Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở việt nam

Việc tìm hiểu về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong lĩnh vực tố tụng hành chính, đặc biệt là ở giai đoạn xét xử sơ thẩm là một phần quan trọng trong quá trình phá

KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH



TRẦN THỊ NHƯ QUỲNH MSSV: 1953801011239

QUYỀN QUYẾT ĐỊNH VÀ TỰ ĐỊNH ĐOẠT CỦA NGƯỜI KHỞI KIỆN VỀ YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN

định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính ở Việt Nam” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới

sự hướng dẫn của Thạc sĩ Nguyễn Hoàng Yến Khóa luận có sử dụng, trính dẫn quan điểm, ý kiến khoa học của một số tác giả Các thông tin này đều đã được trích dẫn nguồn cụ thể, được phép công bố và tuân thủ quy định của Luật Sở hữu trí tuệ Các

số liệu, thông tin và phân tích được tôi sử dụng trong khóa luận là hoàn toàn khách quan và trung thực

Tác giả

Trần Thị Như Quỳnh

2 Tình hình nghiên cứu 2

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 5

4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 6

6 Phương pháp nghiên cứu 6

7 Kết cấu của Luận văn này gồm: 7

CHƯƠNG 1 8

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN QUYẾT ĐỊNH VÀ TỰ ĐỊNH ĐOẠT CỦA NGƯỜI KHỞI KIỆN VỀ YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TẠI VIỆT NAM 8

1.1 Những vấn đề lý luận về quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 8

1.1.1 Khái niệm quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 8

1.1.2 Đặc điểm của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 14

1.1.3 Ý nghĩa của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 19

1.1.4 Các yếu tố tác động đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 22

1.2 Quy định của pháp luật về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 26

1.2.1 Quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 26

1.2.2 Quyền rút yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 29

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 35

CHƯƠNG 2 36

THỰC TIỄN THỰC HIỆN QUYỀN QUYẾT ĐỊNH VÀ TỰ ĐỊNH ĐOẠT VỀ YÊU CẦU KHỞI KIỆN CỦA NGƯỜI KHỞI KIỆN TRONG XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÀNH CHÍNH Ở VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM 36

2.1 Thực tiễn thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 36

chính ở Việt Nam 36

2.1.2 Những bất cập, hạn chế trong thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính 41

2.1.3 Nguyên nhân của những bất cập, hạn chế trong thực tiễn thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 51

2.1.3.1 Hạn chế trong quy định pháp luật tố tụng hành chính về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 51

2.1.3.2 Những nguyên nhân khác 55

2.2 Giải pháp bảo đảm về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 58

2.2.1 Hoàn thiện pháp luật về quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam 58

2.2.2 Các giải pháp khác 63

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 67

KẾT LUẬN CHUNG 68

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã và đang tiến hành những hoạt động quan trọng để thúc đẩy công cuộc cải cách và hoàn thiện hệ thống tư pháp Mục tiêu của các hoạt động này nhằm xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tăng cường nhận thức pháp luật trong cộng đồng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân, cơ quan và tổ chức

Trong tố tụng hành chính, người khởi kiện là các cá nhân, cơ quan, tổ chức

có quyền và lợi ích bị xâm phạm trực tiếp bởi quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước ban hành Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân nên quyền quyết định và tự định đoạt đã được ghi nhận là quyền đặc thù của người khởi kiện trong vụ án hành chính Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện được pháp luật quy định xuyên suốt trong các giai đoạn tố tụng như giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, phiên tòa xét xử sơ thẩm, phiên tòa xét xử phúc thẩm Đặc biệt, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện được quy định ở trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bởi đây là giai đoạn đầu tiên Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc nên việc quyền quyết định và tự định đoạt được quy định trong giai đoạn này góp phần tạo điều kiện cho người khởi kiện bảo vệ quyền và lợi ích của mình, giúp vụ án được giải quyết một cách đúng đắn, kịp thời và nhanh chóng

Trong đó, Luật Tố tụng hành chính 2015 quy định quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam là một nguyên tắc quan trọng trong pháp luật tố tụng hành chính Việc pháp luật tố tụng hành chính quy định quyền này thể hiện sự ghi nhận và bảo đảm cho người khởi kiện khi tham gia vào hoạt động tố tụng có điều kiện tự mình đưa ra quyết định liên quan đến yêu cầu khởi kiện ngay từ những bước đầu của hoạt động tố tụng như thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chính họ Việc quy định về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện đặc biệt trong giai đoạn xét xử sơ thẩm giúp xác định

rõ trách nhiệm của Tòa án trong việc bảo đảm quyền tự định đoạt của người khởi kiện

và trách nhiệm thụ lý và giải quyết vụ việc theo yêu cầu ngay từ những giai đoạn đầu của vụ án hành chính Tuy nhiên, sau một khoảng thời gian thực hiện quy định Luật

Tố tụng hành chính 2015, thực tế đã chứng minh rằng những quy định pháp luật liên

quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam vẫn đang gặp phải nhiều bất cập

và hạn chế Việc áp dụng pháp luật về vấn đề này từ phía người khởi kiện và Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án cũng đối diện với nhiều khó khăn và vướng mắc khi người khởi kiện thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện chưa đúng pháp luật, Tòa án giải quyết không đầy đủ, không đúng yêu cầu khởi kiện, quy định pháp luật chưa đầy đủ, rõ ràng, Từ đó dẫn đến nhiều vụ án trên thực tế giải quyết không đúng, không đảm bảo được quyền lợi của người khởi kiện, có sự sai phạm trong quá trình xét xử của Tòa án

Vì vậy, việc nghiên cứu cơ sở lý luận, các quy định pháp luật và thực tiễn về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam là cần thiết Việc nghiên cứu này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đề xuất những giải pháp hoàn thiện pháp luật về quy định pháp luật, góp phần giải quyết những bất cập, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và là cơ sở để làm nguồn nghiên cứu trong việc xây dựng hoàn thiện, tiến bộ

pháp luật tố tụng hành chính Với lý do đó, tác giả đã chọn đề tài “Quyền quyết định

và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính ở Việt Nam” để tiến hành nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu

Kể từ khi Luật Tố tụng hành chính 2015 được ban hành, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học được tiến hành nhằm nghiên cứu và phát triển quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong lĩnh vực này Các công trình nghiên cứu tập trung vào nội dung liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong quá trình khởi kiện thông qua việc thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu khởi kiện Việc tìm hiểu về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong lĩnh vực tố tụng hành chính, đặc biệt là ở giai đoạn xét xử sơ thẩm là một phần quan trọng trong quá trình phát triển và hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hành chính giúp đảm bảo quyền và nghĩa vụ của người khởi kiện được thực hiện một cách công bằng và hiệu quả

Đầu tiên, về các công trình nghiên cứu xét xử sơ thẩm hành chính ở Việt Nam

thì có một số công trình nghiên cứu sau: Luận án Tiến sĩ “Xét xử sơ thẩm vụ án hành

chính ở Việt Nam” của Tác giả Nguyễn Thị Hà; Luận văn Thạc sĩ “Xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính và thực tiễn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính tại Toà án nhân dân tỉnh Nam Định” của tác giả Phạm Khánh Linh; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Hoàng

Thị Hoa Lê: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về xét xử sơ thẩm vụ án hành chính”; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hương “Nâng cao hiệu quả xét xử vụ án

hành chính – Nhìn từ góc độ bảo đảm tính độc lập của Tòa án”; Luận văn Thạc sĩ

của tác giả Phạm Thị Yến Mai “Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính thuộc thẩm quyền

của Tòa án nhân dân cấp tỉnh” Các công trình nghiên cứu này đã đóng góp quan

trọng vào việc cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết về quá trình xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính, đặc biệt là ở Việt Nam Đồng thời, cũng cung cấp thông tin về các quy định pháp luật liên quan, phân tích về nguyên tắc và thực tiễn trong việc xét xử

sơ thẩm vụ án hành chính từ đó chỉ ra những bất cập và đưa ra những giải pháp hoàn thiện trên thực tế Đặc biệt, các công trình nghiên cứu này đã đóng góp quan trọng trong việc xây dựng nền tảng cho những nghiên cứu tiếp theo liên quan đến xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

Bên cạnh những công trình nghiên cứu về xét xử sơ thẩm trong lĩnh vực tố tụng hành chính thì ở lĩnh vực tố tụng dân sự cũng có một số công trình nghiên cứu

về quyền quyết định và tự định đoạt có thể tham khảo được như: Luận văn Thạc sĩ

“Quyền tự định đoạt của đương sự trong tố tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Đinh

Kim Huệ; “Một số bất cập trong xem xét việc đương sự thay đổi, bổ sung yêu cầu tại

phiên tòa dân sự sơ thẩm và giải pháp khắc phục” của tác giả Cao Xuân Long; “Một

số vấn đề thay đổi yêu cầu ban đầu của đương sự trong vụ án dân sự” của tác giả

Nguyễn Thị Hạnh và Ngô Thanh Hương; ngoài ra còn có góp ý dự thảo luật sửa đổi,

bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự: “Giải quyết việc nguyên đơn rút yêu

cầu khởi kiện trong vụ án dân sự nhiều nguyên đơn có cùng yêu cầu” của tác giả

Nguyễn Thị Hạnh, Nguyễn Thị Hương; “Việc rút yêu cầu của đương sự ở giai đoạn

phúc thẩm” của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà; về bài viết “Giải quyết việc nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện trong vụ án dân sự nhiều nguyên đơn có cùng yêu cầu” của tác

giả Bùi Thị Tố Nga Các công trình nghiên cứu này được viết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và đã đề cập trực tiếp đến quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự trong quá trình giải quyết các vụ án dân sự Từ đó, ta có thể tham khảo, đúc kết kinh nghiệm từ những nội dung liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt Tuy nhiên, nhìn chung hai lĩnh vực tố tụng dân sự và tố tụng hành chính có đặc thù

về quan hệ tranh chấp khác nhau do đó chỉ có thể dừng ở mức độ phân tích, tham khảo các quy định pháp luật có nội dung liên quan

Tiếp theo là một số công trình tiêu biểu liên quan đến nội dung đề tài hướng

tới như: bài viết “Một số ý kiến về nguyên tắc Quyền quyết định và tự định đoạt của

người khởi kiện trong tố tụng hành chính” của tác giả Lê Việt Sơn trong Kỷ yếu Tọa

đàm khoa học Pháp luật về giải quyết tranh chấp hành chính ở Việt Nam năm 2013

và bài viết “Về nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

trong tố tụng hành chính” của tác giả Lê Việt Sơn trong Tạp chí Kiểm sát số 22/2014

Đây là một trong những bài viết đáng chú ý về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong vụ án hành chính Bài viết đã tổng hợp một cách tổng quan các quy định của pháp luật liên quan đến nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong quá trình giải quyết vụ án hành chính, nhấn mạnh và đưa

ra những điểm bất cập về quy định này Ngoài ra, bài viết cũng đề xuất những khuyến nghị quan trọng để hoàn thiện các quy định của pháp luật về nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong quá trình giải quyết vụ án hành chính

Hay bài viết “Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự trong tố

tụng dân sự, tố tụng hành chính” của tác giả Nguyễn Quang Hiền trong Tạp chí

Nghiên cứu lập pháp số 17/2013 Bài viết này tập trung vào phân tích các quy định liên quan đến nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt trong quá trình giải quyết tranh tụng dân sự và hành chính Bên cạnh đó, trong bài viết cũng đề cập đến các yêu cầu độc lập, phản tố, thay đổi, bổ sung và rút yêu cầu, cũng như thỏa thuận giải quyết tranh chấp và quyền khiếu nại, kháng cáo Và từ những phân tích trên, tác giả Nguyễn Quang Hiền đã đưa ra những hạn chế trong việc áp dụng các quy định về quyền quyết định và tự định đoạt của các bên liên quan, và đưa ra các giải pháp nhằm bảo đảm

việc thực hiện đúng quyền này Cho đến nay, hai bài viết “Quyền rút yêu cầu khởi

kiện của người khởi kiện trong tố tụng hành chính Việt Nam” trong Tạp chí Nghiên

cứu lập pháp số 1/2020 và “Quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong tố tụng

hành chính Việt Nam” trong Tạp chí Nhà nước và Pháp luật số 8/2022 của tác giả

Nguyễn Hoàng Yến là những bài viết có nội dung liên quan trực tiếp nhất đến nội dung của đề tài và đóng góp một cách toàn diện góp phần làm rõ các vấn đề lý luận

và pháp lý liên quan đến yêu cầu khởi kiện và thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện trong tố tụng hành chính Đồng thời, trong những bài viết cũng đề cập đến những bất cập trên thực tế và đưa ra hướng giải quyết để hoàn thiện pháp luật

Ngoài những bài viết nghiên cứu pháp lý trên có nội dung gần với đề tài thì bên cạnh đó còn có công trình nghiên cứu thuộc khóa luận tốt nghiệp cũng đề cập

đến những nội dung liên quan trực tiếp như: bài viết “Quyền quyết định và tự định

đoạt của người khởi kiện trong vụ án hành chính” của tác giả Trương Thị Minh Thùy;

bài viết “Yêu cầu khởi kiện và thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện trong tố tụng

hành chính Việt Nam” của tác giả Phan Thị Kim Quyên Hai bài viết này có nội dung

hướng đến việc phân tích, làm rõ quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong lĩnh vực tố tụng hành chính Trong khóa luận không chỉ phân tích và làm

rõ thuật ngữ, mà còn đưa ra những đặc điểm, bất cập, hạn chế trong thực tiễn, ngoài

ra còn liên hệ với pháp luật nước ngoài để đề ra hướng giải quyết phù hợp nhất với pháp luật và thực tiễn ở Việt Nam

Từ tình hình nghiên cứu được trên có thể thấy hiện nay vẫn chưa có công trình nghiên cứu trực tiếp, chuyên sâu nào liên quan đến đề tài khóa luận bởi các công trình nghiên cứu được đề cập ở trên chỉ phân tích một vài vấn đề hay thậm chí chỉ phân tích một khía cạnh nhỏ liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

Vì vậy đây sẽ là một đề tài mang tính mới cao, khái quát, tập hợp các vấn đề một cách

cơ bản nhất liên quan đến “Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam” và là

nguồn tài liệu hữu ích trong việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực

tố tụng hành chính

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu chuyên sâu và làm rõ các vấn

đề lý luận và quy định của pháp luật tố tụng hành chính liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chínhở Việt Nam Trên cơ sở đó tiến hành đánh giá các quy định và đánh giá việc áp dụng các quy định trên trong thực tiễn xét xử sơ thẩm về quyền quyết định

và tự định đoạt yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện một cách cụ thể Từ đó, đưa ra được những bất cập, hạn chế trong quá trình áp dụng, thực thi để đề ra những kiến nghị, giải pháp hoàn thiện góp phần nâng cao hiệu quả trong xét xử vụ án hành chính, bảo vệ tốt hơn quyền lợi và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia tố tụng hành chính nói chung, người khởi kiện nói riêng

Và để đạt được mục đích nghiên cứu đã đề ra thì đề tài có nhiệm vụ nghiên cứu như sau:

Thứ nhất, khóa luận tập trung nghiên cứu, làm rõ khái niệm, đặc điểm, ý

nghĩa của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam và tiến hành phân tích một số nội dung của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

Thứ hai, trình bày thực trạng về quy định pháp luật và thực trạng trong thực

tiễn thực hiện quy định về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

Thứ ba, đưa ra quan điểm của tác giả và kiến nghị hoàn thiện pháp luật tố

tụng hành chính về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính để góp phần làm cơ sở giúp cho các nhà lập pháp tiếp tục hoàn thiện hơn nữa pháp luật tố tụng hành chính ở Việt Nam

4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Về phạm vi nghiên cứu: Nội dung quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm sẽ tiến hành làm rõ những nội dung của quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính gồm quyền thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính; Phân tích quy định của Luật

Tố tụng hành chính 2015 có sự so sánh với Luật Tố tụng hành chính 2010; Phân tích các bản án, số liệu thống kê, các báo cáo từ năm 2016 cho đến nay

Đối tượng nghiên cứu: Chính là những vấn đề lý luận về quyền quyết định

và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam và thực tiễn thực hiện các quy định này trong hoạt động tố tụng Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định liên quan đến nội dung đề tài hướng tới

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn

Đề tài tập trung nghiên cứu về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong quá trình xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam Từ đó góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận, pháp lý liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện thông qua quá trình thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện Không những vậy, đề tài cũng đưa

ra những đánh giá thực tiễn liên quan đến nội dung được đề cập để từ đó đề ra những kiến nghị nhằm cải thiện kịp thời quy định pháp luật và các biện pháp khắc phục khác nhằm tăng cường khả năng và hiệu quá trong việc thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Ngoài ra, thông qua những phân tích trong nghiên cứu của khóa luận có thể góp phần giúp các sinh viên luật, các nhà nghiên cứu luật, những cá nhân, cơ quan,

tổ chức tham gia vào quá trình thực thi pháp luật như Luật sư, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, trợ giúp viên pháp lý và các cá nhân, cơ quan, tổ chức khác có thể hiểu biết

rõ hơn về quy định này và là nguồn tài liệu tham khảo về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

ở Việt Nam sau này Góp phần nâng cao sự hiểu biết, nâng cao hiệu quả xét xử và đảm bảo tốt hơn quyền và nghĩa vụ hợp pháp của người dân trong quá trình giải quyết

các vụ án hành chính

6 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,

các quan điểm của Đảng, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, những đường lối,

định hướng của Đảng và Nhà nước về nhiệm vụ “tiếp tục xây dựng và hoàn thiện

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới” Từ đó, góp

phần giải quyết những vấn đề cụ thể đặt ra xung quanh đề tài cần nghiên cứu, tác giả

sử dụng kết hợp các phương pháp trong các phần của khóa luận như sau:

Chương 1: Tác giả chủ yếu sử dụng kết hợp phương pháp phân tích, so sánh, chứng minh để làm rõ cơ sở lý luận và quy định pháp lý về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chínhở Việt Nam

Chương 2: Tác giả chủ yếu sử dụng kết hơp phương pháp phân tích, thống

kê, tổng hợp, chứng minh, bình luận án, đánh giá để góp phần đưa ra thực trạng và

đề ra những kiến nghị phù hợp về mặt thực tiễn và pháp lý về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chínhở Việt Nam

7 Kết cấu của Luận văn này gồm:

Lời nói đầu và hai chương:

Chương 1: Những vấn đề chung về quyền quyết định và tự định đoạt về yêu

cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

Chương 2: Thực trạng thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu

cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

và kiến nghị hoàn thiện

Kết luận

Danh mục tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN QUYẾT ĐỊNH VÀ TỰ ĐỊNH ĐOẠT CỦA NGƯỜI KHỞI KIỆN VỀ YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG XÉT XỬ SƠ

THẨM VỤ ÁN HÀNH CHÍNH TẠI VIỆT NAM 1.1 Những vấn đề lý luận về quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

1.1.1 Khái niệm quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Trong thời kỳ hội nhập quốc tế ngày càng phát triển hiện nay, mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội được chú trọng đổi mới theo chiều hướng hiện đại hóa, toàn cầu hóa Đảng và Nhà nước ta không ngừng tích cực hoàn thiện hơn về thể chế, chính sách xã hội, đặc biệt là pháp luật Góp phần đưa ra thêm các phương thức giải quyết tranh chấp hành chính nói chung và xét xử vụ án hành chính nói riêng phục vụ cho việc bảo vệ và phục hồi quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức; nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế ở Việt Nam Trong hệ thống các cơ quan nhà nước, Tòa án giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì đây là cơ quan mang tính quyền lực nhà nước, nhân danh quyền lực nhà nước thực hiện quyền tư pháp nhằm thực hiện chức năng bảo vệ pháp luật, đảm bảo công

lí, góp phần ổn định trật tự xã hội, an ninh tổ quốc Các bản án, quyết định của Tòa

án mang tính quyền lực nhà nước, có hiệu lực bắt buộc đối với các bên liên quan, cũng như đối với mọi tổ chức, cá nhân khác trong xã hội Hoạt động xét xử là một trong những hoạt động thể hiện sự tập trung nhất của quyền tư pháp của Tòa án Việc xét xử công bằng, đúng pháp luật của Tòa án góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, bảo vệ tính công bằng của pháp luật trên thực tế, đồng thời tác động đến ý thức pháp luật của cộng đồng nói chung, mỗi cá nhân nói riêng

Một trong những nguyên tắc đặc thù và quan trọng của pháp luật tố tụng hành chính là quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện Việc thực hiện nguyên tắc này không những giúp quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện được bảo

vệ một cách tốt nhất mà còn giúp cho việc giải quyết vụ án hành chính của Tòa án được nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và công sức

Xét dưới góc độ về ngôn ngữ học thì theo Từ điển tiếng Việt cũng chưa có một khái niệm cụ thể, chung nhất về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện mà chỉ giải thích khái niệm từng từ riêng lẻ Theo từ điển Từ và Ngữ Việt Nam

thì “quyền” được giải thích là “Điều mà luật pháp, xã hội, phong tục cho phép hưởng

thụ và có thể đòi hỏi”1 Theo Từ điển tiếng Việt phổ thông thì “quyết định” là “định

ra một cách dứt khoát việc sẽ làm”2, “định đoạt” là “quyết định dứt khoát, dựa vào

quyền hành tuyệt đối của mình (thường là nói về những vấn đề quan trọng)”3 Theo

cách hiểu dưới góc độ ngôn ngữ học thì quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện là người khởi kiện được pháp luật cho phép thực hiện những hoạt động trong phạm vi pháp luật cho phép, người khởi kiện dựa vào quyền hành tuyệt đối mà pháp luật cho phép để quyết định dứt khoát một vấn đề gì đó Tuy nhiên, khái niệm

trên còn khá bao quát chưa thể hiện được nổi bật tính pháp lý của khái niệm “quyền

quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện” 4

Dưới góc độ khoa học pháp lý, trong giáo trình Luật Tố tụng hành chính Việt Nam của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Luật Hà

Nội không đưa ra khái niệm về “quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi

kiện” mà phân tích “quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện” sẽ gồm

có năm yếu tố nổi bật như sau Một là, cá nhân hay tổ chức có quyết định hành chính

hoặc hành vi hành chính liên quan có quyền tự quyết định về việc khởi kiện hay không là hoàn toàn do ý chí của họ, miễn người khởi kiện có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự để tự quyết định thì quyền khởi kiện này không bị bất

cứ ai cản trở thực hiện Hai là, người khởi kiện có quyền tự quyết định trong việc đưa

ra các yêu cầu, phạm vi yêu cầu, nội dung khởi kiện Tuy nhiên, các yêu cầu của người khởi kiện cũng được Luật Tố tụng hành chính giới hạn trong một số vấn đề

liên quan đến bồi thường thiệt hại Ba là, người khởi kiện có quyền quyết định trong

việc rút, thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của mình trong phạm vi pháp luật cho

phép Bốn là, quyền tự định đoạt của người khởi kiện còn được thể hiện ở việc đương

sự có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án sơ thẩm, rút một phần hoặc toàn bộ, cũng như thay đổi, bổ sung kháng cáo, ngoại trừ những trường hợp mà pháp

luật không cho phép Năm là, nếu trường hợp người bị kiện dừng, sửa đổi hay hủy bỏ

quyết định hành chính, khắc phục hành vi hành chính bị khởi kiện thì Tòa án nhân dân chỉ đình chỉ việc giải quyết vụ án khi người khởi kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập đều rút đơn khởi kiện, yêu cầu; hay khi người khởi kiện rút đơn khởi kiện, những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập không rút đơn yêu cầu thì Tòa án nhân dân đình chỉ việc giải quyết đối với yêu cầu của người khởi kiện và tiếp tục giải quyết đối với yêu cầu độc lập của

1 Nguyễn Lân (2000), Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam, Nxb Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh, tr 1507

2 Viện ngôn ngữ học (2000), Từ điển Tiếng Việt phổ thông, Nxb Hồ Chí Minh, tr 744

3 Viện ngôn ngữ học (2000), tlđd (2), tr 291

4 Trương Thị Minh Thùy (2014), Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong vụ án hành chính,

Khóa luận tốt nghiệp, tr 10

người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan; hay trong trường hợp cả người khởi kiện

và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đều không rút đơn khởi kiện, yêu cầu tiếp tục giải quyết thì lúc này Tòa án nhân dân tiếp tục giải quyết theo quy định của thủ tục tố tụng5 Từ những đặc điểm nổi bật trên ta có thể hiểu khái niệm về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện là quyền của người khởi kiện tự ý chí của

họ đưa ra quyết định về việc khởi kiện hay không và lựa chọn biện pháp pháp lý phù hợp để đảm bảo quyền, lợi ích của họ theo luật định

Trong một số bài viết trên các tạp chí pháp lý thì khái niệm quyền quyết định

và tự định đoạt của người khởi kiện được một số tác giả đề cập đến Trong bài viết

“Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính” của tác giả Nguyễn Quang Hiền đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập

pháp thì “Quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự là quyền mà theo đó, đương

sự tự lựa chọn và quyết định các hành vi được pháp luật quy định nhằm bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình tham gia giải quyết vụ việc dân sự và

vụ án hành chính”6 Ngoài ra, trong bài viết “Nguyên tắc quyền quyết định và tự định

đoạt của đương sự trong Bộ luật tố tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc

Khánh đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp luật đề cập quyền quyết định và tự định

đoạt của đương sự có thể hiểu là “ những người tham gia tố tụng tư do định đoạt

các quyền dân sự của mình và các quyền, phương tiện tố tụng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm hại”7

Từ những phân tích trên, ta có thể thấy quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện là một trong những nguyên tắc đặc thù và quan trọng của pháp luật

tố tụng hành chính nhằm góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện Tác giả cho rằng, khái niệm quyền quyết định và tự định đoạt của tác giả Nguyễn Quang Hiền là khái niệm đầy đủ và làm rõ được bản chất của quyền quyết định và tự

định đoạt của người khởi kiện Vì vậy, tác giả đồng ý với quan điểm: “Quyền quyết

định và tự định đoạt của đương sự là quyền mà theo đó, đương sự tự lựa chọn và quyết định các hành vi được pháp luật quy định nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình tham gia giải quyết vụ việc dân sự và vụ án hành chính”8

5 Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2021), Giáo trình Luật Tố tụng hành chính Việt Nam, Nguyễn Cảnh

Hợp (chủ biên), Nxb Hồng Đức - Hội Luật gia Việt Nam, tr 64 - tr 67

Trường Đại học Luật Hà Nội (2019), Giáo trình Luật Tố tụng hành chính Việt Nam, Nxb Công an nhân dân,

Hà Nội, tr 71 - tr 76

6 Nguyễn Quang Hiền (2013), “Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự trong tố tụng dân

sự, tố tụng hành chính”, Nghiên cứu lập pháp, (17), tr 28

7 Nguyễn Ngọc Khánh (2005), “Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự trong Bộ luật Tố

tụng dân sự Việt Nam”, Nhà nước và Pháp luật, (05), tr 64

8 Nguyễn Quang Hiền (2013), tlđd (6), tr 28

Trong tố tụng hành chính, hoạt động tố tụng đầu tiên làm phát sinh quá trình giải quyết vụ án hành chính và cũng thể hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện đó chính là yêu cầu khởi kiện Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện là một trong những quyền cơ bản và quan trọng của công dân bởi người khởi kiện có thể yêu cầu Tòa án đứng ra giải quyết tranh chấp

và các bên liên quan phải tuân thủ các quy định pháp luật và chấp hành các nghị quyết của Tòa án Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có một khái niệm pháp lý rõ ràng về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện Do đó, ta có thể

tiếp cận khái niệm “yêu cầu khởi kiện” dưới góc độ sau đây để hiểu quyền quyết định

và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện

Xét dưới góc độ ngôn ngữ thì theo Từ điển Tiếng Việt thì “yêu cầu” được hiểu là “nêu ra điều gì với người nào đó, tỏ ý muốn người ấy làm, biết rằng đó là

việc thuộc nhiệm vụ, trách nhiệm hoặc quyền hạn, khả năng của người ấy” 9 Còn

“Khởi” được hiểu là “bắt đầu, mở đầu công việc gì”10, “kiện” được hiểu là “đưa ra

tòa cho rõ lẽ phải trái”11 Từ phân tích trên, ta có thể hiểu “Yêu cầu khởi kiện là các

yêu cầu mà người khởi kiện đưa ra khi bắt đầu quá trình giải quyết vụ án hành chính trước Tòa án, nhằm xác định lẽ phải trong vụ án” Tuy nhiên nếu nhìn nhận khái

niệm về yêu cầu khởi kiện như trên thì chưa được rõ ràng mà còn khá đơn giản, chưa

làm sáng tỏ được bản chất của “yêu cầu khởi kiện”12 Ngoài ra, theo Từ điển Luật

học thì “yêu cầu của đương sự” được hiểu là “sự thể hiện quyền tự định đoạt của

đương sự Yêu cầu của đương sự bao gồm yêu cầu về nội dung và yêu cầu về tố tụng Đương sự đưa ra yêu cầu bằng việc gửi đơn yêu cầu cho Tòa án hoặc trực tiếp đến Tòa án yêu cầu Đương sự có thể đưa ra yêu cầu khi khởi kiện, trong quá trình Tòa

án giải quyết vụ án Tòa án có nhiệm vụ xem xét, giải quyết các yêu cầu của đương

sự theo quy định của pháp luật” 13 Còn khái niệm “Khởi kiện vụ án hành chính”

được hiểu là “yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án hành chínhđể bảo vệ quyền, lợi ích

hợp pháp của mình Khởi kiện vụ án hành chínhđược thể hiện dưới hình thức văn bản gọi là đơn kiện Kèm theo đơn kiện phải có các tài liệu chứng minh cho yêu cầu của người khởi kiện” 14 Ở phân tích về ngữ nghĩa này khá cụ thể, đầy đủ do đó ta có thể

hiểu “yêu cầu khởi kiện của đương sự bao gồm những yêu cầu về nội dung và yêu

9 Nguyễn Văn Xô (chủ biên) (2008), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Thanh niên, tr 925

10 Nguyễn Văn Xô (chủ biên) (2008), tlđd (9), tr 357

11 Nguyễn Văn Xô (chủ biên) (2008), tlđd (9), tr 367

12 Phan Thị Kim Quyên (2021), Yêu cầu khởi kiện và thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện trong tố tụng hành chính Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp, tr 12

13 Viện khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển bách khoa, Nxb Tư pháp, tr

878

14 Viện khoa học pháp lý – Bộ Tư pháp (2006), tlđd (13), tr 427 – 428

cầu về tố tụng thông qua các hình thức được pháp luật quy định để đưa yêu cầu đến Tòa án giải quyết vụ án hành chính nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”

Dựa trên những phân tích đã đưa ra về khái niệm “yêu cầu khởi kiện”, có thể hiểu “Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện là

việc người khởi kiện có quyền tự quyết và tự định đoạt trong việc đưa ra yêu cầu với Tòa án để giải quyết vụ án hành chính, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình”

Từ khái niệm trên góp phần củng cố hơn tính quan trọng của quyền tự quyết và quyền

tự định đoạt của người khởi kiện, đặc biệt là trong việc đưa ra yêu cầu khởi kiện để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân Việc đưa ra yêu cầu khởi kiện là một phần quan trọng của quá trình giải quyết vụ án hành chính bởi đây là hoạt động tố tụng đầu tiên làm phát sinh quá trình giải quyết vụ án hành chính và đặc biệt việc quyết định

và tự định đoạt về những yêu cầu này phải dựa trên quyền tự quyết và quyền tự định đoạt của người khởi kiện Tuy nhiên, quyền quyết định và tự định đoạt này phải được thực hiện trong phạm vi pháp luật quy định và trên tinh thần trách nhiệm của công dân, để đảm bảo tính công bằng và chính đáng trong quá trình giải quyết vụ án hành chính

Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện còn được Luật Tố tụng hành chính quy định xuyên suốt trong các chương xét xử, đặc biệt tại giai đoạn xét

xử sơ thẩm được thể hiện rõ nét nhất bởi xét xử sơ thẩm vụ án hành chính xem là hoạt động mang tính đặc thù, tương đối “nhạy cảm” hơn so với xét xử sơ thẩm các lĩnh vực khác như hình sự, thương mại, dân sự 15 Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là giai đoạn nền tảng, là bước đầu bảo đảm quyền khởi kiện của cá nhân, tổ chức khi có tranh chấp hành chính xảy ra16 Với vị trí là cấp xét xử thứ nhất, quyền quyết định và

tự định đoạt của người khởi kiện ở giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính tạo cơ

sở, tiền đề cho các giai đoạn xét xử tiếp theo

Xét theo góc độ ngôn ngữ học thì Từ điển Luật học định nghĩa “sơ thẩm là

lần đầu tiên đưa một vụ án ra xét xử tại Tòa án có thẩm quyền” 17 Theo tác giả thì

quan điểm này lý giải xét xử sơ thẩm là một thủ tục trong tố tụng hành chính, vẫn chưa nêu rõ được những đặc điểm của xét xử sơ thẩm so với các cấp xét xử khác,

đồng thời quan niệm này có phần không đầy đủ vì sơ thẩm không chỉ là “lần đầu

tiên” đưa một vụ án ra xét xử, mà trong các trường hợp khác thì một vụ án hoàn toàn

15 Nguyễn Thị Hà (2017), “Đảm bảo tính độc lập của Tòa án trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt

Nam”, Thanh tra, (10), tr 39

16 Phạm Khánh Linh (2021), Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính và thực tiễn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính tại Toà án nhân dân tỉnh Nam Định, Luận văn thạc sĩ luật học, tr 2

17 Từ điển Luật học

có thể bị xét xử sơ thẩm lại khi có quyết định từ Tòa án có thẩm quyền18 Bên cạnh

đó, theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa “xét xử sơ thẩm là xét xử lần đầu đối với một

vụ án hoặc xét xử lại vụ án từ đầu theo quyết định của Hội đồng xét xử phúc thẩm, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm hoặc Hội đồng xét xử tái thẩm” 19 Quan điểm này,

theo tác giả thì đây là một quan niệm thuần túy của khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là một trong số những trình tự của quá trình thực hiện thủ tục tố tụng hành

chính

Theo Giáo trình Luật Tố tụng hành chính Việt Nam của trường Đại học Luật

thành phố Hồ Chí Minh định nghĩa “Phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính là hình thức

tiến hành hoạt động xét xử vụ án hành chính tại Tòa án cấp sơ thẩm lần đầu khi có

đủ căn cứ do pháp luật tố tụng quy định hoặc lần tiếp sau khi Tòa án cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm hủy bản án, quyết định và chuyển hồ sơ vụ án để Tòa

án cấp sơ thẩm xét xử lại với mục đích làm sáng tỏ bản chất vụ án trên cơ sở các chứng cứ, tình tiết để từ đó ra bản án, quyết định đúng pháp luật nhằm bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức” 20 Quan điểm này khá đầy đủ và

cụ thể, tác giả hoàn toàn đồng ý với quan điểm này, bởi lẽ trước hết quan điểm này

đã lý giải được một cách ngắn gọn, súc tích toàn bộ nội dung của xét xử sơ thẩm là

thủ tục tố tụng hành chính như thế nào

Các định nghĩa trên khác nhau ở góc độ tiếp cận vấn đề, phạm vi khái niệm rộng, hẹp khác nhau Tuy nhiên các quan điểm cùng bổ sung và hoàn thiện cho nhau

về khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hành chính Từ đó, ta có thể hiểu khái niệm “xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính” dưới những góc độ sau: Ở góc độ một chế định pháp

luật thì “xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là tổng thể những quy phạm pháp luật điều

chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình giải quyết các tranh chấp hành chính theo trình tự thủ tục sơ thẩm” Ở góc độ là một cấp xét xử thì đây là “cấp xét

xử thứ nhất để nhận định, đánh giá các tài liệu, chứng cứ có liên quan đến vụ án góp phần đưa ra những quyết định phù hợp, tuân thủ đúng quy định pháp luật” Ở hoạt

động xét xử thì đây được xem là “hoạt động tố tụng do Tòa án nhân dân có thẩm

quyền thực hiện theo trình tự, thủ tục tố tụng hành chính khi phát sinh yêu cầu khởi kiện đúng pháp luật hoặc khi có quyết định từ cấp Tòa án nhân dân có thẩm quyền

để ra bản án, quyết định sơ thẩm về tính hợp pháp của các hành vi hành chính, quyết

18 Nguyễn Thị Hà (2017), Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật học, Trường Đại

học Luật Hà Nội, tr 36

19 Từ điển Tiếng việt

20 Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2021), tlđd (5), tr 434

định hành chính đảm bảo quyền và lợi ích của các cá nhân, tổ chức, góp phần nâng cao hiệu lực hành pháp”21

Trong khoa học pháp lý, xét xử sơ thẩm có thể hiểu dưới góc độ nghĩa hẹp

và nghĩa rộng Theo nghĩa hẹp, xét xử sơ thẩm vụ án hành chính được hiểu là việc

Tòa án đưa vụ án thuộc thẩm quyền ra xét xử công khai tại phiên tòa khi có đủ căn

cứ do pháp luật tố tụng quy định22 Theo nghĩa rộng, đó là hoạt động xét xử ở cấp thứ

nhất do Tòa án có thẩm quyền thực hiện bắt đầu từ khi thụ lý vụ án hành chính theo yêu cầu khởi kiện của cá nhân, tổ chức cho đến khi Tòa án thực hiện xong các thủ tục sau phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính23 Vì thế, xét xử sơ thẩm theo tác giả được

hiểu theo nghĩa rộng, “là hoạt động xét xử ở cấp thứ nhất do Tòa án có thẩm quyền

thực hiện bắt đầu từ khi thụ lý vụ án hành chính theo yêu cầu khởi kiện của cá nhân,

tổ chức cho đến khi Tòa án thực hiện xong các thủ tục sau phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính” 24

Qua những phân tích trên, có thể hiểu: “Quyền quyết định và tự định đoạt

của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là quyền người khởi kiện được tự lựa chọn và quyết định liên quan đến các yêu cầu khởi kiện theo quy định của pháp luật trong quá trình tiến hành hoạt động xét xử vụ án hành chính tại Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm”

1.1.2 Đặc điểm của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Thứ nhất, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là quyền đặc thù của người khởi kiện

Người khởi kiện đóng vai trò rất quan trọng trong quan hệ pháp luật tố tụng hành chính bởi vụ án hành chính chỉ được thực hiện khi có yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện Ở giai đoạn xét xử sơ thẩm, người khởi kiện được pháp luật trao cho quyền quyết định và tự định đoạt trong việc đưa ra yêu cầu khởi kiện, thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện, bởi họ là người bị ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích do các quyết định, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước trong vụ án hành chính Tòa án không tự quyết định các vấn đề mà người khởi kiện không yêu cầu mà chủ yếu xem xét giải quyết trong phạm vi yêu cầu của người khởi kiện

Việc quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính mang tính đặc thù cho người khởi kiện bởi vì trong Luật Tố

tụng hành chính không quy định các nguyên tắc thỏa thuận, hòa giải như trong tố tụng dân sự, tố tụng hình sự mà chỉ quy định nguyên tắc đối thoại giữa các đương sự với nhau trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vì lợi ích của bên bị kiện không phải lợi ích tư như trong quan hệ dân sự mà đây là lợi ích công nên người khởi kiện

là bên yếu thế hơn do đó cần được pháp luật trao cho những công cụ pháp lý phù hợp như quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện để bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích của người khởi kiện Không những vậy, quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm còn cho phép người khởi kiện được lựa chọn các hành vi tố tụng trong quá trình giải quyết Theo quy định tại Điều 173 Luật Tố tụng hành chính thì người khởi kiện có quyền thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện

và việc thực hiện các hành vi trên phải không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu thì mới được Tòa án chấp nhận Việc người khởi kiện đưa ra yêu cầu khởi kiện thể hiện quyền quyết định và tự đoạt của họ, không ai được quyền ép buộc hay can thiệp và quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện Việc người khởi kiện được quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính giúp người khởi kiện tự bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân bởi họ có thể sử dụng quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện để đưa ra nội dung và phạm vi yêu cầu khởi kiện phù hợp nhất, và khi thấy những sai sót hay phát hiện ra thêm nhiều tình tiết mới liên quan đến vụ án thì

họ có thể chủ động thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện mà mình đã đưa ra để bảo

vệ quyền, lợi của mình Tóm lại, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là một quyền lợi đặc thù và rất quan trọng của người khởi kiện bởi giúp đảm bảo quyền lợi và nhu cầu của người khởi kiện, cho phép họ tham gia tích cực hơn vào quá trình xét xử và đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong vụ án Tuy nhiên, để người khởi kiện có thể sử dụng quyền này một cách đúng đắn và phù hợp với quy định pháp luật thì họ cần phải hiểu rõ và nắm vững quy định của pháp luật, từ đó mới đưa ra những quyết định và hành động hợp lý và tốt nhất

Thứ hai, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là một trong những nội dung của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

Quyền quyết định và tự định đoạt là một trong những quyền đặc thù và cơ bản của người khởi kiện Bởi người khởi kiện trong tố tụng hành chính thường là những cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích bị xâm phạm trực tiếp bởi các quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, danh sách cử tri do

đó người khởi kiện trong quan hệ pháp luật tố tụng hành chính luôn ở vị trí yếu thế hơn so với người bị kiện Việc pháp luật tố tụng hành chính trao cho người khởi kiện những công cụ pháp lý nhất định như “quyền quyết định và tự định đoạt” ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình tố tụng, góp phần giúp cho các chủ thể khởi kiện

có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ một cách tốt nhất trước những hành

vi xâm phạm trực tiếp của các chủ thể khác thông qua quá trình tố tụng tại Tòa án25 Tuy nhiên, khác với tố tụng dân sự, pháp luật tố tụng hành chính quy định quyền quyết định và tự định đoạt cho một bên đương sự là người khởi kiện Theo như quy định tại Điều 8 Luật Tố tụng hành chính thì ta có thể thấy người khởi kiện có quyền quyết định và tự định đoạt trong những nội dung như đưa ra yêu cầu khởi kiện, phạm

vi yêu cầu khởi kiện và Tòa án chủ yếu xem xét và giải quyết trong phạm vi yêu cầu của người khởi kiện và không được tự ý quyết định các vấn đề mà người khởi kiện không yêu cầu Bên cạnh đó, người khởi kiện không chỉ được quyền quyết định nội dung, phạm vi về yêu cầu khởi kiện, mà đối với yêu cầu khởi kiện thì người khởi kiện còn được phép thay đổi, bổ sung hoặc rút lại một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm theo quy định của pháp luật 26 Do đó, quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là một trong những nội dung của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện Việc Nhà nước trao cho chủ thể khởi kiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính thể hiện sự tôn trọng quyền cơ bản của công dân, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người khởi kiện trong việc chủ động, tự nguyện khi tham gia vào các hoạt động tố tụng của Tòa án ngay từ những bước đầu Tuy nhiên, việc sử dụng quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm này cần được thực hiện đúng các quy định pháp luật liên quan thông qua việc người khởi kiện cần phải xác định rõ căn cứ pháp lý cho yêu cầu khởi kiện của mình để tránh việc khởi kiện vô căn cứ hoặc xảy ra tranh chấp pháp lý Đồng thời, người khởi kiện cũng phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan đến thời hạn, phí tổn và thủ tục khi khởi kiện để bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình, cũng như đảm bảo tính hợp pháp và công bằng của quá trình giải quyết vụ án

Thứ ba, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính phải thực hiện theo quy định của pháp luật

Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là một trong những quyền lợi của người dân

25 Nguyễn Quang Hiền (2013), tlđd (6) tr 28

26 Phan Thị Kim Quyên (2021), tlđd (12), tr 16

được đảm bảo bởi pháp luật Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này phải tuân thủ trong phạm vi nhất định không được vượt quá để không làm ảnh hưởng đến hoạt động xét

xử bình thường của Tòa án và bảo vệ được quyền lợi của người khởi kiện Hay nói cách khác thì người khởi kiện không được toàn quyền quyết định và tự định đoạt đối với yêu cầu khởi kiện hay thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện mà trong quá trình thực hiện quyền này thì người khởi kiện phải tuân thủ những quy định tố tụng về trình

tự, thủ tục luật định trong từng trường hợp cụ thể Trong trường hợp trước khi Tòa án

ra quyết định đưa vụ án hành chính ra xét xử sơ thẩm thì việc quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện là quyền tuyệt đối của chủ thể khởi kiện trong trường hợp còn thời hạn khởi kiện Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm thì quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu bị hạn chế không được vượt quá phạm vi yêu cầu ban đầu thì mới được Tòa án chấp nhận 27 Do đó người khởi kiện trong xét xử vụ án hành chính, đặc biệt trong giai đoạn xét xử sơ thẩm cần phải hiểu rõ phạm vi quyền hạn của mình để thực hiện đúng quy định của pháp luật, tranh trường hợp quá lạm dụng quyền dẫn đến gây ảnh hưởng xấu trong quá trình giải quyết vụ án hành chính của Tòa án, và ảnh hưởng xấu đến quyền, lợi ích của các chủ thể khác28 Trong quá trình tố tụng, Tòa án cũng có trách nhiệm tạo điều kiện và bảo đảm cho người khởi kiện được thực hiện quyền quyết định và tự

định đoạt về yêu cầu khởi kiện đúng theo quy định của pháp luật Bởi lẽ, “mọi hành

vi định đoạt trong tố tụng chỉ có giá trị pháp lý khi được Tòa án chấp thuận”29 Việc

áp dụng hiệu quả các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này là rất quan trọng

để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện Khi pháp luật tố tụng hành chính đã công nhận quyền của người khởi kiện trong việc quyết định và tự định đoạt

về yêu cầu khởi kiện, thay đổi, bổ sung hoặc rút lại yêu cầu này thì các cơ quan chức năng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải tuân thủ đúng quy định pháp luật

và tạo điều kiện cho người khởi kiện thực hiện quyền của họ Vì người khởi kiện là người bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các khiếu kiện hành chính nên kết quả giải quyết vụ

án sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ30 Do đó, việc thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là rất quan trọng và phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và đúng trình tự thủ tục của pháp luật

27 Nguyễn Quang Hiền (2013), tlđd (6), tr.30

28 Trương Thị Minh Thùy (2014), tlđd (4), tr 18

29 Nguyễn Thị Hoài Phương (2011), Thủ tục khởi kiện và giải quyết tranh chấp tại Tòa án, trọng tài – Cơ chế hiện hữu bảo vệ quyền dân sự, Nxb Lao động, Thành phố Hồ Chí Minh, tr 26

30 Trương Thị Minh Thùy (2014), tlđd (4), tr 18

Thứ tư, nội dung của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện

về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính bao gồm quyền thay đổi,

bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện

Trong quá trình hoạt động quản lý hành chính nhà nước, các chủ thể quản lý hành chính nhà nước thường áp đặt ý chí của mình và điều này dẫn đến trường hợp xảy ra khả năng phản kháng của các đối tượng chịu sự quản lý đó Sự phản kháng này là điều tất yếu sẽ xảy đến khi thực thi quyền hành pháp không phù hợp với mong muốn và lợi ích của các họ31 Nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng quản lý hành chính nhà nước và đảm bảo tính dân chủ trong quá trình quản lý hành chính, pháp luật đã quy định những hình thức phản kháng hợp lý đối với việc thực thi quyền hành pháp Trong số đó, quyền đưa ra yêu cầu khởi kiện vụ án hành chính là một trong những hình thức phản kháng tối ưu và đây cũng là hoạt động tố tụng đầu tiên làm phát sinh quá trình giải quyết vụ án hành chính

Luật Tố tụng hành chính đã ghi nhận quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện cũng như là các quy định về trình tự, thủ tục tố tụng trong việc đưa

ra yêu cầu khởi kiện và thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính Khi khởi kiện vụ án hành chính, người khởi kiện sẽ phải đưa ra các yêu cầu khởi kiện của mình Yêu cầu khởi kiện là một trong những căn cứ để Tòa án tiến hành thụ lý và giải quyết vụ án hành chính Theo quy định tại Điều 8 Luật Tố

tụng hành chính thì “Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền quyết định việc khởi kiện

vụ án hành chính Tòa án chỉ thụ lý giải quyết vụ án hành chính khi có đơn khởi kiện của người khưởi kiện Trong quá trình giải quyết vụ án hành chính, người khởi kiện

có quyền thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện, thực hiện các quyền tố tụng khác của mình theo quy định của Luật này” Như vậy, dựa trên nguyên tắc trên thì người

khởi kiện có quyền quyết định và tự định đoạt trong việc đưa ra các yêu cầu, phạm vi yêu cầu khởi kiện và Tòa án không tự quyết định về các vấn đề mà người khởi kiện không yêu cầu và Tòa án chỉ chủ yếu xem xét giải quyết trong phạm vi yêu cầu của người khởi kiện Bên cạnh việc người khởi kiện được quyền đưa ra yêu cầu khởi kiện thì pháp luật còn cho phép người khởi kiện được quyền thay đổi, bổ sung, rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, xét xử

sơ thẩm vụ án hành chính Việc pháp luật trao cho người khởi kiện quyền quyết định trong việc đưa ra yêu cầu khởi kiện và quyền định đoạt trong việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ ánh hành chính là một điều cần thiết, thể hiện sự tôn trọng quyền cơ bản của công dân, đề cao vai trò chủ động

31 Nguyễn Mạnh Hùng (2013), Phân định thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Luật học, Trường Đại học luật Hà Nội, tr 24

của người khởi kiện ngay từ những giai đoạn đầu của hoạt động tố tụng Không những vậy, chế định này được xem là công cụ pháp lý quan trọng giúp các chủ thể dễ dàng tiếp cận với Tòa án khi quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị các khiếu kiện hành chính xâm phạm

Quy định của pháp luật về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính giúp người khởi kiện chủ động hơn trong việc tham gia tố tụng, tạo điều kiện cho hoạt động tố tụng được tiến hành một cách nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả Bên cạnh đó, việc thực hiện quyền quyết định và tự định đối với yêu cầu khởi kiện và thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện cần phải được thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật trên

cơ sở bảo đảm điều kiện cần thiết để cơ quan nhà nước có thể giải quyết một cách khách quan, nhanh chóng và hiệu quả tranh chấp hành chính mà không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác trong vụ án hành chính

1.1.3 Ý nghĩa của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính là một trong những quyền cơ bản và quan trọng của tố tụng hành chính Giai đoạn xét xử sơ thẩm là giai đoạn nền tảng, là bước đầu để bảo đảm quyền cơ bản của công dân khi tham gia vào hoạt động xét xử của Tòa án Ở giai đoạn này, pháp luật trao cho người khởi kiện những quyền và nghĩa

vụ nhất định trong việc quyết định và định đoạt các vấn đề pháp lý liên quan đến yêu cầu khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Nhà nước trao cho người khởi kiện quyền quyết định và tự định đoạt ngay từ giai đoạn đầu của xét xử sơ thẩm

có ý nghĩa to lớn trong việc đề cao sự tôn trọng ý chí của người khởi kiện, đảm bảo

sự tương thích chặt chẽ giữa pháp luật nội dung và pháp luật hình thức, sự nghiêm minh trong quá trình giải quyết các vụ án Đồng thời, việc quy định như trên còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển một hệ thống pháp luật công bằng, minh bạch và hiệu quả

Thứ nhất, đối với người khởi kiện

Trong tố tụng hành chính, người khởi kiện là bên yếu thế hơn bao gồm các

cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích bị xâm phạm trực tiếp bởi quyết định hành chính, hành vi hành chính Việc thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

có tác động đến nhiều khía cạnh của quá trình giải quyết tranh chấp hành chính Quyền này, giúp cho người khởi kiện có sự chủ động và trách nhiệm cao hơn trong việc bảo vệ quyền, lợi ích của mình bởi đây không chỉ là một quyền luật định mà còn

là phương tiện pháp lý giúp cho người khởi kiện có thể thực hiện các phương tiện pháp lý hỗ trợ trong quá trình tố tụng

Một là, Nhà nước trao quyền quyết định và tự định đoạt cho người khởi kiện

về yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm cho phép người khởi kiện tham gia tích cực vào quá trình giải quyết tranh chấp hành chính, thể hiện sự chủ động, trách nhiệm trong vấn đề bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình

Đầu tiên, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu

khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính cho phép người khởi kiện có thể tự

ý chí của mình quyết định trong việc đưa ra yêu cầu khởi kiện, lựa chọn phương án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình Bằng cách này, người khởi kiện có thể đưa

ra quyết định đúng đắn và nhanh chóng hơn, từ đó giảm thiểu tình trạng chậm trễ và nhầm lẫn trong quá trình giải quyết vụ việc Không những vậy, người khởi kiện có thể chủ động, tự mình thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu khởi kiện khi phát hiện thấy những sai sót trong quá trình giải quyết vụ án hành chính ở giai đoạn xét xử sơ thẩm góp phần giúp cho người khởi kiện có thể đưa ra quyết định đúng đắn và phù hợp với tình hình thực tế của vụ việc đang phát sinh, tăng khả năng giành được quyền ưu thế trong quá trình giải quyết vụ việc Việc Nhà nước trao cho người khởi kiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện ngay từ những giai đoạn đầu của hoạt động tố tụng góp phần làm cho người khởi kiện cảm thấy được sự tôn trọng và độc lập trong quá trình giải quyết vụ việc, giúp họ chủ động hơn trong quá trình tiến hành thủ tục tố tụng

Hai là, thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính góp phần giúp người khởi kiện tiết kiệm được nguồn tài nguyên của chính mình

Những cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền và lợi ích bị xâm phạm trực tiếp bởi hành vi hành chính, quyết định hành chính có quyền khởi kiện để bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của họ Trong bối cảnh hiện nay, quyền quyết định và tự định đoạt trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính giúp cho người khởi kiện có thể chủ động trong việc lựa chọn cách giải quyết tranh chấp hành chính và tiếp cận với Tòa án một cách thuận tiện hơn góp phần tiết kiệm được thời gian, chi phí và công sức cho người khởi kiện Trước khi quyền quyết định và tự định đoạt được sử dụng, người khởi kiện trong các vụ án hành chính thường phải đối mặt với những hạn chế trong quá trình giải quyết tranh chấp hành chính và tiếp cận với Tòa án bởi không phải ai cũng hiểu

và tiến hành đúng các quy trình của thủ tục tố tụng từ đó dẫn đến những sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục tố tụng Tuy nhiên, với sự đa dạng trong cách thức giải quyết tranh chấp hành chính như yêu cầu khởi kiện, thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu

khởi kiện giúp người khởi kiện có thể chủ động trong việc lựa chọn cách giải quyết tranh chấp, phương thức pháp lý phù hợp bởi trong một số trường hợp sau khi khởi kiện đến Tòa án thì người khởi kiện nhận thấy yêu cầu khởi kiện của mình còn thiếu hoặc phát hiện ra có sai lầm trong khiếu kiện hành chính thì họ có thể kịp thời thay đổi, bổ sung yêu cầu của mình để vẫn đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân

và tiết kiệm được thời gian, tài chính và công sức Nếu người khởi kiện quyết định thông qua Tòa án để để yêu cầu giải quyết tranh chấp hành chính, họ cũng được tối

đa hóa trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Nhưng để thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt, người khởi kiện cần phải có kiến thức, kinh nghiệm

và sự hiểu biết về pháp luật Nếu không, người khởi kiện có thể sẽ gặp khó khăn trong việc lựa chọn cách giải quyết tranh chấp hành chính, không đạt được kết quả như mong đợi và dẫn đến tốn nhiều thời gian, công sức, tiền bạc hơn

Thứ hai, đối với Tòa án

Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính góp phần quan trọng trong việc khẳng định vai trò của Tòa án trong quá trình giải quyết các tranh chấp hành chính Tòa án không chỉ đóng vai trò là nơi giải quyết tranh chấp mà còn đóng vai trò giám sát, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và các bên liên quan Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính giúp đảm bảo rằng Tòa án có thể đưa ra các quyết định công bằng và có hiệu lực pháp

lý ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình tố tụng

Trong quá trình tham gia vào hoạt động tố tụng, người khởi kiện có quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện bằng cách thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện Thông qua đó, người khởi kiện có cơ hội giải thích và bảo vệ quan điểm của mình trước Tòa án Đồng thời, người khởi kiện còn có thể đưa ra những yêu cầu, những hành vi có tính pháp lý liên quan đến yêu cầu khởi kiện ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình giải quyết vụ án giúp Tòa án hiểu rõ hơn về quan điểm của người khởi kiện và đưa ra quyết định đúng đắn, chính xác, bảo vệ được quyền lợi của các bên liên quan Việc người khởi kiện thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm cũng góp phần tăng cường tính chuyên nghiệp của Tòa án trong quá trình xét xử ngay từ những bước đầu giúp Tòa án có thể đánh giá một cách khách quan và công bằng từ những thông tin, chứng cứ, lập luận của các bên trong vụ án, từ đó đưa ra quyết định chính xác, đúng đắn, phù hợp với pháp luật và đảm bảo tính công bằng

Không những vậy, một vụ án diễn ra trên thực tế thường tốn rất nhiều thời gian, công sức, chi phí để thực hiện Nên việc người khởi kiện thực hiện quyền quyết

định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện sẽ giúp cho người khởi kiện có tinh thần trách nhiệm hơn về các quyết định liên quán đến vụ án của mình và hạn chế những trường hợp Tòa án phải thụ lý lại những vụ án hành chính đã từng thụ lý, gây lãng phí thời gian, công sức của các bên và giúp cho hoạt động tố tụng được diễn ra một cách thuận lợi hơn

Thứ ba, đối với hoạt động tố tụng

Quyền quyết định và định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong quá trình xét xử sơ thẩm vụ án hành chính đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tố tụng hành chính Trong mọi trường hợp, cơ sở để Tòa án tiến hành thụ lý và giải quyết vụ án hành chính là phải có yêu cầu khởi kiện bởi đây là tiền đề để cơ quan

tổ tụng có thể thực hiện được những hoạt động tố tụng tiếp theo Việc cho phép thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện sẽ có thể giúp cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng trong một số trường hợp có “cơ hội” được xem xét lại bản án, quyết định, hành vi tố tụng đã ban hành và thực hiện trước đó32 Bên cạnh đó, việc người khởi kiện thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện sẽ tạo sự chủ động cho các đương sự khi tham gia tố tụng, các đương

sự sẽ có trách nhiệm hơn trong mọi quyết định và hành động của mình đối với các yêu cầu, hành vi, sự tranh tụng tại phiên tòa giúp góp phần giảm thiểu áp lực trong quá trình giải quyết vụ án hành chính của các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng, đảm bảo hoạt động tố tụng hành chính được diễn ra một cách thuận lợi, nhanh chóng, tiết kiệm thời gian và chi phí hơn Ngoài ra, việc thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính góp phần tích cực trong việc nâng cao tinh thần trách nhiệm của các

cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền trong ngành Tư pháp và đồng thời đảm bảo cho hoạt động tố tụng được tiến hành một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn

1.1.4 Các yếu tố tác động đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Ở giai đoạn đầu của vụ án hành chính như quá trình xét xử sơ thẩm thì đây

là giai đoạn nền tảng, phản ánh tập trung và đầy đủ tính đặc thù của hoạt động tố tụng hành chính và là cơ sở nền tảng cho toàn bộ quá trình giải quyết tranh chấp hành chính Vì thế pháp luật càng chú trọng bảo vệ, đề cao quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện ở giai đoạn này đặc biệt là đối với yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện để tạo tiền đề cho các giai đoạn xét xử tiếp theo Quyền quyết định

32 Trương Thị Minh Thùy (2014), tlđd (4), tr 33

và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam chịu sự tác động của các yếu tố sau đây:

Thứ nhất, yếu tố chính trị

Một trong những yếu tố có thể gây ảnh hưởng lớn đến quyền quyết định và

tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam đó là yếu tố chính trị bởi sự vận hành của hệ thống pháp luật trên các phương diện xây dựng, thực hiện và áp dụng pháp luật luôn được đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam thông qua cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo, chính sách của Đảng và Nhà nước

Trong Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một

số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Đảng và Nhà nước ta

đã tiến hành thực hiện những hoạt động đẩy mạnh công cuộc cải cách, hoàn thiện hệ thống tư pháp nhằm góp phần xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao ý thức pháp luật của cộng đồng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các

cá nhân, cơ quan, tổ chức Tiếp đến, trong Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 9/11/2022 Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng

và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã và đang tiến hành những hoạt động quan trọng để thúc đẩy công cuộc cải cách và hoàn thiện hệ thống tư pháp Trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân,

vì Nhân dân dưới sự lãnh đạo của Ðảng đã khẳng định sự quan tâm, chú ý của Đảng

và Nhà nước về quyền con người, quyền công dân theo Hiến định tiếp tục được cụ thể hóa bằng pháp luật và thực hiện tốt hơn trên thực tế; dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện được tăng cường Do đó, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện nói chung và quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện trong xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính nói riêng đã và đang nhận được sự quan tâm và tác động tích cực từ phía Đảng và Nhà nước

Dưới sự chỉ đạo, giám sát của Đảng và Nhà nước đã ảnh hưởng tích cực đến

quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét

xử sơ thẩm vụ án hành chính Thông qua thực tiễn, các cơ quan và người có thẩm quyền thực hiện công tác tư pháp một cách nghiêm túc, đúng với quy trình Nhà nước

đã đề ra; người dân ngày càng hiểu biết pháp luật hơn, sử dụng hiệu quả quyền quyết định và tự định đoạt của mình khi tham gia vào các vụ án hành chính Từ đó, không chỉ giúp cho người khởi kiện có thể bảo đảm thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện theo ý chí của mình một cách tốt nhất, giúp Tòa án có thể

đưa ra các quyết định mang tính khách quan và được bảo đảm làm việc theo đúng các quy định mà pháp luật đề ra Ngoài ra, yếu tố chính trị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nhân quyền và bảo đảm công bằng trong quá trình xét xử bằng việc

đề ra các quy định pháp luật về quá trình thực hiện thủ tục tố tụng, sự quyết định và

tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện và những chế tài đối với những

cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi trái pháp luật góp phần tăng sự nghiêm minh trong quá trình giải quyết vụ án hành chính, giúp cho cho người khởi kiện và người

có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được bảo đảm được quyền và lợi ích hợp pháp của mình ngay từ giai đoạn đầu của xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Thứ hai, yếu tố kinh tế- xã hội

Việc thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính chịu sự ảnh hưởng từ yếu tố kinh tế-xã hội vì yếu tố này có khả năng tác động đến quá trình hoạt động tham gia

tố tụng của người khởi kiện, ảnh hưởng đến kết quả của quá trình giải quyết vụ án hành chính Do đó việc xem xét vai trò của yếu tố kinh tế - xã hội đối với quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm

vụ án hành chính là cần thiết

Với sự phát triển của kinh tế và xã hội, quyền và lợi ích của người dân ngày càng được được đảm bảo hơn Tuy nhiên, việc thực hiện các quyền và lợi ích này không phải lúc nào cũng dễ dàng đối với vấn đề kinh tế- xã hội của mỗi người và mỗi

vụ án hành chính Cụ thể, về vấn đề kinh tế - xã hội thì không phải người khởi kiện nào cũng có tình hình kinh tế giống hay ngang bằng nhau Những người có thu nhập cao và địa vị xã hội cao sẽ có nhiều lợi thế trong việc thực hiện quyền quyết định và

tự định đoạt của mình về yêu cầu khởi kiện bởi họ có thể trang bị cho mình đẩy đủ kiến thức về pháp lý, hoặc thuê những người có trình độ chuyên môn về pháp luật để

tư vấn pháp lý từ đó lựa chọn và đưa ra những quyết định đúng đắn và phù hợp nhất Ngược lại, những người có thu nhập thấp, không có địa vị xã hội sẽ phần nào có sự hạn chế về mặt kiến thức, kỹ năng và nguồn lực để hiểu và áp dụng được đầy đủ và tốt nhất quyền và nghĩa vụ của mình

Do đó, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc đa dạng trong các phương thức giáo dục về pháp luật, đảm bảo cung cấp thông tin phù hợp với tình hình và nhu cầu của từng đối tượng Đồng thời, các cơ quan chuyên môn cũng cần phải cung cấp thông tin về quy trình pháp lý và các quy tắc tố tụng một cách

rõ ràng và dễ hiểu cho tất cả các bên liên quan Điều này giúp cho mọi chủ thể có thể hiểu rõ quy trình pháp lý và đưa ra các quyết định tốt nhất khi tham gia vào hoạt động

tố tụng

lý cũng có thể gây ra khó khăn cho người khởi kiện trong việc hiểu rõ các quy trình thủ tục phức tạp hoặc các thuật ngữ pháp lý khó hiểu Bởi vì việc giải quyết vụ án hành chính phải tuân thủ các quy định pháp luật, bao gồm cả các quy định về thủ tục

tố tụng, pháp lý và chuyên môn nhằm đảm bảo sự công bằng và đúng đắn Nếu người khởi kiện có kiến thức pháp lý và hiểu rõ các quy định pháp luật, họ có thể sử dụng các quy định này để tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích của mình Ngược lại, trong các vụ án hành chính phức tạp hoặc có nhiều yếu tố tranh chấp, nếu người khởi kiện không hiểu rõ các thuật ngữ pháp lý hoặc quy trình pháp lý phức tạp, sẽ khiến cho quyền quyết định và tự định đoạt của họ bị hạn chế Ngoài ra, yếu tố pháp lý cũng ảnh hưởng đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện bằng cách giới hạn lại phạm vi khởi kiện trong trường hợp việc tự định đoạt về yêu cầu khởi kiện vượt quá phạm vi của yêu cầu khởi kiện ban đầu từ đó Tòa án sẽ xem xét công nhận hay không công nhận tính pháp lý của yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện Ngoài

ra, yếu tố pháp lý cũng chính là cơ sở cho Tòa án tiến hành các hoạt động thụ lý, giải quyết các vụ án hành chính để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan,

tổ chức và lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng Nếu quy định của pháp luật tố tụng hành chính được cụ thể, rõ ràng, đầy đủ, thống nhất và có cơ sở khoa học thì việc giải quyết các vụ án nói chung, việc khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính nói riêng được thuận lợi Ngược lại, nếu pháp luật tố tụng hành chính quy định không rõ ràng, không đầy đủ, mâu thuẫn và thiếu cơ sở khoa học thì không những Tòa án gặp khó khăn trong việc xem xét thụ lý, giải quyết các vụ án hành chính mà các đương sự cũng khó có thể bảo vệ tốt được quyền và lợi ích hợp pháp của mình tại Tòa án

Do đó, yếu tố pháp lý là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong quá trình xét xử sơ thẩm vụ án hành chính Để đảm bảo tốt quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong việc xét xử sơ thẩm vụ án hành chính thì việc tuân thủ các quy định pháp luật và đảm bảo tính chính xác, đáng tin cậy trong quá trình giải

quyết vụ án hành chính là rất quan trọng Điều này không chỉ đòi hỏi tinh thần chủ động, trách nhiệm của người khởi kiện mà bên cạnh đó còn là sự chuyên nghiệp, tận tâm và trách nhiệm cao của các cơ quan tố tụng và Tòa án trong việc giải quyết các

vụ án hành chính

1.2 Quy định của pháp luật về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam

Quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam là quyền mà người khởi kiện được

tự lựa chọn và quyết định liên quan đến các yêu cầu khởi kiện theo quy định của pháp luật trong quá trình tiến hành hoạt động xét xử vụ án hành chính tại Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm Và việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện là một nội dung thể hiện quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong tố tụng hành chính, giúp người khởi kiện thực hiện tốt hơn quyền tự chủ đối với các yêu cầu của mình và tạo điều kiện cho người khởi kiện bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp

1.2.1 Quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính

Trong vụ án hành chính, quyền quyết định và tự định đoạt trong việc thay đổi

và bổ sung yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm là một phần quan trọng của quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện được quy định tại Điều 8 Luật Tố tụng hành chính Quyền này cung cấp cho người khởi kiện sự linh hoạt để điều chỉnh yêu cầu khởi kiện của họ trong trường hợp có thông tin mới hoặc để giải quyết những bất đồng về việc nội dung yêu cầu khởi kiện ban đầu không đầy đủ hoặc không chính xác Việc thay đổi và bổ sung yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn xét xử sơ thẩm cũng giúp người khởi kiện tăng cơ hội thành công trong vụ án hành chính, bởi vì khi yêu cầu được đưa ra đầy đủ và chính xác ngay từ những giai đoạn đầu, sẽ dễ dàng hơn để chứng minh rõ ràng và thuyết phục Tòa án về sự vi phạm hoặc tổn hại bởi những quyết định, hành vi của người có thẩm quyền, cơ quan nhà nước đã gây ra Ngoài ra, quyền quyết định và tự định đoạt trong việc thay đổi và bổ sung yêu cầu khởi kiện còn là một phương tiện pháp lý hỗ trợ người khởi kiện trong việc đảm bảo quyền lợi của họ được bảo vệ Điều này đặc biệt quan trọng trong trường hợp người khởi kiện cảm thấy rằng yêu cầu khởi kiện ban đầu không đủ để đạt được kết quả mong muốn hoặc không công bằng Tuy nhiên, việc thay đổi và bổ sung yêu cầu khởi kiện cũng

có những giới hạn và điều kiện cụ thể vì vậy việc nắm rõ quy định và thực hiện đúng

quy trình theo luật là điều rất cần thiết để đưa ra được các yêu cầu khởi kiện đầy đủ, chính xác nhất

Thứ nhất, quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn chuẩn

bị xét xử sơ thẩm

Quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện trong giai đoạn chuẩn bị xét xử

sơ thẩm được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 56 Luật Tố tụng hành chính,

người khởi kiện có quyền “thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện, nếu thời thiệu khởi

kiện vẫn còn” Theo quy định này thì tại giai đoạn trước khi mở phiên tòa xét xử sơ

thẩm thì người khởi kiện có toàn quyền thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện này bằng nội dung yêu cầu khởi kiện khác nếu vẫn còn thời hiệu khởi kiện và việc thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện ở giai đoạn này không bao gồm việc làm phát sinh thêm một yêu cầu mới

Ngoài ra, trong giai đoạn này thì Luật Tố tụng hành chính chỉ quy định về trình tự, thủ tục về thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại Còn thời gian trước khi phiên họp diễn ra thì hiện nay Luật Tố tụng hành chính không quy định cụ thể về trình tự, thủ tục trong việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện

Ở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và đối thoại này thì khi tiến hành kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ Thẩm phán

sẽ tiến hành hỏi người khởi kiện về yêu cầu, phạm vi khởi kiện theo quy định tại điểm

a khoản 2 Điều 138 Luật Tố tụng hành chính và lúc này người khởi kiện có thể thực hiện quyền quyết định và tự định đoạt trong việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của mình Sau đó, Thẩm phán sẽ tiến hành thủ tục đối thoại và người khởi kiện sẽ trình bày bổ sung về yêu cầu khởi kiện, những căn cứ pháp lý để bảo vệ yêu cầu khởi kiện và đề xuất những quan điểm của mình về hướng giải quyết vụ án (nếu có) theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều 138 Luật Tố tụng hành chính Và ở giai đoạn này, miễn là thời hiệu vẫn còn thì người khởi kiện có thể tự mình chủ động trong việc quyết định và định đoạt trong việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện Việc pháp luật tố tụng hành chính cho phép người khởi kiện được toàn quyền quyết định trong việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện ở giai đoạn này góp phần nâng cao sự chủ động, ý chí riêng của người khởi kiện và giúp vụ án được giải quyết toàn diện và đúng bản chất

Thứ hai, quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện tại phiên tòa xét xử sơ thẩm

Quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện tại phiên tòa

xét xử sơ thẩm được quy định tại khoản 1 Điều 173 Luật Tố tụng hành chính “Hội

đồng xét xử chấp nhận việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của đương sự nếu việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của họ không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện hoặc yêu cầu độc lập ban đầu” Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm, quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi

kiện của người khởi kiện không chỉ phụ thuộc vào thời hiệu khởi kiện mà còn phụ thuộc vào phạm vi yêu cầu khởi kiện Do đó trong giai đoạn này, người khởi kiện được quyền thay đổi, bổ sung một phần hoặc toàn bộ các đề nghị miễn là không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu33 Tuy nhiên, quyền này bị giới hạn trong

phạm vi “không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu” Pháp luật tố tụng hành

chính quy định điều này để đảm bảo người bị kiện, những người có quyền lợi và nghĩa

vụ liên quan có thể chuẩn bị chứng cứ và tài liệu phù hợp với yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện để thực hiện tranh tụng tốt nhất có thể34 Đồng thời, giúp cho những người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có thể nghiên cứu một cách toàn diện hơn góp phần đưa ra các phán quyết giải quyết vụ

án hợp lý nhất Tuy nhiên, việc xác định "yêu cầu khởi kiện ban đầu" và "vượt quá phạm

vi yêu cầu khởi kiện ban đầu" vẫn chưa được Luật Tố tụng hành chính và các văn bản

hướng dẫn khác giải thích đây là phạm vi quan hệ pháp luật tranh chấp hay là phạm

vi về giá trị yêu cầu hay cũng chưa đưa ra bất kỳ tiêu chí nào để xác định “phạm vi

yêu cầu khởi kiện ban đầu” Tuy nhiên, có thể hiểu đơn giản phạm vi yêu cầu ban

đầu của người khởi kiện chính là những yêu cầu mà người khởi kiện đã đưa ra từ lúc đầu đầu khởi kiện và những vấn đề khác có liên quan (có thể là cùng trong quan hệ tranh chấp hoặc thuộc quan hệ tranh chấp khác có liên quan đến quan hệ tranh chấp ban đầu)35

Hiện nay ở một số quốc gia trên thế giới cũng đề ra những quy định về quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện tuy nhiên cũng có sự khác nhau về điều kiện để thực hiện quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện này Đa phần quy định về quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện chỉ được chấp nhận nếu đáp ứng được điều kiện về thời điểm và các nội dung được thay đổi, bổ sung Theo pháp luật tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga tại khoản 1 Điều

46 quy định “nguyên đơn hành chính có quyền thay đổi căn cứ hoặc đối tượng của

khiếu kiện hành chính trước khi thông qua hành vi tư pháp kết thúc việc xem xét vụ

án dựa trên giá trị của nó tại Tòa án sơ thẩm”36 Tuy nhiên, ở Đức thì quyền thay

35 Phan Thành Nhân, Nguyễn Thị Trà My (2022), “Quyền tự định đoạt của đương sự trong việc thay đổi, bổ

sung yêu cầu”, Kiểm sát, (04), tr 38 – tr 39

36 Khoản 1 Điều 46 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga

đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện chỉ được chấp nhận nếu được sự đồng ý của các bên liên quan khác hoặc Tòa án cho rằng việc thay đổi này là hợp lệ Theo pháp luật tố

tụng Tòa án hành chính của Đức thì quy định “người khởi kiện được quyền yêu cầu

sửa đổi do hoàn cảnh đã thay đổi hoặc do hoàn cảnh không được khẳng định trong thủ tục ban đầu mà người khởi kiện không có lỗi” 37 Và ở trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, pháp luật tố tụng Tòa án hành chính của Đức quy định việc thay đổi hành động

sẽ được chấp nhận tùy thuộc vào sự đồng ý của các bên liên quan khác hoặc nếu Tòa

án cho rằng việc thay đổi này là hợp lệ38 và bị đơn sẽ được coi là đã đồng ý với việc thay đổi hành động nếu bị đơn, không mâu thuẫn với nó, đã nhận xét về hành động

bị thay đổi trong một tuyên bố bằng văn bản hoặc trong một phiên điều trần39

Như vậy, tương tự với quy định ở các quốc gia trên thế giới, việc thực hiện quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện được pháp luật tố tụng hành chính Việt Nam quy định phụ thuộc vào thời điểm và nội dung thay đổi, bổ sung yêu cầu Tuy nhiên, để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho người khởi kiện khi thực hiện quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện thì Tòa án nhân dân tối cao cần hướng dẫn cụ thể hơn nữa các nội dung thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện được xem là không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu Góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thực hiện quyền thay đổi và bổ sung yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện và tránh gây ra tranh cãi không cần thiết trong quá trình xử lý vụ án hành chính

1.2.2 Quyền rút yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện được thể hiện qua nhiều nội dung cơ bản, quyền quyết định và tự định đoạt việc rút yêu cầu khởi kiện là một trong số đó Quyền này cho phép người khởi kiện rút yêu cầu khởi kiện của mình trong từng giai đoạn của xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính Việc rút yêu cầu khởi kiện có thể được thực hiện bởi người khởi kiện khi họ nhận thấy rằng yêu cầu khởi kiện ban đầu là không đạt hoặc không còn cần thiết khi tình huống đã thay đổi Ngoài ra, người khởi kiện cũng có thể rút yêu cầu khởi kiện để tránh gây ra các tranh chấp pháp lý không cần thiết hoặc để giải quyết vấn đề thông qua các phương tiện khác Tuy nhiên, việc rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện cũng cần tuân theo các điều kiện và quy định được quy định trong pháp luật, bao gồm quy định về thời hạn và thủ tục rút yêu cầu khởi kiện

Thứ nhất, giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

37 Mục 80.7 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

38 Mục 91.1 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

39 Mục 91.2 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

Giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là giai đoạn khởi đầu của quá trình giải quyết vụ án hành chính vì vậy ở giai đoạn này nếu người khởi kiện tự nguyện rút đơn khởi kiện có thể làm chấm dứt nhanh chóng quá trình tố tụng hành chính Theo quy định của Luật Tố tụng hành chính trong trường hợp việc rút yêu cầu khởi kiện là ý chí đơn phương của người khởi kiện thì theo quy định tại khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính, nếu người khởi kiện rút đơn khởi kiện trong trường hợp không có yêu cầu độc lập của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan thì Tòa án sẽ tiến hành đình chỉ giải quyết vụ án hành chính Trong trường hợp có yêu cầu độc lập của người

có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan mà người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vẫn giữa nguyên yêu cầu độc lập của mình thì Tòa án lúc này sẽ tiến hành ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu của người khởi kiện đã rút Hay trong trường hợp người khởi kiện rút đơn khởi kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan cũng rút đơn yêu cầu độc lập thì lúc này Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án40

Từ đó, ta có thể thấy trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hành chính thì tùy thuộc vào từng vụ án mà người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập hay không và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vẫn giữa nguyên yêu cầu độc lập hay rút yêu cầu độc lập thì Tòa án sẽ có các quyết định khác nhau nhưng người khởi kiện vẫn có quyền quyết định và tự định đoạt trong việc chấm dứt quyền yêu cầu khởi kiện của chính bản thân mình

Ngoài ra, trong giai đoạn trước khi mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính, việc rút yêu cầu khởi kiện là kết quả thông qua đối thoại thành được quy định tại khoản 2 Điều 140 Luật Tố tụng hành chính, thông qua đối thoại mà người khởi kiện tự nguyện rút đơn khởi kiện thì Thẩm phán lập biên bản về việc người khởi kiện

tự nguyện rút đơn khởi kiện, ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu

của người khởi kiện Ở quá trình này, người khởi kiện có toàn quyền quyết định và

tự định đoạt về việc rút yêu cầu khởi kiện mà không phụ thuộc vào ý chí của bất kỳ chủ thể nào sau khi trải qua quá trình được Tòa án tạo điều kiện cho các bên tranh chấp có cơ hội thảo luận, làm rõ các nội dung liên quan đến đối tượng khởi kiện, yêu cầu khởi kiện và yêu cầu độc lập41 Bên cạnh đó, thông qua đối thoại thành mà người

bị kiện cam kết sửa đổi, bổ sung, thay thế hay hủy bỏ quyết định hay chấm dứt hành

vi hành chính bị khởi kiện và người khởi kiện đồng ý cam kết rút đơn khởi kiện thì theo quy định tại khoản 2 Điều 140 Luật Tố tụng hành chính lúc này Tòa án sẽ tiến

40 Nguyễn Hoàng Yến (2020), “Quyền rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện trong tố tụng hành chính Việt

Nam”, Nghiên cứu Lập Pháp, số 1 (401)-T1/2020, tr 44

41 Nguyễn Hoàng Yến (2018), “Xử lý kết quả đối thoại trong tố tụng hành chính”, Nhà nước và Pháp luật,

(12), tr 15

hành lập biên bản về việc cam kết của hai bên và trong thời hạn là 07 ngày kể từ thời điểm lập biên bản các bên phải có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết và người khởi kiện phải gửi cho Tòa án văn bản rút đơn khởi kiện Hết thời hạn mà một trong hai bên không thực hiện đúng và đầy đủ cam kết đã được kết giao thì lúc này Tòa án sẽ tiến hành các thủ tục cần thiết để mở phiên tòa xét xử Trong trường hợp này, quyền rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện được thực hiện xuất phát từ cam kết giữa người khởi kiện và người bị kiện do đó đây được xem là việc rút yêu cầu khởi kiện có điều kiện

Từ nội dung trên, ta có thể thấy trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ

án hành chính thì việc người khởi kiện rút yêu cầu khởi kiện có thể xuất phát từ ý chí đơn phương của người khởi kiện hay từ kết quả của đối thoại thành Nhưng nhìn chung việc rút yêu cầu khởi kiện trong trường hợp nào ở giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm thì người khởi kiện vẫn là chủ thể có toàn quyền quyết định và tự định đoạt về rút yêu cầu khởi kiện trong xét xử vụ án hành chính

Thứ hai, tại phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

Theo quy định tại khoản 2 Điều 173 Luật Tố tụng hành chính về việc xem xét việc thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu sẽ được tiến hành trước khi tiến hành thủ tục tranh tụng, chủ tọa phiên tòa sẽ tiến hành hỏi người khởi kiện về vấn đề thay đổi, bổ sung, rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện 42, nếu trường hợp đương sự rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của mình và việc rút yêu cầu của họ là tự nguyện thì Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu hoặc toàn bộ yêu cầu mà đương sự đã rút Ở giai đoạn này, người khởi kiện sẽ được quyền quyết định

và định đoạt trong việc rút yêu cầu khởi kiện và được quyền quyết định và định đoạt

về phạm vi rút yêu cầu là một phần hay toàn bộ yêu cầu hay thời điểm rút yêu cầu43 Tuy nhiên, cũng trong giai đoạn này thì người khởi kiện đã không còn toàn quyền quyết định và tự định đoạt việc rút yêu cầu khởi kiện mà phải phụ thuộc vào sự xem xét và quyết định của Hội đồng xét xử sơ thẩm và hậu quả pháp lý diễn ra sẽ khác nhau tùy thuộc vào phạm vi rút yêu cầu của người khởi kiện Cụ thể, trong trường hợp người khởi kiện rút một phần yêu cầu khởi kiện và việc rút yêu cầu khởi kiện là

tự nguyện, do chính chủ thể khởi kiện quyết định thì theo quy định tại khoản 2 Điều

173 Luật Tố tụng hành chính thì Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu đã rút và chỉ tiếp tục xét xử đối với phần yêu cầu còn lại của người khởi kiện Trong trường hợp, nếu người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện và

42 Nguyễn Hoàng Yến (2020), tlđd (40), tr 45

43 Lê Việt Sơn (2014), “Về nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện trong tố tụng hành

chính”, Kiểm sát, số 22 (tháng 11/2014), tr 43

việc đó là tự nguyện, Hội đồng xét xử sẽ chấp nhận và đình chỉ xét xử cho toàn bộ yêu cầu đó Việc đình chỉ này không phải là đình chỉ giải quyết vụ án mà là đình chỉ xét xử đối với toàn bộ yêu cầu mà người khởi kiện đã rút Nếu trong trường hợp người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan rút toàn bộ yêu cầu độc lập thì Hội đồng xét xử ra quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ

án căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 143 và khoản 2 Điều 165 Luật Tố tụng hành chính Nếu trong trường hợp người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện một cách

tự nguyện nhưng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không rút thì Hội đồng xét

xử sẽ đình chỉ xét xử đối với toàn bộ yêu cầu mà người khởi kiện đã rút và sẽ thay đổi địa vị tố tụng cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trở thành người khởi kiện trong vụ án hành chính Việc thay đổi địa vị tố tụng trong hành chính có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên tham gia tố tụng44 Trong quá trình giải quyết vụ án, có thể xảy ra trường hợp người khởi kiện rút toàn

bộ yêu cầu khởi kiện, khi đó Tòa án sẽ không xem xét yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập Điều này có thể dẫn đến việc Tòa

án không ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án Tuy nhiên, nếu thay đổi địa vị tố tụng trong hành chính, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có thể đưa ra yêu cầu độc lập mà Tòa án phải xem xét độc lập với các yêu cầu khác Điều này giúp tránh được trường hợp phải khởi kiện lại vụ án để giải quyết những yêu cầu độc lập đã thụ lý trước đó trong vụ án hành chính45 Việc này không chỉ tiết kiệm thời gian, công sức mà còn đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên tham gia

tố tụng

Hiện nay trên thế giới, bên cạnh với việc trao cho người khởi kiện được quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện thì một số quốc gia cũng trao cho người khởi kiện được quyền rút yêu cầu khởi kiện của mình Cũng giống với việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện thì thời điểm và điều kiện của mỗi quốc gia về việc rút yêu cầu khởi kiện là khác nhau Ở Đức, việc rút yêu cầu khởi kiện phụ thuộc vào thời điểm rút yêu cầu khởi kiện Theo quy định của pháp luật tố tụng Tòa án hành chính

ở Đức thì cho phép “nguyên đơn có thể được rút lại hành động của mình cho đến khi

bản án có hiệu lực pháp luật” 46 Đồng thời, ở Đức thì vụ kiện sẽ được xem là đã được

rút lại “nếu nguyên đơn không theo đuổi thủ tục tố tụng trong hơn hai tháng mặc dù

đã được Tòa án kêu gọi để thực hiện điều này” 47 Bên cạnh đó, pháp luật tố tụng Tòa

44 Trần Phương Thảo (2022), tlđd (34), tr 32

45 Trương Thị Minh Thùy, tlđd (4), tr 23

46 Mục 92.1 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

47 Mục 92.2 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

án hành chính ở Đức cũng quy định điều kiện rút yêu cầu khởi kiện là “việc rút đơn

sau khi nộp đơn trong phiên điều trần bằng lời nói sẽ có điều kiện phải được sự đồng

ý của bị đơn và, nếu một đại diện của lợi ích cộng đồng đã tham dự phiên điều trần bằng miệng, thì cũng có sự đồng ý của đại điện đó Sự đồng ý sẽ được coi là đã được đưa ra nếu việc rút lại hành động không mâu thuẫn với nhau trong vòng hai tuần kể

từ khi tống đạt tuyên bố bằng văn bản về việc rút lại; Tòa án sẽ chỉ ra hậu quả này”48

Ngoài ra, ở Nga cũng quy định về điều kiện rút yêu cầu khởi kiện trong pháp luật tố tụng Tòa án hành chính ở Nga là trước hết phải trên cơ sở tự nguyện, không ai được

ép buộc người khởi kiện từ bỏ quyền nộp đơn khởi kiện ra Tòa án49 Ngoài ra, theo quy định tại khoản 6, 7 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa

Liên bang Nga quy định: “Nếu một cơ quan, tổ chức hoặc một công dân từ bỏ một

yêu cầu hành chính được nộp để bảo vệ quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của thành viên công chúng, chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính và các quan hệ pháp luật công khác, việc xem xét về giá trị của trường hợp hành chính vẫn tiếp tục Nếu yêu cầu bị từ bỏ do sự thỏa mãn các yêu cầu bởi bị đơn hành chính, Tòa án chấp nhận từ

bỏ và chấm dứt thủ tục tố tụng trong vụ án hành chính Nếu một cơ quan, tổ chức hoặc một công dân từ bỏ một yêu cầu hành chính được gửi để bảo vệ quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của người khác thì Tòa án từ bỏ tuyên bố yêu cầu hành chính mà không cần xem xét, trừ khi công dân với hành chính năng lực tố tụng, vì lợi ích của

ai mà tuyên bố yêu cầu tương ứng đã được đệ trình, người đại diện hoặc người đại diện theo pháp luật của công dân không có năng lực tố tụng hành chính tuyên bố rằng anh ta ủng hộ yêu cầu hành chính Nếu công dân nói trên, đại diện hoặc đại diện hợp pháp từ chối hỗ trợ yêu cầu hành chính, Tòa án chấp nhận từ bỏ bởi cơ quan, tổ chức hoặc công dân và chấm dứt các thủ tục tố tụng trong vụ án hành chính, trừ trường hợp vi phạm pháp luật hoặc vi phạm các quyền, tự do và hợp pháp lợi ích của người khác” Tòa án Nga sẽ không chấp nhận việc từ bỏ yêu cầu của nguyên đơn

hành chính, thừa nhận yêu cầu của bị đơn hành chính, nếu điều đó mâu thuẫn với Bộ luật này, luật liên bang hoặc vi phạm quyền của người khác50 Và tuyên bố của nguyên đơn hành chính về việc từ bỏ khiếu kiện hành chính được ghi vào biên bản phiên tòa

và có chữ ký của nguyên đơn hành chính, bị đơn hành chính hoặc cả hai bên, người đại diện của họ51 Nếu trong một loại vụ án hành chính nhất định mà nó không cho phép chấp nhận việc từ bỏ, Tòa án làm rõ điều này với nguyên đơn hành chính và

48 68 Mục 92 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Đức

49 Khoản 2 Điều 4 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga: “Việc ép buộc từ bỏ quyền nộp đơn ra tòa là không thể chấp nhận được”

50 Khoản 5 Điều 46 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga

51 Khoản 1 Điều 157 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga

(hoặc) bị đơn hành chính, những người đại diện của họ Nếu việc từ bỏ nói trên được cho phép trong loại vụ án hành chính này thì Tòa án làm rõ hậu quả của việc từ bỏ52

Từ những phân tích trên, ta có thể thấy, quy định về quyền rút yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam cũng có những sự tương đồng

về thời điểm và điều kiện được rút yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện Việc học hỏi, tiếp thu kinh nghiệm pháp luật từ các quốc gia trên thế giới sẽ góp phần củng cố hơn nữa pháp luật Việt Nam, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong xã hội

52 Khoản 2 Điều 157 Bộ luật Tố tụng Tòa án hành chính của Cộng hòa Liên bang Nga

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Phần Chương 1, tác giả tập trung nghiên cứu, phân tích các vấn đề lý luận và quy định pháp luật liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam Đây được xem là một trong những nội dung thuộc quyền quyết định và tự định đoạt mà Nhà nước trao cho người khởi kiện thể hiện sự tôn trọng ý chí của người khởi kiện, đảm bảo sự tương thích chặt chẽ giữa pháp luật nội dung và pháp luật hình thức, sự nghiêm minh trong quá trình giải quyết các vụ án Bên cạnh đó, giai đoạn xét xử sơ thẩm được xem giai đoạn nền tảng, là bước đầu để bảo đảm quyền cơ bản của cá nhân Ở giai đoạn này, pháp luật trao cho người khởi kiện được có những quyền và nghĩa vụ nhất định trong quyết định và định đoạt các vấn đề pháp lý liên quan đến yêu cầu khởi kiện để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình như thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện

Việc pháp luật quy định về quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong xét xử sơ thẩm vụ án hành chính ở Việt Nam góp phần bảo vệ hơn nữa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quá trình diễn ra hoạt động tố tụng Ngoài những phân tích, nghiên cứu về lý luận và quy định pháp luật ở Việt Nam thì tác giả cũng có nghiên cứu một số quy định của pháp luật nước ngoài liên quan đến quyền quyết định và tự định đoạt của người khởi kiện về yêu cầu khởi kiện trong thay đổi, bổ sung, rút yêu cầu khởi kiện Từ đó góp phần giúp cho chúng ta nhìn nhận rõ hơn các quy định được đề cập và tiếp cận hơn với xu hướng quy định từ các quốc gia trên thế giới đối với đề tại được nghiên cứu