- Trình bày được một số nét chính về các di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở Hà Nội từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X.. Về phẩm chất: - Trách nhiệm: biết được những nét chung về nơi mình
Trang 1Tiết 5+6+7+8:
Chủ đề 2 DI SẢN VĂN HOÁ VẬT THỂ TIÊU BIỂU Ở HÀ NỘI
TỪ THỜI NGUYÊN THUỶ ĐẾN THẾ KỈ THỨ X
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1 Về kiến thức
- Kể tên được một số di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở Hà Nội từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X
- Trình bày được một số nét chính về các di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở Hà Nội từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X
- Giới thiệu được những giá trị của di sản văn hoá vật thể ở thành phố Hà Nội cho người thân và cộng đồng
2 Về năng lực: Nhận diện các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn thủ đô
3 Về phẩm chất:
- Trách nhiệm: biết được những nét chung về nơi mình đang sống và học tập
- Nhân ái: Tự hào về những di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, khảo cổ của Cổ
Loa - Hà Nội Tự hào về truyền thống lịch sử Hà Nội trong sự phát triển của lịch sử dân tộc
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Giáo viên
- SGK, SGV
- Một số tranh ảnh, mẩu chuyện, video tiêu biểu gắn với nội dung bài học
- Phiếu học tập, giấy A0
- Máy chiếu, máy tính
2 Học sinh
- Tài liệu Giáo dục địa phương thành phố Hà Nội lớp 6.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của giáo viên
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
* Hoạt động 1: MỞ ĐẦU/KHỞI ĐỘNG (5’)
a Mục tiêu:
- Tạo sự hứng khởi, ham học hỏi tìm hiểu những di tích lịch sử và công trình kiến trúc của người Hà Nội; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới Từ đó, giáo viên dẫn vào bài mới
b Nội dung: HS quan sát hình ảnh, nhận diện hình ảnh theo yêu cầu của giáo viên
c Sản phẩm học tập: Dự kiến sản phẩm: câu trả lời của học sinh
d Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Trò chơi: Du lịch 4 phương
Ngày soạn: 02/10/2022
Ngày,
tiết dạy
Tiết 3
07/10
Tiết 3 14/10
Tiết 3 21/10
Tiết 3 28/10
Tiết 3 06/10
Tiết 3 13/10
Tiết 3 20/10
Tiết 3 27/10
Tiết 2 04/10
Tiết 2 11/10
Tiết 2 18/10
Tiết 2 25/1
Trang 2- GV đưa ra những hình ảnh về các di tích lịch sử, công trình kiến trúc độc đáo của Hà Nội, yêu cầu HS nhận diện hình ảnh
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV.
Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả: HS trình bày cá nhân theo hiểu biết của từng
học sinh để trả lời câu hỏi
Bước 4: GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài mới.
=> Chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử chung của dân tộc, song là người sống trên mảnh đất thủ đô chúng ta cần hiểu biết sâu sắc, cụ thể hơn về lịch sử hình thành và phát triển của nó Hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về những di tích lịch
sử của thủ đô Hà Nội.
B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (85’) Mục 1 DI TÍCH LỊCH SỬ, KIẾN TRÚC NGHỆ THUẬT, KHẢO CỔ CỔ LOA Hoạt động 1.1: Những di tích lịch sử tiêu biểu của Hà Nội
a Mục tiêu: Kể tên được một số di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở Hà Nội từ thời
nguyên thuỷ đến thế kỉ X HS nêu được những nét khái quát về thành Cổ Loa
b Tổ chức thực hiện:
Bước 1:
GV đặt vấn đề:
Bước 2:
GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi thảo luận về
nhóm những di sản văn hóa vật thể của Hà Nội
Bước 3:
HS tìm trả lời các câu hỏi và thảo luận nhóm theo
gợi ý/ hướng dẫn của giáo viên
Bước 4:
HS trả lời/ trình bày sản phẩm nhóm
GV đánh giá kết quả hoạt động của HS Chính xác
hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh
1 Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa.
* Những di tích lịch sử tiêu biểu
1 Tháp rùa – Hồ Hoàn Kiếm – Đền Ngọc Sơn
2.Chùa Một Cột
3 Văn Miếu Quốc Tử Giám
4 Chùa Trấn Quốc
5 Cột cờ Hà Nội
6 Hoàng Thành Thăng Long
7 Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh
8 Nhà tù Hỏa Lò
9 Cầu Long Biên
10 Nhà hát lớn Hà Nội
Hoạt động 1.2: Di tích Cổ Loa
a Mục tiêu: HS nêu được những nét khái quát về thành Cổ Loa.
b.Tổ chức thực hiện:
-GV cho HS xem đoạn phim giới thiệu di tích
Cổ Loa tại:
* Di tích Cổ Loa
- Thành Cổ Loa với tên gọi như
Trang 3- GV yêu cầu HS xem clip và đọc thông tin trong
SGK để trả lời các câu hỏi:
+ Di tích Cổ Loa bao gồm những di tích, công
trình nào?
+ Trình bày những nét khái quát về thành Cổ Loa
dựa trên sơ đồ 2.1.
+ Nêu ý nghĩa của việc xây dựng thành Cổ Loa
thời An Dương Vương.
+ Phân tích giá trị của khu di tích lịch sử, kiến
trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa.
- HS trao đổi cặp trả lời câu hỏi
- HS trình bày nội dung của cặp mình Các nhóm
khác lắng nghe nhận xét, đặt câu hỏi/ bổ sung
- HS nhận xét phần trình bày của nhóm khác, GV
đánh giá kết quả hoạt động của HS Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh
Loa thành (thành Ốc), thành Côn Lôn, thành Tư Long, Cửu thành, Thành Việt Vương, thành Khả Lũ,
Cổ Loa thành
- Đến thế kỷ thứ X, thời kỳ Ngô Quyền làm vua, Cổ Loa lại trở thành kinh đô lần thứ hai
- Khu di tích lịch sử thành Cổ Loa trải rộng trên địa phận 3 xã là Cổ Loa, Việt Hùng, Dục Tú thuộc huyện Đông Anh, Hà Nội
- Với diện tích lên tới 500ha đây là tòa thành có niên đại cổ nhất Việt Nam được xây dựng từ thế kỷ thứ III TCN dưới thời vua An Dương Vương,
- Thành Cổ Loa là kinh đô của nhà nước Âu Lạc và của nhà nước phong kiến dưới thời Ngô Quyền thế kỷ X
Hoạt động 2: NHỮNG BẢO VẬT QUỐC GIA Ở HÀ NỘI
THỜI KÌ VĂN HOÁ ĐÔNG SƠN
a Mục tiêu: Trình bày được một số nét chính về các di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở
Hà Nội từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X
b Tổ chức thực hiện:
- Thảo luận nhóm về những bảo vật quốc gia ở Hà
Nội thời kì văn hoá Đông Sơn
- GV hình thành cho HS khái niệm “Bảo vật
quốc gia” thông qua thuyết trình, lấy ví dụ minh
họa
- GV chia lớp thành ba nhóm được phân công
nhiệm vụ ít nhất một tuần trước tiết học Nhiệm
vụ của mỗi nhóm là tìm hiểu một bảo vật quốc
gia:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về Trống đồng Hoàng Hạ;
+ Nhóm 2: Tìm hiểu về trống đồng Cổ Loa và bộ
sưu tập lưỡi cày đồng;
+ Nhóm 3: Sưu tập khuôn đúc Cổ Loa.
- Các nhóm tìm hiểu về nội dung được phân công
theo phiếu học tập:
Phiếu HT 1: TÊN BẢO VẬT QUỐC GIA
- Nơi phát hiện:
- Niên đại:
a Trống đồng Hoàng Hạ
-Trống đồng Hoàng Hạ là một trong những chiếc trống đồng Đông Sơn có kích thước lớn, cao 61,5 cm, đường kính mặt 79 cm
- Về hình dáng và kích thước tương tự như trống Ngọc Lũ Hoa văn phong phú và cũng gồm hai loại là hoa văn hình học và hình khắc người, động vật và vật thể
b.Trống đồng Cổ Loa và Bộ sưu tập lưỡi cày đồng
*Trống đồng Cổ Loa: Được phát
hiện năm 1982 tại khu Mả Tre, thuộc xóm Chợ, nằm về phía tây nam Cửa Nam thành Cổ Loa, lọt
Trang 4- Các đặc điểm chính:
- Ý nghĩa/giá trị của bảo vật:
- Năm công nhận Bảo vật quốc gia
- Các câu chuyện liên
quan:
- Hình ảnh/tranh vẽ:
- Về hình thức trình bày, GV khuyến khích các
cách trình bày sáng tạo của HS HS có thể lựa
chọn trình bày thông qua sơ đồ tư duy, làm poster,
tranh vẽ, bộ sưu tập ảnh kèm thuyết minh,…
- Các nhóm sẽ lần lượt trình bày sản phẩm của
mình
- GV tổ chức cho HS thảo luận, nhận xét, phản hồi
để tìm hiểu sâu hơn về các bảo vật quốc gia trong
giai đoạn này
giữa 02 vòng thành Trung và thành Nội
* Lưỡi cày đồng: Là một trong
những di vật tiêu biểu và độc đáo của văn hóa Đông Sơn Sự có mặt của lưỡi cày đồng với số lượng nhiều ở trong lòng trống Cổ Loa là một minh chứng chắc chắn cho việc người Hà Nội xưa đã biết cày ruộng và có thể đã biết sử dụng động vật để kéo cày
c Sưu tập khuôn đúc Cổ Loa: là
những khuôn đúc ba mang và khuôn đúc hai mang
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP (35p)
a Mục đích:
- HS củng cố lại kiến thức, mở rộng hiểu biết thông qua việc tìm hiểu các vấn đề liên quan đến những di sản văn hoá vật thể tiêu biểu ở Hà Nội từ nguyên thuỷ đến TK X
- Giới thiệu được những giá trị của di sản văn hoá vật thể ở thành phố Hà Nội cho người thân và cộng đồng
b.Hướng dẫn thực hiện:
* Hoạt động 1: So sánh trống đồng Hoàng Hạ và trống đồng Cổ Loa
- GV chia cả lớp thành 3 đội chơi Các đội có 5 phút chuẩn bị để tìm hiểu về trống đồng Hoàng Hạ và trống đồng Cổ Loa
- Hết thời gian chuẩn bị, đại diện các đội chơi sẽ cùng lên bảng viết tất cả các đặc điểm giống và khác nhau của trống đồng Hoàng Hạ và trống đồng Cổ Loa trong thời gian 3 phút
- Sau đó, mỗi đội cử đại diện để nhận xét về kĩ thuật đúc đồng và trình độ thẩm mĩ của người Việt cổ Mỗi đội có 3 phút để trình bày
- Đội nào liệt kê được nhiều đặc điểm giống và khác nhau hơn, nhận xét tốt hơn sẽ giành chiến thắng
* Hoạt động 2: Thảo luận về giá trị của Di tích lịch sử, kiến trúc
nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa.
- GV giao nhiệm vụ cá nhân cho HS tìm hiểu về giá trị của Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa trong vòng 5 phút
- HS cần làm rõ Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa phản ánh những điều gì về lịch sử, văn hoá của cư dân Việt cổ ở vùng đất Hà Nội
- Hết thời gian 5 phút, GV yêu cầu HS chia sẻ phần HS tìm hiểu được theo cặp đôi về giá trị của Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Cổ Loa
- Sau khi các cặp đôi trao đổi, GV tổ chức trao đổi, đàm thoại với cả lớp để giải đáp,
Trang 5PHIẾU HỌC TẬP 2 Tên di sản văn hóa vật thể
Địa bàn:
Thời gian hình thành/niên đại:
Những đặc điểm tiêu biểu:
Giá trị của di sản (ý nghĩa về lịch sử, văn hoá, kiến trúc,…):
Tranh/ảnh liên quan:
khắc sâu thêm nội dung của bài học
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG (10p)
a Mục đích
- HS vận dụng được những kiến thức đã học để giải quyết các nhiệm vụ học tập
- HS tiếp tục rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, thuyết trình liên quan đến kiến thức đã học trong chủ đề, thực hiện được các hoạt động và trải nghiệm phù hợp với bản thân trong cuộc sống
* Hoạt động 1: Mô tả đời sống vật chất và tinh thần của người Hà Nội (từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X) thông qua các di sản văn hoá vật thể tiêu biểu
- GV hướng dẫn HS thực hiện hoạt động này ở nhà
- Đến buổi học, GV chọn một số HS đọc phần mô tả trước lớp
- GV tổ chức cho HS nhận xét, phản hồi
* Hoạt động 2: Giới thiệu một di sản văn hoá vật thể ở nơi em sống
- GV giao nhiệm vụ về nhà cho mỗi HS: Vẽ sơ đồ tư duy, vẽ tranh hoặc làm bộ sưu tập tranh/ảnh để giới thiệu một di sản văn hoá vật thể ở nơi em sống theo gợi ý trong phiếu học tập:
- Đến buổi học, GV yêu cầu HS treo sản phẩm xung quanh lớp học để cả lớp cùng xem
và thảo luận (kĩ thuật phòng tranh) Hoạt động này cũng có thể thực hiện như một hoạt động tổng kết và đánh giá bài học
GV tổ chức cho HS nhận xét và phản hồi, tuyên dương các sản phẩm tiêu biểu, sáng tạo của HS