điểm (nhờ ngoan)
Mã sinh viên: 11225792 Lớp: Kinh tế chính trị Mác - Lênin (123)_xx
Đề tài 4 :
Câu 1: Vì sao để phát triển kinh tế ở Việt Nam phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá ?
Để thực hiện thành công công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam, phải thực hiện tốt các nhiệm vụ nào ? Vì sao ?
Câu 2: Làm rõ mối quan hệ của tuần hoàn và chu chuyển của tư bản Phân tích
ý nghĩa của việc nghiên cứu chu chuyển của tư bản
Năm 2023
Trang 2Mục lục
Lời nói đầu 2
Câu 1: 3
I Công nghiệp hoá, hiện đại hoá 3
II Vì sao để phát triển kinh tế ở Việt Nam phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá ? 4 III Để thực hiện thành công cnh hđh ở việt nam cần thực hiện tốt những nhiệm vụ gì ? Vì sao ? 6
Câu 2: 8
I Tuần hoàn của tư bản 8
II Chu chuyển của tư bản 9
III Mối quan hệ giữa tuần hoàn và chu chuyển của tư bản 10
IV Ý nghĩa của việc nghiên cứu tuần hoàn và chu chuyển tư bản 11
Danh mục tham khảo 11
Lời nói đầu
Việt Nam từ một nước nông nghiệp lạc hậu đi lên Chủ nghĩa Xã hội với cơ sở vật chất kĩ thuật thấp kém, trình độ của lực lượng sản xuất chưa cao, quan hệ sản xuất mới chưa hoàn thiện Từ thập niên 60 của thế kỉ XX, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã hiểu được tác dụng của công nghiệp hoá, hiện đại hoá đối với nước ta rất to lớn công nghiệp hoá trước hết là quá trình thực hiện mục tiêu xâyd ựng kinh tế Xã hội Chủ nghĩa Đó là quá trình thực hiện chiến lược phát triển kinh tế xã hội nhằm cải biến một xã hội nông nghiệp thành một xã hộicông nghiệp gắn với việc hình thành từng bước quan hệ sản xuất tiến bộ, ngày càng thể hiện bản chất ưu việt của chế độ mới Xã hội Chủ nghĩa Vì vậy,
Trang 3công nghiệp hoá, hiện đại hoá là một xu hướng khách quan, phù hợp với xu thế của thời đại và hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ góp phần tạo dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho Chủ nghĩa Xã hội, hoàn thiện quan hệ sản xuất, tạo điều kiện vật chất để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ
Cùng với đó, vấn đề nghiên cứu về tuần hoàn và chu chuyển của tư bản nhằm hiểu õ và đưa ra các chính sách, giải pháp phù hợp, đẩy mạnh quá trình phát triển, củng cố vị thế Việt Nam trong quá trình tiến lên Xã hội Chủ nghĩa là vô cùng quan trọng
Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu hai vấn đề trên là hoàn toàn cần thiết Tuy em đã cố gắng hoàn thiện nhưng những sơ sót trong bài là không thể tránh khỏi Vì vậy, kính mong cô sẽ góp ý để bài của em được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn!
Câu 1: Vì sao để phát triển kinh tế ở Việt Nam phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá ?
Để thực hiện thành công công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam, phải thực hiện tốt các nhiệm vụ nào ? Vì sao ?
I Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Công nghiệp hoá: là quá trình chuyển đổi nền sản xuất xã hội từ dựa trên lao động thủ công là chính sang nền sản xuất xã hội dựa chủ yếu trên lao động bằng máy móc nhằm tạo
ra năng suất lao động xã hội cao
Hiện đại hóa: là quá trình ứng dụng, trang bị những thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến, hiện đại vào quá trình sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội Hiện đại hóa bao gồm cả công nghiệp hóa và các hoạt động khác như nông nghiệp, giao thông, thông tin, giáo dục, y tế
Ở Việt Nam, Đảng ta xác định: “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội
từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học - công nghệ, tạo ra năng suất lao động xã hội cao”
Trang 4II Vì sao để phát triển kinh tế ở Việt Nam phải thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá ?
Một là, dựa trên lý luận và thực tiễn, công nghiệp hóa là quy luật phổ biến của sự phát triển lực lượng sản xuất xã hội ở mọi quốc gia dù phát triển sớm hay muộn Trong
đó, sự phát triển lực lượng sản xuất là nhân tố quan trọng trong phát triển kinh tế .
Đứng trên lập trường duy vật về lịch sử, theo khẳng định của C Mác về vai trò của lực lượng sản xuất, đây cũng chính là thước đo đánh dấu sự phát triển hoạt động sản xuất vật chất của con người ở mỗi hình thái kinh tế - xã hội nhất định Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991), Đảng ta đã nêu rõ đặc trưng về kinh tế của chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là: “Có một nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu”. Tới Đại hội lần thứ X, Đảng ta lần nữa chỉ rõ định hướng kinh tế: “Có một nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan
hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất”
Công nghiệp hóa là quá trình tạo ra động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế, là đòn bẩy cần thiết tạo sự phát triển đột biến trong các lĩnh vực hoạt động của con người Các ngành và lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân thông qua công nghiệp hóa được trang bị những tư liệu sản xuất, kỹ thuật - công nghệ ngày càng hiện đại, từ đó nâng cao năng suất lao động, sản xuất ra nhiều của cải vật chất, đáp ứng nhu cầu tăng cao và đa dạng của xã hội
Từng phương thức sản xuất có một cơ sở vật chất kỹ thuật tương ứng Cơ sở vật chất
-kỹ thuật của một phương thức sản xuất là hệ thống các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất xã hội, tương ứng với trình độ kỹ thuật mà lực lượng lao động xã hội dung để tiến hành quá trình lao động sản xuất Nó được coi là tiêu chuẩn để đánh giá mức độ hiện đại của một nền kinh tế; cũng là điều kiện tiên quyết để xã hội có thể đạt đến một mức năng suất lao động nào đó Mọi quốc gia đi lên chủ nghĩa xã hội đều cần thực hiện nhiệm vụ hàng đầu là xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội Nền chủ nghĩa xã hội yêu cầu cơ sở vật chất – kỹ thuật phải là nền kinh tế hiện đại: có cơ cấu kinh tế hợp lý, có trình độ xã hội hóa cao dựa trên trình độ khoa học và công nghệ hiện đại
Hai là, đối với Việt Nam là một trong những nền kinh tế kém phát triển quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội phải thực hiện trước hết thông qua công nghiệp hóa, hiện đại hóa Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá tương ứng là sự tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, phát triển
Trang 5mạnh lực lượng sản xuất và tham gia hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, từ đó xây dựng cơ sở nâng cao trình độ văn minh của xã hội
Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có mối quan hệ biện chứng, tác động trực tiếp đến sự vận động, phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội trong lịch sử Do đó, Đảng ta xác định mối quan hệ giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa là một trong mười mối quan hệ lớn cần tập trung giải quyết trong phát triển kinh tế và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn hiện nay Bên cạnh đó, việc tăng cường cơ sở vật chất – kỹ thuật, đi cùng với lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tiến bộ, phục vụ cho việc phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước tất yếu phải có những cơ sở vật chất - kỹ thuật tương ứng
Mục tiêu trước hết của thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá là xây dựng cơ sở vật chất
- kỹ thuật cho nền kinh tế trên cơ sở những thành tựu khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá phát triển tương ứng là sự tăng cường cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội; đồng thời củng cố và hoàn thiện quan hệ sản xuất
xã hội chủ nghĩa; từ đó phát triển nền sản xuất xã hội, nâng cao đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của người dân Công nghiệp hoá, hiện đại hoá để phát triển lực lượng sản xuất, nhằm khai thác, phát huy và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước, nâng cao dần tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế Đồng thời cần đẩy mạnh liên kết, hợp tác giữa các ngành, các vùng trong nước; mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, đóng góp cho quá trình phân công lao động và hợp tác quốc tế ngày càng hiệu quả
Đại hội IX, Đảng ta chỉ rõ hơn nhiệm vụ của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là phát triển lực lượng sản xuất hiện đại và xây dựng quan hệ sản xuất trên, nêu rõ hơn tiêu chuẩn
để đánh giá sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với trình độ của lực lượng sản xuất: “Phát triển lực lượng sản xuất hiện đại gắn liền với xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp trên cả
ba mặt sở hữu, quản lý và phân phối Tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả căn bản xây dựng quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa là thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân”
Khối liên minh công nhân, nông dân và trí thức thông qua quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại được tăng cường; đồng thời củng cố vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Công nghiệp hoá, hiện đại hoá được thực hiện cũng sẽ góp phần phát triển tiềm lực cho an ninh, quốc phòng, từ đó nâng cao sức mạnh của an ninh, quốc phòng, đồng thời tạo điều kiện vật chất và tinh thần để xây dựng nền văn hoá mới và con người
Trang 6mới xã hội chủ nghĩa Trên điều kiện đó, nền kinh tế phát triển mạnh mẽ và củng cố ngược lại nền an ninh, quốc phòng
Đúng như đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: “Xã hội xã hội chủ nghĩa
mà nhân dân Việt Nam đang phấn đấu xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ, có một nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp”
III Để thực hiện thành công cnh hđh ở việt nam cần thực hiện tốt những nhiệm vụ
gì ? Vì sao ?
Thứ nhất, đẩy mạnh ứng dụng những thành tựu của khoa học - công nghệ mới, hiện đại
Nhiệm vụ trọng tâm với những nước có trình độ kỹ thuật - công nghệ của sản xuất còn lạc hậu là thực hiện cơ khí hoá, thay thế lao động thủ công sang lao động sử dụng máy móc, nhằm nâng cao năng suất lao động Tuy nhiên, vẫn có những ngành, nghề và lĩnh vực của nền kinh tế có thể ứng dụng ngay những thành tựu khoa học - công nghệ mới hiện đại, khi điều kiện và khả năng cho phép, nhằm rút ngắn khoảng cách với các nước phát triển Với mục tiêu nâng cao lực lượng sản xuất, từng bước xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá cần điều kiện quan trọng là xây dựng và phát triển ngành công nghiệp sản xuất tư liệu sản xuất (sản xuất máy cái), là ngành quyết định sự phát triển của các ngành khác Trong nghiên cứu lý luận về tái sản xuất trong chủ nghĩa tư bản, V.I Lênin đã rút ra quy luật: cần phải ưu tiên phát triển sản xuất tư liệu sản xuất để chế tạo ra tư liệu sản xuất Thực hiện được điều này cũng chính là đang xây dựng được nền kinh tế có tính độc lập, tự chủ cao
Trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá, khi thực hiện ứng dụng những thành tựu khoa học - công nghệ mới, hiện đại vào tất cả các ngành, các vùng, các lĩnh vực của nền kinh tế, cần lưu ý có sự lựa chọn cho phù hợp với khả năng, trình độ và điều kiện thực tiễn của từng giai đoạn; không chủ quan, vội vàng cũng như không trì hoãn, cản trở việc ứng dụng khoa học - công nghệ mới, hiện đại
Thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá cũng đòi hỏi phải phát triển các ngành công nghiệp khác theo hướng hiện đại, dựa trên cơ sở những thành tựu khoa học - công nghệ mới Đồng thời, nông nghiệp, nông thôn cũng cần được thực hiện quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá; ứng dụng những thành tựu khoa học - công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp để nâng cao năng suất lao động, xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, nâng
Trang 7cao đời sống người nông dân, đi liền với xây dựng nông thôn mới Việc ứng dụng khoa học - công nghệ mới, hiện đại đòi hỏi phải được tiến hành đồng bộ và cân đối ở tất cả các ngành, các vùng và các lĩnh vực của nền kinh tế, mới mang lại hiệu quả cao Ở Việt Nam hiện nay, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ phải gắn liền với phát triển kinh
tế tri thức
Thứ hai, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý và hiệu quả
Cơ cấu kinh tế: là mối quan hệ tỷ lệ giữa các ngành, các vùng và các thành phần kinh tế;
là tổng thể cơ cấu các ngành, cơ cấu các vùng và cơ cấu các thành phần kinh tế
Trong hệ thống cơ cấu kinh tế, cơ cấu ngành kinh tế (công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ) có vai trò quan trọng nhất Cơ cấu ngành kinh tế phản ánh trình độ phát triển của nền kinh tế và kết quả của quá trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng hiện đại, hiệu quả chính là quá trình tăng tỷ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ, ngược lại giảm tỷ trọng của ngành nông nghiệp trong GDP
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá cần đi liền với
sự phát triển của phân công lao động trong và ngoài nước; từ đó dần hình thành các ngành, các vùng chuyên môn hoá sản xuất, nhằm nâng cao năng suất lao động, khai thác thế mạnh và phát huy nguồn lực của các ngành, các vùng và các thành phần kinh tế
Cơ cấu kinh tế hợp lý, hiện đại và hiệu quả cần đạt 3 tiêu chí sau:
- Khai thác, phân bổ và phát huy các nguồn lực trong nước được hiệu quả, đồng thời thu hút các nguồn lực bên ngoài để phát triển kinh tế - xã hội có hiệu quả
- Cho phép các ngành, các vùng và các lĩnh vực của nền kinh tế ứng dụng những thành tựu khoa học - công nghệ mới, hiện đại
- Phù hợp với xu thế phát triển chung của nền kinh tế, cũng như yêu cầu của toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế
Hệ thống cơ cấu kinh tế tồn tại trong một nền kinh tế quốc dân thống nhất, đều chịu sự chi phối và tác động của chung một thể chế, cơ chế và chính sách Việc chuyển dịch cơ cấu ngành, vùng và thành phần kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý và hiệu quả gắn liền sự phát triển các lĩnh vực khác của nền kinh tế (công nghệ thông tin, năng lượng, viễn thông, giao thông vận tải ) Cùng với đó, chuyển dịch cơ cấu ngành, vùng và thành phần kinh tế cần được đặt trong chiến lược phát triển tổng thể của nền kinh tế, có tính đến các mối
Trang 8quan hệ trong và ngoài nước; quan hệ giữa Trung ương với địa phương; quan hệ giữa phát triển kinh tế với đảm bảo an ninh, quốc phòng; quan hệ giữa tích lũy với tiêu dùng
Thứ ba, từng bước hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân ở nước ta là nhằm mục đích xây dựng chủ nghĩa xã hội, vì vậy phải củng cố và tăng cường hoàn thiện quan hệ sản xuất Trong đó, cần thực hiện thường xuyên nhiệm vụ hoàn thiện quan hệ sở hữu, quan hệ phân phối, quan hệ quản lý, phân bổ nguồn lực theo hướng tạo động lực phát triển, thúc đẩy sáng tạo ở các tầng lớp nhân dân
Thứ tư, sẵn sàng thích ứng với tác động của bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư
Nhằm thích ứng với tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, cần thực hiện những nội dung chủ yếu sau:
- Hoàn thiện thể chế, xây dựng nền kinh tế dựa trên nền tảng đổi mới sáng tạo
- Nắm bắt và đẩy mạnh việc ứng dụng những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư
- Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để ứng phó với những tác động tiêu cực của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bao gồm thực hiện các nhiệm vụ:
+ Xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật về công nghệ thông tin và truyền thông, chuẩn bị nền tảng kinh tế số
+ Thực hiện chuyển đổi số nền kinh tế và quản trị xã hội
+ Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn
+ Phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao
Câu 2: Làm rõ mối quan hệ của tuần hoàn và chu chuyển của tư bản Phân tích ý nghĩa của việc nghiên cứu chu chuyển của tư bản.
I Tuần hoàn của tư bản
Tuần hoàn của tư bản: là sự vận động của tư bản lần lượt trải qua ba giai đoạn dưới ba hình thái kế tiếp nhau (tư bản tiền tệ, tư bản sản xuất, tư bản hàng hóa) gắn với thực hiện những chức năng tương ứng (chuẩn bị các điều kiện cần thiết để sản xuất ra giá trị thặng
dư, thực hiện giá trị thặng dư) và quay trở về hình thái ban đầu cùng với giá trị thặng dư Tuần hoàn của tư bản gồm 3 giai đoạn:
Trang 9- Giai đoạn thứ nhất (giai đoạn lưu thông): diễn ra khi nhà tư bản dùng tiền để mua
tư liệu sản xuất và sức lao động Chức năng của giai đoạn này là biến tư bản tiền tệ thành hàng hóa dưới dạng tư liệu sản xuất và sức lao động để đưa vào sản xuất, gọi
là tư bản sản xuất
- Giai đoạn thứ hai (giai đoạn sản xuất): nhà tư bản sử dụng những hàng hóa đã mua, tức là tiến hành sản xuất Trong quá trình sản xuất, công nhân hao phí sức lao động tạo ra giá trị mới Khi đó, giá trị tư liệu sản xuất được bảo tồn và chuyển dịch vào sản phẩm Sau quá trình đó, nhà tư bản có hàng hóa với lượng giá trị lớn hơn giá trị của các yếu tố sản xuất nhờ có them giá trị thặng dư của người công nhân tạo ra Kết thúc giai đoạn thứ hai này tư bản sản xuất đã chuyển hóa thành tư bản hàng hóa
- Giai đoạn thứ ba (giai đoạn lưu thông): ở giai đoạn này tư bản tồn tại dưới hình thái tư bản hàng hóa, thực hiện chức năng là thực hiện giá trị của khối lượng hàng hóa đã sản xuất ra trong đó đã bao hàm một lượng giá trị thặng dư Nhà tư bản trở lại thị trường với tư cách là người bán hàng Hàng hoá của nhà tư bản được chuyển hoá thành tiền
Kết thúc giai đoạn này, tư bản hàng hoá chuyển thành tư bản tiền tệ Mục đích của nhà tư bản đã được thực hiện, tư bản quay trở lại hình thái ban đầu trong tay chủ của nó, nhưng với số lượng lớn hơn trước Số tiền bán hàng hoá đó lại đem dùng vào việc mua bán tư liệu sản xuất và sức lao động cần thiết để tiếp tục sản xuất và toàn bộ quá trình trên được lặp lại
Như vậy, tuần hoàn của tư bản là sự vận động của tư bản để tạo ra giá trị thặng dư cho chủ
tư bản, quá trình này không dừng lại mà có tính định kì, đổi mới, lặp đi lặp lại
II Chu chuyển của tư bản
Chu chuyển của tư bản: là tuần hoàn của tư bản được xét với tư cách là quá trình định kỳ, thường xuyên lặp đi lặp lại và đổi mới theo thời gian Chu chuyển của tư bản được đo lường bằng thời gian chu chuyển hoặc tốc độ chu chuyển
Thời gian chu chuyển của tư bản: là khoảng thời gian một tư bản từ khi được ứng
ra dưới một hình thái nhất định cho đến khi quay trở về dưới hình thái đó kèm theo giá trị thặng dư Thời gian chu chuyển của tư bản gồm: thời gian sản xuất và thời gian lưu thông Tốc độ chu chuyển của tư bản: là số lần mà một tư bản được ứng ra dưới một hình thái nhất định quay trở về dưới hình thái đó cùng với giá trị thặng dư tính trong một đơn
Trang 10vị thời gian nhất định Thông thường, tốc độ chu chuyển được tính bằng số vòng chu chuyển của tư bản trong 1 năm
Nếu ký hiệu số vòng chu chuyển của tư bản là n, thời gian của một năm là CH, thời gian một vòng chu chuyển là ch, thì tốc độ chu chuyển của từng bộ phận tư bản được tính như sau: n= CH/ch
Xét theo phương thức chu chuyển giá trị của tư bản sản xuất vào giá trị sản phẩm, tư bản được chia thành các bộ phận: tư bản cố định và tư bản lưu động
- Tư bản cố định là bộ phận tư bản sản xuất tồn tại dưới hình thái tư liệu lao động tham gia toàn bộ vào quá trình sản xuất nhưng giá trị của nó chỉ chuyển dần từng phần vào giá trị sản phẩm theo mức độ hao mòn
- Tư bản lưu động là bộ phận tư bản sản xuất tồn tại dưới hình thái sức lao động, nguyên nhiên vật liệu, vật liệu phụ, giá trị của nó được chuyển một lần, toàn phần vào giá trị sản phẩm khi kết thúc từng quá trình sản xuất
III.Mối quan hệ giữa tuần hoàn và chu chuyển của tư bản
Sản xuất tư bản chủ nghĩa là sự thống nhất biện chúng giữa quá trình sản xuất và quá trình lưu thông Tuần hoàn tư bản và chu chuyển tư bản là hai mặt thuộc một vấn đề vận động của tư bản Trong đó: tuần hoàn tư bản nghiên cứu mặt chất của sự vận động tư bản
và chu chuyển tư bản nghiên cứu mặt lượng của sự vận động tư bản Do cùng nghiên cứu
sự vận động của tư bản, tuần hoàn tư bản và chu chuyển tư bản có mối quan hệ rất mật thiết
Sau khi toàn bộ giá trị tư bản được một nhà tư bản đưa vào một ngành sản xuất bát kì, hoàn thành tuần hoàn trong sự vận động của nó, thì nó lại trở về hình thái ban đầu của nó
và lại có thể tiếp tục diễn ra lại cùng một quá trình như thế Muốn giá trị được bảo tồn và tiếp tục tăng thêm giá trị với tư cách là giá trị tư bản thì nó phải lặp lại tuần hoàn ấy Tuần hoàn của tư bản trên góc nhìn là một quá trình định kỳ mà không phải là một hành vi cá biệt thì gọi là vòng chu chuyển của tư bản Thời gian chu chuyển được quyết định bởi tổng số thời gian sản xuất và thời gian lưu thông cộng lại Đó chính thời gian chu chuyển của tư bản Thời gian chu chuyển của tư bản bao quát khoảng thời gian từ một định kỳ tuần hoàn của tổng giá trị tư bản đến định kỳ tuần hoàn tiếp theo
Chu chuyển tư bản chỉ có thể diễn ra trong điều kiện tuần hoàn của tư bản được vận hành trôi chảy, mặt khác quá trình tuần hoàn của tư bản là quá trình thống nhất giữa lưu thông và sản xuất Quá trình chu chuyển của tư bản có nhanh thì mới giúp cho việc tuần hoàn tư bản được quay lại quá trình tuần hoàn để trở về hình thái ban đầu của nó nhanh chóng và có thể tạo ra nhiều giá trị thặng dư hơn trong thời gian ngắn hơn